İçeriğe atla

Akıl Defteri

Akıl Defteri
Memento
Memento film posteri
YönetmenChristopher Nolan
YapımcıJennifer Todd
Suzanne Todd
SenaristÖykü: Jonathan Nolan
Senaryo: Christopher Nolan
OyuncularGuy Pearce
Carrie-Anne Moss
Joe Pantoliano
MüzikDavid Julyan
KurguDody Dorn
DağıtıcıSummit Entertainment
CinsiSinema filmi
TürüGerilim-Dram
RenkRenkli
Yapım yılı2000, ABD
Çıkış tarih(ler)i5 Eylül 2000 (Venedik)
Amerika Birleşik Devletleri 16 Mart 2001
Türkiye 27 Temmuz 2001
Süre113 dk.
Dilİngilizce
Bütçe$9 milyon
Hasılat$39.7 milyon

Akıl Defteri (özgün adı: Memento), Christopher Nolan tarafından yazılıp yönetilen, 2000 yılı Amerikan yapımı psikolojik gerilim filmidir. Nolan filmin senaryosunu, kardeşi Jonathan Nolan tarafından yazılmış kısa hikâye "Memento Mori"den uyarlamıştır. IMDb'de tüm zamanların en iyi filmleri arasında yer almaktadır.[1] BBC tarafından yayımlanan ve dünya çapında 117 film eleştirmenin görüşleriyle oluşturulan "21. Yüzyılın En İyi Filmleri" listesinde 25. sırayı almıştır.[2]

Memento, özellikle de doğrusal olmayan kurgusuyla Nolan'a büyük beğeni getirmiştir. Filmin sondan başa doğru ilerleyen kurgusu, anlatıcının "gerçek zamanlı" hikâyesiyle iç içe geçer. Nolan bu kurguyla izleyiciyi hafıza sorunu olan ana karakterin koltuğuna oturtmayı amaçlamıştır. İzleyici olayları ana karakterle eş-zamanlı olarak yaşar ve gelişmeleri onunla birlikte keşfeder.[3]

Konu

Memento, eski bir sigorta müfettişi olan ve ender rastlanan bir unutkanlık hastalığına (anterior grade memory loss) yakalanan, karısının öldürüldüğü andan itibaren yeni hiçbir olayı hatırlamayan Leonard'ın hikâyesini anlatır. Leonard kim olduğunu bilmesine ve geçmişini hatırlamasına rağmen yeni bir anı sahibi olamamaktadır. Bir yandan hafıza sorunuyla baş etmeye çalışırken bir yandan da intikam almak için karısının katilini aramaktadır.

Müzik

David Julyan, filmin sentezlenmiş müziğini besteledi. Julyan, kendisine ilham veren birkaç sentezlenmiş film müziğini tanır, bunlar arasında Vangelis'in Blade Runner'ı ve Hans Zimmer'ın The Thin Red Line'ı bulunmaktadır.[4] Müziği bestelerken, Julyan farklı, belirgin sesler oluşturarak renkli ve siyah-beyaz sahneler arasında ayrım yapmayı amaçladı: renkli sahnelerde "endişeli ve klasik" temaları, siyah-beyaz sahnelerde ise "baskıcı ve gürültülü sesleri" tercih etti.[4] Julyan, tüm müziği "Leonard'ın teması" olarak tanımlasa da, "Müziğimle hedeflediğim duygu özlem ve kayıptı. Ancak, kaybettiğiniz şeyi hissettiğiniz ama aynı zamanda neyi kaybettiğinizi bilmediğiniz bir kayıp duygusu, kaybolmuş gibi hissetme" diyor.[5]

Başlangıçta, Nolan, filmde son jeneriklerde Radiohead'in "Paranoid Android" şarkısını kullanmak istedi, ancak şarkının haklarını sağlayamadı.[4] Bunun yerine, David Bowie'nin "Something in the Air" şarkısı kullanıldı, ancak Radiohead'in başka bir şarkısı olan "Treefingers"ın uzatılmış versiyonu da filmin soundtrack'ine dahil edildi.[6]

Kaynakça

  1. ^ "IMDb Top 250" [IMDb En İyi 250 Film]. 27 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2016. 
  2. ^ "The 21st Century's 100 greatest films" [21. yüzyılın en büyük 100 filmi] (İngilizce). 24 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2016. 
  3. ^ "Remembering Where it All Began: Christopher Nolan on Memento". Creative Screenwriting. 23 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b c Mottram, James (2002). The making of Memento. Internet Archive. London : Faber and Faber. ISBN 978-0-571-21488-4. 
  5. ^ "David Julyan :: composer // scores". web.archive.org. 17 Temmuz 2007. 17 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2024. 
  6. ^ "Memento: Music for and Inspired by the Film Soundtrack CD Album". www.cduniverse.com. 31 Mart 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Muse</span> İngiliz rock grubu

Muse, 1994 yılında, İngiltere'nin güneybatısında yer alan Devon'daki Teignmouth kasabasında kurulan İngiliz rock grubu. Matthew Bellamy, Chris Wolstenholme ve Dominic Howard olmak üzere üç kişiden oluşur. 2006 yılından beri turneler sırasında gruba Morgan Nicholls da eşlik etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Christopher Nolan</span> İngiliz-Amerikalı film yönetmeni

Sir Christopher Edward Nolan CBE, İngiliz film yönetmeni, senarist, yapımcı, görüntü yönetmeni ve editördür. Yönettiği filmler dünya çapında 6 milyar dolardan fazla hasılat elde etmiştir. Ayrıca 36 Oscar adaylığı ve 10 ödülü vardır. Oppenheimer filmiyle Altın Küre En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazanmıştır.

<i>Batman Başlıyor</i>

Batman Başlıyor, kurgusal DC Comics karakteri Batman çizgi romanlarından uyarlanan, yönetmenliğini Christopher Nolan'ın yaptığı, Christian Bale'in Batman'i canlandırdığı, Liam Neeson, Michael Caine, Cillian Murphy, Katie Holmes, Tom Wilkinson, Ken Watanabe, Rutger Hauer ve Morgan Freeman'ın da yan rollerde yer aldığı 2005 tarihli ABD yapımı süper kahraman filmidir. Yeni çekilen serinin ilk filminde, Bruce Wayne'nin yarasa korkusu, ailesinin ölümü ve Batman'e dönüşümü anlatılmıştır. Filmin hikâyesi, klasik Batman: The Man Who Falls, Batman: Year One ve Batman: The Long Halloween çizgi romanlarından esinlenilmiştir. 1997'de gösterime giren Batman & Robin filminden sonra birçok devam filmi projesi gündeme gelmiştir. Film için çalışmalara 2003'te başlayan Christopher Nolan ve David S. Goyer, temelinde insanlık ve realizmin olduğu, daha karanlık ve gerçekçi bir hikâyeyi hedeflemiştir. Amaç, izleyicinin Batman ve Bruce Wayne'i önemsemesiydi. Chicago ve İngiltere'de çekilen filmde bilgisayar desteğinden çok az düzeyde yararlanılmıştır. Batmobile ve Yarasa kostümü film için yeniden yaratılmıştır.

<i>Prestij</i> Christopher Nolan Filmi (2006)

Prestij, yönetmenliğini Christopher Nolan'ın yaptığı 2006 ABD-Birleşik Krallık ortak yapımı film. Yazar Christopher Priest'in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır. Nolan'a, senaryo yazımında 2000 yılında Akıl Defteri (Memento) filminde de birlikte çalıştığı kardeşi Jonathan Nolan eşlik etmiştir. Sinema tarihinin en iyi filmleri arasında gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Anne Hathaway</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Anne Jacqueline Hathaway, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı. Brooklyn, New York'ta doğan ve Millburn, New Jersey'de büyüyen Hathaway oyunculuğa annesi tarafından heveslendirildi. Lise öğrencisiyken Once Upon a Mattress adlı tiyatro oyunundaki oyunculuğuyla Liseli Bir Kadın Oyuncu Tarafından Sergilenen En İyi Oyunculuk için Paper Mill Playhouse Yükselen Yıldız adaylığı elde etti. 1999 yılında Get Real dizisinde oynayarak oyunculuk hayatına başlamış oldu. Dizideki oyunculuğuyla Gençlerin Seçimi Ödülleri'nde televizyon için En İyi Kadın Oyuncu adaylığı elde etti. Sinema hayatına 2001 yılında Acemi Prenses adlı komedi filminde oynayarak başladı. Filmdeki oyunculuğuyla Gençlerin Seçimi Ödülleri'nde Komedi Dalında En İyi Kadın Oyuncu adaylığı elde etti. Hathaway bir süre Nicholas Nickleby, Ella: Sihirli Yolculuk, Acemi Prenses: Kraliyet Nişanı gibi genellikle çocuklara yönelik olan komedi aile filmlerinde oynadı. Ayrıca Kırmızı Başlıklı Kız filminde seslendirme yaptı.

<i>Batman</i> (film serisi) DC Comicsin uyarladığı Batman süper kahramanın filmleri

Batman film serisi, DC Comics şirketinin kurgusal bir karakterinin uyarlandığı altı filmden oluşur. Bu filmlerin yapımcılığını ve dağıtımcılığını Warner Bros. Pictures yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Emma Thomas</span> Film yapımcısı

Dame Emma Thomas DBE, yönetmen Christopher Nolan ile 1997 yılından beri evli olan film yapımcısıdır. Eşi, yönettiği filmlerin yapımcılığını üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jonathan Nolan</span> İngiliz-Amerikalı senarist

Jonathan "Jonah" Nolan, İngiliz-Amerikan yazar ve senarist.

<span class="mw-page-title-main">Güvenilmez anlatıcı</span>

Güvenilmez anlatıcı, edebiyatta, filmlerde ya da tiyatro oyunlarında güvenilirliği ciddi anlamda riskli olan anlatıcı. Terim, 1961 senesinde Wayne C. Booth'un The Rhetoric of Fiction eserinde ortaya çıkmıştır. Bu tarz bir anlatım yöntemi yazar tarafından belirli nedenlerle seçilmiş olabilir. Bu genelde seyirciyi ya da okuyucuyu kandırmak içindir. Bu tarzda anlatıcı genelde birinci şahıs anlatıcıdır. Aynı zamanda üçüncü şahıs anlatıcının da güvenilmez anlatı olarak kullanıldığı olur.

<i>The Most Beautiful</i> 1944 tarihli Akira Kurosava filmi

The Most Beautiful, 1944 Japonya yapımı bir propaganda dram türü sinema filmdir. Filmin yönetmeni Akira Kurosava'dır. Filmin çekimleri 13 Nisan 1944'te tamamlanmıştır. Dağıtıcısı Toho Company olan film, 1 dilde (Japonca) yapılmıştır. Filmin süresi 85 dakikadır.

Kabare, Christopher Isherwood tarafından yazılan bir kitaptan uyarlanan, müzikleri John Kander ve sözleri Fred Ebb tarafından hazırlanan müzikal. 1966'da Broadway yapımı müzikal bir hit oldu ve pek çok yapıma ilham verdi. Bu yapımlar arasında 1972 yapımı film Kabare de bulunmaktadır.

<i>Ran</i> (film)

Ran.

<i>Yıldızlararası</i> Christopher Nolanın 2014 yapımı filmi

Yıldızlararası, Christopher Nolan tarafından yönetilen, epik bilimkurgu türündeki 2014 yapımı bir ABD filmidir. Başrollerinde Matthew McConaughey, Anne Hathaway, Jessica Chastain, Bill Irwin, Ellen Burstyn, Matt Damon ve Michael Caine yer almaktadır. İnsanlığın felaket boyutunda bir salgın hastalık ve kıtlıkla boğuştuğu distopik bir gelecekte geçen film, insanlık için yeni bir yuva arayışıyla Satürn yakınlarındaki solucan deliğinden geçen bir grup astronotu konu ediyor.

<i>Doodlebug</i>

Doodlebug, 1997 yapımı Christopher Nolan'ın yazıp yönettiği siyah - beyaz çekilen psikolojik gerilim türü kısa film. 3 dakikalık kısa filmin sinematografisi ve kurgusu da Nolan'a aittir.

<i>Takip</i> (film, 1998) Christopher Nolanın 1998 yapımı filmi

Takip, Christopher Nolan'ın yazıp yönettiği 1998 yapımı İngiliz neo-noir suç dram filmi. Film Londra sokaklarında yabancıları takip eden ve başarısız olduğu zaman mesafeyi korumak için suçlu yer altı dünyasına çekilen genç bir adamın hikâyesini anlatıyor.

<i>Dunkirk</i> (film, 2017) 2017 yapımı Christopher Nolan filmi

Dunkirk, Christopher Nolan'ın yazdığı ve yönettiği 2017 çıkışlı savaş filmi. Filmin yapımcılığını da Christopher Nolan ve eşi Emma Thomas birlikte üstlenmiştir. Film, II. Dünya Savaşı sırasında İngiliz ordusunun Fransa'nın Dunkerque kıyılarında 400 bin askerle sıkışması ve bu ordunun, deniz desteğiyle Dunkerque'ten tahliye edilmesini konu almaktadır. Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Hollanda ortak yapımı olan filmin başrollerinde Fionn Whitehead, Tom Glynn-Carney, Jack Lowden, Harry Styles, Aneurin Barnard, James D'Arcy, Barry Keoghan, Kenneth Branagh, Cillian Murphy, Mark Rylance ve Tom Hardy yer almaktadır. Film, Warner Bros. Pictures tarafından tüm dünyada dağıtıma sokulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Justin Hurwitz</span>

Justin Gabriel Hurwitz Amerikalı film müziği bestecesi ve televizyon programı yazarı. 2016 yapımı La La Land filminin müzikleriyle tanındı. Bunun dışında Damien Chazelle'nin diğer üç filmi First Man, Whiplash ve Guy and Madeline on a Park Bench'in de müziklerini hazırlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Christopher Nolan filmografisi</span> filmografi

Christopher Nolan, İngiliz-Amerikalı bir film yönetmeni, yapımcı ve senaristtir. İlk uzun metrajlı yönetmenlik denemesi, 6.000 dolarlık son derece kısıtlı bir bütçeyle çekilen neo-noir suç gerilim filmi Takip (1998) oldu. Filmin aynı zamanda yapımcılığını yapan Nolan, çekimlerini arkadaşlarıyla birlikte yaptı. İki yıl sonra, Guy Pearce'ın karısının katillerini arayan anterograd amneziden muzdarip bir adamı canlandırdığı psikolojik gerilim filmi Akıl Defteri'ni (2000) yönetti. Film, görüntü yönetmeni Wally Pfister ile yaptığı ilk işbirliğiydi. İlk uzun metrajlı filmine benzer şekilde doğrusal olmayan bir anlatı yapısına sahipti ve Nolan'ın çığır açan filmi oldu. Eleştirmenler tarafından beğenildi ve sürpriz bir ticari başarı elde etti. Nolan film için ilk kez Amerika Yönetmenler Birliği En İyi Yönetmenlik Ödülü - Uzun Metrajlı Film adaylığını aldı ve senaryosunu yazdığı için En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü'ne aday gösterildi. Daha sonra Al Pacino, Robin Williams ve Hilary Swank'ın rol aldığı psikolojik gerilim filmi Uykusuz'u (2002) yönetti. Bu onun Warner Bros. için ilk filmiydi ve ciddi bir ticari başarı elde etti.

Walter C. Pfister, ünlü film yapımcısı Christopher Nolan ile yaptığı çalışmalarla tanınan Amerikalı yönetmen ve eski görüntü yönetmenidir. Nolan ile yaptığı işbirliklerinden bazıları arasında Akıl Defteri (2000), Batman (2005–2012) ve Başlangıç (2010) bulunmaktadır. Pfister, Başlangıç'daki çalışmasıyla En İyi Sinematografi Akademi Ödülü'nü kazandı ve BAFTA Ödülü'ne aday gösterildi.

Plot twist, bir kurgu eserde planda yapılan radikal bir değişiklik içeren edebi tekniktir. Hikâyenin sonuna yakın olduğunda sürpriz son olarak bilinir. İzleyicinin önceki olaylara ilişkin algısını değiştirebilir veya onu farklı bir bağlama yerleştiren yeni bir çatışma ortaya çıkarabilir. İzleyiciyi belli bir duruma hazırlamak amacıyla olay örgüsünün habercisi olarak kulllanılabilir. İzleyiciden bilgi saklama veya belirsiz veya yanlış bilgilerle onu yanıltma gibi olay örgüsünü değiştirmek için kullanılan çeşitli yöntemler vardır.