İçeriğe atla

Aktöbe

Aktöbe
Ақтөбе
Актобе
Şehir
Aktöbe şehri
Nurdevlet Camii
Aktöbe arması
Arma
Kazakistan üzerinde Aktöbe
Aktöbe
Aktöbe
Aktöbe'nin Kazakistan'daki konumu
Ülke Kazakistan
İdare
 • Belediye başkanıİlyas İspanov
Yüzölçümü
 • Şehir297.39 km²
Nüfus
 (2016)
 • Şehir397.572
 • Yoğunluk192/km²
 • Metropol
450.154
Zaman dilimiUTC+05.00 (UTC+05.00)
Resmî site
www.akt.gov.kz

Aktöbe (KazakçaАқтөбе Aqtöbe; RusçaАктобе́ Aktobe), Kazakistan'ın Aktöbe ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir İlek Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 297,39 km² olan[1] şehrin nüfusu 1 Ocak 2016 tarihi itibarı ile 397.572'dir.[2]

Tarihçe

Aktöbe adını Kazakçada "ақ" (ak) ve "төбе" (tepe) kelimelerinden almakta olup[3] bu ad 19. yüzyılda asıl yerleşimin bulunduğu tepelere bir göndermedir.

1999 yılına kadar şehrin adı Aktyubinsk (Актюбинск) olup bu tarihte cumhurbaşkanlığı kararı ile Aktöbe olarak değiştirildi.[4]

17 Mayıs 2011 tarihinde Aktöbe Kazakistan'daki ilk terör saldırılarının yaşandığı yerlerden biri olup bir intihar bombacısı tarafından yerel Ulusal Güvenlik Komitesi'ne saldırı düzenlendi.[5] 5-6 Haziran 2016 tarihlerinde de 25 kişinin öldüğü terör saldırıları düzenlendi.

Ekonomi

Aktöbe'nin ekonomisinde petrol ve diğer enerji kaynakları büyük rol oynamaktadır. Bununla birlikte ekonomide ve kırsal istihdamda tarım ve çiftlik faaliyetleri de büyük öneme sahiptir. Şehirde ağır sanayi ise II. Dünya Savaşı sırasında inşa edilmiştir.

Spor

Aktöbe'nin FK Aktöbe adında bir futbol takımı ile Spartakiade adında bir bandy takımı[6] bulunmaktadır.

Ulaşım

Aktöbe'ye Aktöbe Havalimanı hizmet vermekte olup şehirde aynı zamanda Moskova, Bişkek, Taşkent ile Kazakistan'ın diğer şehirlerine tren seferleri bulunmaktadır.

Kaynakça

  1. ^ a b "В Актобе прошли общественные слушания о корректировке генерального плана г.Актобе" (Rusça). Aktöbe Belediyesi. 14 Nisan 2014. 24 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2016. 
  2. ^ a b "Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов, районных центров и поселков на 1 января 2016 года" (Rusça). Kazakistan Cumhuriyeti Millî Ekonomi Bakanlığı İstatistik Komitesi. 22 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2016. 
  3. ^ Географические названия мира: Топонимический словарь. Moskva: АСТ. 2001. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 29 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2016. 
  5. ^ "Kazakhstan: Astana Confronts Extremist Threat | EurasiaNet.org". 8 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2016. 
  6. ^ Спартакиада-2009. - Фототека - Бесплатные онлайн-тесты[]

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Almatı</span> Kazakistanın eski başkenti ve en kalabalık nüfusuna sahip şehri, ilçesi

Almatı, Kazakistan'ın 2.000.900 nüfuslu ve en büyük şehridir. Almatı Kazakistan'ın eski başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Baykonur</span> Kazakistanın Kızılorda eyaletinde, SSCBnin inşa ettiği uzay üssünün bulunduğu şehir

Baykonur, Kazakistan'ın Kızılorda eyaletinde kent. Rusya tarafından kiralanmıştır ve yönetilmektedir. Şehir Sovyetler döneminde Baykonur Uzay Üssü'ne hizmet vermek üzere kurulmuştur. Gerçek Baykonur, birkaç yüz kilometre kuzeydoğuda, Karagandı eyaletinde bir madencilik kasabasıdır. Sovyetler, uzay üssüne bu adı vererek düşman casuslarını şaşırtmaya ve üssün gerçek yerini gizlemeye çalıştılar. Demiryolu istasyonu uzay üssünden önce yapılmıştır ve kentin eski adını taşır. Şehrin ekonomisi büyük ölçüde uzay üssüne bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karağandı</span> Kazakistan şehri

Karağandı, Kazakistan'ın Karaganda yönetim biriminin (oblast) yönetim merkezi şehir. Aynı adı taşıyan önemli kömür havzasının ortasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Şu (şehir)</span>

Şu, Kazakistan'ın Zambil Eyaleti'nde şehir.

<span class="mw-page-title-main">Aktöbe (il)</span>

Aktöbe Eyaleti, Kazakistan'da bir eyalettir. Aktöbe eyaletinin merkezi 340.000'den fazla nüfusuyla Aktöbe'dir. Eyaletin toplam nüfusu ise 678.900'dür. Eyalet 300.600 km²'lik yüzölçümüyle Kazakistan'da Karagandı'dan sonra en büyük 2. eyalettir. Aktöbe eyaleti kuzeyde Rusya ve güneyde Özbekistan ile sınırları olup ayrıca 6 eyalete de komşudur: Atırau Eyaleti, Mangistav Eyaleti, Karagandı Eyaleti, Kostanay Eyaleti, Kızılorda Eyaleti ve Batı Kazakistan Eyaleti.

Yuri Logvinenko, defans pozisyonunda görev yapan Kazak millî futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Cüzleri</span>

Cüz üç ana Kazak topluluklarının, Kıpçak Obası'nda kontrol ettikleri alanlara denir. Bu alanların büyük kısmı bugünkü Kazakistan sınırlarını kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Kökşetau</span> Kazakistanda bir şehir, Akmola Bölgesinin merkezi

Kökşetau veya Kokşetau, Kazakistan'ın Akmola ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir başkent Astana'nın 300 km kuzeybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 400 km² olan şehrin nüfusu 1 Ocak 2016 tarihi itibarı ile 145.845'tir.

<span class="mw-page-title-main">Temirtau</span>

Temirtau, Kazakistan'ın Karağandı ilinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Nura Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 296.1 km² olan şehrin nüfusu 1 Ocak 2016 tarihi itibarı ile 178,351'dir.

Kazakistan Sosyalist Hareketi, daha önce 2006-2011 yılları arasında Kazakistan Sosyalist Direnişi olarak bilinen, Kazakistan'da yasaklı bir komünist siyasi örgüttür. Birçok şehirde aktif olmakla birlikte esas olarak Almatı'da faaliyet göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Turgay Oblastı</span>

Turgay Oblastı, Rus İmparatorluğu'nun oblastlarından biriydi. Oblast, günümüz Kazakistan'ın ortasını kapsamaktaydı. Oblastın merkezi Orenburg idi.

<span class="mw-page-title-main">Dimash Kudaibergen</span> Şarkıcı

Dinmuhammed Kudaybergen, Kazak şarkıcı, bestekâr ve birkaç enstrüman çalabilen bir müzisyendir. Üniversitede klasik müzik eğitimi ayrıca çağdaş müzik dalında eğitim almıştır ve olağanüstü geniş ses yelpazesiyle tanınmaktadır. D2'den D8'e kadar 6 oktav genişliğinde ses aralığıyla tanınır. Bu, bas ses aralığının altından soprano ses aralığının üstüne kadar uzanır. Üniversitede klasik ve çağdaş müzik eğitimi almıştır. On iki dilde şarkılar seslendirdi.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Yüksek Mahkemesi</span>

Kazakistan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi, Kazakistan'ın en yüksek dereceli mahkemesidir. Mahkeme, hukuk, ceza ve diğer davalarda, yargı yerel ve diğer mahkemelerde, yasaların öngördüğü usule ilişkin biçimlerde faaliyetleri üzerinde denetim yapmak ve yargı uygulamaları ile ilgili açıklamalar yapmaktan sorumludur. Yüksek Yargı Konseyi, Yüksek Mahkeme hakimi adaylarını Kazakistan Cumhurbaşkanı'na tavsiye eder ve cumhurbaşkanı adayların onayı için Kazakistan Senatosu'na sunar.

<span class="mw-page-title-main">Ninety One</span>

Ninety One veya 91, 2015 yılında Juz Entertainment tarafından oluşturulan Kazak erkek grubu. Grup Alem, Ace, Zaq ve Bala olmak üzere dört üyeden oluşmaktadır. Grubun eski üyesi A.Z. ise 2020 yılında gruptan ayrıldı. Ninety One, Batı ve Asya pop müziğinin simbiyozu olarak adlandırılabilecek Q-pop (Qazaq-pop) adlı yeni bir müzik türünün öncü grubudur. Grubun yapımcılığını Kazak müzik grubu "Orda" üyesi Yerbolat Bedelkhan üstlenmiştir.

2016 Kazakistan toprak reformu protestoları, 24 Nisan 2016'da Atırau şehrinde başlayan Arazi Kanununda yapılan yeni değişikliklere karşı Kazakistan'da düzenlenen büyük ve izinsiz protestolardı. Üç gün sonra Aktöbe ve Semey şehirlerinde de mitingler düzenlendi. İlk üç miting sırasında, yetkililer protestoları sert bir şekilde bastırmaya çalışmadılar, aksine protestocuları sakinleştirmeye ve başka diyalog biçimleri sunmaya çalıştılar. Bu protestolar, 2011'deki 2011 Mangistav ayaklanmalarından bu yana Kazakistan'daki ilk kitlesel ayaklanma oldu.

<span class="mw-page-title-main">Konayev</span>

Konayev, eskiden Kapşagay, Kazakistan'ın Almatı ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Almatı'nın 76 km doğusunda İli Nehri'nin ve Kapşagay Baraj Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 56,03 km² olan şehrin nüfusu 2020 yılı itibarı ile 61.762'dir.

<span class="mw-page-title-main">Jezkazgan</span>

Jezkazgan, Kazakistan'ın Ulıtav ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Kara-Kengir Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2020 yılı itibarı ile 86.227'dir.

<span class="mw-page-title-main">İstiklal Parkı (Çimkent)</span>

Bağımsızlık Parkı Kazakistan'ın Çimkent şehrinde bulunan bir şehir parkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Oleksiy Antonov</span>

Oleksiy Hennadiyoviç Antonov, Ukraynalı emekli futbol forveti ve şu anki teknik direktördür.

Petro Klymentiyovych Badlo, Ukraynalı futbol teknik direktörü ve eski futbolcudur.