İçeriğe atla

Anahtar çizelgesi

DES'in anahtar çizelgesi

Kriptografide ürün şifreleri, verilerin (de)şifrelenmesinin genelde çevrimlerin iterasyonu ile yapıldığı belirli türdeki şifrelemelerdir. Çevrim sabiti olarak adlandırılan çevrime özgü sabit değerler ve çevrim anahtarı olarak adlandırılan şifre anahtarından türetilmiş çevrime özgü veriler haricinde her bir çevrim için kurgu genellikle aynıdır. Anahtar çizelgesi (key schedule), tüm çevrim anahtarlarını anahtardan hesaplayan bir algoritmadır.

Anahtar çizelgesinin bazı türleri

  • Bazı şifrelemelerin basit anahtar çizelgeleri vardır. Örneğin, TEA blok şifreleme algoritması 128 bitlik anahtarı 32 bitlik dört parçaya böler ve bunları ardışık çevrimlerde tekrar tekrar kullanır.
  • DES, 56 bitlik anahtarın 28 bitlik iki parçaya bölündüğü, sonrasında ise her iki parçanın ayrı ayrı işleme sokulduğu bir anahtar çizelgesine sahiptir. Ardışık çevrimlerde her bir parça bir ya da iki bit (her çevrim için belirtilen değerde) sola döndürülür ve daha sonra 48 çevrim anahtar biti, sol yarıdan 24 bit ve sağ yarıdan 24 bit olacak şekilde “Permuted Choice 2 (PC-2)” kullanılarak seçilir. Rotasyonlar; her bir çevrim anahtarında farklı bir bit kümesinin kullanılması yönünde bir etkiye sahiptirler (her bit 16 çevrim anahtarının yaklaşık 14ünde kullanılır).
  • İlişkili anahtar saldırıları ve geçişli saldırılar gibi kripto analiz türlerine karşı koyma amacıyla şifreleme anahtarı ile çevrim anahtarları arasındaki basit ilişkilerden kaçınmak için birçok modern şifreleme yöntemi, çekilen çevrim anahtarlarından "genişletilmiş anahtar" oluşturacak daha detaylı anahtar çizelgeleri kullanırlar. Rijndael (AES) ve Blowfish gibi bazı şifreleme yöntemleri, anahtarlarını genişletmek için; bazen birkaç bilerek seçilmiş sayı ile başlatılmış, şifreleme algortimalarının veri yolunda da kullanılan işlemleri kullanırlar. RC5 gibi diğer şifrelemeler, şifreleme fonksiyonlarından kısmen ya da tamamen farklı fonksiyonlarla anahtarları genişletirler.

Notlar

Knudsen ve Mathiassen (2004), anahtar çizelgesinin lineer ve diferansiyel kripto analize karşı dayanıklılık sağlamada rol oynadığını gösteren deneysel kanıtlar sağlamıştır. Küçük (toy) Feistel şifrelemede, karmaşık ve iyi tasarlanmış anahtar çizelgelerinin kötü tasarlanan anahtar çizelgelerine kıyasla, diferansiyellerin ve lineer gövdelerin olasılıkları için düzgün bir dağılıma daha hızlı ulaşabildiği gözlemlenmiştir.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kriptoloji</span>

Kriptoloji, şifre bilimidir. Haberleşme ve iletişim alanında iletilerin, mesajların, yazıların güvenli şekilde alıcısına ulaşması için çalışmalar yapan, yöntemler geliştiren bilim dalıdır. Önemli haberleşme verilerinin başkaları tarafından deşifre edilmemesi için özel matematiksel yöntemler kullanılarak güvenli şekilde iletişim sağlanması için kriptolojiye başvurulur. Bu sayede haberleşme daha güvenli hale getirilir. Şifrelenmiş bir metnin deşifre edilmesi ülkeler arası büyük bir krize neden olabilir ve bu durum iki ülke arasında savaş başlamasına sebep olabilir veya savaş halindeki iki ülkenin savaşı bitirmesini de sağlayabilir.

<span class="mw-page-title-main">AES</span> Şifreleme standartı

AES, elektronik verinin şifrelenmesi için sunulan bir standarttır. Amerikan hükûmeti tarafından kabul edilen AES, uluslararası alanda da defacto şifreleme (kripto) standardı olarak kullanılmaktadır. DES'in yerini almıştır. AES ile tanımlanan şifreleme algoritması, hem şifreleme hem de şifreli metni çözmede kullanılan anahtarların birbiriyle ilişkili olduğu, simetrik-anahtarlı bir algoritmadır. AES için şifreleme ve şifre çözme anahtarları aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şifre</span> bilginin şifrelenmesi ve şifresinin çözülmesi için algoritma

Kriptografide, bir şifre şifreleme veya şifre çözme—bir prosedür olarak izlenebilen bir dizi iyi tanımlanmış adım gerçekleştirmek için bir algoritmadır. Alternatif, daha az yaygın bir terim şifrelemedir. Şifrelemek veya kodlamak, bilgiyi şifreye veya koda dönüştürmektir. Yaygın kullanımda "şifre", "kod" ile eş anlamlıdır, çünkü her ikisi de bir mesajı şifreleyen bir dizi adımdır; ancak kriptografide, özellikle klasik kriptografide kavramlar farklıdır.

Gizli anahtarlı şifreleme ya da simetrik şifreleme, kriptografik yöntemlerden, hem şifreleme hem de deşifreleme işlemi için aynı anahtarı kullanan kripto sistemlere verilen isimdir. Haberleşen tarafların aynı anahtarı kullanmaları gerektiği için burada asıl sorun anahtarın karşıya güvenli bir şekilde iletilmesidir. Simetrik şifreleme, anahtar karşıya güvenli bir şekilde iletildiği sürece açık anahtarlı şifrelemeden daha güvenlidir. Anahtar elinde olmayan birisi şifrelenmiş metni ele geçirse de şifrelenmiş metinden asıl metni bulması mümkün değildir. Simetrik şifrelemede haberleşen tarafların her biri için bir anahtar çifti üretilmelidir. Bu yüzden de çok fazla anahtar çifti üretilmesi gereklidir.

Blowfish, Bruce Schneier tarafından 1993 yılında tasarlanmış, çok sayıda şifreleyici ve şifreleme ürününe dahil olan; anahtarlanmış, simetrik bir Block Cipher dir. Blowfish ile ilgili olarak şu ana kadar etkin bir şifre çözme analizi var olmasa da, artık AES ya da Twofish gibi daha büyük ebatlı öbek şifreleyicilerine daha fazla önem verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Simetrik anahtar algoritmaları</span>

Simetrik anahtar algoritmaları aynı ya da benzer kripto-grafik şifreleri kullanarak hem şifreleme hem de deşifreleme yapan bir kripto-grafik algoritma grubudur. Şifreler ya birebir aynı ya da basit bir yöntemle birbirine dönüştürülebilir olmalıdır. Pratikte anahtarlar gizli bağlantının devam ettirilmesinde kullanılan iki ya da daha fazla taraf ile paylaşılmış bir şifreyi temsil ederler. Açık anahtarlı şifrelemeye göre ana dezavantajlarından biri iki partinin de gizli anahtara erişiminin olması gerekliliğidir.

Kriptografide çalışma kipleri, bir blok şifrenin tek bir anahtar altında güvenli bir şekilde tekrarlı kullanımına olanak veren yöntemlerdir. Değişken uzunluktaki mesajları işlemek için veriler ayrı parçalara bölünmelidir. Son parça şifrenin blok uzunluğuna uyacak şekilde uygun bir tamamlama şeması ile uzatılmalıdır. Bir çalışma kipi bu bloklardan her birini şifreleme şeklini tanımlar ve genellikle bunu yapmak için ilklendirme vektörü (IV) olarak adlandırılan rastgele oluşturulmuş fazladan bir değer kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Dizi şifresi</span> simetrik anahtar şifreleme metodu

Kriptografide, bir kesintisiz şifreleme, dizi şifresi veya akış şifresi bir simetrik anahtardır. Düz metin bitlerinin bir exclusive-or (XOR) işlemi kullanılarak bir sözde rastgele şifre bit akışı ile birleştirildiği şifrelemedir. Bir akış şifresinde düz metin sayısal basamakları her seferinde bir tane şifrelenir ve ardışık basamakların dönüşümü şifreleme durumu sırasında değişir. Her bir basamağın şifrelenmesi mevcut duruma bağlı olduğundan alternatif bir isim durum şifresidir. Pratikte, basamaklar tipik olarak tek bitler veya baytlardır.

Kriptografide blok şifreleme, blok olarak adlandırılmış sabit uzunluktaki bit grupları üzerine simetrik anahtar ile belirlenmiş bir deterministik algoritmanın uygulanmasıdır. Blok şifreleme birçok kriptografik protokol tasarımının önemli temel bileşenlerindendir ve büyük boyutlu verilerin şifrelemesinde yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Kasumi, UMTS, GSM, GPRS gibi mobil sistemde kullanılan bir blok şifrelemedir. Bir telefon konsorsyumu ve mobil dünyaya yön veren bir grup projesi olan 3GPP için tasarlanmıştır. KASUMI adını orijinal Japoncadaki pus anlamına gelen kelimeden alır. UMTS yani 3G sistemlerde bütünlük ve gizlilik için kullanılır. GSM'de A5/3 anahtar dizisi oluşturmak için, GRPS’de ise GEA3 anahtar dizisi oluşturmak için kullanılır.

Kriptografide anahtar beyazlatma, yinelenen bir blok şifrenin güvenliğini arttırmaya yönelik bir tekniktir. Verileri anahtarın parçalarıyla birleştiren adımlardan oluşur.

Kriptografide ilişkili-anahtar saldırısı; değerleri başlangıçta bilinmeyen ancak anahtarları bağlayan bazı matematiksel bağıntıların saldırgan tarafından bilindiği, birkaç farklı anahtar altında çalışan bir şifrenin saldırgan tarafından gözlemlenebildiği bir tür kripto analiz yöntemidir. Örneğin; saldırgan başta bitlerin ne olduğunu bilmese de anahtarın son 80 bitinin her zaman aynı olduğunu biliyor olabilir. Bu ilk bakışta gerçekçi olmayan bir örnektir; saldırganın şifreleme yapan kişiyi, şifresiz bir metni birbirleriyle ilişkili çok sayıda gizli anahtar ile şifrelemeye ikna etmesi neredeyse imkânsızdır.

Disk şifreleme içerisindeki bilgiyi kimliği doğrulanmamış kişilerden korumak için kolayca çözülemeyecek okunmaz bir koda dönüştüren bir teknolojidir. Disk şifreleme disk şifreleme yazılımı veya diske veya diskin herhangi bir bölümüne giden her bir bit veriyi şifreleyen bir donanım kullanır. Veri belleğine kimliği doğrulanmamış kişilerin erişmesini engeller.

<span class="mw-page-title-main">GOST (blok şifresi)</span>

GOST 28147-89 standardında tanımlanan GOST blok şifresi (Magma), blok boyutu 64 bit olan bir Sovyet ve Rus hükûmeti standardı simetrik anahtar blok şifresidir. 1989'da yayınlanan orijinal standart, şifreye herhangi bir isim vermemiştir, ancak standardın en son revizyonu olan GOST R 34.12-2015, bunun Magma olarak adlandırılabileceğini belirtir. GOST karma işlevi bu şifreye dayanmaktadır. Yeni standart ayrıca Kuznyechik adlı yeni bir 128 bitlik blok şifrelemeyi de belirtir.

Prince (şifre), düşük gecikmeli, kontrolsüz donanım uygulamalarını hedefleyen bir blok şifredir. Sözde FX yapısına dayanmaktadır. En dikkate değer özelliği "alfa yansımasıdır": Şifre çözme, hesaplanması çok ucuz olan bir anahtarla şifrelemedir. Diğer "hafif" şifrelerin çoğundan farklı olarak az sayıda tura sahiptir ve bir turu oluşturan katmanların mantık derinliği düşüktür. Sonuç olarak, tamamen kontrolsüz uygulama AES veya PRESENT'ten çok daha yüksek frekanslara ulaşabilir. Yazarlara göre aynı zaman kısıtlamaları ve teknolojiler için Prince, PRESENT- 80'den 6-7 kat ve AES 128' den 14-15 kat daha az alan kullanır.

<span class="mw-page-title-main">DES-X</span>

Kriptografide DES-X, DES simetrik anahtar blok şifresinin, anahtar beyazlatma adı verilen bir teknik kullanarak kaba kuvvet saldırısının karmaşıklığını artırmayı amaçlayan bir varyantıdır.

<span class="mw-page-title-main">Twofish</span> Blok şifreleme algoritması

Kriptografide Twofish, 128 bit ve 256 bite kadar anahtar boyutlarına sahip simetrik bir anahtar blok şifresidir. Advanced Encryption Standard yarışmasının beş finalistinden bir tanesiydi, ancak standardizasyon için seçilmedi. Twofish, Blowfish'in önceki blok şifrelesi ile ilgilidir.

Kriptografide, bilinir anahtarlı ayırt edici saldırı, simetrik/bakışımlı şifrelemelere karşı bir saldırı modelidir; böylece anahtarı bilen bir saldırgan, düz metinden şifreleme metnine dönüşümün rastgele olmadığı şifrelemede yapısal bir özellik bulabilir. Böyle bir dönüşümün ne olabileceğine dair ortak bir biçimsel tanım yoktur. Seçilmiş anahtarlı ayırt edici saldırı, saldırganın bu tür dönüşümleri tanıtmak için bir anahtar seçebileceği kuvvetle ilişkilidir.

Kriptografide Lucifer, Horst Feistel ve IBM'deki meslektaşları tarafından geliştirilen en eski sivil blok şifrelerin birçoğuna verilen addı. Lucifer, Veri Şifreleme Standardının doğrudan öncüsüydü. Alternatif olarak DTD-1 olarak adlandırılan bir sürüm, 1970'lerde elektronik bankacılık için ticari kullanım gördü.

<span class="mw-page-title-main">Şifreli metin</span> şifrelenmiş bilgi

Kriptografide, şifreli metin, şifreleme adı verilen bir algoritma kullanılarak düz metin üzerinde gerçekleştirilen şifreleme işleminin sonucunda elde edilen çıktıdır. Şifreli metin, aynı zamanda şifrelenmiş veya kodlanmış bilgi olarak da bilinir çünkü orijinal düz metnin, şifresini çözmek için uygun şifre olmadan bir insan veya bilgisayar tarafından okunamayan bir biçimini içerir. Bu işlem, hassas bilgilerin bilgisayar korsanlığı yoluyla kaybolmasını önler. Şifrelemenin tersi olan Şifre çözme, şifreli metni okunabilir düz metne dönüştürme işlemidir. Şifreli metin, kod metni ile karıştırılmamalıdır çünkü ikincisi bir şifrenin değil bir kodun sonucudur.