İçeriğe atla

Amerikan İngilizcesi

Amerikan İngilizcesi
American English
BölgeAmerika Birleşik Devletleri
EtnisiteAmerikalılar
Konuşan sayısı242 milyon  (2019)
Dil ailesi
Diyalektler
Yazı sistemi
Dil kodları
ISO 639-3
İngilizcenin ABD'deki yaygınlığı. Renk koyulaştıkça anadili olarak konuşan sayısının oranı artmaktadır.

Amerikan İngilizcesi (American English; AmE, AE, AmEng, USEng, en-US) veya Amerikanca,[1][2] İngilizcenin çoğunlukla ABD'de konuşulan lehçelerinin bütünüdür. Dünyada anadili İngilizce olanların yaklaşık üçte ikisi Birleşik Devletler'de yaşamaktadır.[3]

İngilizce ABD'deki en yaygın dildir. Amerikan Hükûmeti'nin federal düzeyde resmî dili olmamasına karşın hükûmetin de facto dili İngilizcedir. ABD'deki 50 eyaletten en az[a] 28'i İngilizceyi resmî dil kabul etmiştir.[4]

Amerikan İngilizcesinde Yazım

Amerikan ve İngiliz İngilizcesinde söylenişleri aynı olan ancak değişik yazılan birçok ortak sözcük vardır.

  • Fransızcadan gelen -our ile biten sözcükler (behaviour, colour, honour, neighbour, etc.) İngiliz İngilizcesinden ayrı olarak Amerikan İngilizcesinde -or ile biter (behavior, color, honor, neighbor).
  • Fransızca kökenli -re ile biten sözcükler (metre, centre) İngiliz İngilizcesinden ayrı olarak Amerikan İngilizcesinde -er ile biter (meter, center).
  • İngiliz İngilizcesinde -ise ile biten eylemler (criticise, realise) Amerikan İngilizcesinde -ize ile yazılır. Ancak İngiliz İngilizcesinde bu durum zorunlu değildir, İngiliz sözlüklerinde alternatif olarak da -ize biçiminde verilir.
  • Noah Webster'ın tanıttığı bir değişiklik de travelled sözcüğünün traveled olması gibi çift l yazımını değiştirilmesidir.

Amerikan İngilizcesindeki değişiklikler:

  • aluminium yerine aliminum yazılır.
  • doughnut yerine donut yazılır.
  • draught yerine draft yazılır.
  • plough yerine plow yazılır.

Bunlar da Amerikan İngilizcesindeki sözcük değişiklikleri:

  • aeroplane yerine airplane denir.
  • ladybird yerine ladybug denir.
  • lift yerine elevator denir.
  • lorry yerine truck denir.
  • nappy yerine diaper denir.
  • petrol yerine gasoline denir.
  • trousers yerine pants denir.
  • underground yerine subway denir.
  • toilet yerine w.c denir.
  • post yerine mail denir.

İlgili sayfalar

  • Afrikalı Amerikan İngilizcesi

Notlar

a.   ^28 eyalet İngilizceyi "resmî dil" saymıştır. Bazı kaynaklar "resmî" tanımının farklılığına bağlı olarak daha yüksek rakam verebilmektedirler.

Kaynakça

  1. ^ "Türk Dil Kurumu: Büyük Türkçe Sözlük". 28 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2011. 
  2. ^ "Dil Derneği: Türkçe Sözlük'te "Amerikanca"". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2011. 
  3. ^ Crystal, David (1997). English as a Global Language. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-53032-6. 
  4. ^ Feder, Jody (25 Ocak 2007). "English as the Official Language of the United States—Legal Background and Analysis of Legislation in the 110th Congress" (PDF). Ilw.com (Congressional Research Service). 24 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İngilizce</span> Batı Cermen dili

İngilizce (

Etimoloji veya kökenbilim, sözcüklerin köklerini, hangi dile ait olduklarını, ne zaman ortaya çıktıklarını, ilk olarak hangi kaynakta kayıt altına alındıklarını, ses ve anlam bakımından geçirdikleri dönüşümleri inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">TOEFL</span>

TOEFL, standart Amerikan İngilizcesini üniversite düzeyinde kullanabilme ve anlayabilme yeteneğini ölçen bir sınavdır. Pek çok Amerikan ve İngilizce eğitim veren üniversite başvuruculardan bu sınavı ister. Dünyanın çoğu ülkesinde yılda birkaç kere verilen bu sınavı ABD'de Educational Testing Services şirketi düzenler. Test, 190'dan fazla ülke ve bölgede 11.000'den fazla üniversite ve diğer kurum tarafından kabul edilmektedir. TOEFL, IELTS, Duolingo English Test, Cambridge Assessment English ve Trinity College London sınavları da dahil olmak üzere dünya çapındaki birçok önemli İngilizce dil sınavından biridir. ETS, kurumlara bağımsız olarak gönderilen ve sınavı takip eden iki yıl boyunca geçerli olan resmi puan raporları düzenler.

<span class="mw-page-title-main">Rota</span>

Rota, genellikle deniz ve hava taşıtları için kullanılan, taşıtın bir referans noktasına göre "izlemeye çalıştığı" düz hattı belirten bir kavram. Amerikan sistemini kullanan ülkelerde course, Britanya sistemini kullanan ülkelerde track olarak adlandırılır ve bu durum zaman zaman karışıklıklara yol açmaktadır. Uluslararası standardizasyonu sağlamak amacıyla ICAO da, track sözcüğünün kullanımını tavsiye etmektedir.

Sir James William Redhouse, İngiliz dil bilgini, mütercim ve sözlük yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Aborijin dillerinin transkripsiyonu</span>

Avrupalıların gelişinden önce, Avustralya Aborijin dilleri yalnızca konuşma dilleriydi ve yazma sistemleri yoktu. Kolonicilerin Latin alfabesi Avustralya Aborijin dillerinin transkripsiyonu için kaçınılmaz şekilde kullanılmıştır, fakat seslerin nasıl temsil edildiğinin detayları zamanla ve yazardan yazara değişmiştir, bazen aynı sözcük veya ismin çok büyük şekillerde farklı yazımı oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Japonca</span> Doğu Asya dili

Japonca, Japonlar tarafından konuşulan Japon dil ailesine bağlı bir dildir. Başta Japonya ve Japon diasporasındakiler olmak üzere yaklaşık 128 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Japonya'da de facto millî dil olarak kabul edilip Palau'da tanınmış azınlık dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Sesbirim</span>

Sesbirim ya da fonem, herhangi bir dilde, bir kelimeyi diğer bir kelimeden ayıran bir ses birimidir. Fonetik alfabesindeki her simge bir sesbirimi işaret etmektedir. Fonolojide (sesbilimde) en çok kullanılan kavramdır. Uluslararası Fonetik Alfabe, sesbirimleri göstermek için hazırlanmış oldukça bilinen bir transkripsiyon sistemidir. Sesbirimler yazı dilinde, iki eğik çizgi arasında gösterilir: /a/.

Pek çok sözlük veya diğer diller birkaç veya bütün kelimelerin telaffuz kılavuzunun referansını verir.İngiliz İngilizcesi'sinde sözcüklerin okunuşu için Uluslararası Fonetik Alfabesi kullanılır.Buna karşın bazı İngiliz ve Amerikan radyoları yeniden heceleme sistemini kullanır.Bu durum IPA ile aynı olmayan okuyucular için daha çok sezgisel olabilir.

Afrikalı Amerikan Yerel İngilizcesi, ABD'de Afrikalı-Amerikalı toplumun büyük kısmının konuştuğu dilin adı.

LGBT argosu ya da gey argosu, en çok lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) kişilerin arasında kullanılan bir tür argo. Diğer LGBT kişiler ile kodlanmış bir şekilde iletişime girebilmek için bir vasıta olarak Endonezce, İngilizce, Japonca, Türkçe ve Zuluca gibi çeşitli dillerde kullanılmıştır.

Eşsesli, sesteş veya homofon; söylenişleri (telaffuzları) aynı, anlamları farklı olan (sözcükler). Eşsesli kelimelerin yazılışları (imlâları) her zaman aynı olmayabilir. Eğer telaffuzun yanı sıra yazılışları da aynı ise homonim olarak adlandırılırlar. -Telaffuzuna bakılmaksızın- yazılışları aynı olan sözcüklere ise homograf denir.

Dayı, annenin erkek kardeşi. Anneden yaşça küçük veya büyük olabilir. Bir kişi herhangi bir dayısının yeğenidir. Dayı sözcüğü, aynı zamanda, bazı yörelerde bir kimsenin akrabalık bağı olmayan, kendisinden yaşça oldukça büyük erkeklere hitap ederken kullandığı bir hitap ve saygı sözüdür.

İngiliz İngilizcesi, Britanya İngilizcesinin bir şekli ve İngilizcenin İngiltere'de konuşulan bir türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya İngilizcesi</span>

Avustralya İngilizcesi, İngilizcenin Avustralya'da konuşulan türü.

Alıntı kelime veya alıntı sözcük bir dilden başka bir dile çevrilmeden geçmiş sözcüktür. Alıntı sözcükler, ortak bir kökene sahip oldukları için iki veya daha fazla dilde birbirlerine benzer olan soydaş sözcüklerden farklıdır. Ayrıca başka bir dilden geçmiş olan, ancak geçerken o dile çevrilmiş, calque olarak adlandırılan sözcükler de alıntı olarak sınıflandırılmaz.

Singapur'da birçok dil konuşulmaktadır. Singapur Anayasası'na göre ülkenin resmi ana dili Malaycadır. Anayasada etnik olarak Malaylar Singapur'un yerli halkı olarak tanındığı için Malaycanın resmi ana dil olması sembolik bir önem de taşımaktadır. Yerli halkın dilini ve mirasını korumak devletin görevi olarak görülmektedir. Singapur Cumhuriyeti'nin Anayasasının on üçüncü bölümünde "Ulusal dil Malay dili olmalıdır ve Romen alfabesi olmalıdır..." yazmaktadır. Ayrıca anayasaya göre Singapur'da konuşulan dört ana dil İngilizce, Çince, Malayca ve Tamilcedir. İngilizce dili de farklı etnik gruplardan Singapurluların geçer dilidir, yani pratikte ana dil İngilizcedir.

Millî dil veya ulusal dil, bir ulusla fiili veya hukuken bir bağlantısı bulunan dildir. Bir ülkenin topraklarında birinci dil olarak konuşulan bir veya daha fazla dil, gayri resmi olarak veya mevzuatta ülkenin ulusal dilleri olarak belirtilebilir. Ulusal diller 150'den fazla dünya anayasasında belirtilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çingilizce</span>

Çİngilizce, ya bir Çin dilinden etkilenen ya da kötü bir şekilde tercüme edilen sözlü veya yazılı İngilizce için kullanılan bir terimdir. Hong Kong, Makao, Guangdong ve Guangşi'de Çİngilizce terimi esas olarak Kantonca etkisindeki İngilizceyi ifade eder. Bu terim genellikle Çince bağlamlarda dilbilgisine aykırı veya anlamsız İngilizceye uygulanır ve aşağılayıcı veya küçümseyen çağrışımlara sahip olabilir. Bu fenomeni tanımlamak için kullanılan diğer terimler arasında "Çince İngilizcesi", "Çin İngilizcesi", " İngirizce" ve "Çinlileştirilmiş İngilizce" yer alır. Bir Çin İngilizce değişkesinin ne ölçüde var olduğu veya meşru olarak kabul edilebileceği hala tartışmaya açıktır.

Virjin Adaları Kreolü veya Virjin Adaları Kreol İngilizcesi, Virjin Adaları ve yakındaki Saba, Saint Martin ve Sint Eustatius'taki SSS adaları'nda konuşulan ve sırasıyla Saba İngilizcesi, Saint Martin İngilizcesi ve Statian İngilizcesi olarak bilinen birkaç çeşitten oluşan İngilizce tabanlı bir kreoldür.