İçeriğe atla

Ana muharebe tankı

Alman yapımı Leopard 2 tankı

Ana muharebe tankı, kısaca AMT (İngilizce: main battle tank; MBT) modern orduların zırh korumalı, doğrudan saldırı ve manevra gerçekleştirebilen tank türüdür.

Tarihçe

Ana muharebe tankı, taarruz gücünün önemli bileşenlerinden birisidir.[1] Özellikle II. Dünya Savaşı sırasında pek çok devlet tarafından kullanılmıştır. Kullanımlarına Soğuk Savaş döneminde tankın güncellenmiş halleriyle devam edilmiştir. Amerikan Ordusu'nca kullanılan M26 Pershing ile Sovyetler'in kullandığı T54, T55 ve T44 tankları AMT'lere bazı örneklerdir.[2] Tarihteki ilk AMT örneği ise Birleşik Krallık'ın Chieftain (FV4201) tankıdır.[3]

Özellikleri

AMT'ler günümüzde ağırlık, motor gücü veya silah gücüne göre değil piyadeye verdiği destek, taarruz ve faydalanma oranına göre sınıflandırılmaktadır. Aynı zamanda AMT'ler, kara savaşlarında da önemli güç değerine sahiptir.[4] AMT'lerin öncelik görevleri ise düşman tanklarını ve tanksavar silahlarını yok etmektir. Öte yandan, AMT'ler tanksavar, mayın ve topçulara karşı birçok zayıf noktası vardır. En zayıf noktaları namlusu, alt kısmı ve paletleridir. Bu sebepten ötürü zırh üreticileri, tankın zırh özelliklerini, tanksavar silahların gelişimini engellemek için gizli tutmaya çalışmıştır.

1970'lı yılların sonlarına kadar tanklar, HEAT mermileri nedeniyle kalın zırhlar taşımakta ve bu nedenle hantal kalmaktaydı. Günümüzde gelişen tank;

dizayn, zırh ve motor teknolojileri sayesinde tankların kapasiteleri büyük ölçüde artmıştır. Buradaki önemli gelişme Birleşik Krallık tarafından üretilen Chobnam zırhıdır.[5] Bu zırh HEAT mermilerinin zırhı geçmesini önlemektedir. Zırh özelliğinin gelişmesi ile kalın çelik levhalar kullanan ağır tanklar yerine orta sınıf gibi daha hafif ve daha hızlı tank üretilme şansı doğdu. Ayrıca gelişen silah teknolojisi tanklara daha uzaktan ve daha isabetli atış kabiliyeti getirdi. Bunun sonucunda hem piyadeye destek verebilen hem de diğer tanklarla mücadele edebilen tanklar geliştirildi. Bu sayede tankın zırhı eski nesil silahlara karşı büyük ölçüde koruma sağlamaktadır.

1991 Körfez Savaşı sırasında ABD yapımı Hellfire tanksavar füzesi dost ateşi ile vurduğu bir M1 Abrams tankını imha etmesi ve[6] aynı şekilde 2003 yılındaki Irak'ın işgali sırasında İngiliz Challenger 2 tankı diğer bir Challenger 2 tankını vurması AMT'lerin savaş alanındaki isabet kabiliyetleri hakkında kuşkuya sebep olmuştur.

Genel görünüm

frame=no

  1. Periskop
  2. Silah kalkanı
  3. Eş eksenli silah
  4. Gaz tahliye silindiri
  5. Tank topu
  6. Sürücü optikleri
  7. Sürücü bölmesi
  8. Buz plakası
  9. Tank paleti
  10. Makineli tüfek mühimmatı
  11. Komutan makineli tüfeği
  12. Kapak veya Kubbe
  13. Silah kulesi
  14. Silah kulesi halkası
  15. Gövde
  16. Motor hava girişi
  17. Motor bölmesi
  18. Yan etek
  19. Tahrik dişlisi
  20. Bağlantı
  21. Yol tekerleği

Kaynakça

  1. ^ "Altay tankı nedir? - Molatik Teknoloji". 13 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2023. 
  2. ^ "Was the M26 more effective than the T44". Quora. 28 Ağustos 2022. Erişim tarihi: 21 Eylül 2024. 
  3. ^ "Chieftain - The Tank Museum". 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2023. 
  4. ^ "Geçmişten Günümüze Tank Gelişimi". 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2023. 
  5. ^ "Savunma Sanayi Zırh Bilimi - Turkish Defence Agency". 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2023. 
  6. ^ "Körfez Savaşı'nın hava harekatı -3 - F-117, Tomahawk, AH-64 Apache …". 18 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">T-34</span> Rus menşei savaş tankı

T-34, 1940 ve 1958 yılları arasında üretimi yapılan Sovyet orta sınıf tankıdır. Çoğu otoriteye göre II. Dünya Savaşı'nın 2. en iyi tankı olarak kabul edilir. T-34, 1940'te piyasaya sürülen Sovyet orta boy bir tanktır. 76.2 mm'lik tank topu, çağdaşlarından daha güçlüydü ve 60 derece eğimli zırhı tank karşıtı silahlara karşı iyi koruma sağladı. T-34 o güne kadarki tank tasarımı anlayışını değiştirmiş, ondan sonraki bütün tanklar T-34'leri örnek almıştır. Doğu cephesinde Alman Ordusu bu tank karşısında zor durumda kalmıştır. Tiger ve Panther tanklarının çıkışı ile T-34 savaş alanındaki mutlak üstünlüğünü kaybetse de, Rusya iklimine uygunluğu, kolay üretilebilirliği ve bunun getirisi olarak tartışılmaz sayı üstünlüğü ile Alman askerleri arasında nefret edilen bir tank olarak kalmıştır. T-34 ateş gücünü, hızı ve sağlamlığı dengeli bir biçimde bir araya toplamıştır. Ayrıca eğimli zırh tasarımı, isabet eden mermilerin birçoğunun tanka zarar vermeden sekmesini sağlamıştır. Bazı askeri tarihçiler onu dünyanın ilk ana muharebe tankı olarak addederler.

<span class="mw-page-title-main">Josef Stalin tankı</span> Sovyetler Birliği tarafından Eylül 1943te geliştirilen ağır sınıf tank

Iosif Stalin tankı, II. Dünya Savaşı döneminde Sovyetler Birliği tarafından Eylül 1943 tarihinde ağır sınıf tank olarak geliştirildi ve ilk olarak Kursk bölgesinde kullanıldı. Ayrıca JS veya ИС tankları olarak da bilinirler.

<span class="mw-page-title-main">Tanksavar</span> tank imha etmek üzere tasarlanan tahrip gücü yüksek silah

Tanksavar terimi her ne kadar tank türünü işaret etse de aslında tüm askeri amaçlı ZSA sınıf araçları kapsamaktadır. Bu terim bu türden araçların imhasını veya etkisiz hale getirilmesi için kullanılan tüm silah türlerini kapsar. Bunlar başlıca yüksek namlu çıkış hızına sahip topçu sistemleri, füzeler, değişik otomatik top ve tanksavar mayınlarını kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Kundağı motorlu topçu sistemi</span> Başka bir aracın çekişine ihtiyaç duymadan kendi başına hareket edebilen toplara denir

Kundak Motorlu Topçu Sistemi (KMT) tekerlekli veya paletli bir şase üzerinde başka bir aracın çekme gücüne gereksinim duymadan manevra kabiliyeti olan topa denir. Bu terim hem kundağı motorlu obüsler hem de roket atan platformları kapsar. Bu araçları yüksek hareket kabiliyetine sahip genellikle paletli, üzerlerinde obüs, havan, roket veya güdümlü füze taşıyan araçlardır. Bu silahlar çatışma bölgesine uzun menzilli dolaylı ateş gücü sağlarlar.

<span class="mw-page-title-main">Tank</span> Ateş gücü ve mobilitesi yüksek, ağır zırhlı araç

Tank; ana görevi doğrudan ateş gücü kullanımıyla düşman kuvvetlerine saldırmak olan, paletli ve zırhlı savaş aracı veya bu araçlardan oluşan birlikleri kapsayan askeri sınıf. Tankı diğer savaş araçlarından ayıran özellikleri ağır bir zırha, yüksek ateş gücüne ve her türlü arazide hızlı gidecek şekilde tasarlanmış sürüş takımlarına sahip olmasıdır. Her ne kadar masraflı ve lojistik açıdan çaba gerektiren araçlar olsa da, yer hedeflerine saldırma yeteneği ve piyadelerin moralini çökertmesi nedeniyle modern orduların vazgeçilmez unsurlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Challenger 2</span> İngiliz ana muharebe tankı

FV4034 Challenger II, Birleşik Krallık ve Umman orduları ile birlikte hizmet veren bir İngiliz ana muharebe tankıdır. İngiliz şirketi Vickers Defense Systems tarafından tasarlanmış ve üretilmiştir. 1998 yılında ilk kez servise girmiş ve 2035 yılına kadar kara kuvvetlerinin ana muharebe tankı olarak görevini icra etmesi planlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">M1 Abrams</span> Amerikan menşei ana muharebe tankı

M1 Abrams, ABD Kara Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri'nin yanında Mısır, Kuveyt, Suudi Arabistan, Avustralya ve 2010'dan itibaren Irak orduları envanterinde bulunan 3. nesil bir ana muharebe tankıdır. 1980'den başlayarak ortaya çıkan üç ana tipiyle Amerikan Ordusu tarafından kullanılan temel tank sınıfıdır. Son üretilen M1A2 modellerinde yeni nesil zırh ve elektronik sistemler kullanılmıştır. Tank adını 1968 ile 1972 yılları arasında görev yapan eski Genelkurmay Başkanı General Creighton Abrams'dan almıştır.

Askeri amaçlar için geliştirilen, zırhla korunan ve silahlı araçlara zırhlı savaş aracı (ZSA) denir.

<span class="mw-page-title-main">Ariete</span> İtalyan ana muharebe tankı

Ariete, İtalyan ordusunun ana muharebe tankıdır. Iveco Fiat ve Oto Melara firmalarının ortak çalışması yeni ateş gücü, hareketlilik ve koruma özellikleri ile üretilmektedir.

Yüksek patlayıcı başlıklı mermi, içerisindeki savaş başlığında plastik patlayıcı bulunan ve tanklara karşı kullanılan bir mermi türüdür. Bu mermi Soğuk Savaş sırasında İngiltere Ordusu tarafından geliştirildi. Soğuk savaş döneminde İngiliz ana muharebe tanklarında bu mühimmat kullanıldı. Bu mühimmat ayrıca İngilizlere ait 105 mm Centurion tankını satın alan İsveç, Hindistan ve İsrail tarafından da kullanıldı. Amerikan Ordusu bu mermiye HEP High Explosive,Plastic(Türkçesi→yüksek patlayıcılı plastik) demektedir.

<span class="mw-page-title-main">7,5 cm PaK 40</span> Alman Yapımı Tanksavar Topu

7,5 cm PaK 40, 7,5 sm çapında, Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından, II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan, en başarılı tanksavar toplarından biriydi. 1939-1941 yılları arasında Rheinmetall firması tarafından üretildi.

<span class="mw-page-title-main">7,62 cm PaK 36(r)</span> Alman Yapımı Tanksavar Topu

PaK 36(r) (7,62 cm Panzerabwehrkanone 36(russisch)) Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir tanksavar silahıydı. Silah aslında Sovyet yapımı 76-mm tümen topu M1936 (F-22)'nin değiştirilmiş modeliydi.

<span class="mw-page-title-main">7,5 cm PaK 97/38</span> Alman Yapımı Tanksavar Topu

PaK 97/38, Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan bir tanksavar silahıydı. Silahın namlu kısmı Fransız yapımı Canon de 75 modèle 1897 topuna ve kundağı ise Alman 5 cm PaK 38 e aitti.

<span class="mw-page-title-main">Kliment Voroşilov (tank)</span> Sovyetler Birliği tarafından üretilen ağır sınıf topçu tankı

Kliment Voroşilov (KV) Sovyetler Birliği tarafından üretilen ve Kızıl Ordu tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan ağır sınıf tank serisinin verilen genel isimdir. Adını Sovyet savunma bakanı ve politikacı Kliment Voroşilov'dan almıştır. Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht'ın Sovyetleri işgali sırasında Alman zırhlı araçlarına rakip olabilecek tankların başında geliyordu.

<span class="mw-page-title-main">8,8 cm FlaK 18/36/37/41</span> Alman Tanksavar Ve Uçaksavar Topu

8,8 cm FlaK ya da bilinen adıyla Alman "Seksensekizlik" topu, Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında hem tanksavar hem de uçaksavar olarak kullanılan meşhur bir silahtı. Aslında bu ad 8,8 sm FlaK 18, 36 ya da 37 ve FlaK 41 ve 43 modellerinin genelinde kullanılmıştır. FlaK kelimesi Almanca Fl(ieger)a(bwehr)k(anone) ya da Fl(ug)a(bwehr)K(anone) kelimelerinin baş harflerinden oluşuyordu ve uçaksavar manasına geliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Marder III</span>

Marder III Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında Panzer 38(t) şasesi kullanılarak üretilen bir tank imha edici araçtı. 1942 ile 1944 yılları arasında üretildi ve savaşın sonuna kadar kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">M551 Sheridan</span>

M551 Sheridan, Amerika Birleşik Devletleri tarafından geliştirilen adını iç savaş Generali Philip Sheridan'dan alan Hava indirme zırhlı keşif ve taarruz aracıdır. Hem havadan indirilebilme hem de yüzebilme üzerine tasarlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ağır tank</span>

Ağır tank, daha hafif sınıflara kıyasla daha kalın bir zırh ve genellikle daha büyük bir topa sahip, ancak hareket kabiliyeti ve çevikliği daha düşük; üretim ve kullanım maliyeti daha yüksek bir tank sınıfıdır.

<span class="mw-page-title-main">T32 ağır tank</span>

T32 Ağır Tank, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu tarafından M4A3E2 Sherman "Jumbo" için uygun bir halef oluşturmak üzere başlatılan bir ağır tank projesiydi. ABD Ordusu mühimmat kurulu, dört prototip tankın üretimini yönetti; asıl amaç, yeni tankın M26 Pershing ile birçok ortak parçayı paylaşmasını sağlamaktı.