İçeriğe atla

Amadou Cheiffou

Amadou Cheiffou (d. 1 Aralık 1942), Nijerli siyasetçi. Cheiffou, Afrika ülkesi Nijer'de 26 Ekim 1991'den 17 Nisan 1993'e kadar başbakan olarak bir geçiş hükûmetine başkanlık etmiştir. Cheiffou, Ocak 2004'te kurulduğundan bu yana siyasi parti olan Sosyal Demokrat Hareketi (RSD-Gaskiya) partisine liderlik ediyor. Cheiffou, Ocak 2006'dan Şubat 2010'a kadar Nijer Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Konseyi'nin (CESOC) başkanıydı ve Ağustos 2011'den Aralık 2015'e kadar resmî Ombudsman görevini yürüttü.

Siyasi kariyer

Fula[1] etnik grubuna üye olan Cheiffou, 1942'de Maradi Departmanı'na bağlı Kornaka'da doğdu Cheiffou, başbakan olmadan önce Dakar'da Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) Orta ve Batı Afrika temsilcisi olarak çalıştı. 1991 Ulusal Konferansı'nda Yurt Dışındaki Nijerliler Derneği'nin delegesiydi; Konferansta, hükûmeti temsil eden delegelerin karşı çıkmasına[1] rağmen, 26 Ekim 1991'de başbakanlık pozisyonu için uzlaşmacı bir seçim olmuştur.[2][3] Siyasi deneyimsizliği ve Seyni Kountché ve Ali Saibou'nun eski rejimiyle ilişkisi olmaması başbakan olarak seçilmesine önemli bir etken olmuştur. Cheiffou, çok partili seçimlere giden geçiş döneminde 1991'den 1993'e kadar görev yapan geçiş hükûmetine başkanlık etti.[1] O dönemde Milli Savunma Bakanı olarak da görev yaptı.[4] Başkan Saibou ve Cumhuriyet Yüksek Kurulu Başkanı André Salifou ile birlikte Ulusal Konferans tarafından Şubat 1993 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olması yasaklandı.[5]

2002 itibarıyla Cheiffou, ICAO'nun Batı ve Orta Afrika Ofisi Bölge Direktörüydü.[6]

Cheiffou, Ocak 2004'te o partiden ve onun başkanı Mahamane Ousmane'den ayrılmadan ve kendi partisi Sosyal Demokrat Birlik'i (RSD-Gaskiya) kurmadan önce Demokratik ve Sosyal Konvansiyon'un (CDS-Rahama) başkan yardımcısıydı 16 Kasım 2004'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Cheiffou, oyların %6,35'ini alarak altı aday arasından dördüncü oldu. Aralık 2004 parlamento seçimlerinde Maradi seçim bölgesinde RSD adayı olarak Ulusal Meclise seçildi.[7]

85 üyeli Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Konsey (CESOC) 3 Ocak 2006'da Başkan Mamadou Tandja tarafından kurulduğunda, Cheiffou CESOC Başkanı oldu.

RSD, 2009 siyasi krizi sırasında başkan Tandja'yı destekledi ve Ekim 2009 parlamento seçimlerine katıldı. Başkan Tandja'nın iktidarda kalabilmesi için anayasayı değiştirme çabalarına tepki gösteren muhalefet, seçimi boykot etti. Siyasi krizin çözülmesi umuduyla seçimin ertelenmesini isteyen Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), seçimin hemen ardından Nijer'in üyeliğini askıya aldı. Cheiffou, 9 Kasım 2009'dan itibaren ECOWAS ile görüşmek üzere Abuja'ya giden 22 kişilik Nijer heyetine dâhil edildi[8]

CESOC başkanlığı devam ettiği bir süreçte, Aralık 2009'daki yerel seçimlerinde aday olarak yer aldı ve Kornaka'da belediye meclis üyeliğine seçildi. Nijer'deki büyük siyasi liderlerin bunu yapması ender bir durum olduğundan, Cheiffou'nun yerel görev için aday olma kararı çarpıcı kabul edildi.[9]

Tandja, Şubat 2010'da bir askeri darbeyle devrildi. Geçici bir cunta altında düzenlenen Ocak 2011 başkanlık seçimlerinde, Cheiffou yeniden aday oldu, ancak oyların yalnızca küçük bir kısmını aldı. 10 Şubat 2011'de, Mart 2011 düzenlenecek ikinci turunda ilk turda birinci olan Mahamadou Issoufou'ya desteğini açıkladı. Issoufou'yu diğer birçok başarısız adayla birlikte destekleyerek Issoufou'nun ikinci tur rakibi Seyni Oumarou'ya karşı konumunu güçlendirdi.[10] Issoufou'nun seçimi kazanmasının ardından, Cheiffou 24 Ağustos 2011'de Ombudsman olarak atandı[11]

13 Aralık 2015'te Cheiffou, Şubat 2016 cumhurbaşkanlığı seçimleri için RSD adayı olarak belirlendi.[12] Adaylığının ışığında, yasal olarak istifa etmesi gerekmediğini vurgulamasına rağmen, Ombudsman olarak istifasını 21 Aralık 2015 tarihinde başkan Issoufou'ya sundu.[13] Şubat 2016 parlamento seçimlerinde Ulusal Meclise seçildi. Mevcut en yaşlı milletvekili olarak, 24 Mart 2016'da[14] toplanmaya başladığında Ulusal Meclise 25 Mart'ta Ousseini Tinni'nin Ulusal Meclis Başkanı olarak seçilmesine kadar başkanlık etti.[15]

Kaynakça

  1. ^ a b c Myriam Gervais, "Niger: Regime Change, Economic Crisis, and Perpetuation of Privilege", in Political Reform in Francophone Africa (1997), ed. John F. Clark and David E. Gardinier, pages 96 and 107 (note 23).
  2. ^ Marie-Soleil Frère, Presse et démocratie en Afrique francophone, Karthala Editions, page 117 (Fransızca).
  3. ^ "Oct 1991 - Niger: Elections", Keesing's Record of World Events, volume 37, October 1991, Niger, page 38,520.
  4. ^ ""Gouvernements de la transition de Cheffou Amadou"". 11 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2007. , Nigerien presidency website (2009 archive page) (Fransızca).
  5. ^ "Niger's 1st Democratic Vote Beset by Revolt and Famine" 5 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The New York Times, 14 February 1993, section 1, page 22.
  6. ^ "First Meeting of the AFI Air Traffic Services Providers" 29 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ICAO website, 26–28 November 2002.
  7. ^ "List of deputies elected in the 2004 election by constituency". 13 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2005. , National Assembly website (Fransızca).
  8. ^ "Crisis talks on Niger start in Abuja", Agence France-Presse, 9 November 2009.
  9. ^ "Cheiffou Amadou élu conseiller municipal" 3 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Roue de l'Histoire, issue 488, 31 December 2009 (Fransızca).
  10. ^ "Niger's Issoufou expands alliance ahead of run-off", Reuters, 11 February 2011.
  11. ^ "Le communiqué du Conseil des ministres" 17 Temmuz 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi, Le Sahel, 25 August 2011 (Fransızca).
  12. ^ Mathieu Olivier, "Niger : l’ancien Premier ministre Cheiffou Amadou candidat à la présidentielle" 9 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Jeune Afrique, 14 December 2015 (Fransızca).
  13. ^ "Médiature de la République: Cheiffou Amadou rend le tablier" 9 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ActuNiger, 2 January 2017 (Fransızca).
  14. ^ Mathieu Olivier, "Niger : l’opposition boycotte la séance inaugurale de la nouvelle Assemblée nationale" 11 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Jeune Afrique, 24 March 2016 (Fransızca).
  15. ^ Mathieu Olivier, "Niger : Ousseini Tinni, député du PNDS, nouveau président de l’Assemblée nationale" 9 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Jeune Afrique, 25 March 2016 (Fransızca).

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nijer</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Nijer, resmî adıyla Nijer Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke adını büyük bir Afrika nehri olan Nijer Nehri'nden almıştır. Kuzeybatıda Cezayir, kuzeydoğuda Libya, doğuda Çad, güneyde Nijerya güneybatıda Benin ve Burkina Faso, batıda ise Mali ile komşudur. Nijer yaklaşık 1,27 milyon km²'lik alanıyla Batı Afrika'nın en büyük ülkesidir. Bu alanın %80'i Sahra'dadır. Çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu yaklaşık 22 milyon nüfus ülkenin güney ve batısındaki kırsal bölgelere yoğunlaşmıştır. Başkent ve en büyük şehir Niamey de ülkenin güneybatı köşesindedir.

<span class="mw-page-title-main">1991 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 19. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1991 Türkiye genel seçimleri, 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan ve TBMM 19. dönem milletvekillerinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Jacques Toubon</span> Fransız devlet memuru ve siyasetçi (d. 1941)

Jacques Toubon,, Fransız siyasetçi.

Nijer Demokrasi ve Sosyalizm Partisi Nijer'deki bir siyasi parti. Genel olarak bir sol-kanat parti, Sosyalist Enternasyonal'in bir parçası ve ülkenin ana muhalefet partisidir. Parti Genel Başkanı Mahamadou Issoufou, Başkan yardımcısı Mohamed Bazoum ve Genel Sekreteri Foumakoye Gado'dur. 23 Aralık 1990'da kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Mahamadou Issoufou</span> Nijer devlet başkanı

Mahamadou Issoufou, 7 Nisan 2011-2 Nisan 2021 tarihleri arası Nijer'in devlet başkanlığını yapmış olan Nijerli bir politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Amadou Toumani Touré</span>

Amadou Toumani Touré, Mali eski devlet başkanıdır. 1991 yılında askeri bir darbe ile eski devlet başkanı Moussa Traoré'yi devirdi. Amadou Toumani Touré, geniş bir koalisyon desteği ile 2002 yılında başkanlık seçimlerini kazandı ve 2007 yılında yeniden seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Irak Temsilciler Meclisi</span> Irakın yasama organı

Temsilciler Meclisi, genellikle basitçe Parlamento olarak anılır, Irak Cumhuriyeti'nin tek meclisli yasama organıdır. 2020 itibarıyla 329 sandalyeden oluşuyor ve Bağdat'ta Yeşil Bölge'de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Brigi Rafini</span>

Brigi Rafini ,7 Nisan 2011 tarihinden itibaren Nijer Başbakanı olmuş bir Nijerli politikacı. Agadez Bölgesi'nde Iférouane'nin yerlisi ve etnik bir Tuareg olan Rafini, 1980'lerin sonlarında ve 2004 ila 2009 yılları arasında Nijer Ulusal Meclis Başkan Yardımcısı Dördüncü Tarım Bakanı idi.

<span class="mw-page-title-main">Jean Mallot</span> Fransız siyasetçi (d. 1952)

Jean Mallot Fransız sosyalist siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Seyni Kountché</span>

Seyni Kountché, Nijerli asker ve siyasetçi. Kountché, Afrika ülkesi Nijer'de 1974 yılından 1987 yılına kadar Yüksek Askeri Konsey Başkanı unvanı ile devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hamani Diori</span> Nijerli siyasetçi (1916-1989)

Hamani Diori, Nijerli öğretim görevlisi ve siyasetçi. Diori, Afrika ülkesi Nijer'in ilk devlet başkanı olarak 1960 ile 1974 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mamadou Tandja</span>

Mamadou Tandja, Nijerli asker ve siyasetçi. Tandja, Afrika ülkesi Nijer'de 1999 ile 2010 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Samy Badibanga</span> Demokratik Kongo Cumhuriyeti siyasetçisi

Samy Badibanga, Kongolu siyasetçi. Badibanga, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 17 Kasım 2016 - 18 Mayıs 2017 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Félix Tshisekedi</span> 5. Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanı

Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo (Fransızca telaffuz: [feligz ɑ̃twan tʃizək di tʃilɔ̃bo]; 13 Haziran 1963, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin en eski ve en büyük muhalefet partisi olan Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği'nin lideridir. 10 Ocak 2019 itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin başkanıdır. Üç defa Zaire başbakanlığı görevinde bulunmuş ve muhalefet liderliği yapmış olan Étienne Tshisekedi'nin oğludur ve bu nedenle bir başbakan ile ilişkili olan ilk Kongolu devlet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Halk Meclisi</span> Cezayir Parlamentosunun alt meclisi

Ulusal Halk Meclisi, kısaltması APN, Cezayir Parlamentosu'nun alt meclisidir. Doğrudan halk tarafından seçilen 407 üyeden oluşur. 407 koltuktan 8'i yurtdışında yaşayan Cezayirliler için ayrılmıştır. Ulusal Halk Meclisi üyeleri, çok üyeli bölgelerde nispi temsil yoluyla doğrudan seçilir ve her seferinde beş yıl süreyle görev yapar. Bu organ için son seçim 12 Haziran 2021'de yapıldı. Cezayir Parlamentosu; sınırlı yasama yetkileri, genel etkisizliği ve yetersiz temsili nedeniyle Cezayir halkının çıkarlarını temsil etmemektedir. Meclise seçilmek için asgari yaş 28'dir.

Mohamed Ben Omar, Nijerli politikacı. Birkaç kabinede hükûmet bakanı olarak görev yaptı, son olarak Nisan 2017'den 3 Mayıs 2020'deki ölümüne kadar İstihdam, Çalışma ve Sosyal Koruma Bakanı olarak görev yapmaktaydı. Ayrıca 2015 yılında Nijer Sosyal Demokrat Partisi'ni (PSD) de kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Bazum</span> Nijer devlet başkanı

Muhammed Bazum Nijer Cumhuriyeti'nin eski cumhurbaşkanı olan Nijerli bir politikacıdır. 2 Nisan 2021 tarihinde göreve başladı. 26 Temmuz 2023 tarihinde askerî darbe ile devrildi.

Jean Ping, 2008'den 2012'ye kadar Afrika Birliği Komisyonu Başkanı olarak görev yapan Gabonlu bir diplomat ve politikacıdır. Çinli bir baba ve Gabonlu bir anneden dünyaya gelen Jean Ping, Afrika Birliği'nin yürütme organına liderlik eden Çin asıllı ilk kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Abir Musi</span> Tunuslu avukat ve siyasetçi

Abir Musi Tunuslu bir hukukçu ve politikacı. 2016'dan beri Hür Düstur Partisinin başkanı ve 2019'dan beri Parlamento üyesidir. Abir Musi, sivil devleti ve Burgiba'nın yaklaşımını savunan en önemli ve ünlü Tunuslu politikacılardan biri olarak kabul edilir. Siyasal İslam hareketlerini ve din ile siyaset arasındaki her türlü karışmayı mutlak olarak reddetmesiyle de tanınır.

Mamane Oumarou, Nijerli siyasetçi. Oumarou, Afrika ülkesi Nijer'de 1980'lerde başbakan olarak iki kısa dönem görev yapmıştır. 2008 yılından itibaren Cumhuriyet Arabuluculuğu yapmaktadır.