İçeriğe atla

Albert Allen Bartlett

Albert Allen Bartlett
Albert A. Bartlett Los Alamos savaş zamanı güvenlik rozeti (c. 1944)
Doğum21 Mart 1923(1923-03-21)
Shanghai, China[1]
Ölüm07 Eylül 2013
Boulder, Colorado
MilliyetAmerikan
VatandaşlıkUnited States of America
Mezun olduğu okul(lar)Colgate University
Harvard University
Tanınma nedeniNüfus artışı
Sürdürülebilirlik
Süper iletken kuantum girişim cihazı(Alıntı veya kanıt yok mu?)
ÖdüllerAAPT Distinguished Service Citation (1970)
Thomas Jefferson Award (1972)
Robert L. Stearns Award (1974)
Robert A. Millikan Award (1981)
AAPT Melba Newell Phillips Award (1990)
M. King Hubbert Award for Excellence in Energy Education (2005)
Lifetime Achievement Pacesetter Award (2006)
Global Media Award for Excellence in Population Reporting (2008)
Kariyeri
DalıFizik
Çalıştığı kurumLos Alamos National Laboratory
University of Colorado Boulder

Albert Allen Bartlett (21 Mart 1923 - 7 Eylül 2013)[2] ABD, Boulder'daki Colorado Üniversitesi'nde fizik profesörüydü. Temmuz 2001 itibarıyla Profesör Bartlett, Eylül 1969'dan bu yana Aritmetik, Nüfus ve Enerji üzerine 1.742'den fazla ders vermiştir.[3][4] Bartlett, "sürdürülebilir büyüme" kelimesini bir oksimoron olarak görmüştür çünkü mütevazı yıllık nüfus artışları bile üstel büyümeyi temsil edebilmektedir. Zamanla, daha sonra büyük değişiklikler meydana gelecektir. Bu nedenle aşırı insan nüfusunu insanlığın karşı karşıya olduğu "En Büyük Zorluk" olarak görmüştür. Bartlett 7 Eylül 2013'te ölmüştür.[5]

Kariyer

Bartlett fizik alanında lisans almıştır. Bartlett, Eylül 1950'de Boulder'daki Colorado Üniversitesi'ndeki fakülteye katılmıştır. 1978'de Amerikan Fizik Öğretmenleri Birliği'nin ulusal başkanıydı. American Physical Society ve American Association for the Advancement of Science üyesiydi. 1969 ve 1970 yıllarında üniversitede dört kampüslü fakülte konseyinin seçilmiş başkanı olarak iki dönem görev yapmıştır. Robert A. Millikan ödülünü kazanmıştır.[5]

Nüfus artışına ilişkin görüşler

Bartlett, sürdürülebilir büyümenin nasıl bir çelişki olduğunu sık sık açıklamıştır. Onun görüşü, mütevazı bir yüzdelik artışın nispeten kısa zaman dilimlerinde büyük artışlara eşit olacağı gerçeğine dayanmıştır.[6]

Bartlett, zamanla bileşik büyümenin muazzam artışlar sağlayabileceğini savunmuştur. Örneğin, yatırımlarından yıllık %7'lik sabit bir getiri elde eden bir yatırımcı, 10 yıl içinde sermayesinin ikiye katlandığını görecektir. Ancak sabırlı yatırımcılar için çok avantajlı olan aynı üstel güç, insan nüfusuna uygulandığında potansiyel olarak felaket olabilmektedir. 10.000 kişilik bir nüfus, yılda %7'lik sabit bir oranda büyüseydi, 100 yıl sonra 10 milyonluk bir nüfus büyüklüğüne ulaşırdı.[7]

Bartlett, üstel büyümeyi anlamadaki başarısızlığı insanlığın karşı karşıya olduğu “En Büyük Zorluk” olarak görmüştür ve sürdürülebilir yaşamı teşvik etmiştir. Aşırı nüfus konusunun erken dönem savunucusudur.. Bereketli düşünce okuluna (Julian Lincoln Simon gibi insanlar tarafından savunulduğu gibi) karşı çıkmıştır ve onu "Yeni Düz Dünya Topluluğu" olarak adlandırmıştır.[8]

J. B. Calvert (1999), Bartlett yasasının[11] dünya nüfusunun katlanarak büyümesinin neden olduğu petrokimya kaynaklarının tükenmesi ile sonuçlanacağını öne sürmüştür (Malthusçu Büyüme Modeli ile uyumlu olarak).

Bartlett, sürdürülebilirlikle ilgili açıklamalarda bulunmuştur:

"İnsan ırkının en büyük eksikliği, üstel işlevi anlayamamamızdır."

ve onun Büyük Mücadelesi:

"Mikroskobikten küresele, herhangi bir ölçekte insan çabasının herhangi bir alanında, uzun vadeli çözümü herhangi bir kanıtlanabilir şekilde nüfustaki, yerel, ulusal veya küresel olarak daha fazla artışla desteklenen, desteklenen veya ilerletilen herhangi bir sorun düşünebiliyor musunuz?"

Kitaplar

Kaynakça

  1. ^ Albert A. Bartlett Collection - GLMS 103 3 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Retrieved July 2011
  2. ^ "Al Bartlett, retired CU-Boulder professor, dies at age 90". Boulder Daily Camera (İngilizce). 9 Eylül 2013. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 
  3. ^ "Arithmetic, Population and Energy - a talk by Al Bartlett on the impossibility of exponential growth on a finite planet". www.albartlett.org. 29 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 
  4. ^ "Arithmetic, Population, and Energy - Parts 1 and 2". web.archive.org. 18 Nisan 2011. 18 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 
  5. ^ a b "CU-Boulder campus mourns death of longtime, celebrated physics professor Al Bartlett | University of Colorado Boulder". web.archive.org. 23 Mart 2014. 23 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 
  6. ^ ""Arithmetic, Population & Energy, Part I, at youtube, Retrieved July 2011". Youtube.com. 2007-06-16. Retrieved 2013-11-22". 28 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Professor talks at exponential rate | Energy Bulletin". web.archive.org. 17 Temmuz 2009. 17 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 
  8. ^ ""Bartlett at hubberpeak.com, Retrieved July 2011". Hubbertpeak.com. Retrieved 2013-11-22". 10 Mayıs 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "The Essential Exponential! For the Future of Our Planet - book by Al Bartlett (Albert A. Bartlett) on exponential growth". www.albartlett.org. 27 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avrupa</span> kıta

Avrupa, kuzeyde Arktik Okyanusu, batıda Atlantik Okyanusu, güneyde Akdeniz ve doğuda Asya ile çevrili bir kıtadır. Avrupa'nın Asya'dan Ural Dağları, Ural Nehri, Hazar Denizi, Büyük Kafkaslar, Karadeniz ve Türk Boğazlarının su yolları ile ayrıldığı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">On Üç Koloni</span> Britanya İmparatorluğuna ait olan Kuzey Amerikanın doğu kıyısında bulunan 13 kolonidir

On Üç Koloni, Britanya İmparatorluğu'na ait olan Kuzey Amerika'nın doğu kıyısında bulunan 13 kolonidir. 1607'de Virginia Eyaleti'nde Jamestown kasabasının kurulmasıyla kuruluşa başlamış, 1733'te Georgia Eyaleti'nin kurulmasıyla kuruluş tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Colorado</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Colorado veya Türkçeleştirilmiş ismi ile Kolorado, orta-batı ABD'de bulunan, en yüksek rakıma sahip eyaletlerden biri. Doğuda Büyük Ovalar, merkezde Rocky Dağları, batıda Colorado Ovası ve kuzeybatıda Intermontane Havzası olmak üzere dört ana bölgeye ayrılmıştır. Yazları serin ve kuru, kışları ise soğuk ve karlı olur. Yazın ortalama sıcaklık 15 °C, kışın ise -6 °C'dir. Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Colorado Springs'de bulunmaktadır. Colorado'nun başkenti Denver, yüzölçümü 269.619 km², nüfusu 4.301.260 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Wyoming</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Wyoming, ABD'nin bir eyaletidir. Başkenti Cheyenne'dir. Wyoming'in yıllık ekonomik üretimi 27,4 milyar dolardır. Bölgenin dağlık olmasına karşın tarım faaliyetleri geçmişten bugüne dek sürmektedir. Ayrıca doğalgaz, uranyum, kömür gibi doğal kaynakları mevcuttur. ABD'nin en az nüfusa sahip eyaletidir.

<span class="mw-page-title-main">Milwaukee</span>

Milwaukee, Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük 22. ve Wisconsin eyaletinin en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Sürdürülebilirlik</span> insanların doğayla uyum içinde ve devamlı şekilde yaşayabilmesi durumu

Sürdürülebilirlik daimi olma yeteneği olarak adlandırılabilir. 21. yüzyılda genel olarak biyosfer ve uygarlığın bu yeteneğine atfen kullanılır. Aynı zamanda, kaynakların sömürülmesi, yatırımların yönü, teknolojik gelişmenin yönlendirilmesi ve kurumsal değişimin uyum içinde olduğu ve insan ihtiyaçlarını ve isteklerini karşılayabilme potansiyelinin hem günümüzde hem de gelecek için korunduğu dengeli bir ortamda değişimin sağlanması olarak tanımlanabilir. Bu alanda çalışanların birçoğu için, sürdürülebilirlik birbirine bağlı şu etki alanları ile tanımlanır: çevre, ekonomik ve sosyal; ve bunlar Fritjof Capra'ya göre Sistemsel Düşüncenin prensiplerine dayanmaktadır. Sürdürülebilir gelişmenin alt etki alanları kültürel, teknolojik ve politik olarak kabul edilir. Bazıları için sürdürülebilir gelişme sürdürülebilirlik için ana prensip olmasına karşın diğerleri için bu iki terim paradoksaldır. Sürdürülebilir gelişme gelecek neslin ihtiyaçlarını karşılama yetisine zarar vermeden günümüzdeki ihtiyaçları karşılayabilen gelişmedir. Sürdürülebilir Gelişme terimi Çevre ve Gelişme Dünya Komisyonu için Brundtland Raporu (1987) tarafından ortaya atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık'taki şehirler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, 2015 yılı itibarıyla Birleşik Krallık'ta belirlenen şehirleri listelemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Burton Richter</span> Amerikalı fizikçi (1931 – 2018)

Burton Richter Nobel ödüllü Amerikalı fizikçidir. New York'un yerlisi olan Richter MIT'de 1952 yılında lisansını ve 1956 yılında da doktorasını tamamlamıştır. 1984 ile 1999 yılları arasında Stanford Linear Accelerator Center'ın yöneticiliğini yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Eric Cornell</span> Amerikalı fizikçi

Eric Allin Cornell Carl E. Wieman ile Bose-Einstein yoğunlaşması üzerine yaptıkları buluş nedeniyle 2001 Nobel Fizik Ödülü kazanmış Amerikan fizikçidir.

<span class="mw-page-title-main">Peter Higgs</span> İngiliz teorik fizikçi (1929–2024)

Peter Ware Higgs, İngiliz teorik fizikçi.

<span class="mw-page-title-main">Dünya enerji tüketimi</span> Küresel enerji üretimi ve tüketimi

Dünya enerji tüketimi‭ ‬bütün insan‭ ‬uygarlığı‭ ‬tarafından kullanılan toplam‭ ‬enerji‭yi ‬ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Sterling, Colorado</span>

Sterling, Amerika Birleşik Devletleri'nin Colorado eyaletinde yer alan ve Logan ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 18,211'dir.

<span class="mw-page-title-main">Erie, Colorado</span>

Erie, Amerika Birleşik Devletleri'nin Colorado eyaletinde yer alan ve Boulder ilçesinde yer alan şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 18.135'tir.

Malthus büyüme mödeli, sabit bir orana dayalı üstel büyümedir. Basit üstel büyüme olarak da bilinir. Adını nüfus üzerine ilk ve en etkili kitaplardan olan Nüfus İlkesi Üzerine Bir Deneme'nin (1798) yazarı Thomas Robert Malthus'tan alır.

Godesberg Programı Alman Sosyal Demokrat Partisi'nin (SPD) siyasi çizgisi dışında bir parti programıydı. 15 Kasım 1959'da SPD'nin Bad Godesberg'te yaptığı parti kongresinde onaylandı.

<span class="mw-page-title-main">Vilvoorde</span> Flaman Brabant iline bağlı belediye (Belçika)

Vilvoorde, Belçika'da, Flaman Brabant ilinde bir yerleşim yeridir. Vilvoorde, Koningslo, Houtem ve Peutie köylerinden oluşur. Yüzölçümü 21,48 km², nüfusu 42.653, nüfus yoğunluğu ise 2.032 kişi/km²'dir. Resmi dili Flamanca'dır. Nüfusun %20'si Fransızca konuşmaktadır ve 33 kişilik belediye meclisinde 3 koltukla temsil edilmektedir. Vilvoorde, aynı zamanda oldukça büyük bir İspanyol nüfusa sahiptir. Çoğu II. Dünya Savaşı sırasında Peñarroya-Pueblenuevo'dan göç etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Omar M. Yaghi</span> Amerikalı kimyager

Omar M. Yaghi, Berkeley California Üniversitesi'nde James ve Neeltje Tretter Kimya Bölümü Profesörü ve ABD Ulusal Bilimler Akademisi'nin seçilmiş bir üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">İnsanın çevre üzerindeki etkisi</span>

İnsanın çevre üzerindeki etkisi veya çevre üzerindeki antropojenik etki, biyofiziksel ortamlarda ve ekosistemlerde, biyoçeşitlilikte ve doğal kaynaklarda doğrudan veya dolaylı olarak insanlar tarafından neden olunan küresel ısınma, çevresel bozulma, okyanusların asitlenmesi, kitlesel yok oluş, biyoçeşitlilik kaybı, ekolojik kriz, yasak avlanma ve ekolojik çöküş gibi değişikliklerdir. Doğayı toplumun ihtiyaçlarına göre şekillendirmenin şiddetli etkileri, aşırı insan nüfusu artışı ile daha kötü bir hale gelmiştir. İnsanların çevrede hasara yol açan aktivitelerine nüfus artışı, aşırı tüketim, aşırı kullanma, çevre kirliliği ve ormansızlaşma örnek verilebilir. İnsanların yol açtığı bu sorunlardan bazıları, örnek olarak küresel ısınma ve biyoçeşitlilik kaybı, insanlık için bir varoluşsal risk teşkil etmektedir ve aşırı insan nüfusu artışı bu sorunlarla yakından ilişkilidir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'daki Yahudilerin tarihi</span>

Rusya'daki Yahudilerin ve tarihsel olarak onunla bağlantılı bölgelerin tarihi en az 1.500 yıl öncesine dayanıyor. Rusya'daki Yahudiler tarihsel olarak büyük bir dini diasporayı oluşturmuşlardır; Rus İmparatorluğu bir zamanlar dünyadaki en büyük Yahudi nüfusuna ev sahipliği yapıyordu. Bu topraklarda, birçok farklı bölgedeki Aşkenazi Yahudi toplulukları gelişti ve modern Yahudiliğin en belirgin teolojik ve kültürel geleneklerinin çoğunu geliştirirken, aynı zamanda anti-Semitik ayrımcı politikalar ve zulüm dönemleriyle karşı karşıya kaldılar. Bazıları, 21. yüzyılın başından beri Rusya'daki Yahudi cemaatinde bir "rönesans" olduğunu belirttiler. Ve bugün, Rusya'nın Yahudi nüfusu hala Avrupa'nın en büyük Yahudi nüfusları arasındadır.

Popülasyon ekolojisi, tür popülasyonlarının dinamikleri ve bu popülasyonların çevre ile nasıl etkileşime girdiği ile ilgilenen ekolojinin bir alt alanıdır. Gruplar halinde birlikte yaşayan türlerin popülasyon büyüklüklerinin zaman ve mekan içinde nasıl değiştiğinin incelenmesidir ve ekolojinin matematiksel olarak incelenen ve modellenen ilk yönlerinden biridir.