İçeriğe atla

Ak dağ keçisi

Ak dağ keçisi
Korunma durumu
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Alt şube: Vertebrata
İnfa şube: Gnathostomata
Sınıf: Mammalia
Takım: Artiodactyla
(Çift toynaklılar)
Familya: Bovidae
Alt familya: Caprinae
Cins: Oreamnos
Tür: O. americanus
Oreamnos americanus
(Blainville, 1816)

Ak dağ keçisi ya da Kayalık Dağlar keçisi veya Kayalık Dağlar dağ keçisi (Oreamnos americanus), boynuzlugiller familyasından Kuzey Amerika'da, özellikle de Kayalık Dağlarda yaşayan, bembeyaz memeli hayvan türü. Yırtıcıların erişemediği yüksek rakımlı kayalıklar üzerinde rahatça hareket edebilen toynak yapısı vardır. Cinsinin (Oreamnos) yaşayan tek türüdür ve Capra cinsinden dağ keçileri ile karıştırmamak gerekir.

Adlandırma

Latince cins adı Grekçe «dağ» anlamına gelen oros- (kök: ore-) ile «kuzu» anlamına gelen amnos kelimelerinden birleşiktir.

Yayılımı

Kayalık Dağlar başta olmak üzere, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska'da ve Washington, Idaho, Montana, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon, Colorado, Teksas, Güney Dakota eyaletlerinde, Kanada'ya bağlı Yukon, Britanya Kolombiyası ile Alberta'da yayılım gösterir.

Morfoloji

Hem erkek hem de dişilerin sakalları, kısa kuyrukları ve uzun siyah boynuzları bulunur. Boynuzları 15–28 cm dir ve yıllık büyüme halkaları vardır. Bembeyaz tüyleri iki kattır ve alt katta ince yoğun tüyler üst katta ise uzun içi boş kıllarla kaplıdır. İlkbaharda dağ keçileri kaya ve ağaçlara sürtünerek bu son kat kışlık tüylerden kurtulurlar. Önce erkekler tüy değiştirir, sonra da hamile olan dişiler.

Erkeklerin omuz yüksekliği yaklaşık 1 metredir ve dişilerden (bazen % 30) daha ağırdır. Erkeklerin boynuz ve sakalları dişilerden daha uzundur. Ağırlıkları 45–140 kg rasında değişse de çoğu zaman erkeklerinki 82 kg dır. Baş-gövde uzunluğu 120–170 cm, kuyruk ise 10–20 cm dir.[1][2][3]

Kaynakça

  1. ^ Mountain Goat. Oreamnos americanus 16 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. animals.nationalgeographic.com. Retrieved on: December 29, 2007.
  2. ^ Oreamnos americanus 21 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Animal Diversity Web. Retrieved on 2012-07-24.
  3. ^ Burnie D and Wilson DE (Eds.), Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife. DK Adult (2005), ISBN 0789477645

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Keçi</span> evcilleştirilmiş çift toynaklı memeli türü/alt türü

Keçi ya da evcil keçi, boynuzlugiller (Bovidae) familyasının Caprinae alt familyasından Capra aegagrus hircus alt türünü oluşturan çift toynaklılara verilen ad. Evcil keçiler, Doğu Avrupa ve Orta Doğu'da yaşayan yaban keçisinden evcilleştirilmiş olup, insanlar tarafından ilk evcilleştirilen hayvanlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Lama (hayvan)</span> memeli türü

Lama, devegiller (Camelidae) familyasından Güney Amerika’nın dağ ve çayırlarında toplu halde yabani olarak yaşayan Guanako’dan evcilleştirilmiş gevişgetiren bir otobur hayvan türüdür. Yük taşımak için İnka Medeniyeti tarafından eğitilmiştir. Ve devenin yakın akrabası olduğu bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Boynuzlugiller</span> Gevişgetiren bir çift toynaklı familyası, bovidae

Boynuzlugiller (Bovidae), gevişgetiren bir çift toynaklı familyası.

<span class="mw-page-title-main">Koyun</span>

Koyun (Ovis), keçiler ile birlikte Caprinae alt familyası içerisinde yer alan bir memeli cinsi. Cinsin coğrafi olarak ve nüfusça en yaygın türü Evcil koyun olmaktadır, ancak pek çok yabani tür de Ovis cinsine aittir.

<span class="mw-page-title-main">Addaks</span>

Addaks, ayrıca bilinen adıyla beyaz antilop, Sahra Çölüne özgü bir antiloptur. Addaks cinsinin tek üyesidir. İlk kez 1816 yılında Henri de Blainville tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır. Açık renkli antilobun uzun, bükülmüş bonuzları bulunmaktadır. Boynuzlar tipik olarak dişilerde 55 ila 80 cm, erkeklerde 70 ila 85 cm uzunluğundadır. Erkeklerin omuzları 105 ila 115 cm, dişilerin omuzları ise 95 ila 110 cm uzunluğundadır. Dişiler erkeklerden daha küçük olduğu için eşeysel dimorfiktir. Tüylerin rengi mevsimine göre değişmektedir. Kışın gövdedeki tüyler grimsi kahverengi, antilobun arka kısımları ve bacakları beyazdır. Baş, boyun ve omuzlarda uzun kahverengi saçlar bulunmaktadır. Yaz aylarında tüyler neredeyse tamamen beyaz veya kum sarısına döner.

<i>Bos mutus</i>

Bos mutus, Tibet öküzü, Tibet sığırı, Yak veya Hotoz olarak da bilinir. Boynuzlugiller (Bovidae) familyasından Tibet, Himalaya bölgeleri ve Moğolistan'da bulunan uzun tüylü kamburlu bir sığır türüdür. Büyük evcil bir nüfusa ek olarak küçük korunmasız vahşi bir yak nüfusu vardır. Evcilleri de, yabanileri de sürü hayvanlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sığın</span> Bir geyik cinsi

Sığın, sığın geyiği, taçboynuzlu geyik ya da mus, geyikgiller (Cervidae) familyasının ve karacagiller (Capreolinae) alt familyasının monotipik Alces cinsinden, Kuzey Avrasya ile Kuzey Amerika'da yaşayan, kürek boynuzlu ve boynu sakallı, yarı sucul iri bir geyik türü. Yaşayan geyik türleri içinde en iri olanıdır. Diğer geyik türlerinin aksine yalnızcıl bir hayvandır ve sürü oluşturmazlar. Hantal ve yavaş olsa da ürktüğünde ya da kızdırıldığında şaşırtıcı biçimde hızlı ve saldırgan olabilmeleriyle ünlüdür. Sonbaharda, Eylül ve Ekim aylarındaki çiftleşme döneminde erkekler arasında sık sık kavga çıkar. Gündüzleri beslenen sığınların ana düşmanları kurt, ayı ve insandır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika antilobu</span> Afrikada yaşayan Uzun Boyunlu zürafaların yaşayan en yakın akrabaları olan Kuzey amerikaya özgü antilop-benzeri geviş getiren hayvan

Amerika antilobu, Kuzey Amerika'da yaşayan bir gevişgetiren çift toynaklı türü. Çatalboynuzlu antilop ya da Çatalboynuzlu hayvan olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük kudu</span> hayvan

Büyük kudu, boynuzlugiller (Bovidae) familyasından Doğu ve Güney Afrika'ya özgü büyük bir antilop türü.

<span class="mw-page-title-main">Nil leçvesi</span>

Nil leçvesi, boynuzlugiller (Bovidae) familyasından Afrika'da yaşayan antilop türü.

<i>Tachyeres pteneres</i>

Tachyeres pteneres, ördekgiller familyasından Şili'nin güneyinden Tierra del Fuego'ya kadar olan bölgede yaşayan ve uçamayan bir ördek türü. Kayalık kıyılarda ve kıyıya yakın adalarda yaşar. Üreme mevsiminde korunaklı koylara ve kara içindeki sulara gider.

<span class="mw-page-title-main">Kalahari keçisi</span>

Kalahari keçisi, Afrika'nın güneyinde yaşayan bir keçi türü.

<i>Anodorhynchus hyacinthinus</i> kuş türü

Sümbül makav, papağangiller familyasından orta ve doğu Güney Amerika'da yaşayan, 100 cm boyunda, sümbül mavisi renkte bir papağan türüdür.Yerel palmiyelerin cevizleriyle beslenirler.

<span class="mw-page-title-main">Çengel boynuzlu dağ keçisi</span>

Çengel boynuzlu dağ keçisi, Türkiye'de Kuzeydoğu, Doğu Anadolu ve Toroslar'ın doğusunda yaşayan keçi türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Amerika ak pelikanı</span>

Amerika ak pelikanı, pelikangiller (Pelecanidae) familyasından çok büyük bir su kuşu türüdür. Üreme dönemini Kuzey Amerika'nın iç su havzalarında geçirir, kışları güneye ve kıyılara Orta ve Güney Amerika'ya kadar göç eder.

<span class="mw-page-title-main">Capra caucasia</span>

Batı Kafkas dağ keçisi, Kafkas Dağları'nın sadece batısında kalan dağlık bölgelerde yaşayan Caprinae türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu yaban keçisi</span>

Anadolu yaban keçisi, vahşi keçinin alt türüdür. Anadolu ve Orta Doğu'da görülmektedir. Tür, boynuzunun uzunluğuyla bilinir. Vücut ağırlığına oranla dünyadaki en uzun boynuza sahiptir. Ortalama olarak 60 kg olan türün boynuzunun uzunluğu 1.5 metredir. Dişiler biraz daha küçüktür ve boynuzları ortalama 30 cm uzunluğundadır. Erkek keçinin kürkü yazın koyu kahverengi renkte olurken, dişi keçinin kürkü kırmızımsı altın rengindedir. Kışın, hem erkek hem de dişilerin kürkü grimsi bir renk alır. Evcil keçilerin en eski atalarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Capra ibex</span>

Alp dağ keçisi, Avrupa'nın Alp dağlarında yaşayan bir dağ keçisi türü. Erkeklerinin daha cüsseli bir bedene ve uzun, kavisli boynuzlara sahip olduğu eşeysel dimorfik bir türdür. Tipik olarak boz renginde postları vardır. Alp dağ keçileri kar sınırının yakınındaki dik ve engebeli arazilerde yaşama eğilimindedir. Sosyal canlılardır ancak yetişkin erkekler ve dişiler yılın büyük bir kısmını ayrı olarak geçirir ve sadece çiftleşmek için bir araya gelirler.

Abaza keçisi, Türkiye'nin Artvin iline özgü bir keçi ırkıdır. En çok sütü için yetiştirilen Abaza keçisi, kısmen eti için de kullanılmaktadır. Sayıları az olduğundan dolayı Abaza keçilerinde soy içi üreme sık görülmektedir. Abaza keçisinin Kafkasya'dan Türkiye'ye getirildiği düşünülmektedir. Soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan Abaza keçisi koruma altına alınmıştır.

Megrel keçisi, Gürcistan'ın batısına özgü bir keçi ırkıdır. Günümüzde Gürcistan'ın tamamında yetiştiriciliği yapılmaktadır. Adını Batı Gürcistan'ın otokton halkı Megrellerden almıştır. Biri dağlık arazilerde, diğeri ovalarda yaşayan iki türü vardır. Genellikle beyaz, demir kırı veya gri renklidir. Dişi Megrel keçisinin boyu 65 santimetre civarında, ağırlığı 37-48 kilogram arasındadır. Erkek Megrel keçisinin boyu ise 70 santimetre, ağırlığı 60-70 kilogram arasındadır.