İçeriğe atla

Alay Sıradağları

Koordinatlar: 39°40′K 72°0′D / 39.667°K 72.000°D / 39.667; 72.000
Alay Sıradağları
Jiptik Vadisinden görünüş
Harita
En yüksek noktası
Yükseklik5.544 m
Ölçüleri
Uzunluk350 km (220 mi)
Genişlik20 km (12 mi)
Coğrafya
Kırgızistan üzerinde Alay Sıradağları
Alay Sıradağları
39°40′K 72°0′D / 39.667°K 72.000°D / 39.667; 72.000
ÜlkelerKırgızistan veTacikistan

Alay veya Alai Sıradağları (Kırgızca: Алай тоо кыркасы; Rusça: Алайский хребет) Kırgızistan'ın batısındaki Tanrı Dağları sıradağlarından Tacikistan'a kadar uzanan bir sıradağdır.Pamir-Alay dağ sisteminin bir parçasıdır. Dağ sırası yaklaşık olarak doğudan batıya doğru uzanır.[1][2] En yüksek doruğu 5.544 m'ye ulaşan Pik Tandykul'dur (Rusça: пик Тандыкуль).[3] Fergana Vadisi'nin güney sınırını oluşturur, güneyde ise dik bir şekilde Alay Vadisi'ne iner.[4] Sıradağların güney yamaçları, Amu Darya'nın bir kolu olan Kyzylsuu veya Vahş Nehri'ne akar. Sıradağların kuzey yamaçlarını akıtan akarsular Sir Derya'nın kollarıdır ve dağ sırasının kuzeyindeki Fergana Vadisi'ne boşalırlar. 5.051 m'lik Pik Skobeleva [sv], aynı zamanda iyi bilinen bir doruktur. İrkeştam'dan Oş'a giden yollar bu dağlardan geçer.

Bazı[] kesin olmayan kaynaklar bu terimi, Kırgızistan'ın güney sınırına karşılık gelen Tanrı Dağları'nın tüm güney eğrisi için, kuzeyde Fergana Sıradağları olarak bilinen dik uzantıya kadar kullanıyor gibi görünmektedir, ancak kesinlikle Alay Dağları Alay Vadisi'nin kuzeyindedir. Türkistan Sıradağları ve uzak güneybatıda Zarafşan Sıradağları gibi Pamir Dağları'nın Trans-Alay Sıradağları da, kafa karıştırıcı bir şekilde bu vadinin güneyine doğru uzanır. Pamir-Alay, yukarıdaki birçok dağ sistemi için ortak bir terimdir, ancak Pamirlerin hiçbirini içermez.[]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Irina Merzlyakova (2002). "16 The Mountains of Central Asia and Kazakhstan". The Physical Geography of Northern Eurasia. ss. 377-402. ISBN 978-0-19-823384-8. 
  2. ^ V.S. Burtman (2000). "Cenozoic crustal shortening between the Pamir and Tien Shan and a reconstruction of the Pamir–Tien Shan transition zone for the Cretaceous and Palaeogene" (PDF). Tectonophysics. 319 (2): 69-92. doi:10.1016/S0040-1951(00)00022-6. 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023. 
  3. ^ Soviet Union military map 1:500.000 J-42-Б
  4. ^ Алайский хребет 5 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Great Soviet Encyclopedia

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fergana Vadisi</span>

Fergana Vadisi, Orta Asya'da Özbekistan'ın doğusunu, Kırgızistan'ın güneyini ve Tacikistan'ın kuzeyini kapsayan vadi.

<span class="mw-page-title-main">Tanrı Dağları</span> Orta Asyada yer alan sıradağlar

Tanrı Dağları ya da Tien-Şan, Orta Asya'da bulunan büyük dağ sistemlerinden birini oluşturan sıradağlardır.

<span class="mw-page-title-main">Kaçkar Dağları</span> Türkiyenin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası

Kaçkar Dağları, Türkiye'nin kuzeyinde, Doğu Karadeniz sahili boyunca uzanan bir dağ sırası. Kuzey Anadolu Dağları'nın doğudaki bölümünü oluşturur. Doğusundaki birçok zirvesi 3500 m üzerindeyken, batı kesimi 2000 m yüksekliğe kadar ulaşır. En yüksek noktası olan Kaçkar Kavrun Dağı 3932 m yüksekliktedir. 1994 yılında Kaçkar Dağları Millî Parkı tesis edilmiştir. Millî parkın büyük bir bölümü Rize ili Çamlıhemşin ilçesi sınırları içinde, küçük bir bölümü de Artvin ili Yusufeli ilçesi sınırları içinde kalmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Oş</span>

, Fergana Vadisi'nin güneyinde bulunan ve "güneyin başkenti" olarak adlandırılan, Kırgızistan'ın en büyük ikinci şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas Dağları</span>

Kafkas Dağları, Kafkas Sıradağları Kafkasya'da Karadeniz ve Azak Denizi ile Hazar Denizi arasında, kuzeybatı ve güneydoğu doğrultusunda uzanan sıradağlar ve dağ sistemi. Bu dağlar kuzeybatıda Taman Yarımadası yakınlarında başlar ve güneydoğuda Apşeron Yarımadasına değin uzanır. Kafkas Dağları, Kuzey ve Güney Kafkaslar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Kuzeyde kalan sıra dağlara Büyük Kafkas Dağları, Güney Kafkas Dağlarına ise Küçük Kafkas Dağları denir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızistan coğrafyası</span>

Kırgızistan, Orta Asya'da, Çin'in batısında karayla çevrili bir ülkedir. Orta Asya'nın yeni bağımsız ülkelerinin en küçüğü olan Kırgızistan, yaklaşık 198,500 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesi ile hemen hemen aynı büyüklüktedir. Millî toprakları yaklaşık olarak doğudan batıya 900 kilometre, kuzeyden güneye 410 kilometre halinde erişmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan coğrafyası</span>

Özbekistan Orta Asya'da bir ülkedir.447,000 kilometrekarelik yüz ölçümüne sahip olan ülke 1,425 kilometre doğu-batı, 930 kilometre ise kuzey-güney yönünde uzanır. Komşuları güneybatıda Türkmenistan, kuzeyde Kazakistan, güneyde ve doğuda Tacikistan ve Kırgızistan ile güneyde Afganistan'dır.

Yin Dağları, Çin'de, İç Moğolistan özerk yönetim bölgesinde (zizhiqu) dağ sırası.

<span class="mw-page-title-main">Teskey Ala Dağları</span>

Teskey Ala dağları veya Terskey Ala dağları, Orta Asya'da bulunan Kırgızistan'da bir dağ sırasıdır. Sıradağların en yüksek doruğu 5216 metre olan Yeltsin Tepesi'dir. Bitki örtüsü fakir, dağınık kayalıklarla ve karla kaplı ortalama 375 km uzunluğunda olan dağlardır.

<span class="mw-page-title-main">Cascade Sıradağları</span>

Cascade Sıradağları veya kısaca "Cascades" batı Kuzey Amerika kıtasında önemli sıradağlardır. Kanada'da güney Britanya Kolumbiyası eyaletinden güney doğru ABD'de Washington, Oregon ve kuzey Kaliforniya eyaletlerine kadar uzanırlar. Bu sıralar ham önemli volkanik olmayan zirveleri hem de "Yüksek Cascadelar" adı verilen bir sıra volkan zirvelerini ihtiva ederler. Batı Kanada'da Britanya Kolumbiyası eyaletinde bulunan kısmını Kanadalılar "Kanada Cascadeları" veya basitçe yerel dağlar olarak "Cascades Dağları" olarak adlandırırlar. ABD'nin kuzey-batı bölgesinde bulunan kısmının Washington eyaleti içinde bulunan kısmı genel olarak yerel ismi ile "Cascadeler"'dir; fakat genel olarak "Kuzey Cascadeler " olarak da anılırlar. Tüm Cascade Sıradağları üstünde bulunan en yüksek zirve rakımı ABD Washington Eyaletinde bulunan 4,392 m olan Rainier Dağı'dir.

Kurttug Şivi veya Kurtluk Şibi, Tuva Cumhuriyeti'nin Biğkem bölgesi kuzeyinde Krasnoyarsk krayı sınırında dağ.

Öök veya Eğik, Tuva Cumhuriyeti'nin Biğkem bölgesi kuzeyinde dağ.

<span class="mw-page-title-main">Yablonovo Dağları</span> Sıradağ

Yablonovo Dağları Sibirya'da bir sıradağdır. Rusya, Transbaykal'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Pamir-Alay</span> Orta Asyada bir dağ dizgesi

Pamir-Alay Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan'da, Tanrı Dağları'ndan batıya uzanan ve Pamir Dağları'nın ana menzilinin kuzeyinde yer alan çeşitli sıradağlarını kapsayan bir dağ sistemi. Kuzeyinde Seyhun ve güneyinde Vahş Nehri uzanmaktadır. En yüksek zirvesi, Türkistan menzilinde yer alan 5621 m yüksekliğindeki Pik Skalisty'dir.

<span class="mw-page-title-main">Orulgan Sıradağları</span>

Orulgan Sıradağları, Kuzeydoğu Rusya'da bir sıra dağdır. İdari olarak bu sıra dağlar Saha Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu'nun parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hisar Sıradağları</span>

Hisar Sıradağları,, Orta Asya'da, Pamir-Alay sisteminin batı kesiminde bir dağ silsilesidir. Tacikistan ve Özbekistan toprakları boyunca genel doğu-batı yönünde km 200 km. boyunca uzanır.

Trans-Alay Sıradağları Pamir Dağ Sisteminin en kuzeydeki aralığıdır. Kırgızistan ve Tacikistan sınırında bulunmaktadır. En yüksek noktası Lenin Zirvesi olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cengiztau</span> Kazakistanda bir sıradağ

Cengiztau Kazakistan'ın Abay Eyaletinde bulunan bir sıradağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karatau Dağları</span> Kazakistanda bir sıradağ

Karatau, Kazakistanın güneyinde yer alan bir sıradağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ugam Dağları</span> Kazakistan ve Özbekistanda bir sıradağı

Ugam Sıradağları, Kazakistan'ın Türkistan Eyaleti ve Özbekistan'ın Taşkent İli'nde bulunan bir sıradağıdır. Batı Tanrı Dağları'nın bir parçasıdır. Sıradağlar kuzeydoğudan güneybatıya uzanır, kuzeydoğuda Talas Ala Dağları ile birleşir, güneybatıda Siriderya vadisine doğru yavaş yavaş düzleşir. Sıradağların toplam uzunluğu yaklaşık 100 kilometre (62 mi)'dir ve en yüksek zirveleri 4.000 metre (13.000 ft)'in üzerindedir. Dağlar Kazakistan ve Özbekistan arasındaki sınırı belirler.