İçeriğe atla

Alena Arzamasskaia

Alena Arzamasskaia
LakabıRus Jean d'Arc
DoğumЭрзямассонь Олёна
Vyezdnaya
Ölüm1670
Çatışma/savaşlarıKöylü İsyanı

Alena Arzamasskaia (veya Alyona; Erzyanca: Эрзямассонь Олёна, RusçaАлёна; öl. 1670), bazen Rus Jeanne d'Arc olarak da anılır, 17. yüzyıl Rusya'sında erkek kılığında ve Güney Rusya'da Kazak Stepan Razin'in (Köylü İsyanı) 1670 tarihli isyanı sırasında savaşan ünlü bir kadın isyancı savaşçıydı. Kralı adına savaşan Joan of Arc'ın aksine, Alyona çarına isyan ediyordu. Stepan Razin önderliğinde savaşan Erzyan bir kadın atamandı. Arzamas'ın Vyezdnaya slobodasından doğuştan bir köylü, ataman olmadan önce yaşlı bir rahibe ("старица") idi. Yaklaşık 600 kişilik bir müfrezeye komuta etti ve kazıkta yakılmadan önce 1670'te Temnikov'un ele geçirilmesine katıldı.

Erken dönemleri

Alyona, Arzamas'ın (Volga bölgesi) Vyezdnaya sloboda'sından doğuştan bir köylüydü ve henüz genç bir kızken bir köylü ile evlendi. Eşi kısa bir süre sonra öldü ve bir çocuk dul olarak Nikolaevskii Manastırı'nda rahibe oldu. Manastırda tıp eğitimi aldı. Manastırın zorlu şartları altında mutsuzdu. 1669'da saçını keserek ve bir erkek gibi giyinerek manastırdan ayrıldı.[1]

Köylü İsyanı

Manastırdan ayrıldıktan sonra, Stepan Razin'in Köylü İsyanı'na (1670-1671) lider olarak katıldı. İsyan başlangıçta güney Rusya'da büyük bir başarı sağladı.

1670 yılında, bir Kazak isyancı lideri gibi davranarak Temnikov'un ele geçirilmesine katıldı. Memleketinin çevresindeki bölgelerden bir alay topladı. Kısa süre sonra liderlerinin bir kadın olduğundan habersiz 300-400 kişilik bir alayı (bazı kaynaklarda altı bin savaşçı) yönetti. Manastırda öğrendiği okçuluk ve tıp yeteneği, onu erkekler arasında popüler ve saygın hale getirdi.[2]

Üç ay sonra, Rus Çarı isyancıları bastırmak için bir sefer başlattı ve Arzamasskaia'yı yakaladı. 30 Kasım 1670'de Temnikov, General Yury A. Dolgorukov komutasındaki Çarlık birlikleri tarafından ele geçirildi. 1677'deki bir açıklamaya göre, Arzamasskaia bir kilisede saklandı ve 4 Aralık'ta yakalanmadan öncebir çatışmaya girdi. Diğer isyancıların kimliklerini vermesi için işkence gördü ancak işkenceye direndi ve herhangi bir bilgi vermedi. Bazı kaynaklarda büyücülük ve sapkınlıkla suçlandığı yazılıdır; Temnikov'un işgalindeki rolü nedeniyle haydutluktan suçlu bulundu ve kazıkta yakılmaya mahkûm edildi.[1]

Kazıkta yakıldığında görgü tanıkları, yanarak ölürken tek bir ses çıkarmadığını bildirmiştir.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women. Westport, CT: Greenwood Press. 2003. ss. 28. ISBN 0313327076.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  2. ^ Natalʹi︠a︡ Lʹvovna Pushkareva, Eve Levin, "Women in Russian history: from the tenth to the twentieth century" 28 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., M.E. Sharpe, 1997
  3. ^ Adrienne Marie Harris "THE MYTH OF THE WOMAN WARRIOR AND WORLD WAR II IN SOVIET CULTURE", University of Kansas, 2001

Konuyla ilgili yayınlar

Степан Разин и его соратники, «Мысль», 1988 г.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Volgograd</span> şehir

Volgograd, eski isimleriyle Çariçin veya Zarizyn ve Stalingrad (Сталингра́д), Rusya'daki Volgograd Oblastı'nın merkezi olan şehirdir. İdil Nehri'nin batı yakasında kurulmuştur. Şehrin şu anki nüfusu: 1.011.417 olup, kilometrekare başına 1.900 kişi düşmektedir. Deniz seviyesinden yüksekliği 0-102 metre arasındadır. Bugün Güney Rusya'nın önemli endüstri ve ulaşım merkezlerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Belarus</span> Doğu Avrupada bir ülke

Belarus, resmî adıyla Belarus Cumhuriyeti (Belarusça:

<span class="mw-page-title-main">XII. Karl</span> İsveç kralı

XII. Karl ya da Türkçe kaynaklarda kullanılan lakabıyla Demirbaş Şarl, 5 Nisan 1697 – 30 Kasım 1718 tarihleri arasında İsveç kralı. Bağlı bulunduğu hanedan Wittelsbach Hanedanı'nın bir kolu olan "Palatina-Zweibrücken" Hanedanı idi. XII. Karl'ın babası XI. Karl ve annesi Ulrika Elanoara Danimarkalı idi. Bunların hayatta kalan tek erkek çocuğu olarak 5 Nisan 1697'de babasının ölümü üzerine XII. Karl adıyla daha 14 yaşında İsveç Krallığı kralı ve babasının hanedanının hükümdarı olduğu modern Almanya'da bulunan "Palatina-Zweibrücken Dükü" oldu ve iki hükümdarlığı 30 Kasım 1718'de daha 36 yaşında iken Fredrikshald kuşatması sırasında öldürülmesine kadar yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Kazaklar (Slav)</span> etnik grup

Kazaklar, Ukrayna ve Güney Rusya yerli halklarının karışımı ile 15. yüzyıl dolaylarında Dinyeper ve Don nehirleri civarında ortaya çıkan etnik topluluk. Kazaklar, bugünkü Kazakistan'da yaşayan ve Türkî kökenli olan Kazaklar'la karıştırılmamalıdır. Kazak sözcüğü Eski Türkçede maceracı-özgür insan anlamındadır.

<span class="mw-page-title-main">Vendée Savaşı</span> Fransız İhtilali sonrasında, Vendee bölgesinde meydana gelen ayaklanma

Vendée İsyanı, Fransız İhtilali sonrasında, Vendée bölgesinde meydana gelen ayaklanmadır. İhtilal ile kurulan hükûmet, çıkarılan bir yasaya dayanarak o bölge halkını katletmişti.

<span class="mw-page-title-main">İnguşetya</span> Rusyaya bağlı federe cumhuriyet

İnguşetya, İnguşya ya da resmî adıyla İnguşetya Cumhuriyeti Kuzey Kafkasya’da, Rusya Federasyonu’na bağlı federe cumhuriyet. Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi’ne dâhil olan İnguşetya’nın güney sınırı; Rusya Federasyonu’nun Gürcistan sınırının parçasıdır. Doğusunda Rusya’nın özerk cumhuriyetlerinden Çeçenya; batısında ise yine aynı statüdeki cumhuriyetlerden Kuzey Osetya-Alanya bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Rus İç Savaşı</span> 1917den 1922ye kadar süren bir iç savaş

Rus İç Savaşı, 1917 Ekim Devrimi'nden sonra 1918-1922 yılları arasında Bolşeviklerle muhalifleri arasında yaşanan savaştır. Savaş Beyaz Ordu birliklerinin 1918 baharında Beyaz Terör saldırılarıyla başladı. Ana muharebe Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Bolşevik Kızıl Ordusuyla komünizm karşıtlarının Beyaz Ordusu arasında geçti. Ancak savaşa Beyaz Ordu'ya finansal destek ile silah ve asker yardımında bulunan ABD, İngiltere, Fransa, Polonya ve Japonya da müdahil oldu. 1921 yılında Bolşevikler Beyaz Terör'ü ve destekçilerini yenerek tüm ülkeye hâkim oldular. 1922 yılında da Sovyetler Birliği kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">II. Nikolay</span> son Rus İmparatorluğu hükümdarı (1868-1918; çar 1894-1917)

II. Nikolay ya da Nikolay Aleksandroviç Romanov, Romanov hanedanına mensup tüm Rusya imparatoru, Polonya çarı ve Finlandiya büyük prensi, Albay (1892); buna ek olarak, İngiliz Filo Amirali ve İngiliz Ordusu Saha Mareşali idi. Saltanatı sırasında Rus İmparatorluğu, dünyanın önde gelen büyük güçlerinden biriydi ancak ekonomik ve askeri çöküşe geçti. Sovyet tarihçiler tarafından verdiği kararlar sebebiyle askeri yenilgilere ve milyonlarca insanın ölümüne yol açan zayıf ve beceriksiz bir lider olduğu ifade edildi. Batılı tarihçiler ise genel anlamda II. Nikolay'ı Sovyet sistemiyle eşdeğer gördü. Aleksey Tolstoy "Çar'ın rejimi hakkında birçok kötü şey vardı, ama otokrasiyi miras aldı, eylemleri şimdi perspektifte ve Sovyetler tarafından işlenen korkunç suçlarla karşılaştırıldığında görülüyor." ifadelerini kullandı.

<span class="mw-page-title-main">Belarus tarihi</span>

Belarus tarihi Belarus'un tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Rus Devrimi (1905)</span>

1905 Rus Devrimi, Rus İmparatorluğu çapında geniş yankı bulan kitlesel siyasi eylemlerdir. 1905 Moskova Ayaklanması örneğinde olduğu gibi, bazı eylemler doğrudan hükûmeti hedef almıştır. Saldırılar, işçi grevleri, köylü ayaklanmaları ve askeri isyanlar şeklinde gelişmiştir. Olaylar sonucunda anayasal monarşiye geçiş yapılmış ve Çarlık Duması kurulmuş, çok partili seçimler yapılmış, 1906 Anayasası meydana getirilmiştir. Ancak Çarlık rejiminin yıkılması ve bazı bölgelerdeki bağımsızlık yönünde yapılan silahlı ayaklanma girişimleri başarısız olmuş ve bastırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">IV. Mihail</span>

IV. Mihail Paflagonyalı, , 11 Nisan 1034 ile 10 Aralık 1041 döneminde Bizans imparatoru olmuştur. Tahta çıkışı VIII. Konstantinos'un kızı olan Zoi ile birlikte hazırladığı bir komplo ile Zoi ile daha önce evlenip imparator olarak tahta geçen III. Romanos'u Saray'da öldürmeleri sonucunda olmuştur. Zoi ile evlenen IV. Mihail Paflangonyalı tahta çıkmış ve 1041'de ölene kadar karısı Zoi ile birlikte imparatorluk yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bolşeviklere karşı sol ayaklanmalar</span> bir dizi askerî karışıklıklar

Bolşeviklere karşı sol ayaklanmalar, Ekim Devrimi'ni izleyen dönemde Sovyetler Birliği henüz resmen kurulmamışken SRlar, Sol SRlar, Menşevikler ve anarşistlerce iktidardaki Bolşeviklere yönelik planlanan ve yürütülen bir dizi ayaklanma eylemidir. Bu ayaklanmaların bazıları sürmekte olan Rus İç Savaşında Bolşevik iktidarına karşı oluşturulan Beyaz Orduyu desteklerken bazıları bağımsız hareketlerdir. Bu ayaklanmalar 1918 yılında başlayacak ve 1922 yılına kadar sürecektir. Bu ayaklanmalar sonucunda o döneme kadar diğer sol grupları da iktidara dahil etmek isteyen Bolşevikler bu çabaları bir kenara bırakarak ayaklanmaları askeri kuvvetle bastırma yoluna gitmiştir. Bazı çevreler tarafından gündeme getirilen sol ve devrimci partilerin koalisyon olarak iktidarı gerçekleşmeyecek Bolşevikler tek başlarına iktidarlarını sürdüreceklerdir.

<span class="mw-page-title-main">1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı</span>

1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı 17. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği ve bu birliğe bağlı derebeylerinin komutasındaki paralı askerlerin taht kavgası içinde iç savaş ortamına sürüklenmiş olan Rusya Çarlığı'nı istila etmesiyle başlayan savaştır. Bu dönem Rus tarihinde Karışıklık Dönemi olarak adlandırılmıştır.

Beyaz Terör, Rusya'da 1917-1922 yılları arasında gerçekleşen Rus İç Savaşı sırasında Çarlık yanlısı Beyaz Orduların Kızıllara ve kendilerine destek vermeyen sivil halka yönelik şiddet ve katliam hareketlerine verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">I. Dmitri</span> Rus hükümdar (1581-1606; çar 1605-1606)

I. Dmitri İvanoviç, Moskova Knezliği tahtında hak iddia edip, 1605'ten 1606'daki ölümüne kadar yaklaşık bir yıl boyunca I. Dmitri adıyla hüküm sürenRus çarı. Rurik hanedanına mensup olduğu varsayılsa da, aslında Rurik soyundan gelmemektedir. Dmitri'nin gerçek ismi Grigori (Yuri) Bogdanoviç Otrepyev'dir. Bu nedenle muhalifleri ve ölümünün ardından tarihçiler tarafından yaygın olarak Düzmece Dmitri olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Don Kazakları</span>

Don Kazakları veya Donlar, orta ve aşağı Don boyunca yerleşmiş Slav asıllı Kazak halk. Tarihsel olarak Don Kazakları, Don Kazak Ordusu denen, kimi zaman tamamen bağımsız, kimi zamansa özerk bir şekilde 16. yüzyıl sonundan 1918'e kadar günümüz Güney Rusya'sı ve Ukrayna'nın Donets bölgesinde hüküm sürmüş demokratik cumhuriyetlerde yaşamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Bohdan Hmelnitski</span> Kazak Hetmanlığının kurucusu (1648–1657)

Bohdan Hmelnitski Kazak Hetmanlığı'nın kurucusu. Polonya-Litvanya Birliği'ne (1648-1654) karşı ayaklanma başlatan Zaporojya Kazakları önderi. Ölümünden sonra yerine oğlu Yuri Hmelnitski Kazak hetmanı olmuştur.

Buyan Adası, Rusya'nın Rostov Oblastı'na, Bagaevskaya yerleşimi yakınlarında, Don Nehri üzerinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rus firkateyni Oryol</span>

Oryol, Rus Donanmasında görev yapan bir fırkateyndi. Çar I. Aleksey tarafından Hazar Denizi'ndeki Rus ticaret gemilerini korumak için görevlendirildi ve Rus yapımı ilk Batı Avrupa tipi savaş gemisi oldu. Gemi, Oka Nehri üzerindeki Dedinovo'daki gelişmekte olan tersane tarafından 1667 ve 1669 yılları arasında inşa edildi. Oryol 1670 yılında düşmanlarca yakılsa da, Rus deniz gücünün doğuşunun sembolü olarak kalıcı bir önem kazanmıştır.

İvan Martinoviç Zarutski, 17. yüzyılda Rusya'da yaşamış bir Kazak lideriydi.