İçeriğe atla

Altay (tank)

Altay

IDEF'te sergilenen Altay, 2019
Çeşidi Ana muharebe tankı
Uyruğu  Türkiye
Hizmet geçmişi
Hizmet 2025'ten itibaren
Kullanıcılar  Türkiye (Türk Kara Kuvvetleri)
Üretim tarihi
Tasarımcı Otokar
Aselsan
MKEK
Roketsan
Hyundai Rotem[1]
Tasarlandığı tarih 2007–2016
Üretici BMC
Birim maliyeti 13-15 Milyon EUR (tahmini)
Üretildiği tarih 2024-günümüze
Üretim adedi 10 adet prototip üretilmiştir.
Dört etap halinde toplam 1000 adet üretilmesi planlanmaktadır.[2]
Özellikler
Namlu Çapı 120 mm (4,7 in)
Mürettebat 4 (komutan, nişancı, sürücü, doldurucu)


ZırhıRoketsan: Boron karpit plakalı kompozit zırh.
Ana silahı MKEK 120 mm L/55 yivsiz top
Diğer silahları 1 × Aselsan SARP
(12.7 mm ağır makineli tüfek / 40 mm bombaatar)
Motor BMC Batu V12 turbo dizel motor, 27.300 cc (1.670 cu in),[3]
1.500 PS (1.100 kW)[3]
Süspansiyon donanımı Hidropnömatik süspansiyon
Boş ağırlık 61.700 kg (136.000 lb)61.7[4]-65.000 kg (143.000 lb)[5] (Konfigürasyonlara göre değişiklik gösterecek.)
Harekat menzili 450 km (280 mi)[6]
Azami hızı 65 km/sa (40 mph) (asfalt), 45 km/sa (28 mph) (arazi)[7]

Altay, Türkiye'de geliştirilen 3+ nesil ana muharebe tankıdır. İsmini Türk Kurtuluş Savaşı'nda 5. Süvari Kolordusu'nu komuta eden Fahrettin Altay'dan almıştır. Türk medyalarına göre, tank seri üretime geçmiştir[8].

Millî Tank Üretim Projesi (MİTÜP) çerçevesinde 30 Mart 2007'de yapılan Savunma Sanayi İcra Komitesi toplantısı sonucunda Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından proje ana yüklenicisi olarak Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş. belirlenmiştir. 9 Kasım 2018'de, Altay ana muharebe tankının T1 ve T2 konfigürasyonlarına ilişkin geliştirme, prototip üretimi, test ve seri üretim programının temelleri, Savunma Sanayii Başkanlığı ve BMC arasında imzalanan seri üretim sözleşmesi ile atılmıştır.[9][10] altay tankı 29 mayıs 2024 tarihinde seri üretime geçmiştir ve proje kapsamında İnsansız Kuleli Altay T3 tankının da geliştirilmesi planlanmaktadır.

Genel bilgiler

Altay projesinin teknik destek sağlayıcısı Güney Kore'nin Hyundai Rotem firmasıdır. "Altay" olarak adlandırılan tankın tasarım, geliştirme, prototip imalatı, test ve sertifikalama aşamalarının tamamlanması için 500 milyon dolar mâli kaynak ayrılmıştır.[11] Üçüncü nesil ana muharebe tankı olarak tasarlanmakta olan aracın prototip testleri ve kalifikasyon çalışmalarının 2012 yılında tamamlanmış ve seri imalatın ise 2019 yılının sonunda devreye alınması öngörülmektedir.[12] Tasarım aşamasında Güney Kore üretimi K2 Black Panther ana muharebe tankı projesinden elde edilmiş tecrübelerden de yararlanılması hedeflenmektedir.[13] Proje sonunda açılacak yeni bir ihale ile seri üretimi kazanan kurum ya da kuruluş belirlenecektir. İlk etapta üretilmesi planlanan 250 adet tank, TSK'nın ihtiyaçları doğrultusunda artırılabilecektir.[14]

Ateş gücü

Ana muharebe tankı Altay'ın ana silahı Güney Kore şirketi Hyundai Rotem kanalı ile yapılan teknoloji transferi anlaşması kapsamında Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından üretilecek 3 km atış menziline sahip olan ve STANAG 4385'e uyumlu her türlü mühimmatı atabilecek yivsiz-setsiz kaval tipi krom kaplamalı namluya sahip ve özel çelikten üretilecek 120mm 55 kalibre yivsiz top olarak belirlenmiştir. Topun toplam namlu uzunluğu 6,6 m ve ağırlığı 1324 kilogramdır. Tankın üretim sürecinin başlaması ile seri üretim safhasına geçilecektir.[15][16] Tank atış kontrol sistemi, tank komuta kontrol muharebe bilgi sistemi ve elektrikli silah kule tahrik sistemi Aselsan tarafından üretilecektir.[17] Tankta ayrıca uzaktan kumandalı silah sistemleri olarak 7.62 mm ve 12.7 mm makineli tüfek ve 40 mm bombaatar bulunması planlanmaktadır.[7]

Tasarımı

Aracın Volkan-III tank atış kontrol sistemi ve tank komuta kontrol muhabere bilgi sistemi Aselsan tarafından tasarlanacak ve üretilecek, 120 mm'lik 55 kalibre ana silah sistemi, Hyundai Rotem kanalı ile teknoloji transferi yapılarak MKE tarafından, modüler zırh paketi ise Roketsan tarafından üretilecektir.[18] Otokar 4 prototipin tasarımı ve geliştirilmesi için 500 milyon ABD Doları tutarında teşvike hak kazanmıştır.

  • 2010 Eylül ayında Altay projesinin 1. aşaması olan Kavramsal Tasarım Fazı Savunma Sanayi Müsteşarlığı tarafından onaylanarak tamamlandı. Böylece projede 2. aşama olan ve 30.5 ay sürmesi planlanan Detaylı Tasarım Fazı'na geçilmiştir. Projenin bu aşamasında detaylı tasarım faaliyetleri kapsamında seçilen alt sistemlerin tank üzerinde entegrasyon ve arayüz tasarım çalışmaları yürütülecektir.[19]
  • 15 Ekim 2010 tarihinde Otokar firması ile MTU ve Renk firmaları arasında Altay tankının güç paketi konusunda sözleşmeler imzalandı.[19]
  • 7 Temmuz 2012 tarihinde yayımlanan habere istinaden "Altay projesinde yaz sonunda MTR adı verilen hareket kabiliyetini test edecek araç ortaya çıkacak. 2013'ün ilk çeyreğinde FTR yani atış testlerinin yapılacağı araç üretim bandından inecek. TSK ile birlikte testleri gerçekleştirilecek. 2016 sonu ya da 2017 başına Altay seri üretime hazır hale gelecek" denilmiştir.
  • 15 Kasım 2012 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı, Otokar'ın Sakarya'daki fabrikada düzenlenen törenle tanıtıldı. iki ana prototipi üretilen Altay Tankı için "2015 yılına kadar seri üretime hazır hale gelecek" denilmiştir.[20][21]
  • 2013 Ankara Şereflikoçhisar'da atış testleri yapıldı. Sarıkamış'ta kış testleri tamamlandı.
  • 12 Ağustos 2014 tarihinde Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş. Altay Tankı Güç Grubu Geliştirilmesi İhalesi'ni kazandı. Özgün motor Tümosan tarafından geliştirilecektir.
  • Altay Tankı Güç Grubu Geliştirilmesi Projesi için Traktör ve dizel motor üreticisi Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş. (TÜMOSAN) ve Savunma Sanayi Müsteşarlığı arasında 17 Mart 2015 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Toplam 54 ay sürmesi planlanan proje kapsamında, ihtiyaç duyulması halinde yurt içi mevcut olanak ve kabiliyetlerden azami derecede faydalanılması ve gerekli alanlarda yurt dışından teknik destek alınması suretiyle geliştirilecek olan Güç grubunun öncelikli olarak Altay tankında kullanılması planlanmaktadır. Güç grubunun tüm haklarının Savunma Sanayi Müsteşarlığı'na ait olacak şekilde özgün olarak tasarlanması, geliştirilmesi, prototip üretimi, test ve kalifikasyonu hedeflenmektedir. Sözleşmeye göre; ilk yıl için yaklaşık 30 tank motoru ve şanzıman üretimi öngörülüyor. Daha sonraki yıllar için bu sayı yükseltilecek.

Üretilecek Altay Tankı Güç Grubunun;

  1. V-12 yapısında ve ~26 litre hacminde,
  2. Transmisyon ile birlikte toplam 5,5 metreküplük hacim,
  3. 2 adet yüksek basınçlı turbo şarj ile beslenmesi,
  4. Common-Rail enjeksiyon sisteminin kullanılması,
  5. 5 ileri 3 geri vites geçişine sahip olması,
  6. Tankın kendi ekseninde her iki yöne de 360° nokta dönüşüne imkân sağlaması planlanmaktadır.

Yabancı ilgisi

Raporlara göre, Türkiye Cumhuriyeti Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nın ev sahipliğinde tank hakkında daha fazla bilgi almak için 2010 yılı basın toplantısında Kolombiya'dan bir askeri elçi hazır bulundu.[22]

Nisan 2013'te Suudi Arabistan Ordusu yetkililerinin Altay ana muharebe tankı ile ilgilendiği[23] ve IDEF-2013'te Azerbaycan Ordusu'nun Altay tankıyla ilgilendiği bildirildi.[24]

Ayrıca Otokar, Ağustos 2013'te Umman'da açılacak ihale için 77 Altay için teklif verdi.[25] 2016 Ocak ayında Türkiye, Altay'ın Pakistan ve Körfez Arap ülkelerinden ilgi gördüğünü bildirdi.[26]

Katar yetkilileri, Mart 2019'da Altay tankları satın alma planlarını açıkladı.[27] Birkaç gün sonra, üst düzey bir Türk politikacı, Katar tarafından 100 tank siparişi verildiğini ve bunlardan ilk 40'ın önümüzdeki iki yıl içinde teslim edileceğini açıkladı.

Kaynakça

  1. ^ "Altay Projesi". T.C. MSB Savunma Sanayii Müsteşarlığı, ssm.gov.tr,. 13 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2012.  (Türkçe)
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021. 
  3. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2021. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2021. 
  7. ^ a b https://www.bmc.com.tr/static/altay/altay_technical_tr.jpg []
  8. ^ "Altay tankı seri üretime geçti". NTV. 29 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2024. 
  9. ^ "Altay tankı seri üretim sözleşmesi imzalandı". Hürriyet. 9 Kasım 2018. 9 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2018. 
  10. ^ "TÜRK SAVUNMA SANAYÄ°Ä° ÜRÜN KATALOĞU". 5 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.  36. harf sırasında bulunan |başlık= parametresi C1 control character içeriyor (yardım)
  11. ^ "Türk Kara Kuvvetleri Yarınlara Hazırlanıyor", no. 138, Savunma ve Havacılık Dergisi, Mönch Yayıncılık, 2010
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2018. 
  13. ^ İlk yerli tank 2012'de TSK'ya verilecek 7 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Sabah gazetesi, 7 Nisan 2007. Erişim tarihi 23 Mart 2008
  14. ^ "Milli tank 'Altay' için yola çıkıldı" Radikal gazetesi, 30 Temmuz 2008
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  16. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  17. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 25 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  18. ^ ‘Sayın Koç tank için 78.5 ay bekleyemeyiz'[], Gazete Vatan, 30 Temmuz 2008
  19. ^ a b "Altay Projesi Aşama I tamamlandı", Otokar haber bülteni, Eylül 2010 sayısı (Türkçe)
  20. ^ ""AltayTankı Üst Sıralara Yükselmemize Katkı Sağlayacak"". aktifhaber. 16 Kasım 2012. 24 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2012. 
  21. ^ "Milli tank 'Altay' tanıtıldı". stargazete. 11 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2012. 
  22. ^ "Otokar unveils the Altay MBT". trdefence.com (İngilizce). 13 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  23. ^ "Saudi Arabia could be interested to buy the future Turkish main battle tank Altay UAV Anka 2804132 | April 2013 news defence army military industry UK | Military army defense industry news year 2013". www.armyrecognition.com. 4 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  24. ^ "Azerbaijan shows interest for Turkish main battle tank Altay and 8x8 armoured vehicle ARMA 1705134". www.armyrecognition.com (İngilizce). 17 Mayıs 2013. 16 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  25. ^ "Turkish Company Otokar could exported its new main battle tank ALTAY in Oman 1212141 | December 2014 global defense security news UK | Defense Security Global news Industry army 2014". www.armyrecognition.com. 20 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  26. ^ "New Turkish-made main battle tank Altay has received interest from Pakistan and Gulf countries 10102162 | February 2016 Global Defense Security news industry | Defense Security global news industry army 2016 | Archive News year". armyrecognition.com. 4 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 
  27. ^ "Qatar to buy Altay main battle tanks from Turkey". defence-blog.com (İngilizce). 12 Mart 2019. 20 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">TUSAŞ</span> Türk havacılık ve uzay sanayii şirketi

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) (TAI - Turkish Aerospace Industries, Inc.), Türkiye’de hava platformlarının tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, tamamlanması, yenilenmesi ve satış sonrası hizmetleri alanlarındaki teknoloji merkezidir. Şirket dünyanın en büyük yolcu uçağı Airbus A380'e ve askerî nakliye uçağı Airbus A400M'ye parça üretmektedir. Ayrıca şirket 2013 yılında ilk uçuşunu gerçekleştiren Airbus A350'ye kanatçık üretmeye başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">T-34</span> Rus menşei savaş tankı

T-34, 1940 ve 1958 yılları arasında üretimi yapılan Sovyet orta sınıf tankıdır. Çoğu otoriteye göre II. Dünya Savaşı'nın 2. en iyi tankı olarak kabul edilir. T-34, 1940'te piyasaya sürülen Sovyet orta boy bir tanktır. 76.2 mm'lik tank topu, çağdaşlarından daha güçlüydü ve 60 derece eğimli zırhı tank karşıtı silahlara karşı iyi koruma sağladı. T-34 o güne kadarki tank tasarımı anlayışını değiştirmiş, ondan sonraki bütün tanklar T-34'leri örnek almıştır. Doğu cephesinde Alman Ordusu bu tank karşısında zor durumda kalmıştır. Tiger ve Panther tanklarının çıkışı ile T-34 savaş alanındaki mutlak üstünlüğünü kaybetse de, Rusya iklimine uygunluğu, kolay üretilebilirliği ve bunun getirisi olarak tartışılmaz sayı üstünlüğü ile Alman askerleri arasında nefret edilen bir tank olarak kalmıştır. T-34 ateş gücünü, hızı ve sağlamlığı dengeli bir biçimde bir araya toplamıştır. Ayrıca eğimli zırh tasarımı, isabet eden mermilerin birçoğunun tanka zarar vermeden sekmesini sağlamıştır. Bazı askeri tarihçiler onu dünyanın ilk ana muharebe tankı olarak addederler.

<span class="mw-page-title-main">Josef Stalin tankı</span> Sovyetler Birliği tarafından Eylül 1943te geliştirilen ağır sınıf tank

Iosif Stalin tankı, II. Dünya Savaşı döneminde Sovyetler Birliği tarafından Eylül 1943 tarihinde ağır sınıf tank olarak geliştirildi ve ilk olarak Kursk bölgesinde kullanıldı. Ayrıca JS veya ИС tankları olarak da bilinirler.

<span class="mw-page-title-main">Leopard 2</span> Alman yapımı savaş tankı

Leopard 2 Alman yapımı 3. nesil bir ana muharebe tankıdır. 1970'lerde geliştirilmeye başlanan tank, 1979'da Bundeswehr bünyesine katılmış ve Leopard tankları ile değiştirilmiştir. Değişik çeşitlemeleri Alman ordusu tarafından kullanılmaktadır. Ayrıca İngiltere ve Fransa dışındaki birçok AB ülkesi de bu tankı tercih etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Centurion (tank)</span> İngiliz ana muharebe tankı

Centurion, Birleşik Krallık tarafından tasarlanan Centurion tankı, II. Dünya Savaşı sonrası dönemin ilk Britanya ana muharebe tankıdır. Bir çoklarınca Britanya tarafından yapılan en iyi tank tasarımı olduğu savunulur. 1990'ların sonuna kadar az miktarda da olsa hizmette kalmışlardır. Şasesi halen bazı ordularda çeşitli rollerde kullanılmaktadır. Üretimi II. Dünya Savaşı'na yetiştirlememiş ve o zaman zarfında yalnızca 6 adet prototip modeli üretilmişti. 1945 yılında seri üretime girmiş ve üretimi 1960'lara kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">TÜMOSAN</span> Türk motor ve traktör üreticisi

TÜMOSAN,, 1975 yılından beri faaliyet gösteren ve 2004 yılında özelleştirilip Albayrak Holding'e satılan traktör ve motor üretimi yapan, Türkiye'nin ilk yerli traktör fabrikasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Panther (tank)</span> Alman yapımı II. Dünya Savaşı orta sınıf tankı

Panzerkampfwagen V, Alman yapımı II. Dünya Savaşı orta sınıf tankı. Doğu cephesinde Almanların Pzkpfw III ve ilk nesil Pzkpfw IV tanklarının Sovyet T-34 tanklarına karşı etkisiz kalması dolasıyla üretilmiştir. Panzer III ve Panzer IV tankları ile değiştirilmeleri öngörülse de savaşın sonuna kadar o tanklarla ve üst bir model olan Tiger I tankları ile beraber kullanılmışlardır. Panther, zırh, ateş gücü ve hareketlilik faktörlerinin hepsine sahip bir tanktır. Bundan dolayı birçok otorite tarafından II. Dünya savaşı'nın en iyi tankı olarak kabul edilirler. Mühimmat envanter tanımı Sd.Kfz. 171'dir.

<span class="mw-page-title-main">Leopard 1</span> Alman menşei savaş tankı.

Leopard 1 Alman yapımı 2. nesil bir ana muharebe tankıdır. İlk olarak 1965 yılında Alman Federal Ordusu’nun (Bundeswehr) hizmetine girmiştir. Alman Kraus Maffei Weggman firması tarafından seri üretimine 1965 yılında başlanıp 1984 yılına kadar üretimi sürdürmüştür. Almanya'nın haricinde İtalya'da da üretimi yapılmıştır. Toplam 4000'in üzerinde Leopard 1 Almanya'da üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ana muharebe tankı</span> Zırhlı savaş aracı

Ana muharebe tankı, kısaca AMT modern orduların zırh korumalı, doğrudan saldırı ve manevra gerçekleştirebilen tank türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Arjun (tank)</span> Hindistan Ana Muharebe Tankı

Arjun, Hindistan ordusu için üretilen ana muharebe tankıdır. Adını Hindistan'da çok bilinen Mahabharata destanındaki bir kahramandan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">TUSAŞ T-129 Atak</span> saldırı ve silahlı keşif helikopteri

T-129 ATAK, ATAK programı çerçevesinde Türk Silahlı Kuvvetleri için Türkiye'nin coğrafi ve iklim koşullarına göre tasarlanan, TUSAŞ ve AgustaWestland ortak üretimi taarruz ve taktik keşif helikopteri. T-129, AgustaWestland üretimi Agusta A129 Mangusta helikopterinin gövde tasarımının çeşitli aksamlarının değiştirilmesi ve özgün silah ve yazılım sistemlerinin entegre edilmesiyle meydana geldi. Üretimi tamamlanan ilk helikopter 28 Eylül 2009 tarihinde, İtalya'nın Gallarate kenti yakınlarındaki AgustaWestland tesislerinde, bir İtalyan ve bir Türk pilot tarafından deneme uçuşuna tabi tutuldu. Yaklaşık yarım saat havada kalan helikopter, çeşitli manevra testlerinin ardından başarıyla yere indi.

<span class="mw-page-title-main">Type 10</span> Japon menşei savaş tankı

Type 10 Japonya yapımı ana muharebe tankıdır. Şu anda kullanımda olan Type 74 ve Type 90 tanklarının yerine tasarlanmıştır. İlk olarak 13 Şubat 2008'de görücüye çıkmıştır.4. nesil tanktır. Japon envanterindeki diğer tanklarla kıyaslandığında her yönden çok üstün olduğu görülür.

<span class="mw-page-title-main">TUSAŞ Kaan</span> Türkiye’nin geliştirdiği 5. nesil savaş uçağı

TUSAŞ Kaan, TUSAŞ tarafından geliştirilen ve Türkiye'nin 2020'li yılların sonunda seri üretim aşamasına getirmeyi planladığı çift motorlu, düşük görünürlük, sensör füzyonu, hava-hava ve havadan yere hâkimiyetlerde üstün özellikleri bulunan beşinci nesil jet muharip uçak projesidir. 21 Şubat 2024 tarihinde ilk uçuşunu, 6 Mayıs 2024 tarihinde ikinci uçuşunu gerçekleştirmiştir. İlk etapta 2028’e kadar 20 adet uçağın Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi ve 2030’dan itibaren TSK Envanterinde bulunan F4 ve F-16 tipi eski uçakların yerini alması beklenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Otokar Tulpar</span> Tulpar

Otokar Tulpar, Otokar tarafından üretilen Türk yapımı piyade savaş aracıdır. Tulpar, Altay ile birlikte geliştirilmeye başlanmış olup 3 yıllık tasarım ve geliştirme aşamasından sonra 2013 yılında İstanbul'da Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda (IDEF) tanıtılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">TUSAŞ Hürjet</span> Türk yapımı jet motorlu eğitim ve yakın hava destek uçağı

TUSAŞ Hürjet, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ tarafından geliştirilmekte olan, turbofan motorlu, ileri seviye jet eğitimi ve yakın hava desteği uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">FNSS Kaplan MT</span>

Kaplan MT, Türk FNSS ve Endonezyalı PT Pindad firmalarının ortak geliştirdikleri orta ağırlık sınıfı tanktır. Tank, Türkiye'de Kaplan MT olarak adlandırılırken, Endonezya'da Harimau / Tiger olarak adlandırılmaktadır.

VK 45.01 (P) diğer adıyla TIGER (P), Porsche tarafından 1942'de Almanya'da üretilen başarısız bir ağır tank prototipidir. Üretim için seçilmedi ve aynı spesifikasyona sahip Henschel tasarımı Tiger I olarak üretildi. Halihazırda üretilen şasilerin çoğu Elefant tank avcıları olarak yeniden inşa edildi.

T-95, Mayıs 2010'da iptal edilmeden önce Uralvagonzavod'da geliştirilmekte olan Rus dördüncü nesil tankının ortak gayriresmî adıdır.

Türkiye'nin savunma sanayii projeleri listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kara Kartal (tank)</span>

Kara Kartal Rusya'da üretilen varsayılan bir prototip ana muharebe tankıydı. T- 80U'ya dayanarak, 1990'ların sonlarında Omsk'taki KBTM tasarım bürosu tarafından geliştirildiği düşünülüyordu. Bu tankın üretim versiyonu hiçbir zaman kamuya açıklanmadı. Kara Kartal'ın yapımı iptal edildi, tüm üretim ve geliştirmesi durduruldu.