İçeriğe atla

Akallabêth

Akallabêth J. R. R. Tolkien'in fantezi yapıtı Silmarillion'un dördüncü bölümüdür.[1]

Özet

Akallabêth,

Elendil tarafından yazılmış, Númenor krallığının düşüşünü anlatan hikâyenin adıdır.[2]

Edain olarak adlandırılan insanlar Morgoth'a karşı olan savaşlarında Elf ırkına yardım etmişlerdi. Bu savaşın Iluvatar'ın çocukları lehine sonuçlanarak Melkor'un esir edilmesinde ki yardımları karşılığında Edain'e büyük bir ilim, Orta Dünya insanlarına kıyasla kat kat fazla bir ömür ve Númenor adında Orta Dünya'nın karanlığından ve kötülüğünden uzak bir kıta bahşedildi. Bu ada, Büyük Okyanus'un ortasında, Valar'ın ikamet ettiği Aman'ın doğu kıyısı ile Orta Dünya'nın batı kıyısı arasında yer almakta idi.

Númenorlular bu adada uzun yıllar boyunca refah içerisinde yaşadı. İlimlerini daha çok denizcilik konusunda ilerlettiler. Güçlü gemiler inşa ederek Orta Dünyanın uzak kıyılarına seyahat ettiler ve buralarda kendilerine yerleşim yerleri kurdular. Fakat Aman yönüne gitmek yani ölümsüz topraklara gitmek fani Númenor insanlarına yasaklanmıştı. 2500 yıl boyunca Númenor ilmi arttıkça arttı ve insanların mutlulukları katlandı. Fakat insanlar için bu topraklarda ölüm her zaman var olmuştu ve bunun düşüncesi onları giderek daha fazla rahatsız etmeye başlamıştı. Zamanla, neden Elflerin ölümsüz diyarlarda sonsuza kadar yaşadıklarını ve kendilerinin ise zamanı gelince tüm sahip olduklarını bırakarak hiç bilmedikleri diyarlara gitmek zorunda kaldıklarını sorgulamaya başladılar. Kalplerinde büyüttükleri bu düşüncelerle insanlar zaman geçtikçe kötüleşti, Valar ve Elflere karşı asi oldular. Her gelen kral bir öncekinden daha asi oldu. Aralarında sadece Tar-Palantir (sondan bir önceki kral) Elflere ve Valar'a sadık kaldı. Fakat pişmanlık için geç kalınmıştı. Tar-Palantir’in ölümü ile tahta geçen oğlu Ar-Pharazôn artık tamamen Vaların yolundan ayrılmıştı.

Bu sıradan Orta dünyanın karanlığında Morgoth’un düşüşünden sonra onun baş hizmetkarı Sauron tahta geçerek karanlıklar efendisi olmuştu. Elfler ise bu karanlık güce karşı amansız bir savaş vermeye başlamıştı. Sauron Númenorluların yerleşim kurduğu kıyı bölgelerine saldırmaya başlamıştı.

Ar-Pharazôn buna yanıt verdi ve yüzlerce gemiden oluşan ordusu ile Umbar’a yelken açtı. Númenorlular orta dünyaya ayak bastığında insanlar daha önce bu kudrette bir ordu görmemişlerdi. Sauron bu gücün karşısında savaşmaktan kaçındı ve Kral'ın karşısında boyun eğdi. Fakat Sauron bir insan değildi ve güç ile elde edemeyeceğini kurnazlıkla almak konusunda marifetliydi.

Ar-Pharazôn Sauron'u tutsak olarak Númenor'a götürdü. Fakat Sauron zekası ile 3 yıl içerisinde Kral'ın danışmanı konumuna geldi. Sonrasında Sauron'un Kral ve Numenor üzerindeki etkisi giderek arttı. Sonunda Numenorlular Morgoth’a tapmaya, ona insan kurbanlar sunmaya başlamışlardı. Sauron Ar-Pharazôn'u Aman'a saldırarak Valar'dan ölümsüzlüğü alması için kandırdı.

Ar-Pharazôn çok büyük bir ordu ile ölümsüz diyarlara yelken açtı. Ölümsüzler bu durum karşısında hüzne boğuldular ve hiçbir savunma yapmayarak Ilúvatar’ı çağırdılar. Ilúvatar geldi ve Ar-Pharazôn’un ordusunu lanetledi . Onu ve Aman’a ayak basmış askerlerini ise Birincinin şarkının sonu olan Dagor Dagorath'a kadar beklemek üzere tepelerin altına hapsetti. Númenor ve Númenor insanlarına ait her şey dünya halkalarından silindi. Aman ise Dünya dışına taşındı. Bu tarihe kadar düz olan dünya yuvarlak olarak şekillendirildi ve Orta Dünya'nın doğusuna yeni topraklar eklendi.

Fakat Elros hanesinden gelen ve Valar'a sadık kalmış olan Elendil önderliğindeki 9 gemi bu felaketten kurtuldu. Isildur ile Anarion'un da bulunduğu bu kafile Ak ağaç Nimloth'un fidanını ve palantiri Orta Dünya'ya taşıdı. Bu sadık halk Gil-Galad ile müttefik oldu ve İsildur'un tek yüzüğü Sauron'dan aldığı Son ittifak savaşına birlikte yürüdü. Elendil'in halkı Númenor'dan Kalan ilimleri ile Orta Dünya'da kudretli 2 krallık kurdu; kuzeyde Arnor, güneyde ise Gondor. Ayrıca Númenor kralının kanından gelen kötü halk ise Umbar adındaki krallığı kurdu.

Númenor'un çöküşü sırasında tapınağında bulunan Sauron ise bu felaketten kurtuldu. Çünkü o insanlar gibi etten ve kemikten yaratılmamıştı. Fakat Karanlıklar Efendisi bir daha insanların gözüne asla adil görünemedi.

Kaynakça

  1. ^ Kocher, Paul H. (1980). A reader's guide to The Silmarillion. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-28950-5. 
  2. ^ Bates, Brian (2002). The real Middle-Earth: magic and mystery in the Dark Ages. Londra: Sidgwick & Jackson. ISBN 0-283-07353-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sauron</span> J.R.R. Tolkienin evreninde kötü bir karakter

Sauron veya orijinal ismiyle Mairon, J. R. R. Tolkien'in hayalî Orta Dünya evreninde Melkor'un Hizmetkarı ya da "Yüzüklerin Efendisi" olarak anılan kötü bir Maia.

<span class="mw-page-title-main">Orta Dünya</span> Tolkienin kurguladığı Orta Dünya evreninde, yazarın eserlerinin büyük bir kısmına mekân olan hayalî kıta

Orta Dünya kıtası, J. R. R. Tolkien'in kurguladığı Orta Dünya evreninde, yazarın eserlerinin büyük bir kısmına mekân olan hayalî kıtadır. Bu eserlerin en meşhurları Hobbit romanı ve Yüzüklerin Efendisi roman üçlemesidir. Tolkien'in öykülerinde, meleksi varlıklar valar, elfler ve bunlarla ittifak halindeki insanlarla, şeytani Melkor ya da Morgoth ve onun yolundan giden büyük çoğunluğu orklardan, ayrıca ejderhalar ve köleleştirilmiş insanlardan oluşan iki büyük gücün Arda'yı ele geçirmek için yaptıkları savaşlar anlatılır. Sonraki çağlarda, Morgoth'un yenilmesi ve Arda'dan sürülmesi sonucunda kötülüklerin efendisi rolünü, baş yardımcısı Sauron devam ettirir. Morgoth'un defedilmesinden sonra valar, Orta Dünya'nın işlerine doğrudan karışmaktan tamamen el çekerler ve Sauron'a karşı süren mücadelede valar safındaki halklara yardım etmesi için Orta Dünya'ya Istari olarak bilinen maiaları yollarlar. Bunların en önemlileri Boz Gandalf ve Ak Saruman olmuştur. Gandalf, görevine sadık kalarak Sauron'un yok edilişinde kritik görevleri yerine getirir, Saruman ise mutlak egemenlik kurmak amacıyla Sauron'a rakip olarak ortaya çıkar. Kötülüğe karşı mücadeleye katılan diğer ırklar ise cüceler, elfler ve hobbitlerdir. Orta Dünya üzerinde hakimiyet tesis etmek için karanlık güçler ile aydınlık güçler arasında yaşanan mücadelenin başlangıcı ve ilk devreleri Tolkien'in Silmarillion adlı eserinde hikâye edilir. İyilik ile kötülüğün son mücadelesi, sırasıyla Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi romanlarında ele alınır.

<span class="mw-page-title-main">Melkor</span> J.R.R. Tolkienin evreninde kötü bir karakter

Melkor veya elflerin ona taktığı isimle Morgoth, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde kuvvetçe en güçlü Vala olmakla birlikte Sauron'un efendisi ve en kötü varlıktır. Orklar, troller ve ejderhalar başta olmak üzere Orta Dünya'da çoğu kötücül varlığın yaratıcısıdır. "Melkor" ismi, Quenya dilinde türetilmiş bir kelimedir ve "Güç içinde yükselen" anlamına gelir. Sindarin dilinde, düşmanları tarafından Morgoth Bauglir olarak anılırdı. Melkor'un Valar arasında bilinen orijinal adı ise hiçbir zaman Orta Dünya halkları tarafından öğrenilemedi.

<span class="mw-page-title-main">Isildur</span> J.R.R. Tolkienin kurgusal karakteri

Isildur, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakterdir. Yüce Kral Elendil'in büyük oğlu. Gondor ile Arnor'un ikinci kralıdır. İsmi "Ay' a Adanmış" anlamına gelir. 234 Sene yaşadı.

<span class="mw-page-title-main">Elendil</span>

Elendil, J. R. R. Tolkien'in kurgusal evrenindeki bir karakter. Arnor ve Gondor'un yüksek kralı ve Isildur-Anárion kardeşlerin babası. Uzun Elendil diye de tanınan bir prens, ardından kral olmuştur. Ayrıca Valar'a olan sadakati nedeniyle Sadık Elendil ya da Dürüst Elendil diye de tanınmıştır.

İkinci Çağ veya Güneşin İkinci Çağı, J. R. R. Tolkien'in hayalî evreni Orta Dünya'da bir zaman dilimidir. Kurgusal Orta Dünya Tarihi'de, aslında gerçek Dünya'nın tarihinin kadim zamanları ima edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Númenor</span> J.R.R. Tolkienin kurgusal Orta Dünya evreninde bir yer

Númenor, Tolkien mitolojisinde kurgusal bir coğrafi bölgedir. Orta Dünya ve Aman'ın arasında, büyük denizin ortasında bir adada Dúnedain'lerin yaşadığı krallıktır. Ada Melkor'la savaşan sadık insanlara Valar tarafından denizin ortasından çıkarılarak hediye edilmiştir. Númenor'un çöküşü Akallabêth'de anlatılmaktadır.

Maia, J. R. R. Tolkien'in kurgusal evreninde bir ırktır.

Fëanor, J.R.R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir kahramandır. Yüce Noldor Kralı Finwë'nin ilk oğlu ve Míriel'den olma tek çocuğudur. Fëanor, Valinor'un İki Ağacının ışığını içlerinde saklayan mücevherler olan Silmarillerin, gören taşlar Palantír'in ve Elf alfabesi olan Tengwar'ın yaratıcısıdır. Melkor'u lanetleyip ona Morgoth ismini veren baş düşmanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Elrond</span> kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter

Elrond J.R.R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter.

<span class="mw-page-title-main">Valinor</span> J. R. R. Tolkienin kaleminden kurgusal bir konum

Valinor ya da Ölümsüz Topraklar, J.R.R. Tolkien evreninde hayalî bir mekan.

Gil-Galad, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde hayali kahraman ve üç elf soyundan biri olan Noldor'un Orta Dünya'daki son kralıdır. Adı, Yüzüklerin Efendisi'nde hobbit Sam Gamgee'nin onun hakkındaki bir şiiri okuduğu bölümde ve Silmarillon'da geçer. Elflerin ve İnsanların Son İttifakında Gil-galad ve Elendil, Karanlıklar Efendisi Sauron'un kalesi Barad-dûr'u kuşatıp Tek Yüzük için onunla birebir savaştılar. Burada hem Elendil hem de Gil-galad öldürüldüler; Elendil'in oğlu İsildur ise Sauron'u alt etmeyi başardı fakat Tek Yüzük'ü kendisi için aldı.

J. R. R. Tolkien'in eserlerine konu ettiği hayalî Orta Dünya evreninin tarihi, gerçek Dünya tarihinin kadim kökeni olarak kurgulanmıştır. Tolkien evreninde, Birinci Çağ ya da tam adıyla Ilúvatar'ın Çocukları'nın Birinci Çağı, Silmarillion'da anlatılan ve kronolojisi tam olarak belirli ilk zaman dilimidir. Ağaçların dev örümcek Ungoliant ve kötü Melkor tarafından zehirlenerek söndürülmesi üzerine tüm Arda karanlığa bürünmüştür. Daha sonra Valar, iki ağaçtan birisi olan Laurelin'in ışığıyla Güneş'i yaratarak, Güneş'in Yılları'nı başlattı. Arda'nın bundan sonraki yıllarının uzunluğu ile gerçek dünyadaki güneş yılı uzunluğu aynıdır.

Eru Ilúvatar, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde her şeye gücü yeten tek yaratıcıdır.

Yavanna, bir Valië ve sekiz Aratar'dan biridir ve Meyve Verici olarak bilinir. Yavanna, toprakta yetişen her şeyden sorumludur; asırlık ormanlardaki ağaçlardan kayaları sarmış olan yosunlara ve topraktaki saklı şeylere kadar her şeyin sayısız biçimini aklında tutar. Eldar'ın dilinde adı Kementári, Yeryüzünün Hanımı'dır. Valar Kraliçeleri arasında saygınlık bakımından Varda ile yan yana durur. Kadın görünümünde; uzun boylu, yeşil giysiler içinde gezinirdi. Bazıları onu uzun dalları gökyüzüne uzanan bir ağaç şeklinde görmüşlerdi. Yavanna, demirci Aulë'nin eşi, Ebedi-genç Vána'nın kardeşi ve Maia Melian'ın akrabasıdır.

J. R. R. Tolkien’in -kurguladığı Orta Dünya evreninde yaşanan hayalî olayları anlattığı- efsanevî öykülerinde birçok yer ismi geçmektedir. Tolkien, hikâyelerinde gerçek “Dünya”ya karşılık olarak Arda isminde kısmen farklı bir “Dünya” kurguladı. Bu kurgusal “Dünya”daki çeşitli sunî ve doğal mekanlardan bir kısmı yaşanan olayların merkezinde yer alırken, bazı diğer mekanlar ikinci planda yer alır ve pek bahsedilmez. Aşağıdaki listede, bu görece ikinci planda kalan mekanlar hakkında bilgiler yer almaktadır.

J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evrenini anlatan Hobbit, Yüzüklerin Efendisi gibi kitaplarda bir ırkın adıdır. Hobbit gibi kimi insansı ırklar ve büyücüler gibi insansı karakterleri olan ırklar buna dahil edilmez.

Númenor Kralları sırasıyla şöyledir:

  1. Elros Tar-Minyatur
  2. Vardamir Nólimon
  3. Tar-Amandil
  4. Tar-Elendil
  5. Tar-Meneldur
  6. Tar-Aldarion
  7. Tar-Ancalime
  8. Tar-Anarion
  9. Tar-Surion
  10. Tar-Telperien
  11. Tar-Minastir
  12. Tar-Ciryatan
  13. Tar-Atanamir
  14. Tar-Ancalimon
  15. Tar-Telemmaite
  16. Tar-Vanimelde
  17. Tar-Alcarin
  18. Tar-Calmacil
  19. Tar-Ardamin
  20. Tar-Herunúmen
  21. Tar-Hostamir
  22. Tar-Falassion
  23. Tar-Telemnar
  24. Tar-Palantir
  25. Tar-Calion

J.R.R. Tolkien'in Orta Dünya evreninde birçok farklı ırk ve halk bulunmaktadır. Bu halklar genel olarak, özgür halklar ve köleleştirilmiş halklar olarak iki ana grup içinde yer alırlar.

Aşağıda, J. R. R. Tolkien'in hayalî Orta Dünya evreninde, Birinci Çağ'ın sâdece Güneş Yılları kronolojisi gösterilmektedir.