İçeriğe atla

Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı

Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı
Verdienstorden der Bundesrepublik Deutschland
Büyük Haç yıldızı, özel sınıf
Almanya cumhurbaşkanı tarafından verilir
Ülke Almanya
TürYedi düzenli ve iki özel sınıfa sahip Liyakat Nişanı
Olası Hak
Sahipleri
Sivil veya askerî personel
İstatistikler
Kuruluş7 Eylül 1951

Büyük Haç Özel Sınıf


Büyük Haç Özel Konu

Büyük Haç 1. Sınıf

Büyük Haç

Şövalye Komutan Haçı

Komutan Haçı

Subay Haçı

Haç


Madalya
Liyakat Nişanı şeritleri

Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı (AlmancaVerdienstorden der Bundesrepublik Deutschland), Almanya Federal Cumhuriyeti'nin en yüksek dereceli nişanıdır. Nişan siyasi, ekonomik, kültürel, manevi ve fahri alanlardaki başarılardan dolayı verilmektedir.

Bremen ve Hamburg dışındaki tüm federe eyaletlerin kendilerine ait liyakat nişanları vardır.

Sınıflar

  • Büyük Haç (Almanca: Großkreuz)
    • Büyük Haç Özel Sınıf (Sonderstufe des Großkreuzes); Nişanın en üst sınıfı
    • Büyük Haç Özel Konu (Großkreuz in besonderer Ausführung); Büyük Haç 1. sınıfa eşdeğer, ancak defne çelenk tasarımı
    • Büyük Haç 1. Sınıf (Großkreuz)
  • Liyakat Büyük Haç (Almanca: Großes Verdienstkreuz)
    • Büyük Haç (Großes Verdienstkreuz mit Stern und Schulterband)
    • Şövalye Komutan Haçı (Großes Verdienstkreuz mit Stern)
    • Komutan Haçı (Großes Verdienstkreuz)
  • Liyakat Nişanı (Almanca: Verdienstkreuz)
    • Subay Haçı (Verdienstkreuz 1. Klasse)
    • Haç (Verdienstkreuz am Bande)
  • Liyakat Madalyası (Almanca: Verdienstmedaille)
    • Medalya (Verdienstmedaille)

Tarihçe

Federal Liyakat Nişanı verilmesi kararı 7 Eylül 1951 tarihinde o zamanki Cumhurbaşkanı Theodor Heuss tarafından alındı.

"Anavatanın yeniden inşası için politik, ekonomik, sosyolojik ve manevi alanlardaki çalışmaların başarısına verilecek olan bu ödül,ödülü alanlar için Federal Almanya Cumhuriyeti'nin barış içerisinde yükselmesine katkıda bulundukları anlamına gelecektir."

Federal Liyakat Nişanı uluslararası normlara göre üç kategoride (Liyakat Nişanı, Büyük Liyakat Nişanı, Büyük Nişan) ve 8 dereceli olarak verilmekteydi. En yüksek basamak olan Özel Dereceli Büyük Nişan, devlet adamlarına verilmek üzere hazırlanmıştı.

Liyakat Madalyası Beratı'na örnek

1951 yılında aşağıdaki 6 dereceli düzenleme planlanmıştı:

  • Liyakat Nişanı Bantlı
  • Liyakat Nişanı Haç şeklinde (İleride 1.Sınıf olarak adı değiştirilmiştir)
  • Büyük Liyakat Nişanı
  • Yıldızlı Büyük Liyakat Nişanı
  • Yıldızlı ve Omuzdan Bantlı Liyakat Nişanı
  • Özel Tasarımlı Büyük Nişan. Bu nişanın sadece Federal Cumhurbaşkanı Heuss tarafından verilmesi öngörülmüştü.

İlk Liyakat Nişanı 19 Eylül 1951 tarihinde Nentershausen'den madenci Franz Brandl'a Theodor Heuss tarafından verildi.

1952 yılında bazı yenilikler getirildi: İlk olarak aynı kurumda 50 yıl çalışmış olan işçi ve memurlara verilmek üzere özel bir Liyakat Nişanı uygulamaya konuldu. 1966 yılında bu uygulama kaldırıldı. Bir de Yıldızlı Büyük Federal Liyakat Nişanı, Yıldızlı Büyük Federal Liyakat Nişanı ve Yıldızlı ve Omuzdan Bantlı Federal Liyakat Nişanı şeklinde olmak üzere ikiye bölünerek sunulmaya başlandı.

1955 yılında en alt derece olarak Liyakat Nişanı devreye sokuldu ve en üst derece olarak da zaten 1953 yılından bu yana verilen Özel Derecede Büyük Nişan listeye kondu.

Ekim 2006'da Federal Cumhurbaşkanı Horst Köhler kadınlar için %30'luk bir kota uygulamasını (Quotenregelung) devreye soktu. Buna göre Başbakanlık'ın vereceği öneri listeleri, eğer Liyakat Nişanı alacak 10 kişinin içinden 3 kişi kadın olursa ancak kabul edilebilecektir.

Madalyanın verilmesi

40 yaş altındakilere verilen Liyakat Madalyası
Özel Yapım Büyük Nişan(solda), Büyük Nişan'ın Özel Kategorisi(orta ve sağda)

Madalyalar her yıl verilen teklifler üzerine birkaç bin kişiye verilmektedir. Ekim 2005 tarihine kadar yaklaşık 210.00 kez verilmiştir. 2006 yılında 2.312 kişiye madalya verildi. Genelde ilk vermelerde en fazla 2. Sınıf (Bantlı Liyakat Nişanı) verilmektedir. Sadece özel durumlarda daha yüksek derecedeki madalyalar ilk vermelerde verilmektedir. 40 yaşın altındaki kişilerin en alt derece olan 1. Derece (Liyakat Madalyası) ile ödüllendirilmesi gerekiyor. Federal Cumhurbaşkanı tarafından verilen nişanlar genelde başbakanlar, bakanlar, eyalet bakanları, eyalet başkanları, valiler, kaymakamlar, büyükşehir belediye başkanları veya belediye başkanları tarafından kişiye ulaştırılmaktadır. Yurt dışında yaşayan Almanlar veya yabancılara ulaştırılması da genelde o ülkedeki Alman Büyükelçisi tarafından yapılmaktadır. Bazı durumlarda Federal Cumhurbaşkanı kendisi de madalyayı takmaktadır.

Öneri hakkı

Herkes bir başkasını nişan alması için önerebilir. Bunun için önerilen kişinin bulunduğu yerdeki resmi mercilere başvurulabilir. Kişi yurt dışında yaşıyorsa veya yabancı ise dışişlerine başvurmak gerekir. Devlet memurlarının önerilmesi memurun bağlı olduğu bakanlığa yapılır. Müracaat edilen merci, müracaatları inceler ve Federal Cumhurbaşkanlığı Madalya Ofisi'ne gönderir. Genelde şimdiye kadar resmi makamlar, enstitüler, ekonomi ve spor dernekleri kişileri önermişlerdir. Yapılan öneri, daha önce öneri yapılan kişiye verilmiş olan bir madalya varsa, onun geçerliliğini yitirmesine neden olabilir.

Hansa'lıların reddi

13. yüzyıla kadar uzanan ve 1963 yılında Senato Kararı ile yenilenen kurallara göre Hamburglular 'Yabancı madalyaları' reddetmektedirler. Diğer kişilerin yanı sıra Başbakan Helmut Schmidt de, daha önce Hamburg Senatörü olduğu gerekçesi ile Federal Liyakat Nişanı'nı reddetmiştir. Reddedenler arasında en tanınmışları Hans-Olaf Henkel, Inge Meysel, Jan Philipp Reemtsma, Heidi Kabel ve Hans-Ulrich Klose'dir.

Madalyanın malzemesi ve üretimi

Adetlerin büyük olması ve maliyetlerin düşük tutulması nedeni ile madalyalar bugün yalnızca preslerde bakırdan basılmaktadır ve altın kaplama yapılmaktadır. Renkli kısımları ise emay kaplamadır. Madalyaların resmi üreticisi Lüdenscheid şehrindeki Steinhauer&Lück GmbH & Co. KG firmasıdır.

Kaynakça

  • Alexander von Sallach: Die Orden und Ehrenzeichen unserer Republik. Phaleristischer Verlag Autengruber, Konstanz 2004, 2006. ISBN 3-937064-05-2, ISBN 3-937064-04-4
  • Birgit Laitenberger, Dorothea Bickenbach, Maria Bassier: Deutsche Orden und Ehrenzeichen. Carl Heymanns Verlag, Köln 2005 (6. Aufl.). ISBN 3-452-25954-4

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Madalya</span>

Madalya veya diğer adıyla madalyon, savaşta yararlık gösterenlere, yarışlarda derece alanlara ödül, bazen de önemli bir olay dolayısıyla ilgililere hatıra olarak verilen metal nişan. Ödülleri inceleyen bilime faleristik denir.

<span class="mw-page-title-main">Légion d'honneur</span> Fransanın en yüksek dereceli sivil nişanı

Légion d'honneur ya da tam adı ile Fransızca: Ordre national de la Légion d'honneur, Napolyon Bonapart'ın 19 Mayıs 1802 tarihinde imzaladığı bir kanun ile oluşturulmuş Fransız nişanı. Légion d'honneur Fransa'nın en yüksek dereceli sivil nişanıdır.

Liyakat Nişanı, herhangi bir ülke veya egemen gücü; askeri, siyasi, kültürel, bilimsel ve sanatsal tanıtımında üstün başarılar gösteren kişilere verilen nişandır.

<span class="mw-page-title-main">Günther Rall</span>

Günther Rall, II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nın Luftwaffe avcı savaş uçağı pilotu (Binbaşı) ve Batı Almanya'da Luftwaffe'nin Korgeneral'i ve Inspekteur der Luftwaffe

Franz Löschnak Avusturyalı Hukukçu ve SPÖ’lü Siyasetçi. 2. Vranitzky Hükûmetinde 1987 ile 1989 yılları arasında Sağlık Bakanı olarak ve ardından 2., 3. ve 4. Vranitzky Hükûmetlerinde 1995‘e kadar Içişleri Bakanı olarak görev almıştır. Fakat sonuncusunda yarım senelik görev süresinin ardından yerine Caspar Einem getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Aribert Reimann</span>

Aribert Reimann, Alman modern batı müziği ve opera bestecisi piyanisti ve müzik öğretmenidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Devlet Nişanı</span> Türkiyenin en yüksek devlet nişanı

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Nişanı, Cumhurbaşkanı'nın tevcihi ile verilen Türkiye'nin en yüksek devlet nişanıdır. Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini ve milletlerin birbirlerine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin devlet başkanları, cumhurbaşkanları ve kraliyet mensuplarına verilmektedir. Devlet Nişanı, 1994-2024 yılları arasında toplam 31 ülkenin devlet başkanı ve cumhurbaşkanına tevcih edildi.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Cumhuriyet Nişanı</span>

Türkiye Cumhuriyeti Cumhuriyet Nişanı, Cumhurbaşkanı'nın tevcihi ile verilen Türkiye'nin en yüksek ikinci devlet nişanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı</span>

Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı, Dışişleri Bakanlığı ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yüksek Danışma Kurulunun görüşleri alınarak ilgili bakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile verilen Türkiye'nin en yüksek üçüncü dereceli devlet nişanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şeref Nişanı (Sovyetler Birliği)</span>

Şeref Nişanı Yüksek Sovyet Prezidyumu'nun 8 Kasım 1943 tarihli kararıyla ihdas olunan, SSCB tarafından verilen askeri madalya. Kızıl Ordu astsabuyları ve Havacı teğmenlerine, düşman karşısında gösterdikleri cesaret sebebiyle verilmekteydi. SSCB'nin dağılmasıyla, madalya artık verilmemektedir. Bu nişan yerine, 1992 yılından bu yana, astsubaylara ve diğer ordu mensuplarına verilmek üzere Aziz Yorgi Haçı ihdas olundu.

<span class="mw-page-title-main">Henrik</span>

Danimarka Prensi Henrik, Danimarka kraliçesi II. Margrethe'ın eşi.

Kahramanlık Örneği Nişanı, Çin'de verilen ikinci en yüksek olduğu askeri madalya. Ödülü kazanan kişiye Kahraman Örneği unvanı verilir.

Gürcistan onurları, nişanları ve madalyaları, Gürcistan ulusal hükûmeti tarafından ulusal savunma, devletin iyileştirilmesi ve demokrasi ve insan haklarının geliştirilmesinde başarı gösteren insanlara verilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şövalye Haçı</span>

Şövalye Demir Haçı veya daha çok bilinen adıyla Şövalye Haçı, diğer varyantları ile Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı sırasında askerî ve yarı askerî personeline verdiği en üst ödüldü.

<span class="mw-page-title-main">Theo Sommer</span>

Theo Sommer (10 Haziran 1930 - 22 Ağustos 2022), bir Alman gazetesi editörü ve entelektüelidir. Die Zeit'te, çeşitli çalışmalarda bulundu. Aynı zamanda uluslararası ilişkiler ve stratejik konularda Almanya'nın önde gelen otoritelerinden biri olarak kabul edilmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Alman Nişanı</span>

Alman Nişanı, Nazi Partisi'nin bir bireye "devlete ve partiye" yaptığı hizmetlerden dolayı verebileceği en yüksek nişandı. Benno von Arent tarafından tasarlanmıştır. Adolf Hitler, Todt'un Şubat 1942'deki cenazesi sırasında ölümünden sonra Reichsminister Fritz Todt'a bu tür ilk nişanı verdi. Ölümünden sonra ikinci bir Alman Nişanı ödülü SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich'e o yılın Haziran ayındaki cenazesinde verildi. Alman Nişanı'nı alan ve savaştan sağ kurtulan iki kişi Konstantin Hierl ve Artur Axmann'dı.

<span class="mw-page-title-main">Demir Haç'a Toka Eklentisi</span>

Demir Haç'a Toka Eklentisi 1. Dünya Savaşı sırasında Demir Haçla taltif edilmiş ve 2. Dünya Savaşı sırasında tekrardan bu madalyayla taltif edilmiş Wehrmacht personeline taltif edilen beyaz ve metal askeri tokaydı.
2. Dünya Savaşı sırasında 100.000'i aşkın Toka Eklentisi taltif edildi.

<span class="mw-page-title-main">Alman Haçı</span>

Alman Haçı Savaş Nişanı, normalde Alman Haçı olarak ya da Deutsches Kreuz olarak kısaltılır, Adolf Hitler tarafından 28 Eylül 1941'de kuruldu. Gümüş ve altın olmak üzere iki sınıfta taltif edilirdi: Altın Alman Haçı tekrarlanmış olağanüstü cesurca davranışlar sergilendiğinde veya olağanüstü liderlik yapıldığında; Gümüş Alman Haçı ise üstün gayretli ve devamlı biçimde muharip olmayan savaş katkısı yapıldığında taltif edilirdi. Altın Alman Haçı, 1. Sınıf Demir Haç'ın üstüdür fakat Şövalye Haçı'nın altındadır. Gümüş Alman Haçı ise 1. Sınıf Kılıç Eklentili Savaş Liyakat Haçı'nın üstüdür fakat Kılıç Eklentili Şövalye Savaş Liyakat Haçı'nın altındadır.

<span class="mw-page-title-main">Nazi Almanyası'nın Madalya ve Nişanları</span>

Nazi Almanyası'nın Madalya ve Nişanları, 1923 ve 1945 yılları arasında ilk olarak Nazi Partisi tarafından daha sonra Nazi Almanyası tarafından takdim edilmiş askerî, politik ve sivil madalya ve nişanlardı.
İlk ödüller 1920'lerde, parti üniformalarına takılan politik nişanların yanı sıra 1. Dünya Savaşı yahut öncesinde kazanılmış ödüllerin giyimiyle Naziler Almanya'da ulusal güç olmadan başladı.
1933'ten sonra devlet, her Alman vatandaşına takdim edilebilecek sivil nişanlar oluşturmaya başladı. Böylece bazı ödüller Nazi Partisi üyeleri, Alman askerî personeli ve sıradan sivillere verilir hale geldi. Alman devletinin çoğu standart ödülü, Hayat Kurtarma Madalyaları gibi, Nazi sembolü svastikayı içermesi için yeniden tasarladı.
Wehrmacht Uzun Hizmet Madalyası ve onu takip eden ödüller olan İspanya İç Savaşı'na katılımı ödüllendirmek için İspanyol Haçı, Avusturya'nın İlhakı'na katılımı ödüllendirmek için Anschluss Hatıra Madalyası, Sudetenland'ın İlhakı'na katılımı ödüllendirmek için Sudetenland Madalyası ve son olarak Memel'in İlhakı'na katılımı ödüllendirmek için Memel Madalyası da dahil olmak üzere savaş öncesi dönemde bir dizi askerî ödül oluşturuldu. En çok askerî ödül, 2. Dünya Savaşı patlak verdikten sonra, 1939'da oluşturuldu. Ödüller Yönetmeliği, askerî, sivil ve politik ödüllerin herhangi bir askerî veya paramiliter üniformaya aynı anda giyimine izin veriyordu.
Nazi Almanyası madalya ve nişanlarının nazilerin 1945'teki mağlubiyetinin ardından svastika sembolünün kullanımının yasaklanmasıyla birlikte verilmesi durduruldu. 1957'de Batı Almanya, madalya ve nişanlarla taltif edilmiş gazilerin madalya ve nişanlarını Bundeswehr üniformasına takabilmesine izin verdi. 2. Dünya Savaşı kahramanlık ve cephe madalyalarının çoğu da svastikanın kaldırılması şartıyla giyimine izin verilen madalya ve nişanlar arasındaydı. Bu şart birçok ödülün yeniden tasarlanmasına öncülük etti. Örneğin, Demir Haç'taki ve Savaş Liyakat Haçı'ndaki svastika üç yapraklı meşe yaprağı demetiyle değiştirildi. Ek olarak Batı Almanya ve Doğu Almanya hükûmetlerince savaş sonrası hizmet için yeni askerî ödüller oluşturuldu.

<span class="mw-page-title-main">Hans Albert</span>

Hans Albert, Alman filozof ve yazar.