İçeriğe atla

Amidalı Acacius

Amidalı Acacıus
Aziz ve Psikopos
DoğumBilinmiyor
Ölüm425
Amida, Mezopotamya Diyarbakır
KutsayanlarKatolik Kilisesi, Ortodoks Kilisesi
Yortu9 Nisan

Amidalı Acacius (ö. 425), Theodosius'un saltanatı sırasında 400'den 425'e kadar Mezopotamya'nın Amida (günümüzde Diyarbakır) piskoposuydu.

Günümüze ulaşan eserleri yoktur, ancak hayatı, Kilise Tarihi'nin 7. kitabının 21. bölümünde Socrates Scholasticus tarafından belgelenmiştir. Orada binlerce köleyi özgürlüğüne kavuşturduğu anlatılır.

Katolikler ve Ortodokslarca aziz kabul edilir ve 9 Nisan da anılır.

Socrates Scholasticus tarafından tam açıklama

Acacius hakkında antik çağlardan beri bilinen her şeyi kaydeden Socrates Scholastic, Church History, Kitabının 7.Bölüm 21. sayfadaki tam açıklaması şöyledir:

Amida piskoposu Acacius'un soylu bir hareketi, o sırada tüm insanlar arasındaki itibarını büyük ölçüde artırdı. Romalı askerler, aldıkları tutsakları Pers kralına hiçbir şekilde geri vermeyeceklerinden, sayıları yaklaşık yedi bin olan bu tutsaklar, Azazen'i harap eden kıtlık nedeniyle ölüyorlardı ve bu, Pers kralını çok üzdü. O zaman Acacius, böyle bir meselenin asla hafife alınamayacağını düşündü; bu nedenle din adamlarını topladıktan sonra onlara şöyle seslendi: 'Kardeşlerim Tanrımız, ne tabaklara ne de fincanlara ihtiyaç duyar; çünkü ne yer, ne içer, ne de bir şeye muhtaçtır. O zamandan beri, kilisenin sadık üyelerinin cömertliği sayesinde, hem altın hem de gümüşten birçok kap var, bu şekilde toplanan parayla tutsakları kurtarabilmemiz ve onlara yiyecek sağlayabilmemiz için onları satmamız bize düşüyor.' Bunları ve buna benzer daha nicelerini söyledikten sonra kapların eritilmesini emretti ve gelirden askerlere esirler için fidye ödedi; sonra onları yolculukları için gerekli olan şeylerle donatıp hükümdarlarına geri gönderdi. Mükemmel Acacius'un bu yardımseverliği, sanki Romalılar savaştaki hünerleri kadar barıştaki iyilikleriyle de düşmanlarını yenmeye alışmışlar gibi, Pers kralını hayrete düşürdü. Ayrıca Pers kralının Acacius'un huzuruna gelmesini, böyle bir adamı görme zevkine sahip olmasını dilediğini söylüyorlar.

Hayat

O zamanlar Romalılar tarafından yakalanan ve Amida'da tutulan yedi bin Pers esir vardı. Açlık ve sefaletten ölen bu adamların karşısında merhametle dolup taşan Acacius, onlara yardım etmeye karar verdi. Acacius, kilisesinin tüm değerli altın ve gümüş kutsal kaplarını sattı ve yedi bin kişinin fidyesini ödeyip onları azad etti sonra onları aldı, giydirdi ve besledi. Hatta onları bir süre destekledi ve İran'a dönmeleri için ihtiyaç duydukları her şeyi sağladı.[1]

Fidye karşılığı verilen esirler İran'a döndüklerinde, hükümdarlarına Acacius'un yaptığı iyiliği anlattılar. Eylemleri Sasani İmparatoru V. Behram'ı o kadar etkiledi ki, Hıristiyanlara yönelik zulmün sona ermesini emretti.

Pers İmparatoru V. Behram da Acacius'u yüz yüze görmek istedi. Bunun için İmparator II . Theodosius tarafından Acacius'a izin verildi.[2] Acacius'un nezaketi ve yardımseverliği, Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasındaki düşmanlıkların sona ermesine yol açtı ve Hıristiyanlık, o zamanlar Sasani Persleri tarafından kontrol edilen bölgelerde bir süre gelişebildi.

Notlar

Kaynakça

  1. ^ "Lives of the Saints, For Every Day of the Year" edited by Rev. Hugo Hoever, S.O.Cist., Ph.D., New York: Catholic Book Publishing Co., 1955 pp.145-146
  2. ^ "Socrates Scholasticus' "Church History" (Book VII) Chapter 21 - Kind Treatment of the Persian Captives by Acacius Bishop of Amida". 17 Ağustos 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Lazika</span>

Lazika ya da Egrisi, ayrıca Laz İmparatorluğu olarak da bilinir, Karadeniz'in güneydoğu kıyısında tarihsel bölge. Latince'de 'Lazika'; "Lazların ülkesi" anlamına gelmektedir. Aynı dönem devleti Perslerin resmi literatüründe ise "Lazistan" olarak yer almıştır. Bugün Türkiye, Rusya ve Gürcistan sınırları içinde yer alır. Bu bölgeden “Lazika” adıyla ilk kez 7. yüzyılda yazarı bilinmeyen, Ermenice "Coğrafya” adlı kitapta bahsedilmiştir. Lazika Krallığı'nın sınırları 4. yüzyılın ikinci yarısında batıda Trabzon kuzeyde Kafkas Sıradağları ve doğuda Lihi Dağları'na kadar uzanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Sasani İmparatorluğu</span> İslamın gelişinden önceki son Fars imparatorluğu, dördüncü büyük İran hanedanı (224–651)

Sasani İmparatorluğu, dördüncü büyük İran Hanedanı ve ikinci Pers İmparatorluğu'nun adıdır. Sasani İmparatorluğu, son Arşaklı hanedanı (Partlar) kralı IV. Artabanus'u yenmesinin ardından I. Ardeşir tarafından kurulmuş, son Sasani hükümdarı Şehinşah III. Yezdigirt'in (632-651), erken Halifelik'le yani ilk İslam Devleti ile girdiği 14 senelik mücadeleyi kaybetmesiyle sona ermiştir. İmparatorluğun sınırları bugünkü İran, Irak, Azerbaycan, Ermenistan, Afganistan, Türkiye'nin doğu bölgesi, Suriye'nin bir kısmı, Pakistan, Kafkaslar, Orta Asya ve Arabistan'ın bir kısmını kapsıyordu. II. Hüsrev'in hükümdarlığı (590-628) sırasında Mısır, Ürdün, Filistin ve Lübnan da kısa süreli olarak imparatorluğa dahil oldu. Sasaniler, imparatorluklarını 'İranşehr' ايرانشهر (Iranshæhr) 'İranlıların (Aryanların) memleketi' diye adlandırırlardı.

<span class="mw-page-title-main">Vizigotlar</span> Cermen kabilesi Gotların en büyük iki kolundan birisi ve en iyisidir

Vizigotlar büyük bir Cermen kabilesi olan Gotların en büyük iki kolundan biridir. MS 370 yılından itibaren Kavimler Göçü ile beraber hareket eden en önemli topluluklardandır. Batı Roma İmparatorluğunun çökmesinden sonra Batı Avrupa tarihinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Yezdicerd</span>

I. Yezdicerd, I. Yezdigird ya da I. Yezdicürd, Sâsânî İmparatorluğu'nun 12. şâhıdır. III. Şapûr'un (383-388) oğludur ve kardeşi IV. Behrâm'ın suikastının ardından Sâsânî tahtına çıkmıştır. 399 - 420 yılları arasında, ülkeyi 21 sene idâre etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Valerianus</span> Roma imparatoru

Publius Licinius Valerianus, 253 - 260 yılları arasında görev yapmış Valerian adıyla tanınan Roma imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">Savaş tutsağı</span> silahlı bir çatışma sırasında veya hemen sonrasında savaşılan bir güç tarafından gözaltında tutulan kişi

Savaş tutsağı veya savaş esiri, silahlı bir çatışma sırasında veya sonrasında, rakip taraf tarafından canlı şekilde ele geçirilen ve gözaltında tutulan asker veya askerlerdir. "Savaş esiri" kavramının kullanıldığı en eski kaynak 1610'a kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Julianus</span> 331-363 yılları arasında yaşamıştır. 361-363 yılları arasında Konstantin Hanedanına mensup son pagan Roma imparatoruydu.

Flavius Claudius Iulianus ya da Julianus Apostata, 361-363 yılları arasında Konstantin Hanedanı'na mensup Roma imparatoruydu. Kendisi son pagan Roma imparatoruydu ve imparatorluktaki çöküşü durdurmak amacıyla geleneksel ibadeti geri getirmeye çalışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Theodosius</span>

II. Theodosius veya Teodosyüs 408 – 450 yılları arasında Doğu Roma'nın imparatoruydu. Daha ziyade hükümdarlığı sırasında Konstantinopolis'te yaptırdığı 6 kilometre uzunluğundaki Theodosius surları ile yine kendi adını taşıyan Theodosius kanunları ile tanınır. Döneminin bir diğer önemli olayı da 431 yılında topladığı İkinci Efes Konsili idi. Ayrıca Konstantinopolis'te bir üniversite kurmuştur. İmparatorluğu döneminde en önemli eserlerden biri de 2. Ayasofya yapımı sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Edessa</span> Helenistik dönemde kurulan antik bir şehir

Edessa, Yukarı Mezopotamya'da, Seleukos İmparatorluğu'nun kurucusu Kral Selevkos I Nicator tarafından Helenistik dönemde kurulan antik bir şehir (polis) idi. Daha sonra Osroene Krallığı'nın başkenti oldu ve Roma eyaleti Osroene'nin başkenti olarak devam etti. Geç Antik Çağ'da, Hristiyan öğreniminin önde gelen merkezi ve Edessa Katekistik Okulu'nun merkezi oldu. Haçlı Seferleri sırasında, Edessa Kontluğu'nun başkentiydi.

<span class="mw-page-title-main">Aelia Eudoksia</span>

Aelia Eudoxia, Doğu Roma imparatoru Arcadius'un eşi.

<span class="mw-page-title-main">Antiohos Sarayı</span>

Antiohos Sarayı Konstantinopolis şehrinde bulunan 5. yüzyıl binası. Sarayın yapısı 1940 ve 1950'li yıllarda Hipodrom'a yakın yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır, kalanların bazıları hala görülebilir durumdadır. 7. yüzyılda, sarayın bir parçası kiliseye çevrilmiştir. Bu bölüm kutsal emanet Hipodrom'un Azize Eufemia Emaneti olarak Palaiologus dönemi'ne kadar hizmet etmiştir.

Flavius Anthemius Geç Roma İmparatorluğu'nun yüksek rütbeli yöneticisi. Geç Arcadius, erken II. Theodosius dönemleri etkin Doğu Roma İmparatorluğu'nun Doğu praetoria idaresinin praefectus praetoriosu. Ünlü Theodosius Surları'nın ilk bölümünün inşasını idare etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Licinia Eudoxia</span> Roma İmparatoriçesi

Licinia Eudoxia Roma İmparatoriçesi, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius'un kızıdır. Batı Roma İmparatorları III. Valentinianus ve Petronius Maximus'un karısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Müslümanların Levant'ı fethi</span> 7. yüzyılda Râşidîn Halifeliği tarafından gerçekleştirilen fetih

Müslümanların Levant'ı fethi veya Müslümanların Biladü'ş-Şam'ı fethi ya da Arapların Levant'ı fethi

<span class="mw-page-title-main">Anastasya Savaşı</span>

Anastasya Savaşı Bizans İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında 502'den 506'ya kadar süren savaştır. İki güç arasında 440'dan itibaren ilk büyük çatışmadır ve ertesi yüzyıl iki imparatorluk arasında gerçekleşecek olan yıkıcı çatışmalar serisinin başlangıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Roma-Sasani Savaşı (421-422)</span>

Roma-Sasani Savaşı (421-422), Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında bir çatışmadır. Casus belli, Hristiyanların Zerdüşt tapınaklarına karşı saldırılarına bir cevap olarak Sasani kralı V. Behram'ın Hristiyanlara zulmüdür. Hristiyan Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius savaş ilan etmiş ve bazı zafer kazanmıştır fakat iki güç, status quo ante kabülü üzerine bir barış anlaşması imzaladılar.

Bouzes ya da Buzes I. Justinianus hükümdarlığında Sasani İmparatorluğu'na karşı savaşlarda hizmet etmiş bir Doğu Roma (Bizans) generali.

<span class="mw-page-title-main">Thannuris Muharebesi</span>

Thannuris Muharebesi 528 Yazında, Kuzey Mezopotamya'da Dara yakınlarında Serhas komutasındaki Sasani İmparatorluğu ile Belisarius ve Coutzes komutasındaki Bizans İmparatorluğu kuvvetleri arasında gerçekleşen askeri çatışmadır. Minduous'ta bir kale inşa etmeye çalışırlarken, Bizanslılar Sasani ordusu tarafından mağlup edilmiştir. Belisarius kaçmayı başardı ama Sasaniler binaları yıktı. Zaferlerine rağmen, Persler, Sasani şahı I. Kubâd'ı kızdıracak ağır kayıplara maruz kalmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Sasani İmparatorluğu'nun zaman çizelgesi</span>

Sasani İmparatorluğu ya da Sasani Hanedanı, MS 224-651 arasında süren Pers hanedanlığı için kullanılan isimdir.

Amida Kuşatması, Anastasya Savaşı sırasında 502–503 yıllarında gerçekleşmiştir. Bizans İmparatorluğu birliklerinin garnizonunun olmamasına rağmen şehir üç ay boyunca I. Kubâd komutasındaki Sasani ordusuna direndi. Zacharias Rhetor anlatımındaki detaylara göre, şehrin düşmesi özellikle çok vahşiydi ve üç gün ve gece boyunca şehir halkı katledildi. Şehrin düşmesi, İmparator I. Anastasius'un 505 yılında iki taraf arasında imzalanan mütareke öncesi askeri cevap vermesine neden oldu.