İçeriğe atla

Ahmet Taşağıl

Ahmet Taşağıl
2021'de Taşağıl
Doğum14 Şubat 1964 (60 yaşında)
Karamürsel, Kocaeli
Eğitimİstanbul Üniversitesi
EvlilikAyten Taşağıl
Çocuk(lar)2
ÖdüllerMoğolistan Devlet Onur Madalyası
Kariyeri
Dalıİslam öncesi Türk tarihi
Çalıştığı kurumlarMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Ahmet Yesevi Üniversitesi
Manas Üniversitesi
Yeditepe Üniversitesi
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
TezGök-Türkler (542-630)
Doktora
danışmanı
Gülçin Çandarlıoğlu

Ahmet Taşağıl (d. 14 Şubat 1964; Karamürsel, Kocaeli), İslam öncesi Türk tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Türk tarihçidir.

Hayatı

İlk yılları ve eğitimi

14 Şubat 1964'te[1] Karamürsel, Kocaeli'de[2] doğdu. İlköğrenimini İlyasköy, Çiftlikköy'de, ortaöğrenimini İzmit Mimar Sinan Lisesi'nde tamamladı.[3] 1985'te İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümünden mezun oldu ve Tayvan'a Çince öğrenmeye gitti.[3] 1986 sonlarında Türkiye'ye döndü ve İstanbul Üniversitesi'nde lisansüstü çalışmalarına başladı.[1] Buradan, Gülçin Çandarlıoğlu'nun danışmanlığında;[4][5] 1988'de, "Gök-Türk Ülkesine Gelen Çinli Elçilerin Raporlarına Göre Gök-Türk-Çin İlişkileri (552-630)" başlıklı tezi ile yüksek lisans; 1991'de, "Gök-Türkler (542-630)" başlıklı tezi ile doktora derecesini aldı.[1]

Kariyeri

Türkiye'ye dönüşünün ardından; 1987'de, 2015'e dek çeşitli zaman aralıklarıyla görevini sürdüreceği,[] Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tarih Bölümünde çalışmaya başladı.[1] 1995'te doçent, 2001'de profesör oldu.[1] 1997-1998 ve 1999-2000 yılları arasında; Ahmet Yesevi Üniversitesi'nde misafir olarak, 2004-2005 yılları arasında; Manas Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak bulundu.[1] Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde Tarih Bölümü Başkanlığı ve Rektör Yardımcılığı, Ahmet Yesevi Üniversitesi'nde Dekanlık yaptı.[1] Çin, Güney Sibarya, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan ve Özbekistan'da alan araştırmaları gerçekleştirdi.[3] 2015'ten beridir Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanlığı görevini sürdürmektedir.[1]

Taşağıl'a; 2006'da, Moğolistan tarafından Devlet Onur Madalyası verilmiştir.[1] Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu üyesidir.[6]

Özel hayatı

Taşağıl'ın, Ayten isimli bir eşi ve iki çocuğu vardır.[7] İyi seviyede Çince, Fransızca, İngilizce, Kazakça, Kırgızca ve Rusça; az seviyede Farsça ve Moğolca bilmektedir.[1]

Ödüller

  • 2006 Moğolistan Devlet Onur Madalyası

Kitapları

Yazdıkları

Derledikleri

Yer aldığı bazı derlemeler

  • Eskiçağdan Modernçağ'a Ordu: Oluşum, Teşkilat ve İşlev 9789759173784
  • Osmanlı İmparatorluğunda Çevre ve Şehir 9786058616813
  • Türk Askerî Kültürü: Tarih, Strateji, İstihbarat, Teşkilat, Teknoloji 9786057635112
  • Türk Polis Tarihinin Kökenleri 9786054619498
  • Türkiye'de Tarihyazımı 9786054052752
  • Türkler: Uzun Bir Serüvenden Kısa Notlar 9786056168437
  • Türklerin Büyükleri: Asya'dan Avrupa'ya, Hazar'dan Akdeniz'e 9789752430846
  • Türklerin Serüveni: Metehan'dan Attila'ya, Fatih'ten Atatürk'e 9789752430204

Söyleşileri

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i j "Biyografi". Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi. 28 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2022. 
  2. ^ "Yazar Ahmet Taşağıl Türk tarihini anlattı". Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. 29 Nisan 2019. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022. 
  3. ^ a b c Ahmet Taşağıl (Mart 2015). Kök Tengri'nin Çocukları: Avrasya Bozkırlarında İslam Öncesi Türk Tarihi (5 bas.). Bilge Kültür Sanat. s. 4. ISBN 9786055261658. 
  4. ^ Ahmet Taşağıl (1988). Gök-Türk Ülkesine Gelen Çinli Elçilerin Raporlarına Göre Gök-Türk-Çin İlişkileri (552-630) (PDF). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Türk Tarihi Anabilim Dalı. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022. 
  5. ^ Ahmet Taşağıl (1991). Gök-Türkler (542-630) (PDF). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Türk Tarihi Anabilim Dalı. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022. 
  6. ^ "Bilim Kurulu Üyeleri". Türk Tarih Kurumu. 21 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022. 
  7. ^ Ahmet Taşağıl (Mart 2015). Kök Tengri'nin Çocukları: Avrasya Bozkırlarında İslam Öncesi Türk Tarihi (5 bas.). Bilge Kültür Sanat. s. 5. ISBN 9786055261658. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Uygur Kağanlığı</span> 8.-9. yüzyıllarda varlığını sürdürmüş bir Türk kağanlığı

Uygur Kağanlığı, 8.ve 9. yüzyılların ortaları arasında yaklaşık bir yüzyıl boyunca var olan bir Türk imparatorluğuydu. Çinliler tarafından Jiu Xing, dokuz Oğuz veya Dokuz Tuğluk olarak adlandırılan bir kabile konfederasyonuydu.

<span class="mw-page-title-main">Göktürk Kağanlığı</span> Türk adını kullanan ilk Türk devleti

Göktürk Kağanlığı, asıl ismiyle Türk Kağanlığı Göktürkler tarafından kurulmuş ve 552-744 yılları arasında Orta ve İç Asya'da hükümdarlık sürdürmüş bir Türk imparatorluğudur ve bozkırların ilk model devletidir. Asya Hun İmparatorluğu'ndan sonra 2. Büyük Devlet lakabını almıştır.

Tūnyokuk, Göktürk Kağanlığının yabgusudur. "Aşina" ailesinin akrabalarından Göktürk "Aşide" ailesindendir. Göktürkler ve diğer Türk göçebe imparatorluklarının kurucusu ve yönetenleri, Aşina sülalesindendir.

<span class="mw-page-title-main">Tengri</span> Eski Türk ve Moğol inançlarında yaratıcı, yaratan

Tengri, Eski Türkçede Tanrı, Gökyüzü; Eski Türklerin ve Moğolların inancı Tengricilik'te Gök Tanrı ya da Gök'ün yüce tinidir. Aynı zamanda Orhun Yazıtları'nda ilk çözümlenen sözcük olup yazılışı "𐱅𐰭𐰼𐰃" şeklindedir. Yer Tengri; Gök Tengri'nin torunu, Kayra Han'ın oğlu, Ülgen'in kardeşi ve Erlik'in amcası. Gök Tengri; ise Kayra Han'ın babası, Yer Tengri'nin dedesi, Ülgen'in dedesi ve Erlik'in büyük dedesi.

<span class="mw-page-title-main">Tengricilik</span> Türk ve Moğol halkları tarafından inanılan çok tanrılı ve daha sonra tek tanrılı din

Tengricilik veya Tengrizm, Avrasya stepleri'nde ortaya çıkan, şamanizm ve animizme dayanan dinî bir inançtır. Türk ve Moğol toplumlarının inandığı dinlerden biridir. Tengri'ye tapınmanın yanında Animizm ve Totemlik bu inancın ana kısımlarını oluşturmaktadır.

Ötüken, Ötügen veya Ötüken Ormanı, ; Türklerin Orta Asya'daki kutsal başkentidir ve Moğollar tarafından da kutsal kabul edilir. Ormanlarla kaplı bir dağ olan "Ötüken Dağı" da eski Türkler tarafından kutsal kabul edilir. Çince kaynaklarda U-te-kien şeklinde geçtiği ve Çin kaynaklarında dağ ismi olarak geçen Tu-kin, Yü-tü-kiün ile ilişkili olabileceği belirtilmektedir. Ötügen (Ötüken) Türklerin yeryüzünde ilk var olduğu ve oradan Dünya’ya dağıldığı yerin adı olarak da kabul edilmektedir. Teoman tarafından kurulan Büyük Hun Devleti'nin başkenti de Ötüken idi. Ayrıca Orhun Nehri kaynaklarını bu bölgeden alır ve Göktürk Kağanlığı’nın da başkenti yine bu yörede kurulmuştur. İnanca göre bütün büyük devletlerin başkenti burada kurulmalı idi. Gerçekten de pek çok Türk ve Moğol Devleti biraz genişledikten sonra başkentlerini bu bölgeye taşımışlardır. Ötüken dağının Nama adında bir koruyucu ruhu vardı.

<span class="mw-page-title-main">Kül Tigin Yazıtı</span> 8. yy.da yazılmış Göktürk Yazıtlarının bir bölüm

Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazıt.

<span class="mw-page-title-main">Tonyukuk Yazıtı</span> 8. yy’da yazılmış Göktürk Yazıtları’nın bir parçası

Tonyukuk Yazıtları ya da uluslararası literatürdeki adıyla bulunduğu yere nisbetleBain Tsokto Yazıtları, Orhun Irmağı vadisinde 8. yüzyılda yazılıp dikilmiş olan Göktürk Yazıtlarından birisidir. Moğolistan'ın başkenti Ulan Bator'un ilçesi Nalayh'ta Bayan Tsokto adlı yerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dokuz Oğuzlar</span> eski bir Türk boyu.

Dokuz Oğuzlar,, Tielenin dokuz boyu.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı</span> 7. ve 8. yyde hüküm sürmüş Türk devleti

İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı, Çin egemenliğine giren Göktürkler Kutluk Kağan zamanında yeniden bağımsızlığına kavuştu. Bu yüzden bu devlete "Kutluk Devleti" de denir.

<span class="mw-page-title-main">Müslümanların Maveraünnehir'i fethi</span> Arapların 7.-8. yüzyıl Asya fetihleri

Müslümanların Maveraünnehir'i fethi ya da Arapların Maveraünnehir'i fethi, günümüzde Özbekistan'ı, Tacikistan'ı, Kazakistan'ı ve Kırgızistan'ı kapsayan Orta Asya'nın tümünün ya da bazı bölgelerinin 7. ve 8. yüzyıllarda On İki İmamların dördüncüsü olan İmam Zeynel Abidin ve taraftarları olan Müslümanlar tarafından fethedilmesidir.

Ch'u-lo Kağan (Çince: 處羅可汗/处罗可汗, : chùluo kěhàn, : ch'u-lo k'o-han, : ,diğer adları: Ilteber Shad. 619- 621 tarihleri arasında kağanlık yapan Doğu Göktürk Kağanlığı hükümdarıdır. Yami Kağan' ın oğludur.

İl ya da İllig Kağan, Pinyin: xiélì kěhàn, Wade-Giles: hsieh-li k'o-han, Baghatur Shad, kişisel adları; Ashina Duobi/To-pi, 621-630 yılları arasında kağanlık yapan Doğu Göktürk Kağanlığı’ nın son hükümdarıdır. Yami Kağan' ın oğludur.

Ozmış Kağan, Göktürk Kağanlığı'nın son kağanıdır.

Kulun Beg, Özmiş Kağan'ın ölümüyle yıkılan İkinci Göktürk Kağanlığı'nı yeniden canlandırmak isteyen, Türk asilzadesidir. Kağan, değildir. Kutluk Bilge Kül Kağan tarafından öldürülmesiyle, fiilen biten Göktürk Kağanlığı, hukuki olarak da son bulmuştur.

İl-İtmiş Bilge Kağatun, hukuki olarak Göktürk Kağanlığı'nın son hükümdarıdır. Çince adı P'o-f'o'dur. Bu adın Eski Türklerde "dirayetli" anlamında kullanılan "Bügü" ismi olabileceği düşünülmüştür. Pelliot ise söz başındaki p harfinin Eski Çincede *s olduğunu savunarak GökTürkçe *Sebeg unvanına denk geldiğini ileri sürmüştür. Aslen ülkeyi hiçbir zaman yönetmemiştir. Tonyukuk'un kızı, Bilge Kağan'ın eşi, Bilge Kutluk Tengri Kağan'ın annesidir

<span class="mw-page-title-main">Yen-Men Kalesi Kuşatması</span>

Yen-Men Kalesi Kuşatması, Çin-Sui Hanedanı Yang-ti'nin bugün Taiyuan adıyla bilinen şehrin kalesinde Doğu Göktürk Kağanlığı ordusu tarafından 615'te kuşatılması olayıdır. Kuşatma sonrasında, Sui Hanedanlığı'nın ülke içerisindeki otoritesi iyice zayıflamış ve Sui Hanedanlığı yıkılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Avrasya stepleri</span> Avrasya bozkırları

Avrasya bozkırları, Avrasya'nın ılıman otlaklar, savanlar ve çalılıkların biyolojisindeki engin bozkır ekosistemidir. Romanya ve Moldova'dan Ukrayna, Rusya, Kazakistan, Doğu Türkistan ve Moğolistan'dan Mançurya'ya uzanmaktadır. Ek olarak Macaristan'da yer alan Pannoniyen bozkırları Avrasya bozkırlarının bir uzantısı olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Bayırkular</span> soyadı

Bayırkular, Orta Asya'da yaşamış tarihi bir bozkır-orman Türk halkı.

<span class="mw-page-title-main">Türk göçleri</span>

Türk göçleri, Türk boylarının ve Türk dillerinin 6. ve 11. yüzyıllar arasında Avrasya'daki yayılma sürecini ifade etmektedir.