İçeriğe atla

Akbabanın Üç Günü

Akbabanın Üç Günü
Three Days of the Condor
"Akbabanın Üç Günü" (Three Days of the Condor) filminin özgün sinema afişi
YönetmenSydney Pollack
YapımcıStanley Schneider
SenaristLorenzo Semple Jr.
David Rayfiel
James Grady (roman)
OyuncularRobert Redford
Faye Dunaway
Cliff Robertson
Max von Sydow
MüzikDave Grusin
Görüntü yönetmeniOwen Roizman
KurguDon Guidice
StüdyoDino De Laurentiis Company
Paramount Pictures
DağıtıcıParamount Pictures
CinsiSinema filmi
TürüGerilim,dram
RenkRenkli (Technicolor)
Yapım yılı1975
Çıkış tarih(ler)i24 Eylül 1975 New York
Şubat 1977 Türkiye
Süre117 dakika
ÜlkeAmerika Birleşik Devletleri ABD
Dilİngilizce,Fransızca
Diğer adlarıAkbabanın Üç Günü (Türkiye)
Les Trois Jours du Condor(Fransa)
I Tre Giorni del Condor (İtalya)
Los Tres Días del Cóndor(İspanya)
Die Drei Tage des Condor (Almanya)
Robert Redford filmin bir sahnesinde.

Akbabanın Üç Günü 1975 ABD yapımı politik gerilim filmidir. Özgün adı Three Days of the Condor dur.

Amerikalı gerilim romanları yazarı James Grady'nin 1974 tarihli Six Days of the Condor (Türkçe anlamı:Akbabanın altı günü) adlı romanından senaryosunu Lorenzo Semple Jr. ve David Rayfiel'in birlikte uyarlayıp yazdıkları fimin yönetmeni Sydney Pollack'tır. Başlıca rollerinde Robert Redford, Faye Dunaway, Cliff Robertson, Max von Sydow, John Houseman ve Addison Powell oynamışlardır. James Grady'nin romanı Türkiye'de 1974'te Aziz Üstel'in çevirisiyle Leş Kargaları adıyla "Altın Kitaplar"'dan çıkmıştı.

"Paranoid gerilim" veya "Komplo gerilim" türüne de sokulabilen bu filmde CIA'in dünyada yayınlanmış bütün kitap ve dergileri okuyup tarama görevi verilmiş bir yan kuruluşunda görevli "Akbaba" kod adlı memurunun bir yemek molası dönüşünde bürodaki tüm iş arkadaşlarının katledilmiş olduğunu görüp bir yandan kendi hayatını kurtarmak için kaçarken, bir yandan da olayları çözmek için yaptığı araştırmada örgütün sanıldığından da karmaşık ve yozlaşmış yapısını, ayrıca örgüt içinde başka bir örgütün de faaliyette olduğunu keşfetmesi anlatılmaktadır. Vietnam Savaşı ve Watergate Skandalı'nın hemen sonrasında su yüzüne çıkan ABD hükûmetinin faaliyetlerindeki ahlaki belirsizlik ve bunun toplum üzerinde yarattığı kuşkular hala tazeliğini korurken çekilmiş olması filmi daha da gerçekçi ve inandırıcı yapmaktadır. Çeşitli festival ve yarışmalarda 5 ödül kazanan film 1976'da "En iyi kurgu" dalında Oscar'a, "En iyi kadın oyuncu" (Faye Dunaway) dalında da Altın Küre'ye aday gösterilmişti. Filmin özgün müziğini yapan Dave Grusin de bu çalışması ile 1977 yılında Grammy ödülüne aday gösterilmişti.

Özet

Kod adı "Akbaba" olan Joseph Turner (Robert Redford) CIA'in yan kuruluşlarından birinin New York'taki gösterişsiz ofisinde çalışan alt düzey memurlardan biridir. "Amerikan Edebiyat ve Tarih Araştırmaları Derneği" adı altında kamufle edilmiş bu CIA ofisinde Açık kaynak istihbaratı (Open Source Intelligence, OSINT)[1] yapılmaktadır, yani dünyada yayınlanmış tüm roman, dergi ve gazeteler ayrım yapılmaksızın okunmakta, taranmakta ve bunların içinde gizli anlamlar, mesajlar ve olağan dışı fikirler aranmaktadır. Görevi gereği Turner yakın zamanda ucuz bir gerilim romanını analiz etmiş ve dikkatini çeken bazı tuhaflıklara vurgu yapan raporunu CIA'deki üstlerine iletmiştir. Adeta bir sosyal kulüp havasındaki bu küçük ofiste çalışan az sayıdaki memur, aktif görevdeki CIA ajanlarından çok farklıdırlar, rahat ve disiplinden oldukça uzak bir çalışma tempoları vardır. Raporuna cevap beklediği günlerden birinde Turner öğlen yemeklerini almak için dışarı çıktığında ofisi basan bir grup silahlı adam çalışanların altısını da soğukkanlılıkla katleder. Turner geri döndüğünde gördüğü manzara karşısında dehşete düşer, kendi hayatının da tehlike altında olduğunu anlayarak özel acil hattan üstlerini arar. Birinci amiri olan Higgins (Cliff Robertson) ile buluşmaya gittiğinde üzerine ateş açılır. Artık teşkilatta güvenebileceği kimse kalmadığının farkına varan Turner, olan biteni anlayabilmek için olaylarla ilgisi olmayan Kathy Hale adlı bir kadını (Faye Dunaway) evinde rehin tutarak, Higgins'le kedi fare oyunu oynamaya başlar ve sonunda CIA içinde başka bir CIA daha olduğunu keşfeder. Turner'ın raporu bu teşkilatın gizliden planladığı, olası bir petrol krizi durumunda Ortadoğu'yu işgal etme programına sekte vurmuştur ve bu raporla ilintili herkesin yok edilmesi gerekmektedir. Turner bu örgüt içindeki örgütün tepesindeki kişiye ulaşır ancak arkadaşlarını da katleden kiralık katil Joubert (Max von Sydow) buraya da gelir ama sürpriz bir şekilde Turner'ı değil de örgütün başkanını öldürür, çünkü anlaşma değişmiştir ve artık tekrar CIA için çalışmaktadır. Turner'a da hala bir hedef olduğunu söyler ve kendi güvenliği için ülkeyi terk etmesi tavsiyesinde bulunur. Yurtsever bir insan olan Turner ülkeyi terkedemeyeceğini söyler ve son çare olarak olayları özgür basına anlatarak örgütün kirli çamaşırlarını kamuoyu önünde ortaya dökmeye karar verir ve The New York Times gazetesine gider.

Oyuncu kadrosu

Robert RedfordJoseph Turner / kod adı "The Condor"(Akbaba)
Faye DunawayKathy Hale
Cliff RobertsonJ. Higgins
Max von SydowG. Joubert
John HousemanMr. Wabash
Addison PowellLeonard Atwood
Walter McGinnSam Barber
Tina ChenJanice Chon
Michael KaneS.W. Wicks
Don McHenryDr. Ferdinand Lappe
Michael B. MillerFowler
Jess OsunaBinbaşı
Dino NarizzanoHarold
Helen StenborgMrs. Edwina Russell
Patrick GormanMartin
Hansford RoweJennings /Hansford Rolle
Carlin GlynnMae Barber
Hank GarrettPostacı
Arthur FrenchKurye

Film hakkında notlar

  • Eski CIA yöneticilerinden Richard Helms filmde "Akbaba" rolündeki Robert Redford'a danışmanlık yapmıştı.[2]

Benzer Filmler

Ödüller

Kazandığı Ödüller

  • 1976 Cartagena Film Festivali Golden India Catalina En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Max von Sydow
  • 1976 David di Donatello Ödülleri Özel David Ödülü - Sydney Pollack
  • 1976 Edgar Allan Poe Ödülleri Edgar Ödülü En İyi Film Ödülü - Lorenzo Semple Jr., David Rayfiel
  • 1976 Kansas City Film Eleştirmenleri Derneği Ödülü En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü - Max von Sydow
  • 1976 Sinema Ses Editörleri Ödülü Altın Bobin En İyi Ses Kurgusu Ödülü

Adaylıkları

  • 1976 Oscar - En İyi Kurgu Akademi Ödülü - Fredric Steinkamp, Don Guidice
  • 1976 Cartagena Film Festivali Golden India Catalina En İyi Film Ödülü - Sydney Pollack
  • 1976 Golden Globes Altın Küre Sinema Dalında En İyi Aktris Altın Küre Ödülü - Drama - Faye Dunaway
  • 1977 Grammy Ödülleri Grammy En İyi Orijinal Film Albümü - Dave Grusin

Kaynakça

  1. ^ en:Open Source Intelligence Açık Kaynak İstihbaratı hakkında bilgi
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2008. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Max von Sydow</span> İsveçli oyuncu (1929-2020)

Max Carl Adolf von Sydow, hayatının son dönemlerinde Fransa'ya taşınan ve Fransız vatandaşı olan İsveçli aktördür. Avrupa ve Amerikan sinema, televizyon ve tiyatroda 70 yıllık bir kariyeri vardı, 150'den fazla filmde ve çok sayıda televizyon dizisinde birden çok dilde rol aldı. Fransız vatandaşı oldu ve hayatının son on yıllarını Fransa'da yaşadı.

<span class="mw-page-title-main">Robert Redford</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Charles Robert Redford, Jr., Akademi Ödülü sahibi Amerikalı oyuncu, direktör, yapımcı ve iş insanı. Sundance Film Festivali'nin kurucusu olan Redford, 1981 yılında yönetmenliğini yaptığı Ordinary People filmi ile En İyi Yönetmen Akademi Ödülü'ne layık görülmüştür. Redford daha önce de Belalılar filmindeki performansıyla 1974 yılında En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü'nü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">En İyi Film Akademi Ödülü</span> Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi tarafından verilen Akademi Ödüllerinin bir dalı

En İyi Film Akademi Ödülü, 1929'da Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi (AMPAS) tarafından verilmeye başlanan ve o tarihten itibaren her yıl verilen Akademi Ödülleri'nden biridir. Bu ödül, filmin yapımcılarına verilir ve her Akademi üyesinin aday gösterip son oylamada oy kullanabildiği tek kategoridir. En İyi Film kategorisi genellikle gecenin son ödülüdür ve törenin en prestijli ödülü olarak kabul edilir.

<i>Benim Afrikam</i> 1985 ABD yapımı otobiyografik film

Benim Afrikam, 1985 ABD yapımı otobiyografik filmdir. Özgün adı Out of Africa olan film Mart 1987'de Türkiye'de sinemalarda gösterilmiştir.

Taşralı Kız, 1954 ABD yapımı psikolojik dramatik filmdir.Özgün adı The Country Girl olan filmin senaryosunu Clifford Odets'in aynı adlı tiyatro eserinden George Seaton yazmış ve yönetmiştir. Filmin başlıca rollerinde Grace Kelly, Bing Crosby ve William Holden oynamıştır.

<i>Kibar Soyguncu</i> (film)

Kibar Soyguncu, 1968 ABD yapımı dramatik gerilim filmidir.

<i>Yakuza</i> (film)

Yakuza 1974 ABD Japonya ortak yapımı, kara film özellikleri taşıyan bir gangster filmidir. Özgün adı The Yakuza dır.

<i>Şampiyon</i> (film, 1979)

Şampiyon 1979 ABD yapımı melodramatik filmdir. Özgün adı The Champ olan film Türkiye'de Ekim 1981'de gösterime girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Faye Dunaway</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Dorothy Faye Dunaway, Akademi Ödülü sahibi Amerikalı oyuncudur. 1965 yılından beri sinemada faal olan sanatçı aynı zamanda bazı filmlere yönetmen, yapımcı ve senarist olarak da imza atmıştı. Oscar, BAFTA, Altın Küre ve Emmy ödülleri dahil tam 17 ödül kazanan oyuncu 25 ayrı ödüle de aday gösterilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Irvin Kershner</span> Amerikalı film yönetmeni (1923 – 2010)

Irvin Kershner, Amerikalı film yönetmeni. En çok Yıldız Savaşları: Bölüm V - İmparator ve RoboCop 2 filmleri ile hatırlanır. 27 Kasım 2010 tarihinde Los Angeles şehrinde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Klaus Maria Brandauer</span> Avusturyalı oyuncu ve yönetmen

Klaus Maria Brandauer, Asıl adı: Klaus Georg Steng,, dünyaca tanınmış oyuncu, yönetmen ve 1972 yılından bu yana Viyana'daki Max-Reinhardt Semineri'nde profesör. Brandauer, Hollywood film endüstrisinde başarı kazanan az sayıdaki Almanca konuşan oyunculardan birisidir.

<i>Bulunduğumuz Yol</i>

Bulunduğumuz Yol, 1973 yılı ABD yapımı dramatik dönem filmidir. Özgün adı The Way We Were'dür.

<i>Leş Kargaları</i> (roman) James Gradynin 1974te yayımladığı gerilim romanı

Leş Kargaları, Amerikalı yazar James Grady'nin 1974 yılında yayımladığı gerilim romanının adıdır. Özgün adı Six Days of the Condor olan kitap, ABD'de yayımlandığı aynı yıl Türkiye'de de Altın Kitaplar tarafından Aziz Üstel'in Türkçe çevirisiyle basılmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Condor Planı</span> 1970li yıllarda Latin Amerikadaki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon

Condor Planı veya Condor Operasyonu, 1970'li yıllarda Latin Amerika'daki sağ diktatörlüklerin CIA desteğiyle uygulamaya koyduğu operasyon. Bill Clinton döneminde (2000) açıklanan belgeler sonucunda CIA desteği daha açık biçimde ortaya konmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Jessica Chastain</span> Amerikalı film yapımcısı ve sinema oyuncusu

Jessica Michelle Chastain, Amerikalı oyuncu ve film yapımcısıdır. Özellikle feminist temalı filmlerde rol almasıyla tanınan Chastain, Akademi Ödülü ve Altın Küre Ödülü de dahil olmak üzere çeşitli ödüller almıştır. Time dergisi onu 2012 yılında dünyanın en etkili 100 kişisinden biri olarak seçmiştir.

<i>Şebeke</i> (film)

Şebeke 1976 ABD yapımı hiciv filmi. Paddy Chayefsky tarafından senaryosu yazılan filmin yönetmeni Sidney Lumet'tir. Filmde kurgusal bir ulusal TV kanalı olan UBS ve bu kanalın düşük reytingleri ile mücadelesi konu alınırken televizyon sektörüne eleştirel bir yaklaşımda bulunulur. Başrollerde Faye Dunaway, William Holden, Peter Finch, Robert Duvall, Wesley Addy, Ned Beatty ve Beatrice Straight bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ingrid Thulin</span> İsveçli oyuncu

Ingrid Lilian Thulin, İsveçli oyuncu.

<i>Başkanın Bütün Adamları</i>

Başkanın Bütün Adamları Richard Nixon'ın başkanlığını düşüren, Watergate skandalı hakkında 1976 tarihli bir Amerikan gerilim filmi. Alan J. Pakula tarafından yönetilen, senaryosu William Goldman tarafından yazılan, Washington Post'da Watergate skandalını araştıran iki gazeteciyi anlatan, Carl Bernstein ve Bob Woodward'ın 1974 yılı aynı adlı kurgusal olmayan kitabına dayanıyor.

<span class="mw-page-title-main">Joel Edgerton</span> Avustralyalı sinema oyuncusu (d. 1974)

Joel Edgerton Avustralyalı bir oyuncu ve film yapımcısıdır. Oynadığı filmler arasında Star Wars: Bölüm II - Klonların Saldırısı (2002), Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı (2005), Kral Arthur (2004), Zero Dark Thirty (2012), Muhteşem Gatsby (2013), Kara Düzen (2015), Loving (2016), Bright (2017), Kızıl Serçe (2018) ve The King (2019) bulunmaktadır.

<i>Voyage of the Damned</i>

Voyage of the Damned, Stuart Rosenberg tarafından yönetilen ve Faye Dunaway, Oskar Werner, Lee Grant, Max von Sydow, James Mason ve Malcolm McDowell'ın yer aldığı oyuncu kadrosuyla 1976 yapımı savaş drama filmi.