İçeriğe atla

Almaqah

Tanrı Almaqah'a hitaben yazılmış, beş eski Yemen tanrısından, iki hükümdardan ve iki validen bahseden Sabae yazıtı, MÖ 7. yüzyıl

Almaqah veya Almuqh (Antik Güney Arabistan dili: ''ʾlmqh(w)'', rekonstre edilmiş hali ''Almaqāh(ū)'' ya da ''Ilmuqāh'', DMG ''ʾAlmaqāh(ū)'' /''ʾIlmuqāh'', Arapça; المقه }) günümüz Yemen'inde hüküm sürmüş olan Saba Krallığı'nın etkisi altında kalan bölgelerde tapıldığı bilinen ay tanrısının ismi. Daha sonra Etiyopya ve Eritre'de Aksum krallığı haline gelen Damot krallığında da ona tapınıldı.

Özellikler

Almaqah bir ay tanrısı olarak kabul edilir, ancak Garbini ve Pirenne onunla ilişkilendirilen boğa başı ve asma motifinin güneş ve diyonizyak niteliklere sahip olabileceğini göstermiştir. Dolayısıyla o, güneş tanrıçası Şamaş'ın erkek karşılığı olan Ra'nın rahibiydi. Şamaş / Ishtar / İsis Saba'da da saygı görürdü, ancak Mısır kraliyet hanedanının vesayet tanrıçası olarak.[1][2][3]

Saba'nın yönetici hanedanı kendilerini onun tohumu olarak görüyordu. Almaqah, anıtlarda kavisli, orak benzeri bir silahı çevreleyen bir şimşek kümesiyle temsil edilir. Boğalar onun için kutsaldı.

Tapınaklar

Hem Barran hem de Awwam tapınağı Almaqah'a adanmıştır.[4]

Vukro yakınlarındaki Meqaber Gaewa Tapınağı, Almaqah'a[5] adanmıştır ve Yeha'daki Büyük Tapınağın minyatür bir modelini temsil eden bir sunak içerir.[6]

Meqaber Gaʿewa da Almaqah Tapınağı'ndaki sunak

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Ryckmans, Jacques (1992). "South Arabia, Religion of". Freedman, D. N. (Ed.). The Anchor Bible Dictionary. 6. s. 172. 
  2. ^ Ryckmans, Jacques (1989). "Le Panthéon de l'Arabie du Sud préIslamique: Etat des problèmes et brève synthèse". Revue de l'Histoire des Religions. 206 (2): 163. doi:10.3406/rhr.1989.1830. 
  3. ^ Benzer yorumlar için ayrıca bkz Ryckmans, Jacques (c. 1987). "The Old South Arabian Religion". Daum, W. (Ed.). Yemen: 3000 Years of Art and Civilization in Arabia Felix. s. 107. 
  4. ^ "معبد برَّان.. هنا عاشت بلقيس سبأ". aljazeera (Arapça). 24 Mart 2014. 
  5. ^ Wolf (25 Temmuz 2009). "The Almaqah temple of Meqaber Gaʿewa near Wuqro (Tigray, Ethiopia)". Proceedings of the Seminar for Arabian Studies. 40. 30 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2023. 
  6. ^ Nebes (2017). "The Inscriptions of the Aksumite King Hafil and their Reference to Ethio-Sabaean Sources". Deutsches Archäologisches InstitutOrient-Abteilung Zeitschrift fürOrient-Archäologie. 10. Erişim tarihi: 30 Haziran 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Utu, Akadca Şamaş adıyla da bilinen eski Mezopotamya Güneş tanrısıdır. Her gün dünyada olan biten her şeyi gördüğüne inanıldı ve adaletten ve gezginlerin korunmasından sorumluydu. İlahi bir yargıç olarak, yeraltı dünyasıyla ilişkilendirilebilirdi. Ek olarak, tipik olarak hava tanrısı Adad ile birlikte kehanet tanrısı olarak hizmet edebilirdi. Evrensel olarak birincil tanrılardan biri olarak kabul edilirken, özellikle Sippar ve Larsa'da saygı görüyordu.

<span class="mw-page-title-main">Mısır mitolojisi</span> Antik Mısırlıların mitleri ve uygulamaları

Mısır mitolojisi, eski Mısır kültürünün inanç yapısını ifade etmek için kullanılır. Eski Mısır'daki yaşamın her yönü, dünyanın yaratılışı ve dünyanın tanrılar tarafından idamesi ile ilgili hikâyelerle metaforlaştırılmıştı. Mısır mitolojisi durağan bir birlik içinde var olan ritmik yapılar olarak nitelendirilebilir. Sonuçlarda çatışma ve gerginlikten ziyade istikrar eğilimi ağır basmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Arap mitolojisi</span>

Arap mitolojisi, Arapların İslamiyet öncesi çoktanrıcı inanç ve söylencelerini konu almakla birlikte Hristiyan, Yahudi ve İran dinlerinin de etkisinde kalmıştır. Samilerin bir kolu olan Arapların mitolojisinin bir özelliği de Sümer ve Mezopotamya mitolojisiyle devamlılık konumunda olmasıdır. Toplumların yaşamlarında bir sonraki kültür öncekileri yok etmez, Kutsal anlatılar alındıkları kaynaktan birtakım değişimlerle gelecek nesillere aktarılır ve devam ettirilir. Ayrıca o dönemde çevre bölgelerde yaşayan toplulukların mitolojileri ve inançları da Arap mitolojisiyle büyük oranda etkileşim gösterir. Arapların inanç sistemlerini oluşturmada diğer semitik toplumlarla etkileşim çok önemli roller oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Firavun</span> Antik Mısırda hükümdarlara verilen isim

Firavun Antik Mısır'da hükümdarlara verilen isim. "Büyük Ev, Saray" anlamını taşıyan kelime daha sonraları hükümdardan bahsetmek şeklini almıştır. Firavunlar aynı zamanda tanrı Horus'un yeryüzündeki simgesi ve beşinci hanedandan sonra da güneş tanrısı Ra'nın oğlu olarak da kabul ediliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Yemen bayrağı</span> Ulusal bayrak

Yemen bayrağı, Kuzey ve Güney Yemen'in birleştiği gün olan 22 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilmiş ve yeni devletin simgesi hâline getirilmiştir.

Hitit mitolojisi, Mezopotamya kaynaklarından esinlenmiş olmakla beraber, Hatti ve Hurri etkisinde de kalmıştır. Hititler, ele geçirdikleri bölgelerde tapınılan tanrı ve tanrıçalara gösterdikleri saygıdan ve onları yerel ölçekte de olsa tanımalarından dolayı "Bin Tanrılı Halk" adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yemen Mütevekkilî Krallığı</span> 1918 ve 1970 yılları arasında Arap Yarımadasında var olmuş bir krallık

Yemen Mütevekkilî Krallığı, ilk dönem adıyla Yemen Zeydi Emirliği veya bilindik isimleriyle Yemen Krallığı ve Kuzey Yemen, kısaca ise Yemen ; İmam Yahya önderliğindeki Zeydîlerce Osmanlı İmparatorluğu'nun Yemen'den çekilmesinden sonra 1918 yılında kurulan ve 1970'e dek varlığını sürdürmüş devlet. Orta Doğu'da yer alan Yemen Krallığı 195,000 km2 yüzölçümüne sahipti. Kuzeyinde Suudi Arabistan, güneyinde İngiliz hamiliğinde Güney Yemen yer alıyordu. Krallığın başkenti 1918'den 1948'e kadar günümüzde Yemen'in başkenti olan San'a, 1948'den 1962'ye kadar Taiz, para birimi ise Yemen riyaliydi.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Yemen İç Savaşı</span>

Kuzey Yemen İç Savaşı, Kuzey Yemen'de 1962-1970 yılları arasında kraliyet yanlıları ile cumhuriyetçiler arasında meydana gelen bir savaştır. Savaş, 1962 yılında Abdullah es-Sellal liderliğindeki cumhuriyetçi devrimciler tarafından gerçekleştirilen askeri darbe sonucu İmam Muhammed el-Bedir'in tahtından indirilip cumhuriyet ilan edilmesiyle başladı. İmam daha sonra Suudi Arabistan sınırına kaçarak yönetimi tekrar ele geçirmek için kuzeydeki Şii aşiretlerin desteğini alarak karşı saldırı başlatması kısa bir süre sonra iç savaşı tırmandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bir Ali</span>

Doğu Yemen'de bir köy. Şabva iline bağlıdır. Arapçada "Ali'nin Kuyusu" anlamına gelmektedir. İslam öncesi dönemdeki ismi "Qanīʻ" limanı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Aden Kolonisi</span> Eskiden Birleşik Krallıka ait olmuş, şu anki Yemen civarina denk gelen koloni

Aden Kolonisi 1937'den 1963'e kadar bir Britanya Kraliyet kolonisi idi. Koloninin yeri, şu anki çağdaş Yemen'in güneyine denk gelmektedir. Koloni, Aden Limanı ve yakın çevresinden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">John Philby</span> John Bridger Philby

Harry St. John Bridger Philby, bilinen diğer adlarıyla Jack Philby, Şeyh Abdullah veya Abdullah Philby, İngiliz seyyah, yazar, istihbarat memuru, doğubilimci, kâşif ve siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">İslam öncesi Arabistan</span>

İslam öncesi Arabistan, 610 yılında İslam güçleri tarafından fethedilmeden önce Arap Yarımadası'nı ifade eden kavram.

İştar Yıldızı ya da İnanna Yıldızı, antik Sümer tanrıçası İnanna ve onun Doğu Semitik muadili olan tanrıça İştar'ın Aslanın yanı sıra) sembollerindendir. Yıldız aynı zamanda Venüs gezegeni ile ilişkili olduğu için olarak da bilinir.

Güneş tanrısı, Güneş'i veya onun bir yönünü, genellikle algılanan gücü ve gücü ile temsil eden bir tanrı veya tanrıçadır. Güneş tanrıları ve Güneş ibadeti, kayıtlı tarihin çoğunda çeşitli biçimlerde bulunabilir. Aşağıdaki güneş tanrılarının bir listesidir:

<span class="mw-page-title-main">Mut (tanrıça)</span>

Maut ve Mout olarak da bilinen Mut, Eski Mısır'da tapılan bir ana tanrıçaydı. Adı, eski Mısır dilinde kelimenin tam anlamıyla anne anlamına geliyor. Mut'un binlerce yıllık eski Mısır kültürü boyunca değişen ve gelişen birçok farklı yönü ve niteliği vardı.

<span class="mw-page-title-main">Antik Güney Arap alfabesi</span>

Antik Güney Arap alfabesi, yaklaşık MÖ 9. yüzyılda Proto-Sinaitik yazıdan dallanmıştır. Eski Güney Arap dilleri Sabaic, Qatabanic, Hadramautic, Minaean ve Hasaitic ve D'mt'te kullanılan Etiyopya dili olan Ge'ez yazmak için kullanılmıştır. Bu dillerdeki bilinen en eski yazılar, yazıtlardır. Eritre'nin Kuzey Kızıldeniz Bölgesi'nde bulunmaktadır. Ayrıca, bu yazıtlar MÖ 9. yüzyıla aittir. Matres lectionis ile işaretlenmiş bu alfabede sesli harfler için harf bulunmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Yemen</span> Arap Yarımadasının Güneyinde Yer Alan Coğrafî Bölge

Büyük Yemen şuanki Yemen Cumhuriyeti toprakları yanı sıra Asir, Necran, Güney Tihâme, Zufar bölgelerini ve Kızıldeniz'deki adalarını tek bir çatıda toplamaya yönelik irredanist siyasi ve coğrafi bir bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Menekşe Hattı (1914)</span>

Menekşe Hattı, Kuzey ve Güney Yemen'i ayırmak için Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık tarafından Mart 1914'te kabul edilen bir sınır çizgisidir. Menekşe Hattı'nın sınırları 1913 İngiliz-Osmanlı Sözleşmesi'nde kararlaştırılan Mavi Hat'tın sona ermesinden başlayarak Osmanlı'nın Yemen Vilayeti ile Birleşik Krallık'ın Aden Protektorası arasındaki sınıra kadar uzanmaktaydı. Menekşe Hattı ile birlikte Mavi Hat, Arap Yarımadası'nı etkin bir şekilde ikiye böldü.

<span class="mw-page-title-main">Yemen'de Hristiyanlık</span>

Yemen'de Hristiyanlık İslam ve Hinduizm'den sonra en yaygın olan bir azınlık dinidir. Yemen seküler bir devlet değildir. İslam'dan ayrılmak, başka bir dine geçmek, farklı bir dinin ibadethanesini inşa etmek anayasa ve kanunlarda tanınan bir hak değildir. Bu yüzden Hristiyanların sayısı çok da artmamaktadır. Ölüm cezalarına rağmen 2015 yılında yapılmış bir araştırmaya göre 400'e yakın Yemenli Müslümanın Hristiyanlığa geçtiği belirtilmektedir. Yemenlilerin kaynaklarına göre Yemen'de 25.000 Hristiyan bulunmaktadır fakat BBC, Birleşmiş Milletler ve Dünya Hristiyanlık Veritabanı'nın kaynaklarına göre Yemen'de 41.000 civarında Hristiyan bulunduğunu iddia etmiştir. Aden kentinde 3 tane kilise bulunmaktadır.

Birleşik Cumhuriyet, Yemen'in ulusal marşıdır. Abdullah Abdülvahab Numan tarafından yazılmış, Eyüb Tariş tarafından bestelenmiştir. Marş, öncesinde Güney Yemen'in ulusal marşıydı fakat Yemen'in birleşmesinin ardından Yemen tarafından kabul edildi. Güney Yemen tarafından 1979-1990 yılları arasında kullanıldığı dönemde adı "Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin Ulusal Marşı" idi.