İçeriğe atla

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın AIDS'le Mücadele Acil Durum Planı

PEPFAR logosu.

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın AIDS'le Mücadele Acil Durum Planı (PEPFAR), küresel HIV/AIDS salgınını ele alan ve hastalıktan muzdarip olanların hayatlarını kurtarmaya yardımcı olması için hazırlanan Birleşik Devletler hükûmet girişimidir. ABD Başkanı George W. Bush tarafından 2003 yılında başlatılan PEPFAR, başlangıcından Mayıs 2020'ye kadar HIV/AIDS tedavisi, önlenmesi ve araştırması için yaklaşık 90 milyar dolarlık kümülatif fon sağladı ve bu da bu programı COVID-19 pandemisine kadar tek bir merkeze odaklanan en büyük küresel sağlık programı haline getirdi.[1] PEPFAR, 50'den fazla ülkede ABD hükûmet kurumlarının bir kombinasyonu tarafından uygulanmakta ve Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı'ndaki Küresel AIDS Koordinatörü tarafından denetlenmektedir.[2] 2021 itibarıyla PEPFAR, başta Sahra Altı Afrika'da olmak üzere[3] 20 milyondan fazla hayatı kurtardı.[1][4]

Odak ülkeler

PEPFAR kanunla imzalandığında, yüksek HIV/AIDS yaygınlık oranlarına sahip, kaynakları kısıtlı 15 ülke fonun çoğunluk kısmını almak üzere belirlendi. 15 "odak ülke" Botsvana, Fildişi Sahili, Etiyopya, Guyana, Haiti, Kenya, Mozambik, Namibya, Nijerya, Ruanda, Güney Afrika, Tanzanya, Uganda, Vietnam ve Zambiya idi. Program için ayrılan 15 milyar doların çoğu bu odak ülkelere harcandı. 4 milyar dolar başka yerlerdeki programlar ve HIV/AIDS araştırmaları için tahsis edildi. (Diğer 1 $ Milyar Küresel Fon'a aktarıldı.)[]

AIDS salgını, Güney ve Doğu Afrika'da dengelendi ve yaşam beklentisi arttı.

Ayrıca bakınız

  • Amerika Birleşik Devletleri Küresel AIDS Koordinatörü
  • AIDS Ulusal Komisyonu
  • Ulusal AIDS Politikası Ofisi
  • HIV/AIDS Cumhurbaşkanlığı Danışma Konseyi
  • Başkanın HIV Salgını Komisyonu
  • TRIPS Sözleşmesi
  • Başkanın Sıtma Girişimi

Kaynakça

  1. ^ a b "The U.S. President's Emergency Plan for AIDS Relief (PEPFAR)". The Henry J. Kaiser Family Foundation (İngilizce). 27 Mayıs 2020. 4 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021. 
  2. ^ "About Us". www.pepfar.gov. 12 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2019. 
  3. ^ "PEPFAR - HIV.gov". 16 Temmuz 2020. 29 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2021. 
  4. ^ Fauci (25 Ocak 2018). "PEPFAR — 15 Years and Counting the Lives Saved". New England Journal of Medicine. 378 (4): 314-316. doi:10.1056/NEJMp1714773. ISSN 0028-4793. PMID 29365298. 

Dış bağlantılar

Resmi

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri</span> Kuzey Amerikada bulunan ülke

Amerika Birleşik Devletleri, yaygın olarak Birleşik Devletler veya Amerika olarak bilinir. Kuzey Amerika kıtasında, Kanada ve Meksika arasında bulunan, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan, federal anayasal cumhuriyet ile yönetilen bir ülkedir. Dünya'nın, 9,8 milyon km2 yüz ölçümü ile karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü en büyük ülkesi ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de en kalabalık üçüncü ülkesidir. Ülkenin başkenti, aynı zamanda federal bölgesi olan Washington, DC'dir. En kalabalık şehri ise New York'tur.

<span class="mw-page-title-main">HIV/AIDS</span> HIV virüsünün sebep olduğu bulaşıcı ölümcül hastalık

AIDS, ilk kez 1980'lerin başında Orta ve Güney Afrika'da gündeme gelen ve giderek ürkütücü boyutlara ulaşan, etkeni HIV (İngilizce: Human Immunodeficiency Virus / Türkçe: İnsan bağışıklık yetmezliği virüsü) olan bir enfeksiyon hastalığıdır. HIV, bağışıklık sistemindeki akyuvarların (özellikle CD4+ lenfositler) yapısını bozarak ve sayısını azaltarak vücudun enfeksiyonlara karşı direncini ortadan kaldırır.

<span class="mw-page-title-main">Botsvana</span> Güney Afrikada bulunan bir ülke

Botsvana ya da resmî adıyla Botsvana Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneyinde bulunan ve denize kıyısı bulunmayan kara ülkesidir. Ülke güney ve güneydoğu bölümünde Güney Afrika Cumhuriyeti, kuzey ve batısında Namibya, kuzeydoğu bölümünde ise Zambiya ve Zimbabve ile komşu konumundadır. Ülkenin kuzey bölümünde, Kasane şehri yakınlarında dünyanın dört ülke sınırının kesiştiği tek nokta olarak kabul edilen, ancak söz konusu Botsvana, Zambiya, Zimbabve ve Namibya ülkelerinin sınır anlaşmaları ile sınırlarına karşılıklı olarak resmiyet kazandırmadıkları için kabul görmeyen bir sınır noktası mevcuttur. Botsvana, Afrika kıtası üzerinde demokrasi alanında en gelişmiş ülke olarak kabul görmektedir. 2011 yılında açıklanan İnsani Gelişme Endeksi verilerinde, Botsvana Afrika kıtasının güneyinde bulunan ülkeler içerisinde en yüksek verilere ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">CIA</span> Amerika Birleşik Devletlerinin ulusal istihbarat teşkilatı

CIA, Birleşik Devletler federal hükûmetinin sivil bir dış istihbarat servisidir ve resmî olarak dünyanın dört bir yanındaki ulusal güvenlik bilgilerini, öncelikle insan istihbaratını (HUMINT) kullanarak toplamak, işlemek ve analiz etmekle görevlendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Zimbabve</span> Güney Afrikada bulunan bir ülke

Zimbabve ya da resmî adıyla Zimbabve Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneyinde, denize kıyısı olmayan bir kara ülkesi. Eski adı Güney Rodezya olan ülkenin sınır komşularını Zambiya, Mozambik, Güney Afrika Cumhuriyeti ve Botsvana oluşturmaktadır. Ülkenin Namibya ile olası 100 m uzunluğundaki sınırı tartışmalıdır. Ülkenin başkenti Harare'dir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Bankası</span> Uluslararası finans kuruluşu

Dünya Bankası, II. Dünya Savaşı'nın ardından 1945 yılında Uluslararası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası adıyla kurulmuş, 1947 yılında Birleşmiş Milletler'in özerk uzman kuruluşlarından biri olma özelliği kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı</span> Birleşmiş Milletlerin küresel kalkınma ağı

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler'in küresel kalkınma ağı oluşturmak için kurduğu bir programdır. Özellikle gelişmekte olan ülkelere odaklanarak, insanların daha iyi yaşam standartlarına sahip olmaları için gerekli olan bilgi, deneyim ve kaynakları sağlar. UNDP, bu amaç doğrultusunda hükûmetler, sivil toplum kuruluşları, akademi ve iş çevreleri ile iş birliği yaparak kalkınma çalışmaları yapar.

<span class="mw-page-title-main">Pandemi</span> bulaşıcı bir hastalığın küresel çapta yayılmasıdır

Pandemiler veya pandemik hastalıklar, dünyada birden fazla ülkede veya kıtada, çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara (epidemilere) verilen genel isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri'nde HIV/AIDS</span>

ABD HIV/AIDS tarihi yaklaşık 1969 yıllarına dayanır. Virüs ülkeye Haiti'den gelmiştir. 1970'lerin sonlarında ve 1980'lerin başlarında Los Angeles'taki doktorlar akdeniz insanında sıklıkla görülen Kaposi sarkomu kanserini tespit ettiler.

<span class="mw-page-title-main">Jim Yong Kim</span> Koreli-Amerikalı antropolog; 12. Dünya Bankası başkanı

Jim Yong Kim, Koreli-Amerikalı hekim ve Dartmouth Koleji'nin 17. Başkanıdır. Jim Yong Kim eski Harvard Tıp Okulu'nda Küresel Sağlık ve Sosyal Tıp Anabilim Dalı Başkanı, eş-kurucusu ve yöneticisi oldu. 2 Mart 2009 tarihinde Kim, Ivy League kurumunun ilk Asyalı-Amerikalı başkanı oldu. Dartmouth Kolejin'nde resmen 1 Temmuz 2009 tarihinde başkan olarak seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu</span> ABD Federal İstatistik Sistemine bağlı büro

Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu ABD Federal İstatistik Sistemi'ne bağlı bir bürodur. Amerikan halkı ve ekonomisi hakkında veri üretiminden sorumludur.

Çin'deki insan bağışıklık yetmezlik virüsünün (HIV) bugünkü yayılımı çoğunlukla damar içi uyuşturucu kullanımı ve fuhuş yollarıyla gerçekleşmiştir. Çin'de HIV'den etkilenen insanların sayısı tahminen 430.000 ile 1,5 milyon arasındadır ya da toplam nüfusunun yaklaşık %0,1'i. 2012 itibarıyla CIA World Factbook, 15-49 yaş grubunda Çin Halk Cumhuriyeti'nde HIV/AIDS ile yaşayan yetişkinlerin yüzde oranının %0,1 olduğu tahminine vardı; bu değer Japonya'nınkiyle aynı ve Birleşik Krallık (%0,2) ve Avusturya (%0,3) gibi birçok Avrupa Birliği ülkesinden daha düşüktür. 2001'de yayımlanan bir Birleşmiş Milletler raporuna göre ülkede HIV'in yayılımındaki ana etkenler, uyuşturucu kullanıcıları arası iğne paylaşımı ve kan bağışı ile ilgili sorunlar. Örneğin, 1990'lar boyunca Çin'in birçok kırsal bölgesinde yapılan hatalı kan toplama programları sonucunda yüksek sayıda insan HIV'le enfekte oldu.

<span class="mw-page-title-main">HIV/AIDS pandemisi</span>

AIDS küresel bir pandemidir. 2014 yılı itibarıyla, dünyada yaklaşık 36.9 milyon insan HIV virüsüne sahiptir. 2012 yılında, yaklaşık 17.2 milyon erkek, 16.8 milyon kadın ve 3.4 milyon 15 yaşından küçük çocuk AIDS hastasıydı. 2010 yılında 1.8 milyon insan AIDS nedeniyle öldü, bu sayı 2005 yılında 2.2 milyondu. The Lancet'te yayınlanan bir raporda, 2015 Global Hastalık Yükü Çalışmasına göre HIV enfeksiyonunun 1997 yılında 3,3 milyon hastayla zirve noktasına eriştiğini tahmin ediyor. Bu sayı 1997 yılından 2005 yılına kadar hızla düşerek 2.5 milyona indi ancak 2005'ten 2015 yılına kadar sabit kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Brett McGurk</span> Amerikalı Diplomat

Brett H. McGurk George W. Bush, Barack Obama ve Donald Trump hükûmetlerinde üst düzey farklı ulusal güvenlik pozisyonlarında görev yapmış Amerikalı diplomat, avukat ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">AIDS Farkındalık Haftası</span>

AIDS Farkındalık Haftası, AIDS farkındalığını artırmak için ekstra çaba sarf edildiği Kasım ayının son haftasıdır.

<span class="mw-page-title-main">ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı</span>

Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı (İngilizce özgün adıyla: United States Agency for International Development (USAID)), Amerika Birleşik Devletleri federal hükûmetinin, sivil dış yardım ve kalkınma yardımını yönetmekle sorumlu bağımsız bir kuruluşudur. USAID, 27 milyar doları aşan bütçesi ile dünyadaki en büyük resmi yardım kuruluşlarından biridir ve ABD'nin yaptığı dış yardımlarının yarısından fazlasını oluşturmaktadır (bu mutlak dolar cinsinden dünyadaki en yüksek orandır).

<span class="mw-page-title-main">Lesotho'da sağlık</span>

Lesotho'da doğumda ortalama yaşam beklentisi 53,7 yıldır (2018). 2005 yılında ortalama yaşam süresi 42,5 idi ve son 13 yılda 11 yıllık artış sağladı. Lesotho'nun 2018 insani gelişme endeksi değeri 0,518'dir - bu da ülkeyi düşük insani gelişme kategorisine sokar - bu Lesotho'yu 189 ülke ve bölge arasından 164'üncü sırada konumlandırır.

<span class="mw-page-title-main">BM Kadın Birimi</span> BM kuruluşu

BM Kadın Birimi olarak da bilinen Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlenmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">Namibya-Türkiye ilişkileri</span>

Namibya-Türkiye ilişkileri, Namibya ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Namibya-Türkiye ilişkileri 12 Kasım 1997'de diplomatik olarak başlamıştır. Türkiye, 4 Ocak 2012 tarihinde Namibya Büyükelçiliğini faaliyete geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi</span> Birleşik Devletler hükümetinin federal kayıtlarını koruyan ve bunlara erişim sağlayan bağımsız ajans

Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi, Amerika Birleşik Devletler hükûmetinin hükûmet ve tarihi kayıtların korunması ve belgelenmesinden sorumlu bağımsız bir kurumudur. Aynı zamanda Ulusal Arşivi oluşturan belgelere halkın erişimini artırmakla da görevlidir. NARA, Kongre yasalarının, başkanlık direktiflerinin ve federal düzenlemelerin yasal olarak orijinal ve yetkili kopyalarını korumaktan ve yayınlamaktan resmi olarak sorumludur. NARA ayrıca Seçim Kurulunun oylarını Kongreye iletir.