İçeriğe atla

Amerika Birleşik Devletleri ile Japonya arasında Karşılıklı İşbirliği ve Güvenlik Anlaşması

Amerika Birleşik Devletleri-Japonya Güvenlik Anlaşması
Amerika Birleşik Devletleri ile Japonya arasında Karşılıklı İşbirliği ve Güvenlik Anlaşması
日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約
Antlaşma metni
TürAskerî ittifak
İmzalanma19 Ocak 1960
YerWashington, D.C., ABD
Onay23 Haziran 1960
İmzacılar ABD
 Japonya
Dillerİngilizce ve Japonca

Amerika Birleşik Devletleri ile Japonya arasında Karşılıklı İşbirliği ve Güvenlik Anlaşması (İngilizceTreaty of Mutual Cooperation and Security between the United States and Japan; Japonca日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約, romanize: Nihon-koku to Amerika-gasshūkoku to no Aida no Sōgo Kyōryoku oyobi Anzen Hoshō Jōyaku) veya kısa adı ile Amerika Birleşik Devletleri-Japonya Güvenlik Anlaşması, Japon topraklarında ABD askerî üslerinin varlığına izin veren ve iki ulustan birinin "Japonya'nın yönetimi altındaki topraklarda" saldırıya uğraması durumunda birbirini savunmasını taahhüt eden bir anlaşmadır. Anlaşma, zamanla Amerika Birleşik Devletleri ile Japonya arasında askerî bir ittifak kurulmasını sağladı.

23 Haziran 1960'da yürürlüğe giren mevcut anlaşma, Asya'da II. Dünya Savaşı'nı ve Japonya'nın ABD öncülüğündeki işgalini sona erdiren San Francisco Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte 1951'de imzalanan anlaşmanın daha önceki bir versiyonunu revize etti ve değiştirdi. Anlaşmanın 1960 yılında revize edilmesi Japonya'da oldukça çekişmeli bir süreçti ve anlaşmanın kabulüne yönelik yaygın muhalefet, Japonya tarihindeki en büyük halk protestoları olan kitlesel Anpo protestolarına yol açtı.

1960 anlaşması, ABD-Japonya güvenlik anlaşmasını iki ülke arasında daha fazla karşılıklılık yönünde önemli ölçüde revize etti. Orijinal 1951 anlaşması, Amerika Birleşik Devletleri'nin Japonya'ya önceden danışmadan Japonya'da bulunan kuvvetlerini Doğu Asya boyunca kullanmasına izin veren bir hüküm içeriyordu ve Japonya'ya saldırılması durumunda Japonya'yı savunacağına dair açık bir söz vermiyordu, hatta ABD birliklerinin Japonya'nın iç anlaşmazlıklarına müdahale etmesine izin veren bir madde içeriyordu. Bu kısımlar, anlaşmanın 1960 yılında revize edilen versiyonunda değiştirildi. Değiştirilen anlaşma, karşılıklı savunma yükümlülüklerini belirleyen ve ABD'nin kuvvetlerini harekete geçirmeden önce Japonya'yı önceden bilgilendirmesini gerektiren maddeler içeriyordu. Ayrıca ABD'nin Japonya'nın iç işlerine müdahalesine izin veren maddeyi de kaldırdı.

Anlaşma aynı zamanda iki ülke arasında uluslararası anlayışın daha da geliştirilmesi ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi için genel hükümleri de içeriyordu. Bu hükümler, Amerika Birleşik Devletleri-Japonya Kültürel ve Eğitimsel Değişim Konferansı'nın (CULCON), Amerika Birleşik Devletleri-Japonya Bilimsel İşbirliği Komitesi'nin ve Amerika Birleşik Devletleri-Japonya Ticaret ve Ekonomik İşler Ortak Komitesi'nin kurulmasının temelini oluşturdu. Bu kurumların bir kısmı halen bir biçimde faaliyettedir.

ABD-Japonya Güvenlik Anlaşması 1960'tan bu yana hiç değiştirilmedi ve bu nedenle orijinal haliyle 1648 Vestfalya Antlaşması'ndan bu yana iki büyük güç arasındaki diğer anlaşmalardan daha uzun süre dayandı. Anlaşmanın en az 10 yıllık bir süresi vardı, ancak taraflardan birinin anlaşmayı feshetme isteğini bir yıl önceden bildirmediği sürece süresiz olarak yürürlükte kalması şartı vardı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

Nissan Jidōsha Kabushiki Gaisha (日産自動車株式会社) veya kısaltılmış haliyle Nissan, (日産) çok uluslu Japonya merkezli otomotiv şirketi.

<span class="mw-page-title-main">Yumuşama (uluslararası politika)</span> uluslararası ilişkilerde ilişkilerin yumuşama durumu

Yumuşama, özellikle siyasi ilişkilerin sözlü iletişim yoluyla gerilimlerin azaltılması anlamına gelen bir diplomasi terimidir. Bu terim, 1912 yılında Fransa ve Almanya'nın gerilimleri azaltmaya yönelik başarısız girişimleriyle ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Soğuk Savaş</span> 1947–1991 yılları arasında Batı Bloku ve Doğu Bloku arasında geçen jeopolitik gerginlik süreci

Soğuk Savaş, iki Süper güç olan ABD önderliğinde Batı Bloku ile Sovyetler Birliği'nin önderliğinde Doğu Bloku ülkeleri arasında Truman Doktrini'nin ilanından (1947) SSCB'nin dağılmasına (1991) kadar devam ettiği kabul edilen uluslararası siyasi ve askeri gerginlik. Soğuk Savaş dönemi, Amerika liderliğinde batı dünyası ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin önderliğindeki komünist blok arasındaki dünya üzerinde geniş bir nüfusu etki etmesine verilen isimdir. Soğuk Savaş döneminde NATO, "Batı İttifakı" olarak da biliniyordu. Batı Bloku, NATO üyesi ülkeler ile NATO üyesi olmayan ancak ABD ile müttefik olan kapitalist ve antikomünist ülkelerden, Doğu Bloku ise Varşova Paktı'na üye olan komünist ve bu pakta üye olmayan diğer komünist ülkelerden oluşuyordu. Bu iki karşıt blokun yanı sıra hiçbir bloku desteklemeyen Bağlantısızlar Hareketi isimli üçüncü bir blok daha vardı. Çin ve Yugoslavya hem Doğu Bloku ülkeleri, hem de Bağlantısızlar Hareketi ülkeleriydi. Bu iki komünist ülkenin her iki blokta da olmasının nedeni Sovyetler Birliği ile olan görüş farklılıklarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri bayrağı</span> Ulusal bayrak

Amerika Birleşik Devletleri bayrağı, Amerika Birleşik Devletleri'ne ait resmi ulusal bayrak.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Türkiye ilişkileri</span>

Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, Türkiye ve Azerbaycan'ın süregelen uluslararası politikalarını içerir. Ortak tarihi ve geçmişi olan Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkiler dostane olmuştur. Karabağ Savaşı'nda Türkiye Azerbaycan'ı desteklemiştir. Bunun yanında Azerbaycan da Türkiye'yi çetrefilli meselelerde desteklemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Japonlar</span>

Japonlar, Japon Takımadalarına ve %98,5'ini oluşturdukları Japonya'ya özgü bir etnik gruptur.

<span class="mw-page-title-main">San Francisco Barış Antlaşması</span> Müttefikler ve Japonya arasındaki barış antlaşması

San Francisco Barış Antlaşması, II. Dünya Savaşının ardından Müttefik Kuvvetler ile Japonya arasında 8 Eylül 1951’de San Francisco Kaliforniya’da imzalanan antlaşma. 49 ülke arasında imzalanmış ve 28 Nisan 1952 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Antlaşmayla II. Dünya Savaşı resmen sona ermiş, Japonya’nın emperyalist bir güç olarak konumu lağvedilmiştir. Ayrıca antlaşmayla Japonya’nın elindeki müttefik savaş esirlerinin maruz kaldıkları insan hakları ihlallerinden dolayı tazmin edilmeleri karara bağlanmıştır. Bu antlaşmayla beraber Japonya’nın ABD ile ikili ilişkileri yeni bir aşamaya geçmiş ve modern Japonya tarihi bu doğrultuda şekillenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Japon Öz Savunma Kuvvetleri</span> Japonyanın askerî gücü

Japon Öz Savunma Kuvvetleri (JSDF), Japonya'nın de facto silahlı kuvvetlerdir. Öz Savunma Kuvvetleri, II. Dünya Savaşı sonrasında 1 Temmuz 1954 tarihinde kurulmuş olup Kara, Hava ve Deniz Öz Savunma Kuvvetleri'nden oluşmaktadır ve başbakanın başkomutan olduğu Savunma Bakanlığı tarafından kontrol edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Cenevre Anlaşması (1988)</span>

Cenevre Anlaşması, 14 Nisan 1988'de, Birleşmiş Milletler'in Cenevre'deki merkezinde Afganistan ile Pakistan arasında, Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği'nin garantörlüğünde imzalanan anlaşma. Anlaşmayla birlikte iki ülke arasında ikili ilişkiler konusunda karşılıklı uzlaşı sağlanmış ve 1979'dan beri Afganistan'da bulunan Sovyet askerî birliklerinin ülkeden çekilme süreci başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çin Cumhuriyeti-Sovyetler Birliği ilişkileri</span>

Sovyetler Birliği-Çin Cumhuriyeti ilişkileri, Sovyetler Birliği ile Çin Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

Bu liste Japonya'daki siyasi partilerin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Georgia (içecek)</span> İçecek

Georgia , The Coca-Cola Company tarafından satılan popüler bir kahve markasıdır. Marka adını Coca-Cola'nın anavatanı Georgia'dan almıştır. 1975 yılında Coca-Cola (Japonya) Şirketi tarafından piyasaya sürüldü. O zamandan beri Singapur, Güney Kore, Hindistan, Bahreyn ve Amerika Birleşik Devletleri'nde pazarlara açıldı. 2007 itibarıyla Japonya'da, Georgia satışları Coca-Cola'nın satışlarını ikiye katladı. Georgia, birçok Japon konserve kahve markasından biridir. Georgia kahvesi, ABD'de 2009 yılında piyasaya sürülmüştür.

1910 Japonya–Kore Antlaşması veya Japonya-Kore İlhak Antlaşması 22 Ağustos 1910'da Japonya İmparatorluğu ve Kore İmparatorluğu temsilcileri tarafından yapılmıştır. Bu anlaşmada, Japonya, Kore'nin Japonya'nın koruyucusu olduğu 1905 Kore Antlaşması'nın ardından Kore'yi, Kore'nin iç işleri idaresinden mahrum bırakıldığı 1907 Kore Anlaşması'nın ardından resmi olarak ilhak etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yetişkinler Günü</span>

Yetişkinler Günü, Japonya'da olgunluk çağına ulaşanların yetişkinliklerinin kutlandığı bir tatil günüdür. Geçen yılın 2 Nisan'ından cari yılın 1 Nisan'ına kadar olgunluğa ulaşan veya ulaşacak olan herkesin tebrik edildiği, cesaretlendirildikleri ve yetişkin olduklarını fark etmelerini sağlamak amacıyla düzenlenmektedir. Festivaller arasında yerel ve prefektörlük bürolarında düzenlenen yetişkinlik törenlerinin yanı sıra aile ve arkadaşlar arasında parti sonrası partiler yer almaktadır.

Plaza Anlaşması (Japonca:プラザ合意), 22 Eylül 1985 tarihinde Fransa, Batı Almanya, Japonya, ABD ve Birleşik Krallık'ın New York'ta bulunan Plaza Otel'de para piyasalarına müdahale ederek Japon yeni ve Alman Markı karşısında ABD dolarını değer kaybettirilmesi için yaptıkları antlaşmadır. ABD doları, anlaşma zamanından piyasaya tekrar müdahale edileceği Louvre Anlaşması'na kadar önemli ölçüde değer kaybetti. Anlaşmasının ana amacı, para kontrolünü zorlayarak Amerikan ve Avrupa mallarının ihracatta Japon malları karşısında rekabet gücünü sağlamaktı.

Louvre Anlaşması, uluslararası para piyasalarını istikrara kavuşturmayı ve 1985'teki Plaza Anlaşması'ını takiben doların devam eden düşüşünü durdurmayı amaçlayan, 22 Şubat 1987'de Paris'te imzalanan bir anlaşmadır. Plaza Anlaşması ile Louvre Anlaşması, iki aşırı uluslararası para rejiminin arasında rasyonel bir uzlaşma çözümü olarak kabul edildi: mükemmel esnek ve mükemmel sabit döviz kurları.

Yabancı Hesapların Vergi Uyumu Yasası (FATCA), ABD'li vergi mükelleflerinin beyan dışı bıraktıkları gelirlerinin tespit edilebilmesi amacıyla ABD mukimi olmayan finansal kuruluşlara birtakım yükümlülükler getirilmesini, bu yükümlülüklere uyulmaması durumunda ise uyumsuz sayılan finansal kuruluşlara Amerikan kaynaklı gelirlerden yapılan ödemelerden % 30 oranında vergi stopajı yapılmasını öngören bir uluslararası anlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Transatlantik Ekonomi Konseyi</span> ABD ve AB arasında kurulan organ

Transatlantik Ekonomik Konseyi (TEC), iki ekonomi arasındaki ekonomik işbirliği yönlendirmek için Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği arasında kurulmuş bir organdır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Japonya ilişkileri</span>

Azerbaycan-Japonya ilişkileri, Azerbaycan ile Japonya arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Stars and Stripes</span>

Stars and Stripes, Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri mensupları ve onların toplumlarını ilgilendiren konularda haber yapan, özellikle de Amerika Birleşik Devletleri dışında görev yapanlara odaklanan günlük bir Amerikan askeri gazetesidir. Savunma Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösterir, ancak editoryal olarak ayrıdır ve Birinci Değişiklik koruması, okuyucuların çıkarlarına hizmet eden bağımsız bir ombudsmanın düzenli olarak rapor verdiği Amerika Birleşik Devletleri Kongresi tarafından korunmaktadır. Stars and Stripes, bir web sitesinin yanı sıra, denizaşırı ülkelerde görev yapan ABD ordu mensupları için dört günlük basılı baskı yayınlamaktadır; bu Avrupa, Orta Doğu, Japonya ve Güney Kore baskıları ayrıca elektronik formatta ücretsiz olarak indirilebilir ve ayrıca yedi dijital baskı vardır. Gazetenin merkezi Washington, D.C.'de bulunmaktadır.