İçeriğe atla

Akdağ (Erzurum)

Akdağ, Erzurum ili, Olur ilçesi sınırlarında, Yalnızçam Dağları grubu içinde yer alan 2466 m yüksekliğindeki dağ. Olur merkezinin güneyinde, yaklaşık olarak doğu-batı yönünde uzanır. Dağın bir bölümü Oltu ilçe sınırlarında bulunur.

Fiziki yapı

Doğudan batıya gittikçe yükseklik artar. Doğuda 2248 m olan yükselti, batıdaki Ziyaret Tepe'de 2466 metreye ulaşır.

Akdağ'ın bulunduğu alan jeomorfolojik olarak Kuzey Anadolu Orejenik Sistemi içinde KD-GB uzanışlı tektonik oluklar ve dağ sistemleri ile temsil edilir. Akdağ'ın KD'sunda Yalnızçam Dağları, GB'sında Mescit Dağı, kuzeyinde Zamp Dağı yer alır. Güneyden Allahuekber Dağları ve Kargapazarı Dağları ile çevrilen Akdağ, doğuda Ardahan Platosu ile sınırlanır.[1]

Yörenin iklimi Karasal Doğu Anadolu iklimi ile Karadeniz iklimi arasında geçiş bölgesidir. Akdağın suları Olur Çayı tarafından toplanır, Çoruh Nehri'nin kolu olan Oltu Çayı'na boşaltılır. Akdağ Olur Çayı tarafından parçalanmış, aynı isimli boğaz oluşmuştur.[1]

Bitki topluluğu

Akdağ üzerinde bitki türleri araştırmasında 305 tür ve alt tür belirlenmiştir. Bu türlerden %12'si (38 tür) Türkiye için endemikdir. Endemik türlerin %5,3'ü Akdeniz, %5,3'ü Avrupa-Sibirya, %60,5'i İran-Turan elementidir. Dağ üzerinde belirlenen taksonlardan %8'i Akdeniz, %35'i Avrupa-Sibirya, %57'si İran-Turan bölgesine aittir. Akdağ'da 1500–2400 m yükseltileri arası hakim türün Sarıçam olduğu ormanlar görülür. Sarıçamların altında yer yer ormanaltı florasından tavşan elması (Cotoneaster nummularia) ve geyik elması (Sorbus umbellata) bulunur. Kuzey yamaçlarda 1700 m'den yükseklerde sarıçam ile birlikte titrek kavaklar (Populus tremula) görülür. 1400–1500 m civarında Akdeniz florasından gürgen yapraklı kayacık (Ostrya carpinifolia) geniş alanlar kaplar. Ormanların bozulduğu alanlarda antropojen bozkırlar hakimdir.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b BAYRAM, Hüseyin ve diğ. (2018). "Akdağ Kütlesinde (Olur- Erzurum) Bitki Örtüsünün Ortam Koşullarına Göre Değişiminin Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Kullanılarak İncelenmesi" (PDF). ankara.edu.tr. 22 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2020. 
  2. ^ TATLI, A.; KAYA, E.; GÜMÜŞ, İ. (2005). "AKDAĞ (OLUR, ERZURUM) FLORASI". DPÜ Fen Bilimleri Enstitusü. 22 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Akdeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Akdeniz Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu'nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Genişliği 120–180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz bulunur. Güneydoğudan Suriye ile komşudur. Türkiye'nin başka bölgelerinde olduğu gibi Akdeniz Bölgesi'nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle çakışmaz.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye florası</span>

2000 yılı itibarıyla Türkiye'de yaklaşık 9.300 damarlı bitki türünün yetiştiği bilinmektedir. Bütün Avrupa Kıtası, Türkiye'ye kıyasla 13 kat daha büyük alan kaplamasına rağmen Türkiye'den yalnızca %24 daha fazla (11.500) bitki türü içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Soğuk iklimler</span>

Asya'nın kuzeyinde yer alan Sibirya, 12.800.000 km²'lik yüzölçümüyle Rusya'nın yüzde 60'tan fazlasını kaplar. Batıda Ural Dağları'ndan doğuda Büyük Okyanus'a kadar uzanır. Kuzeyinde Arktik Okyanusu vardır. Sibirya'nın güneyinde, batıdan doğuya doğru, Kazakistan, Moğolistan ve Çin yer alır. Sibirya'nın nüfusu yaklaşık 40 milyondur.

<span class="mw-page-title-main">Karaca</span>

Karaca Avrupa, Anadolu ve Hazar Denizi'nin kıyılarında bulunan bir geyik türüdür. Ural Dağları'ndan doğuda Çin'e ve Sibirya'ya kadar dağılmış bulunan ayrı bir tür ise Sibirya karacası olarak bilinir. İki tür karaca Kafkas Dağları'nda bir araya gelir. Karaca bu dağların güney eteklerinde yer alırken, Sibirya karacası da kuzey eteklerinde bulunur. Karaca, kuzey İskandinavya ile İzlanda, İrlanda ve Akdeniz adaları dışında Avrupa'nın birçok bölgesinde görülür. Akdeniz bölgesinde yalnızca dağlık alanlarda bulunur, düzlüklerde ya ender görülür ya da hiç görülmez. Türkiye'de sıcak bölgelerde seyrek ağaçlı yerlerde görülür. Genellikle otsu bitki ve yapraklarla beslenirler.

Emir dağları, Afyonkarahisar İl sınırlarının doğu-kuzeydoğusunda ve Emirdağ ilçesi ile Eber Gölü arasında konumlanır. Emir Dağları'nın yükseltisi genelde kuzeyden güneye gittikçe artar. Kuzeyde Hodulbaba Tepesi 1547 metre, Emirdede Tepesi 2064 metredir ve daha güneyde Başyurt Tepesi 2281 metre yükseltisi ile dağın en yüksek zirvesini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Anadolu Dağları</span>

Kuzey Anadolu Dağları ya da Pontus Alpleri, Anadolu'nun kuzeyini kıyıya paralel, birkaç sıra halinde kuşatan sıradağlarıdır. Orojenez sonucu oluşan bu kıvrım dağları batıdan doğuya şöyle sıralanır: Köroğlu Dağları, Ilgaz Dağları, Küre Dağları, Canik Dağları, Köse Dağları, Giresun Dağları, Doğu Karadeniz Dağları, Mescit Dağı, Yalnızçam Dağları, Tecer, Mercan, Allahuekber Dağları. Erzurum-Kars yaylasında Palandöken Dağları ile Doğu Anadolu Dağları birleşir.

<span class="mw-page-title-main">Akdağ (Denizli)</span>

Akdağ: Denizli ve Afyonkarahisar illerinde, Çivril, Kızılören ve Sandıklı ilçeleri arasında kalan bir dağ. İki zirvesinden yüksek olanı 2446 metre, diğeri 2345 metre yüksekliğindedir. Ege Bölgesi'nin 2. en yüksek dağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kaz Dağı</span>

Kaz Dağı ya da İda Dağı, Edremit Körfezi'nin kuzeyinde Çanakkale ve Balıkesir illeri arasında yer alan bir dağ.

<span class="mw-page-title-main">Binboğa Dağları</span> sıradağlar

Binboğa Dağları Akdeniz Bölgesi içinde Orta Toroslarda yer alan ve 4. Zaman'da oluşmuş dağlardır. Binboğa Dağları Akdeniz ve Doğu Anadolu bölgeleri arasında kalır. Doğusunda Afşin Ovası batısında ise Dibek Dağı bulunur. Güneyinden Göksun Çayı geçer. Büyük bölümü K. Maraş sınırlarında olan dağın, batı bölümü Kayseri topraklarıdır. Çoğunlukla kireçtaşlarından oluşan dağın yamaçları eğimlidir.

<span class="mw-page-title-main">Kargapazarı Dağları</span>

Kargapazarı Dağları Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Erzurum sınırlarındaki sıradağlardır. 8–10 km genişliğe, 30–35 km uzunluğa sahip dağın en yüksek yeri 3288 m'dir. Pasinler, Oltu, Narman, Tortum, Yakutiye topraklarında, KD–GB doğrultusunda uzanır.

Tortum Çayı, Kargapazarı Dağları’nın kuzey yamaçlarından kaynaklarını alan Tortum Çayı, Erzurum–Artvin il sınırında bulunan Kınalıçam (Aşpişen) köyünde Yusufeli sınırlarına girer ve Tortum Gölünü geçerek Yusufeli-Oltu-Erzurum yol ayrımı mevkiinde Oltu Çayı ile birleşir. Su kavuşumu mevkiinde Çoruh'a karışır.

<span class="mw-page-title-main">Ilgaz Dağı Millî Parkı</span>

Ilgaz Dağı Millî Parkı, Batı Karadeniz bölümünde Kastamonu ve Çankırı illerinde, Ilgaz Dağları üzerinde 1976 yılında kurulmuş millî park.

Sündiken Dağları, Eskişehir il sınırlarında bulunan sıra dağlardır. Karadeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesinin sınırını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Dibek Dağı</span>

Dibek Dağı, Orta Toroslar'da, Tahtalı Dağları'nın koludur. Seyhan ırmağının Göksu kolu batıdan, Binboğa Dağları ve Ceyhan Nehri'nin kolu olan, Göksun Çayı'nın kolu Terbüzek Çayı doğudan, Bebek Dağları güneyden, Bozcal Dağları kuzeyden sınırlandırır. GB-KD uzanışlı dağlar kıvrımlı ve kırıklı yapıdadır. 1750 m ile 2549 m'ler arası yaylalar yer alır. Dağları oluşturan ana unsur kireçtaşıdır. Dağlık kütlenin doğusunda Göksun ilçesi, batısında Tufanbeyli ilçesi yer alır. Dağın su bölümü çizgisi Adana-Kahramanmaraş il sınırını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Allahuekber Dağları</span>

Allahuekber Dağları, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü'nde, Erzurum, Kars, Ardahan illerinin sınırlarında uzanan tektonik yapılı dağ sırası. Alan Sarıkamış Harekâtı hatırasına 2004 yılında Sarıkamış-Allahuekber Dağları Millî Parkı ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ahır Dağı (Kahramanmaraş)</span>

Ahır Dağı, Kahramanmaraş il merkezinin kuzeyinde, doğu-batı uzanışlı, Güneydoğu Toroslar üzerinde 2301 m yüksekliğindeki dağ.

<span class="mw-page-title-main">Kelkit Vadisi</span>

Kelkit Vadisi, içinden Kelkit Çayı'nın aktığı 246 km uzunluğundaki vadidır. Vadi, Tokat, Sivas, Giresun, Erzincan ve Gümüşhane illeri topraklarından geçer. Kuzey Anadolu Fayının doğu bölümünü oluşturan bölgede şiddetli deprem, heyelan, taşkın afetleri görülme ihtimali kuvvetlidir.

Ergan Dağı, Erzincan ili sınırlarında Munzur Dağları'nın kuzey kolu olan dağdır. Yüksekliği 3.256 m olan dağ Erzincan merkeze 30 km uzaklıktadır. Dağın güney eteklerinde Yaylabaşı mahallesi yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Alacadağ</span>

Alacadağ, Teke Yarımadası'nda, Antalya ili topraklarında bulunan kırık yapılı dağ. Demre–Finike ile sınırında, GB–KD uzanımlı, 2328 m yüksekliğindedir. Bey Dağları'nın denize doğru uzanan parçası gibidir fakat Akçay ile bu dağlardan ayrılır. Kuzey-güney uzunluğu 30 km, doğu-batı genişliği 20 km'dir.

<span class="mw-page-title-main">Bolu Dağları</span> Bolu ve Düzce ili topraklarında bulunan sıra dağdır

Bolu Dağları, Batı Karadeniz'de, Bolu ve Düzce ili topraklarında bulunan sıradağdır.