İçeriğe atla

Almanca

Kontrol Edilmiş
Almanca
deutsche Sprache
Deutsch
Martin Luther tarafından Almancaya tercüme edilen İncil'in yaygın popülerliği modern Almancanın kurulmasına yardımcı olmuştur.
TelaffuzAlmanca telaffuz: [ˈdɔʏtʃ]
BölgeAvrupa
EtnisiteAlmanlar, Avusturyalılar, İsviçreliler
Dönem95 - 120 milyon[1]
Dil ailesi
Standart formlarStandart Almanca (Almanya, Avusturya ve İsviçre)
Yazı sistemiLatin (Alman alfabesi)
Resmî durumu
Resmî dil Avrupa Birliği
(Resmî dil)

 Almanya
 Avusturya
  İsviçre
 İtalya (yalnızca Güney Tirol'de)
Lihtenştayn Lihtenştayn
Lüksemburg Lüksemburg
Belçika Belçika


Namibya Namibya
Tanınmış azınlık diliÇekya Çekya
Macaristan Macaristan
Polonya Polonya
Dil kodları
ISO 639-1de
ISO 639-2ger (B)
deu (T)
ISO 639-3Çeşitli:
deu
gmh
goh
gct
bar
cim
geh
ksh
nds
sli
ltz
vmf
mhn
pfl
pdc
pdt
swg
gsw
uln
sxu
wae
wep
Almancanın Dünya üzerindeki dağılımı.
Almancanın Avrupa'daki dağılımı.
Vikikitap
Vikikitap
Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var:

Almanca (Deutsch; Almanca telaffuz: [dɔʏtʃ]),[2] Hint-Avrupa dil ailesine ait, ağırlıklı olarak Orta ve Batı Avrupa'da konuşulan bir Batı Cermen dili. Avrupa Birliği'nin resmî dillerinden biri ve en çok konuşulanıdır. Özellikle Almanya, Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg, İsviçre'nin büyük bölümü, İtalya'nın Güney Tirol bölümü, Belçika'nın doğu kantonları, Polonya ve Romanya'nın kimi bölgeleri ve Fransa'nın Alsas-Loren bölgesinde konuşulmaktadır. Dünyanın yaygın lisanlarından biridir. Almanca içinde Fransız kelime kökenli sözcükler taşır.

Etimoloji

Almanca, eski dönemlerde Türkçede Slav dilleri ile benzer şekilde Nemçece olarak adlandırılmıştır. Türkçedeki Alman kelimesi Fransızca aynı anlama gelen Allemand sözünden alıntıdır.[3]

Coğrafi dağılım

Almanca kafe, cadde ve restoran tabelaları

Yaklaşık 120 milyon konuşura sahip Almanca, konuşur nüfuslarına göre sırasıyla Almanya, Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg, İsviçre'de çoğunluk dilini oluşturmaktadır. Buna ek olarak İtalya'nın Güney Tirol bölümü, Belçika'nın doğu kantonları, Polonya ve Romanya'nın kimi bölgeleri ve Fransa'nın Alsas-Loren bölgesinde Almanca çeşitli azınlıkların anadili olmaktadır. Türkiye'de 25.000 kadar Alman ikâmet etmektedir. Bu grup eski tâbiriyle "Bosporus-Deutsche" ("Boğaziçi Almanları") ve Akdeniz Bölgesinde yaşayan Alman vatandaşlarından oluşmaktadır.

Ayrıca bu ülkelerden kimilerine özgü eski sömürgelerde (Namibya gibi; ama Güney Afrika da) dikkate değer ölçüde Almanca konuşan nüfûsa rastlanır. Çeşitli Doğu Avrupa ülkelerinde Almanca konuşan azınlıklar bulunmaktadır. Bunların arasında Rusya, Macaristan ve Slovenya sayılabilir. Ayrıca Kuzey Amerika'nın (özellikle ABD), Latin Amerika'da Arjantin ve Brezilya'nın kimi bölgelerinde Almanca konuşulmaktadır.

İkinci dil olarak

Almancanın yaygın bir şekilde öğrenilmesi ve öğretilmesi amacıyla DAAD ve Goethe Enstitüsü kurulmuştur. DAAD Merkezleri genel itibarıyla üniversitelerden, Goethe Enstitüleri de ortaöğretim kurumlarından sorumludur. Almanca öğrenimi, dil yeterliliklerini belirlemek ve belgelemek amacıyla uluslararası kabul görmüş sertifika sınavları ile desteklenmektedir. Goethe Enstitüsü tarafından sunulan Goethe-Zertifikat ve TestDaF gibi sınavlar, dil öğrenenlerin Almanca dil seviyelerini A1'den C2'ye kadar değerlendirmektedir.[4] 2015 yılında yayımlanan kapsamlı bir araştırma dünyada 15 milyon kişinin Almanca dilini öğrenmekte olduğunu ortaya koymuştur.[5]

Alman alfabesi ve telaffuzu

Harf IPATürkçe harf Söylenişi İPA ile Söylenişi Türkçe Harfine
Aaa/ɑa/âɑˑa
Bbbbbeˑbe
Ccʦtsʦeˑse
Dddddeˑde
Eeɛ/eee
Ffffɛfef
Ggɡgɡeˑge
Hhhhha
Iiɪ/ii/îi
Jjjyjɔtyot
Kkkkkɑˑka
Llllɛlel
Mmmmɛmem
Nnnnɛnen
Ooɔ/oo/ôo
Pppppeˑpe
Qqkkkuˑku
Rrʀġ*ɛʀ̥er
Sss/zs/zɛses
Ttttteˑte
Uuʊ/uu/ûu
Vvfffaɔ̹fau
Wwvvveˑve
Xxksksɪksiks
Yyyüˈyp.sɪ.ˌlɔnüpsilon
Zzʦtsʦɛttset
Ääɛee
Ööøöö
Üüyüü
ẞßssssɛs ʦɛtes tset

Çift ve özel sesler

Harfin birliği Sözgelişi Söyleniş İPA'ile Söylenişi Türkçe Harfine Yorum(lar)
audaimaaɔ̹au 
äu g.oy eu  oy 
bsonpp 
chsonxh"-en" sözleri ile (örn., machen, Kuchen)
chsonçşküçültmeler ile (örn., Mädchen, Kuchen) ve bazı adıllar ile (örn., ich, mich)
dsontt 
dschdaimaʤcseyrek
eidaima⁠aɪ̯⁠ay 
ensonə̆nınolağ. fiilin soneklerile gibi
erilkɛɐeğa 
ersonɐ 
eudaimaɔʏoy 
eydaima⁠aɪ̯⁠ey 
gsonkk 
hsesli harften sonra◌ˑğ**yani, daha uzun sessiz harf
iedaimai 
ngsonŋng 
rsesli harften sonraɜ/ˑğ 
schdaimaʃş 
silk yahut sesli harflari arasınazz 
sbaşka yeress 
ssdaimasstıpkı ­ß gibi
tsontʰ/t͈t*yani, t'i ya işitilebilir nefesile ya kuvvetile
tschdaimaʧç 

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "German, Standard". Ethnologue. 25 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2020. 
  2. ^ "Deutsch". Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache (Almanca). 31 Ekim 2022. 24 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2024. 
  3. ^ "alman". Nişanyan Sözlük. 1 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2024. 
  4. ^ "Almanca sertifika sınavları ve seviyeler". 5 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2024. 
  5. ^ "Deutschlernende weltweit". Deutsche Welle. 30 Nisan 2015. 28 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avusturya</span> Orta Avrupada bir ülke

Avusturya veya resmî adıyla Avusturya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'da denize kıyısı olmayan, dokuz eyaletten oluşan ülke. Batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde ise Almanya ve Çekya ile komşudur. Avusturya'nın yüzölçümü 83.879 km2dir ve yaklaşık 9 milyonluk bir nüfusa sahiptir. Avusturya Almancası ülkenin resmi dili olsa da, birçok Avusturyalı gayri resmi olarak çeşitli Bavyera lehçelerinde konuşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre</span> Batı Avrupa ve kısmen Orta Avrupada bir federe ülke

İsviçre, Batı, Orta ve Güney Avrupa'nın kesişme noktasında bulunan bir ülkedir. Federal otoritelerin merkezi Bern ile birlikte 26 kantondan oluşan bir federal cumhuriyettir. Kuzey sınırında Almanya, batısında Fransa, güneyinde İtalya, doğusunda Avusturya ile Lihtenştayn yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Fransızca</span> Romen dili

Fransızca, Hint-Avrupa dil ailesinin bir Romen dilidir. Tüm Romen dillerinde olduğu gibi, Roma İmparatorluğu'nun Halk Latincesinden türemiştir. Fransızca, Gallo-Romen dillerinden, Galya'da konuşulan Latinceden ve özellikle Kuzey Galya'da gelişmiştir. En yakın akrabası Oïl dilleridir. Fransızca, Gallia Belgica gibi Kuzey Roma Galyası'nın yerli Kelt dillerinden ve Roma sonrası Frank işgalcilerin (Cermen) Frank dilinden de etkilenmiştir. Bugün, Fransız sömürge imparatorluğu sayesinde, en önemlisi Haiti Kreolü olmak üzere, Fransız kökenli çok sayıda kreol dili vardır. Fransızca konuşan bir kişi veya ulus, Frankofon olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Almanlar</span> Almanya vatandaşları

Almanlar, Almanya'nın yerlileri veya sakinlerine ve bazen daha geniş olarak Almanca kökenli bir dili veya Almanca dilini anadili olarak konuşan kişilere denir. Almanya anayasası Almanya'da yaşayanları Alman vatandaşı olarak tanımlar. Bugün, Alman dili, Alman kimliğinin birincil kriteri olarak görülmektedir. Dünyadaki toplam Alman sayısına ilişkin tahminler 100 ile 150 milyon arasında değişmektedir ve çoğu Almanya'da yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Habsburg Hanedanı</span> Avrupanın çeşitli bölgelerini uzun yıllar boyunca yöneten aile

Habsburg Hanedanı, Avrupa'nın çeşitli ülkelerini yüzyıllar boyunca yönetmiş bir hanedan. Avusturya Hanedanı olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Cermen dilleri</span> Hint-Avrupa dil ailesine bağlı bir dil grubu

Cermen dilleri, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı bir alt ailedir. Batı, doğu ve kuzey olmak üzere üç alt kola sahiptir; Almanca, Felemenkçe, İngilizce gibi diller batı koluna, İskandinav dilleri kuzey koluna, Gotça gibi diller ise günümüzde ölü olan doğu koluna aittir. Tüm Cermen dilleri Proto Cermence adlı proto dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre Almancası</span>

İsviçre Almancası, İsviçre’nin Alman kantonlarında ve Lihtenştayn’da konuşulan Almanca lehçesinin adıdır. Yazı dili Yüksek Almancadır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Tirol</span>

Güney Tirol, İtalya'nın Trentino-Güney Tirol bölgesinde yer almaktadır. İtalyanlar Alto Adige de derler. Başkenti Bozen'dir. Nüfusun yüzde altmış dördü Avusturya Bavyeralısı veya Tirolyandır ana dil olarak Almanca, yüzde yirmibeşi ise anadili olarak italyanca konuşur. Geri kalan kesimler ise değişik dilleri konuşmaktadır. Bölge önemli derece özerk yetkilere sahiptir. Sınırları oldukça geniş harici yasama, yürütme ve mali yetkilere sahip olan Güney Tirol 2011'den itibaren hem İtalya'nın hem de Avrupa Birliği'nin en zengin bölgeleri arasında yer almaktadır.

İsviçre tarihi bugünkü İsviçre Konfederasyonu topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Alman Konfederasyonu</span> 1815 Viyana Kongresi ile kurulan ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğunun yerini doldurmak amacıyla kurulan konfederasyondur

Alman Konfederasyonu Orta Avrupa'da, 1815 Viyana Kongresi ile 1806'da yıkılan Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun boşluğunu doldurmak amacıyla kurulan konfederasyondur. 1848'te, liberal ve milliyetçi ihtilalciler birleşmiş bir Alman Devleti kurmaya çalıştılar. Fakat Alman eyaletleri arasındaki görüşmeler olumsuz sonuçlanınca konfederasyon 1848'de dağıldı. Buna karşın 1850'de tekrar kuruldu. İki üstün ülke, Prusya ve Avusturya arasındaki Alman devletçiklerinin lideri olma konusundaki çekişme, 1866 Avusturya-Prusya Savaşı'nın çıkmasına neden oldu ve konfederasyon dağıldı. Böylece 1866'da, kuzey Almanya'da, Kuzey Almanya Konfederasyonu ve birçok devletçik kuruldu ve bunlar 1871 yılına kadar varlıklarını sürdürdü. Bu sürecin sonunda Prusya'nın önderliğinde Alman İmparatorluğu kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre'deki Yahudilerin tarihi</span>

İsviçre Yahudilerinin ülkede uzun ve çeşitli bir tarihi vardır. 2000 nüfus sayımına göre İsviçre'de 18,000 Yahudi bulunmasına rağmen yabancı uyruklu ve gayriresmî Yahudilerle birlikte bu nüfus 75,000'e yakındır. 2009 itibarıyla İsviçre'de 38 sinagog bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Svabya</span>

Svabya, güneybatı Almanya'da bulunan tarihî, kültürel ve dilsel bir bölge.

<span class="mw-page-title-main">Alman sorunu</span> 19. yüzyılın ortalarında Almanyanın birleşmesine ilişkin tartışmalar

Alman sorunu, 19. yüzyılda, özellikle de 1848 Devrimleri boyunca süren Almanya'nın birleşmesinin en iyi yolu hakkındaki bir tartışmadır. 1815'ten 1871'e kadar, Alman Konfederasyonu'nda 37 bağımsız Almanca konuşulan eyalet bulunuyordu. Großdeutsche Lösung tüm Almanca konuşan insanları bir devlet altında birleştirmeyi amaçlıyordu ve Avusturya İmparatorluğu ile onun destekçileri tarafından benimsenmişti. Kleindeutsche Lösung ise Avusturya'yı içermeyecek şekilde sadece kuzey Alman eyaletlerini birleştirmeyi amaçlıyordu ve Prusya Krallığı tarafından benimsenmişti.

<span class="mw-page-title-main">Pancermenizm</span> düşünsel ve siyasal akım

Pan-Cermenizm, Cermen uluslarını tek bir idarî çatı altında toplama ülküsünü güden düşünsel ve siyasal akım.

Yüksek Almanca, İsviçre Almancası'nın yazı dilidir; Alman dilinin bir parçası olarak kabul edilir. Aşağı Saksonya Yüksek Almancanın konuşulduğu bölgelerden biridir. İsviçre’de konuşulan Almanca diyalekt grubuna genel olarak İsviçre Almancası denir. Ancak yazılı iletişimde ve radyo-televizyon yayımcılığında standart Yüksek Almanca kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Cermen Reich'ı</span>

Büyük Cermen Reich'ı, tamamen Alman Milletinin Büyük Cermen Reich'ı, Alman ulusunun Büyük Cermen Reich'ı tamamen tasarlanmış, Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa'da kurmaya çalıştığı siyasi varlığın resmi devlet adıdır. Hitler ayrıca Mein Kampf adlı kitabında gelecekteki bir Alman Ulusunun sahip olduğu Alman Devletinden bahseder. Büyük Cermen Reich'ı için bölgesel hak iddiaları zamanla dalgalandı. 1933 sonbaharının başlarında Adolf Hitler, Bohemya, Batı Polonya ve Avusturya gibi bölgelerin Almanya'ya ilhak edilmesini ve kendi ekonomileri veya politikaları olmadan uydu veya kukla devletlerin yaratılmasını öngörüyordu.

Çoğu Avrupa dili Hint-Avrupa dil ailesine üyedir. 2018'le birlikte 744 milyonluk toplam Avrupa nüfusunun %94'ü bir Hint-Avrupa dilini ana dili olarak konuşmaktadır. Her biri 200 milyon konuşanla Latin, Cermen ve Slav dilleri Avrupalıların %90'ını oluşturarak en büyük grubu oluşturmaktadır. Daha küçük Hint-Avrupa dillerine Helenik, Baltık, Arnavutça, Hint-Aryan ve Kelt dilleri örnek verilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Standart Almanca</span>

Standart Almanca, Almancanın biçimsel bağlamlarda ve farklı lehçe alanları arasındaki iletişim için kullanılan standartlaştırılmış çeşididir. Almanya Standart Almancası, Avusturya Standart Almancası ve İsviçre Standart Almancası olmak üzere üç standartlaştırılmış belirli bölgesel varyantlara sahip çok merkezli bir çatı dildir.

Yüksek Almanca dilleri veya Yüksek Almanca lehçeleri Almancanın Avusturya, İsviçre, Lüksemburg, Lihtenştayn, Güney ve Orta Almanya, Doğu Belçika, ayrıca Fransa'nın komşu bölgelerinde, İtalya, Çekya (Bohemya) ve Yukarı Silezya'da konuşulan çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Belçika'da konuşulan diller</span> Belçikada Konuşulan Diller

Belçika Krallığı'nın üç resmî dili vardır: Felemenkçe (Flamanca), Fransızca ve Almanca.