İçeriğe atla

Alchemilla erythropoda

Alchemilla erythropoda
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Rosales
Familya:Rosaceae
Cins:Alchemilla
Tür: A. erythropoda
İkili adlandırma
Alchemilla erythropoda
Juz., in A.A.Grossheim, Fl. Kavkaza 4: 323 (1934).

Al şebnemli veya bilimsel adıyla Alchemilla erythropoda, gülgiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür.[1] Orta Avrupa, Kuzey Balkanlar, Kırım, Kafkasya ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesi, Bolu, Ağrı ve Iğdır'a endemiktir.[2] Elsi yapraklarda oluşan yaprak kümesi 20 cm uzunluğa erişebilir. Yeşil-sarı çiçekler Haziran ve Ağustos ayları arasında açar.[3] Akrabası Alchemilla mollis gibi su çekmez özelliğiyle bilinir.[4] Alchemilla mollis'ten daha küçüktür ve tam güneşli ortamda büyürse yaprakları kırmızımsı bir renk alabilir.[5]

Bu bitki, ılıman bölgelerde yer örtücü süs bitkisi olarak yetiştirilir. Çok çeşitli toprak koşullarını tolere eder, ancak kendi kendine tohumlanmaya eğilimlidir.[6] Kraliyet Bahçıvanlık Derneği'nin verdiği Garden Merit Ödülü'nü kazanmıştır.[7] Tam güneşten kısmi güneş koşullarına kadar en iyi şekilde büyür ve nispeten haşere ve hastalık içermez. Soğuğa dayanıklılık haritasındaki 3 ve 8. bölgeler arasında yetişebilir.[8]

Su damlacıklarının yapraklar üzerinde toplanma şekli nedeniyle, Orta Çağ simyacıları bu bitkinin tıbben iyileştirici olduğuna inandılar. Al şebnemli, o dönemde kadın hastalıklarını tedavi etmek için kullanıldı.[9]

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2021. 
  2. ^ "TÜBİVES Alchemilla erythropoda". 194.27.225.161. 21 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2024. 
  3. ^ "Alchemilla Erythropoda from Burncoose Nurseries". www.burncoose.co.uk. 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2021. 
  4. ^ RHS A-Z encyclopedia of garden plants. United Kingdom: Dorling Kindersley. 2008. s. 1136. ISBN 1405332964. 
  5. ^ "Alchemilla erythropoda". BBC Gardeners' World Magazine (İngilizce). 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2021. 
  6. ^ "Alchemilla erythropoda". BBC Gardeners' World Magazine (İngilizce). 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2021. 
  7. ^ "Alchemilla erythropoda AGM". RHS Plant Finder. Royal Horticultural Society. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2013. 
  8. ^ "Alchemilla erythropoda (Dwarf Lady's Mantle)". Gardenia.net. 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2021. 
  9. ^ "Alchemilla erythropoda". Dorset Perennials (İngilizce). 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rosaceae</span> çilek, armut, elma, badem ve benzeri türleri içine alan, ayrı taç yapraklı iki çeneklilerden, örneği gül olan bir bitki familyası

Rosaceae (gülgiller), Rosales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mevsim</span> ortalama hava durumu koşullarına verilen

Mevsim, sezon ya da sürem, Dünya'nın eksen eğikliğinin etkisiyle beraber, Güneş çevresindeki yıllık hareketi sonucu Dünya üzerinde yaşanan birbirinden farklı, ortalama hava durumu koşullarında verilen isimdir. Eylüle kadar kuzey yarım küre, güneye göre Güneş'e daha dönüktür ve daha çok Güneş tarafından ısıtılır. Bu durum 23 Eylül-21 Mart arasında tersine döner. Böylece kuzey yarım küresindeki mevsimlere 21 Marttan başlayarak aşağıdaki gibi isim verilmiştir:İlkbahar,21 Mart-21 Haziran; yaz,22 Haziran-22 Eylül; güz, 23 Eylül-21 Aralık;kış,22 Aralık-20 Mart. Güney yarım küresinde mevsimlerin sırası tersine olup, ilkbahar 23 Eylül de başlar.

<span class="mw-page-title-main">Gilaburu</span> Ağaç türü

Gilaburu veya bilimsel adıyla Viburnum opulus; Caprifoliaceae familyasına mensup; Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya'ya özgü çiçekli bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ortanca</span>

Anayurdu Japonya olan ortanca, 70-75 cinsiyle Asya ve Amerika'nın yerel bitkisi olup, gösterişli çiçekleri nedeniyle Dünyanın birçok yerinde yaygın olarak yetiştirilen, 1-3 metre arası boylanabilen, kışın yapraklarını döken, çalı gövdeli bir süs bitkisidir. En büyük tür çeşitliliği doğu Asya'da özellikle Kore, Çin ve Japonya'dadır.

<i>Crocus speciosus</i>

Crocus speciosus, Crocus cinsine bağlı bir bitki türüdür. Bu bitki türü ve beyaz kültür bitkisi 'Albus', Birleşik Krallık Kraliyet Bahçe Bitkileri Derneğinin Bahçe Liyakati Ödülünü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Civanperçemi</span> papatyagiller familyasının üyesi olan çiçekli bitki

Civanperçemi, Papatyagiller familyasının üyesi olan çiçekli bir bitkidir. Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika gibi kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerine özgüdür. Yol kenarları, çayırlar, tarlalar ve kıyı kesimleri gibi hem nemli hem de kuru bölgeler için ortak olan civanperçemi, hayvancılıkta yem olarak kullanılması amacıyla Yeni Zelanda ve Avustralya gibi yerlere de götürülmüştür.

Philip Miller İskoç kökenli İngiliz botanikçi. Bitki bilim mahlası Mill.'dir.

<span class="mw-page-title-main">Convolvulus cneorum</span>

Convolvulus cneorum, gümüş çalısı, Convolvulaceae familyasından, çiçekli bir bitki türüdür. Latince cneorum, küçük bir zeytin benzeri bitkiye, muhtemelen bir Daphne türüne atıfta bulunan Yunanca kökenli bir kelimedir.

<i>Solanum crispum</i>

Solanum crispum, Solanum cinsine bağlı bir bitki türüdür. Süs bitkisi olarak yetiştirilir. Tipik olarak yaz ortasından sonbahara kadar uzun bir çiçeklenme dönemiyle hızlı büyür. Nemli ve iyi drene edilmiş nötr veya hafif alkali topraklarda iyi yetişir. Donmaya karşı koruma gerektirir.

<span class="mw-page-title-main">Colchicum speciosum</span>

Vargit çiçeği, şepart veya bilimsel adıyla Colchicum speciosum, Colchicaceae familyasından, Kuzey Türkiye, Kafkasya ve Kuzey İran'ın dağlık bölgelerine özgü çiçekli bitki türüdür. 18 santimetre uzunluğa ve 10 santimetre genişliğe ulaşabilir. C. speciosum sonbaharda kırmızımsı/mor çiçekler açar. Kayış şeklindeki yapraklar ilkbaharda büyür, sonra sararır, yaz ilerledikçe solup ölür. Vargit çiçeği tüm kısımları yutulduğunda toksiktir.

<i>Geranium sylvaticum</i>

Orman turnagagası, Orman ıtırı veya bilimsel adıyla Geranium sylvaticum, turnagagasıgiller familyasından çiçekli bitki türüdür. Avrupa ve Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde yaygındır. Ayrıca Türkiye'nin Bolu ve Bursa illerinde de bu türe rastlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Astrantia major</span>

Havaifişek çiçeği veya bilimsel adıyla Astrantia major, Apiaceae familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Bahçelerde yetiştirilen bu bitki, 90 cm uzunluğa ve 45 cm genişliğe erişebilir.

<span class="mw-page-title-main">Brunnera macrophylla</span> bitki türü

Göğcegözü veya bilimsel adıyla Brunnera macrophylla, hodangiller familyasından Kafkasya ve Artvin'e özgü çok yıllık bir bitki türüdür. Dayanıklı ve köksaplı olan göğcegözü, 30 ila 45 santimetreye kadar büyüyebilir. Mart ve Mayıs ayları arasında çiçeklenir. Türün kültivarlarından 'Hadspen Cream' ve 'Jack Frost' Kraliyet Bahçıvanlık Derneği tarafından verilen Garden Merit Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Digitalis ferruginea</span>

Arıkovanı veya bilimsel adıyla Digitalis ferruginea, Carl Linnaeus tarafından tanımlanmış, yüksük otu cinsi bir bitki türüdür. Macaristan, Romanya, Türkiye, Balkanlar, İtalya, Lübnan ve Kafkasya'ya endemik olan arıkovanı, 0 ila 2700 metre yükseklikteki ormanlar, açıklıklar, kayalık yamaçlar ve yol kenarındaki kıyılarda yetişmektedir. 1.2 metreye kadar büyüyebilen tür, iki yıllık veya çok yıllık olabilir.

<i>Betonica macrantha</i>

Betonica macrantha, Karl Koch tarafından tanımlanmış, ballıbabagiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Kafkasya, Türkiye'nin kuzeydoğusu, Ankara ve Kuzeybatı İran'a özgüdür. Ayrıca egzotik tür olarak New York'da yetişmektedir. Koca soğulcan, 60 cm uzunluğa ve 30 cm genişliğe erişebilen otsu bitkidir. Haziran ve Eylül ayları arasında morumsu-pembe çiçekler açar. 1600 ila 3300 metre yükseklikteki çok sulu çayırlıklar, kaya yamaçları, karışık Pinus ormanları ve Fagus çalılıklarının kenarlarında yetişmektedir.

<i>Phedimus spurius</i>

Al pisikulağı veya bilimsel adıyla Phedimus spurius, damkoruğugiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Türkiye'nin kuzeydoğusu ve doğusu, Kafkasya ve Kuzey İran'a endemiktir. Ayrıca Doğu Avrupa'da birçok kez istilacı tür olarak yetiştiği rapor edilmiştir. Al pisikulağı, genellikle çatıları yeşillendirmesi için süs bitkisi olarak yetiştirilir.

<i>Cyclamen coum</i>

Cyclamen coum, çuhaçiçeğigiller familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. 5 ila 8 cm uzunluğa erişebilen bitkinin, yuvarlağımsı kalp şeklinde yaprakları ve pembe kabuk şeklinde çiçekleri vardır. Bahçecilikte yer örtücü süs bitkisi olarak yetiştirilen Cyclamen coum, kışın ve Mart ayında çiçeklendiği için değerlidir.

<span class="mw-page-title-main">Geranium subcaulescens</span>

Sürmeli ıtırı veya bilimsel adıyla Geranium subcaulescens, İtalya, Türkiye ve Balkanlar'a endemik, turnagagasıgiller familyasından turnagagası cinsi çok yıllık bir bitki türüdür. 20 cm uzunluğa ve 28 cm genişliğe erişebilir. Grimsi yeşil renkli yuvarlağımsı ve loblu yaprakları vardır. Mayıs ve Ağustos ayları arasında, ortası siyah olan macenta pembesi çiçekler açar.

<span class="mw-page-title-main">Pyracantha coccinea</span>

Kızıl ateş dikeni veya bilimsel adıyla Pyracantha coccinea, Güney Avrupa, Kırım, Kafkasya, Türkiye ve Kuzeybatı İran'a endemik bir ateş dikeni türüdür. En az 16. yüzyıldan beri bahçelerde yetiştirildiği bilinmektedir. Ağacın küçük beyaz çiçekleri ve küçük parlak kırmızı meyveleri vardır. Yaprakları hafif dişlidir ve karşılıklı olarak büyür. Meyvesi acı ve ekşimtraktır, çiğ olarak yenmez. Meyveler jöle, reçel, sos ve marmelat yapmakta kullanılabilir. 18. yüzyıldan beri Kuzey Amerika'da süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.

<i>Aubrieta</i> bitki cinsi

Aubrieta Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.