İçeriğe atla

Altı Hanedan

Çin tarihi
Çin Tarihi
Çin Tarihi

Altı Hanedan (Çince: 六朝; pinyin: Liù Cháo; 220-589 veya 222-589), MS 3. yüzyılın başlarından MS 6. yüzyılın sonlarına kadar var olan, Han yönetimindeki altı Çin hanedanı için ortak bir terimdir.[1] Altı Hanedan dönemi, Batı Jin Hanedanı çöküşünden sonra kuzey Çin'de kaotik bir savaş dönemi olan 16 Krallık dönemiyle örtüşmekteydi. "Wei, Jin, Güney-Kuzey Hanedanları" (魏晉南北朝) terimi, Çinli tarihçiler tarafından Altı Hanedanın tarihsel dönemine atıfta bulunulurken de kullanılır, ancak her iki terim de aynı hanedanlara atıfta bulunmaz.

Altı Hanedan

Jiankang (günümüz Nankin) merkezli altı hanedan:

  1. Doğu Wu (222-280)
  2. Doğu Jin Hanedanı (317-420)
  3. Liu Song Hanedanı (420-479)
  4. Güney Qi Hanedanı (479-502)
  5. Liang Hanedanı (502-557)
  6. Chen Hanedanı (557-589)

Kaynakça

  1. ^ Wilkinson, Endymion (2000). Chinese history: A manual. Revised and enlarged. Cambridge: Harvard University, Asia Center for the Harvard-Yenching Institute. s. 11. ISBN 978-0-674-00249-4. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tang Hanedanı</span> 618-907 yılları arasında Çinde hüküm sürmüş bir hanedanlık

Tang Hanedanı, Sui Hanedanı'nın ardından Çin'e hüküm sürmüş hanedandır. 618'de Li Shimin, Sui Hanedanı'nı devirerek Tang Hanedanı'nı kurdu. Li Shimin daha çok Tang Hanedanı'nın kurucusu İmparator Taizong olarak bilinir. Çin imparatorlarının en ünlülerinden biridir. Tang Hanedanı döneminde Çin'in komşularının üzerinde çok büyük etkisi vardı ve birçok komşu krallıkları vergiye bağlamıştı. Bununla birlikte Göktürk Kağanlığı 659 yılında, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı ise 744 yılında Tang Hanedanı'nın egemenliği altına girmiştir. Yaklaşık 300 yıl yönetimde kalan Tang Hanedanı zamanında Han Hanedanı'ndan bile daha parlak bir dönem yaşandı. Bu dönemde imparatorluk toprakları genişletildi; değişik ırk, kültür ve dinlerden halklarla ilişkiler kuruldu ve sonradan Batılı toplumları şaşkınlığa uğratacak bir yönetim sistemi kuruldu. Bazı kaynaklarda Tang Hanedanı'nın Çinleşmiş Türk-Tabgaç kökenli olduğu geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Han Hanedanı</span> çinde M.Ö. 206 - M.S. 220 tarihleri arasında hüküm sürmüş hanedan

Han Hanedanı, Çin'de MÖ 206 – MS 220 tarihleri arasında hüküm sürmüş hanedanıdır. Dönemin önemli klanlarından Liu tarafından kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yugurlar</span> Türk halkı

Yugurlar veya Sarı Uygurlar bir Türk etnik grubu ve Çin'in resmi olarak tanınan 56 etnik grubundan biridir, 2000 nüfus sayımına göre 16.719 kişilerdir. Yugurlar çoğunlukla Çin'in Kansu eyaletindeki Sünen Yugur Özerk bölgesinde yaşamaktadırlar. Çoğunlukla Tibet Budizmine inanmaktadırlar. Yugurların çoğu Türk dili, doğu eyaletlerinde ise Moğolca ve Çince konuşurlar.

<span class="mw-page-title-main">Song Hanedanı</span>

Song İmparatorluğu, Song Hanedanı ya da kısaca Song, 960'tan 1279'a kadar Çin'i yöneten hanedandır. Hanedan, Sonraki Zhou Hanedanı'nın verasetini gasp eden ve On Krallık'ın geri kalanını fetheden, Beş Hanedan On Krallık dönemini sona erdiren Taizu tarafından kuruldu. Song, kuzey Çin'deki çağdaş Liao, Batı Şia ve Kin hanedanlarıyla sık sık çatışırdı. Song, Kin Hanedanı'nın saldırılarının ardından Güney Çin'e çekildikten sonra sonunda Moğol İmparatorluğu'na bağlı Yuan Hanedanı tarafından fethedildi.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Vey</span> Kuzey Çinde kurulmuş bir Türk devleti

Vey veya başka tarihsel kaynaklara göre
Kuzey Vey
Toba Vey
Yuan Vey olarak da bilinir. Hanedanlık, Siyenpiler'in Toba (Tabgaç) klanı tarafından kuruldu. Kuzey ve Güney hanedanları döneminde 386'dan 535'e kadar Kuzey Çin'i yöneten ilk hanedandır. "Siyasi kargaşa ve yoğun sosyal ve kültürel değişim çağının bir parçası" olarak tanımlanan Kuzey Vey hanedanı, özellikle 439'da Kuzey Çin'i birleştirmesi, kaotik On Altı Krallık dönemini sona erdirmesi ve 485'teki reformlarla kırsal alan üzerindeki emperyal kontrolü güçlendirmesiyle dikkat çekmektedir. Kuzey Vey, kendilerini Çin kültürünün gerçek savunucuları olarak gören Güney hanedanlarının yazarları tarafından "Örgülü Barbarlar" olarak anılıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Güney-Kuzey Hanedanları</span>

Güney-Kuzey Hanedanları dönemi, Çin tarihinde 420'de Çin'in güneyinde Liu Song hanedanının Doğu Jin Hanedanı 'nın yerini almasıyla başlayarak 589'de Siyenpilerin (Sien-pi) Puliuru boyuna mensup olan Yang Jian 'nın Sui'yi kurmasına kadarki bir dönem. Güney ve kuzey kesimlerinde ayrı hanedanların bulunduğu için bu ad verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Han</span>

Güney Han Beş Hanedan On Krallık döneminde (907-960) Çin'in güney kıyılarında 917'den 971'e kadar varlığını sürdürmüş bir krallıktır. Krallık, bugün Guangzhou olarak adlandırılan başkenti Hing Wong Fu'yu (興王府) fazlasıyla genişletmişti. Diğer Çin krallıklarına ek olarak Güney Han konumu sebebiyle güneyde yaşayan Vietnam halkı ile de ilişki geliştirmişti.

Yirmi Dört Tarih, MÖ 3000'den 17. yüzyılda Ming Hanedanı'na kadar uzanan bir dönemi kapsayan Çin resmi tarih kitaplarıdır. İlk olarak Han Hanedanı yetkilisi Sima Qian tarafından oluşturulmuş olup daha sonra Tang Hanedanı'ndan başlayarak her hanedan resmi kayıtları kullanarak selefinin tarihini yazmak için resmi bir büro kurmuştur. Tüm seri Qing Hanedanı döneminde sabitlenmiş ve düzenlenmiş olarak 3213 cilt ve yaklaşık 40 milyon kelime içerir ve Çin tarihinin ve kültürünün en önemli kaynaklarından biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Wen (Sui)</span>

İmparator Wen veya asıl adıyla Yang Jian (楊堅), Çin'in Sui Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Saltanatı MS 581'den 604 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çola Hanedanı</span>

Çola Hanedanı, MÖ 300-MS 1279 yılları arasında Güney Hindistan'da varlığını sürdürmüş bir Tamil hanedandı. Hanedan, Güney Hindistan tarihinde en uzun hüküm süren hanedanlardan biriydi. Hanedan hakkındaki en erken kaynaklar, Maurya İmparatorluğu'nun Ashoka tarafından bırakılan M.Ö. 3. yüzyıldan kalma yazıtlardır. Tamilakam'ın Üç Taçlı Krallarından biri olan hanedan, MS. 13. yüzyıla kadar değişen topraklar üzerinde hüküm sürmeye devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Stir frying</span>

Stir frying, Çin mutfağı malzemelerin az miktarda çok sıcak yağda kızartıldığı ve bir wokta karıştırıldığı pişirme yöntemidir. Yöntem ilk olarak Çin'de ortaya çıkmış olup son yüzyıllarda Asya ve Batı'nın diğer bölgelerine de yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Song Kitabı</span>

Song Kitabı, Çin'in Güney hanedanlarından Liu Song Hanedanlığı'nın tarihi bir metnidir. MS 420'den 479'a kadar olan tarihi kapsar ve geleneksel bir tarihsel kayıt koleksiyonu olan Yirmi Dört Tarih'ten biridir. Güney Qi Hanedanı'ndan (479-502) Shen Yue tarafından MS 492-493'te yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Liang Hanedanı</span>

Liang Hanedanı, Çin'in Güney-Kuzey Hanedanları döneminde MS 502-557 yılları arasında var olan bir devletti. Devlet, doğu ve güney Çin'de yer almakta olup güney hanedanlıklarının üçüncüsüydü.

<span class="mw-page-title-main">Chen Hanedanı</span>

Chen Hanedanı, Çin'in Güney-Kuzey Hanedanları döneminde MS 557-589 yılları arasında var olan bir devletti. Devlet, doğu ve güney Çin'de yer almakta olup güney hanedanlıklarının dördüncü ve sonuncusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Liu Song Hanedanı</span>

Liu Song Hanedanı, Çin'in Güney-Kuzey Hanedanları döneminde MS 420-479 yılları arasında var olan bir devletti. Devlet, doğu ve güney Çin'de yer almakta olup güney hanedanlıklarının ilkiydi.

<span class="mw-page-title-main">Güney Qi Hanedanı</span>

Güney Qi Hanedanı, Çin'in Güney-Kuzey Hanedanları döneminde MS 479-502 yılları arasında var olan bir devletti. Devlet, doğu ve güney Çin'de yer almakta olup güney hanedanlıklarının ikincisiydi.

<i>Zhuangzi</i> (kitap)

Zhuangzi, ideal Taocu bilgenin kaygısız doğasını örnekleyen hikâyeler ve anekdotlar içeren geç Savaşan Devletler Çağı dönemi eski bir Çin metnidir. Geleneksel yazarı "Usta Zhuang" (Zhuangzi) olarak adlandırılan Zhuangzi, Tao Te Ching ile birlikte Taoizm'in iki temel metninden biridir.

Beş Hanedanın Eski Tarihi, Kuzey Çin'in çoğunu kontrol eden Beş Hanedan dönemine odaklanan resmi bir tarih metniydi. Aynı zamanda, dönem boyunca diğer güney devletlerinin bazı tarihlerini de içermektedir. MS 960 yılında kurulan Song Hanedanı'nın ilk yirmi yılında hanedanın resmi bilgini Xue Juzheng tarafından derlenmiştir. Çin tarihi boyunca tanınan Yirmi Dört Tarih kaydından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Li Siyuan</span>

Li Siyuan veya Miaojilie (邈佶烈), Çin'de Beş Hanedan On Krallık döneminde Hou Tang'ın ikinci imparatorudur. Saltanatı MS 926'dan MS 933 yılında ölümüne kadar sürmüştür.