İçeriğe atla

Aktif Faz Dizinli Radar

Eurofighter Typhoon üzerine yerleştirilmiş CAPTOR aktif elektronik taramalı dizi radarı.

Aktif Elektronik Taramalı Dizi Radarı (AESA, Active electronically scanned array), (Elektronik Taramalı Aktif Dizin (APAR) veya Aktif Faz Dizinli Radar (AESA)), birçok küçük katı-hal alıcı/verici modülü (TRM) ile verici ve alıcı işlevi gören bir faz dizinli radar türüdür. Bu radarlar, antenin önünden yapıcı girişim oluşturacak şekilde üzerlerindeki her bir modülden ayrı radyo dalgaları yayarak ışınlarını yöneltirler. Gelişmiş aktif elektronik taramalı dizi radarları, Elektronik Taramalı Pasif Dizinlere (PESA) kıyasla dalgaları daha geniş frekans aralığında yayabilmelerini sağlar ve dolayısıyla arka plan gürültüsü üzerinden tespit edilmelerini zorlaştırır. Bu sayede gemi ve hava araçları güçlü radar sinyalleri yaysalar dahi daha gizli kalabilirler.

AESA'lar ayrıca karıştırma sinyallerini gerçek zamanlı olarak algılayabildikleri ve bunlara uyum sağlayabildikleri için karıştırmaya karşı yüksek bir dirence sahiptir. Ayrıca yüksek sıcaklıklar ve aşırı hava koşulları gibi zorlu ortamlarda çalışabilirler ve katı hal teknolojileri sayesinde PESA'lara göre daha uzun ömürlüdürler. Genel olarak, AESA'lar gelişmiş radar yetenekleri sağlar ve askeri ve havacılık uygulamalarında oldukça etkilidir.[1]

Aktif Faz Dizinli Radarın (AESA) geçmişi 1960'lara, Bell Laboratuvarlarının Nike Zeus radarlarını bir Faz Dizinli Radar sistemi ile değiştirmeyi önermesine kadar uzanır. Bu öneri Haziran 1961 de geliştirilmeye başlandı ve bir AESA radar sisteminin erken bir örneği olan Zeus Çok İşlevli Dizi Radarı (ZMAR) ile sonuçlandı. Ancak sistemin maliyeti son derece yüksekti ve MAR sistemini içeren Nike-X konsepti Sentinel programı gibi daha basit konseptler lehine terk edildi. 1970'lerde Sovyetler Birliği S-225 ABM sisteminin bir parçası olarak kendi AESA radar sistemi olan 5N65'i geliştirdi. Bu radar 1970-1971 yıllarında Sary Shagan Test Alanında üretildi ve Batı'da Flat Twin olarak tanındı. Bir uçak üzerindeki ilk AESA 1995 yılında Mitsubishi F-2'de kullanılmış ve bir füze üzerindeki ilk AESA Mitsubishi F-2 ve McDonnell-Douglas F-15J tarafından taşınan havadan havaya bir füze olan AAM-4B için geliştirilmiştir.[2]

Mevcut Sistemler

Günümüzde kullanılan bazı AESA radarlar;

  • AN/APG-77 - Northrop Grumman tarafından geliştirilmiş ve F-22 Raptor uçağında kullanılmıştır.
  • AN/APG-81 - Northrop Grumman tarafından geliştirilmiş ve F-35 Lightning II uçağında kullanılmıştır.
  • AN/APG-79 - Raytheon tarafından geliştirilmiş ve F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler uçaklarında kullanılmıştır.
  • AN/APG-82(V)1 - Raytheon tarafından geliştirilmiş ve F-15E Strike Eagle uçağında kullanılmıştır.
  • Captor-E CAESAR - Raytheon tarafından geliştirildi ve Eurofighter Typhoon uçağında kullanıldı.
  • RBE2-AESA - Thales tarafından geliştirilmiş ve Rafale savaş uçağında kullanılmıştır.
  • J/APG-1/J/APG-2 - Mitsubishi Electric Corporation tarafından geliştirilmiş ve Mitsubishi F-2 savaş uçağında kullanılmıştır.
  • EL/M-2052 - Elta Systems tarafından geliştirilmiş ve Hindistan Hava Kuvvetleri'nin Sukhoi Su-30MKI'si de dahil olmak üzere çeşitli uçaklarda kullanılmıştır.
  • EL/M-2075 - Elta Systems tarafından geliştirilmiş ve IAI Phalcon AEW&C sisteminde kullanılmıştır.
  • Zhuk-A/AM - Phazotron NIIR tarafından geliştirilmiştir ve MiG-35 uçağı için opsiyoneldir.

Kaynakça

  1. ^ radatech (31 Ağustos 2022). "What Is AESA Radar & How Does It Work?". RADA USA (İngilizce). 22 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2022. 
  2. ^ "Evolution of AESA Radar Technology | 2012-08-15 | Microwave Journal". www.microwavejournal.com (İngilizce). 22 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">General Dynamics F-16 Fighting Falcon</span> Amerikan Üretimi Tek Motorlu 4.Nesil Savaş Jeti

F-16 Fighting Falcon, çok amaçlı, tek jet motorlu, 4. nesil savaş uçağı. General Dynamics şirketi tarafından, ABD Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir. Hafif avcı uçağı olarak tasarlanmış olmasına rağmen birçok başka amaç için de kullanılmakta olan avcı uçağıdır. Geniş kullanım alanı ve yüksek manevra kabiliyeti sayesinde birçok ülkeye ihraç edilmiştir. Faal olarak çeşitli ülkeler tarafından kullanılmaktadır. II. Dünya Savaşı sonrası üretilen uçaklar içinde, MiG-21'den (10,000+) ve F-4 Phantom-II'den (5.195) sonra en çok üretilen 3'üncü savaş uçağıdır. Temmuz 2016 itibarıyla 4.573 adet üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">AIM-120 AMRAAM</span> yeni nesil bir orta menzilli görüş ötesi havadan havaya füze

AIM-120, savaş uçaklarından fırlatılan yeni nesil bir orta menzilli görüş ötesi havadan havaya füzedir.

<span class="mw-page-title-main">Askerî uçak</span> askeri amaçlar için yapılmış hava taşıtları

Askerî uçak ve helikopterler, savaşlarda kara ve su üstündeki hedefleri bombalamak, diğer uçakları tahrip etmek, keşif yapmak, personel ve mühimmat taşımak gibi amaçlarla silahlı kuvvetler tarafından kullanılan hava taşıtları. Özellikle av ve bombardıman görevlerinde kullanılanlar savaş uçağı ve saldırı helikopteri olarak adlandırılırlar. Askerî uçaklar av, bombardıman, av-bombardıman ve nakliye gibi kategorilere ayrılırlar.

<span class="mw-page-title-main">McDonnell Douglas F-15 Eagle</span> ABD yapımı dördüncü nesil savaş uçağı

F-15 Eagle her türlü hava şartlarında görev yapabilen, yüksek manevra yetenekli ve hava muharebelerinde üstünlük sağlamak üzere tasarlanmış bir avcı uçağı ve hava üstünlük uçağı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Hayalet uçak</span> stealh teknolojisi ile üretilmiş radarlara görünürlük oranı aşırı düşük genellikle askeri ve gizli görevler için kullanılan askeri uçaklar

Hayalet uçak, radar sistemleri tarafından yakalanamayan ya da yakalanması çok güç olan uçaklara verilen resmî olmayan bir isimdir. Stealth teknolojisi'ne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Avcı uçağı</span> Savaş uçağı türü

Avcı uçağı veya av uçağı, öncelikli görevi diğer savaş uçaklarını avlamak olan savaş uçağı. Avcı uçakları genellikle küçük, hafif, hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek uçaklardır. Pek çoğu aerobasi kabiliyetine sahiptir. Avcı uçakları, öncelikli görevi yer hedeflerini bombalamak olan bombardıman uçaklarına nazaran daha kısıtlı bombardıman kabiliyetine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Boeing 737 AEW&C</span> havadan ihbar ve kontrol uçağı

Boeing 737 AEW&C MESA bir havadan ihbar ve kontrol (AEW&C) uçağıdır. Boeing AEW&C sistemi yüksek performanslı, brüt ağırlığı arttırılmış 737-700 ile Northrop Grumman'ın MESA olarak adlandırılan çok maksatlı elektronik taramalı, dost-düşman ayrımı yapabilen radarını içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">AGM-88 HARM</span>

AGM-88 HARM Amerikan Raytheon firması tarafından üretilen bir havadan karaya taktik saldırı füzesidir. İlk olarak Texas Instruments tarafından geliştirilen HARM füzesi, radar sistemlerinden yayılan sinyallere odaklanabilmekte ve böylelikle özellikle düşman uçaksavar sistemlerine karşı doğrudan saldırı gerçekleştirilmesine olanak sağlamaktadır. Daha önce aynı amaçla geliştirilmiş olan AGM-45 Shrike ve AGM-78 Standard füzelerinin yerine geçen HARM füzesi, Texas Instruments firmasının silah sistemleri departmanının Raytheon tarafından satın alınmasını takiben bu firma tarafından geliştirilip üretilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">KJ-2000</span>

KJ-2000 Çin tarafından, modifiye edilmiş bir İlyuşin İl-76 hava platformu üzerine yerli tasarım elektronik ve radar sistemleri yüklenerek geliştirilmiş bir Havadan Erken Uyarı ve Kontrol( ) uçağıdır.

EL/M-2075 Phalcon IAI ve Elta Electronic Industries, İsrail tarafından geliştirilmiş bir Havadan Erken Uyarı ve Kontrol( ) radar sistemidir. Öncelikli amacı hava üstünlüğü sağlamak amaçlı istihbarat edinmek ve izleme görevidir. Amerikan Bilimadamları Federasyonu 'na göre Phalcon dünyadaki en gelişmiş AEW&C sistemlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Northrop Grumman E-2 Hawkeye</span> Amerikan yapımı savaş uçağı

Grumman E-2 Hawkeye Amerika Birleşik Devletleri yapımı, tüm hava koşullarında kullanılabilen, kargo uçağı tabanlı bir Havadan Erken Uyarı ve Kontrol( ) platformudur. Çift torboprop motorlu uçak 1950'lerde E-1 Tracer 'in yerine geçmek üzere Amerikan Deniz Kuvvetleri için geliştirilmiştir. İlk uçuşunu 2007 yılında yapan E-2D modeline kadar uçak kademeli olarak yenilenmiştir. Diğer ülkeler tarafından da küçük miktarlarda kullanılan uçağın en büyük yabancı kullanıcısı Japonya 'dır.

<span class="mw-page-title-main">Northrop Grumman</span> Amerikan hava ve savunma teknolojisi şirketi

Northrop Grumman Corporation bir Amerikan çok uluslu havacılık ve savunma teknoloji şirketidir. Yaklaşık 90 bin çalışanı ve 30 milyar doları aşan yıllık geliri ile dünyanın en büyük silah üreticileri ve askeri teknoloji sağlayıcılarından biridir. Firma, Amerika'nın en büyük şirketlerinin sıralandığı 2020 yılına ait Fortune 500 listesinde 96. sırada yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Grumman</span>

Grumman, ABD merkezli, askeri ve sivil hava araçları üretiminde faaliyet gösteren, 1994 yılında Northrop ile birleşerek Northrop Grumman adını alan şirkettir. Şirket 6 Kasım 1929 tarihinde Leroy Grumman (1895–1982), Jake Swirbul (1898–1960) ve William Schwendler (1904-1978) tarafından kurulmuştu. ABD Donanması ile kontratı sonucu birçok savaş uçağı üreten şirket, birleşmeden önce savaş uçakları yanında uçak parçaları ve ekipmanları, data, araştırma ve navigasyon sistemleri, kamyon ve otobüsler, elektrik ekipmanları ve malzemeleri ve uzay araçları gibi çeşitli mamülleri üretiyordu. Ay modülü de Grumman tarafından imal edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mitsubishi F-2</span> Japon savaş uçağı

Mitsubishi F-2, General Dynamics F-16 Fighting Falcon’dan türetilen, Amerika Birleşik Devletleri’nin %60; Japonya’nın %40 katkısıyla Japon Hava Öz Savunma Kuvvetleri için Mitsubishi Heavy Industries ve Lockheed Martin tarafından üretilmiş çok rollü bir savaş uçağıdır.

Raytheon, genel itibarıyla savunma, silah ve ordu alanında iş yapan bir Amerikan firması. Dünya geneli füze üretiminin büyük çoğunluğunu elinde bulundurur.

<span class="mw-page-title-main">Boeing F/A-18E/F Super Hornet</span> Savaş jeti

Boeing F/A-18E veya F/A-18F Super Hornet, McDonnell Douglas F/A-18 Hornet'i temel alan çift motorlu, taşıyıcı özellikli, çok amaçlı savaş uçağı varyantlarıdır. F/A-18E tek kişilik ve F/A-18F tandem koltuk çeşitleri, F/A-18C ve D Hornet'in daha büyük ve daha gelişmiş türevleridir.

Mitsubishi AAM-4, Japonya yapımı bir orta menzilli aktif radar güdümlü havadan havaya füzedir. Füze, AIM-7 Sparrow füzesinin yerini alması amacıyla Mitsubishi Electric tarafından geliştirilmiştir ve 1999 yılında Japonya Hava Öz Savunma Kuvvetleri'nin F-2 ve F-15J uçaklarında hizmete girdi.

<span class="mw-page-title-main">Boeing EA-18G Growler</span> elektronik savaş uçağı

Boeing EA-18G Growler, iki kişilik Boeing F/A-18F Süper Hornet'in özel bir versiyonu olan Amerikan uçak gemisi tabanlı elektronik savaş uçağıdır. EA-18G, Birleşik Devletler Donanması ile hizmet veren Northrop Grumman EA-6B Prowler'ın yerini aldı. Growler'ın elektronik savaş kabiliyeti öncelikle Northrop Grumman tarafından sağlanmaktadır. EA-18G, 2007'de üretime başladı ve 2009'un sonlarında ABD Donanması ile operasyonel hizmete girdi. Ayrıca Avustralya, 2017'de Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri ile hizmete giren on iki EA-18G satın aldı.

Kooperatif Katılım Yeteneği, CEC donanımlı birimlerdeki birden fazla muharebe kuvveti hava arama sensöründen gelen verileri tek bir gerçek zamanlı olarak birleştirerek muharebe kuvveti hava ve füze savunma yeteneklerini önemli ölçüde geliştirmeyi amaçlayan entegre atış kontrol kabiliyetine sahip bir sensör ağıdır. Bu, elektronik karıştırmayı daha zor hale getirerek ve savaş grubu bazında savunma füzeleri tahsis ederek filo hava savunmasını büyük ölçüde artıracaktır.

<span class="mw-page-title-main">Dördüncü nesil jet avcı uçağı</span>

Dördüncü nesil jet avcı uçağı 1980'lerde hizmete giren ve günümüzde de hizmet vermeye devam eden bir jet avcı uçağı sınıfıdır. Bu avcı uçakları bir önceki nesil savaş uçaklarından alınan derslerden büyük ölçüde etkilenmiş ve üçüncü nesil avcı uçaklarının zayıflıklarını gidermek üzere tasarlanmıştır. Üçüncü nesil avcı uçakları öncelikle önleme uçakları olarak tasarlanmış ve hız ve havadan havaya füzeler üzerine inşa edilmişlerdi, ancak genellikle manevra kabiliyetinden yoksundular ve yakın menzilli çatışmalarda savunmasızdılar. Dördüncü nesil avcı uçakları ise gelişmiş manevra kabiliyetine sahip olarak tasarlanmış olup, gelişmiş aviyonik ve silah sistemlerine sahiptir.