İçeriğe atla

Ahmed Vesim Paşa

Ahmed Vesim Paşa ya da Hacı Vesim Paşa (1824, İstanbul - 1910, İstanbul), Osmanlı Devleti'nin son Kaptan-ı Deryası, Bahriye Nazırı ve valisi.[1]

1824'te İstanbul Yeniçeşme'de doğdu. Tersâne-i Âmire kereste mahzeni emini Mehmed Reşid Efendi'nin oğludur. 1836 yılında girdiği Mekteb-i Bahriyye'yi başarı ile bitirdikten sonra 1841'de Kaptan-ı Derya Çengeloğlu Tahir Paşa'nın yanında bulundu. Damad Gürcü Halil Rıfat Paşa'nın ikinci Kaptan-ı Deryalığı sırasında (1843-1845) mülazım oldu. 1848'de yüzbaşılığa yükseldi. Bundan sonra çeşitli gemilerde zabitlik, süvarilik ve kumandanlık yaptı.

1849'da İngiltereye giderek Kraliyet Donanması'nda iki yıl çalıştı. Dönüşünde topçu öğretmeni oldu ve Kırım Savaşı'nda müttefik donanmasına kılavuzluk etti. I. Abdülmecit saltanatında miralaylığa yükseldi ve veliaht Abdülaziz'e tahsis edilen Peyk-i Şevket vapurunun süvariliğine tayin edildi. Abdülaziz'in tahta çıkması üzerine onun yaveri oldu (1861).

1863'te Sultan Abdülaziz'in Mısır seyahati sırasında yanında bulundu. Bu arada Mekke Emiri Şerif Abdullah Paşa'ya nişan ve hediye götürmek üzere Hicaz'a gönderildi ve bu ziyareti esnasında hac farizasını da yerine getirdiğinden Hacı Vesim Paşa diye de anılmaya başlandı.

1864 yılında müşir rütbesi ile Kaptan-ı Deryalığa getirildi. Dört buçuk ay kadar süren bu görevinden Sadrazam Keçecizade Fuat Paşa'nın donanma masraflarını kısma teklifine karşı çıktığı için ayrıldı. Ardından ikinci defa kısa süreliğine Kaptan-ı Deryalığa getirildi. 1868-1878 arasında devlet görevinde bulunmadı, başarıyla icra ettiği hattatlık ve ressamlık sanatları ile uğraştı.

20 Haziran 1878'de Sultan II. Abdülhamid tarafından Bahriye Nazırlığına getirildi. Padişahın donanmanın silahsızlandırılması teklifini kabul etmediği için görevinden alınarak 1879'dan itibaren on beş yıl boyunca evinde ikamete mecbur edildi (1879).

13 Eylül 1910'da Üsküdar'daki yalısında öldü ve Üsküdar Mevlevîhânesi Türbesi'ne defnedildi.

1865 yılında birkaç aylık bir süre için Kaptan-ı Deryalık, 1878 yılında Kaptan-ı Derya makamının Bahriye Nezareti'ne dönüştürülmesi sonrasında yine kısa bir süre için Bahriye Nazırlığı görevinde bulunmuştur. Bahriye Nazırlığı görevi esnasında da Kaptan Paşa unvanını resmi olarak kullanmış olduğundan son Kaptan-ı Derya kabul edilir.[2]

Üsküdar'daki yalısı ünlü ressam Hoca Ali Rıza Bey'in bir tablosuna konu olmuştur.

Kaynakça

  1. ^ "AHMET VESİM PAŞA (KAPTAN-I DERYA), Türk Deniz Kuvvetleri web sitesi". 9 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2013. 
  2. ^ Dr. Aybars Pamir. "Kaptan Paşa ve Hukukî Statüsü" (PDF). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi. 2 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Eylül 2009. 

Dış bağlantılar

Askerî görevi
Önce gelen:
Damad Mehmed Ali Paşa
Kaptan-ı Derya
1867
Sonra gelen:
Makam kaldırıldı

İlgili Araştırma Makaleleri

Damat Melek Mehmed Paşa, Kaptan-ı Derya; çeşitli eyaletlerde valilik ve muhafızlık görevlerinde bulunmuş ve III. Selim saltanatında 4 Mayıs 1792 - 19 Ekim 1794 tarihleri arasında iki yıl beş ay on altı gün sadrazamlik yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Damad Mehmed Ali Paşa</span> 183. Osmanlı sadrazamı

Damad Mehmed Ali Paşa (1813-1868), Abdülmecid saltanatında 3 Ekim 1852 - 14 Mayıs 1853 tarihleri arasında yedi ay on iki gün sadrazam olmuş; 6 kez kaptan-ı derya görevi ve diğer yüksek devlet görevleri yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Muhtar Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Mahmut Muhtar Paşa ya da Soyadı Kanunu sonrasında Mahmut Muhtar Katırcıoğlu,, Osmanlı İmparatorluğu'nda valilik, nazırlık gibi önemli devlet görevlerinde bulunmuş asker ve bürokrat.

Abdi Paşa, Osmanlı denizcisi.. III. Ahmed ve I. Mahmud saltanatlarında 28 Eylül 1730 - Mayıs 1731 ile Ağustos 1731 - 19 Aralık 1731 dönemlerinde iki kez kaptan-ı derya görevi yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gabriel Noradunkyan</span> Ermeni asıllı Osmanlı diplomat ve devlet adamı

Gabriyel (Kapriel) Efendi Noradunkyan, Hariciye Nazırlığı, Babıali Hukuk Müşavirliği gibi yüksek düzeyde görevlerde bulunmuş Ermeni asıllı Osmanlı diplomat ve devlet adamı. Ayrıca Paris Barış Konferansı ve Lozan Barış Konferansı'nda Ermenileri temsil etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaptan-ı deryalar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1401-1867 yılları arasında Osmanlı donanmasının en üst kademedeki sorumlusu olan ve önceleri -16. yüzyılın ortalarına kadar- deryabeyi olarak da anılan Kaptan-ı Derya'ların listesi aşağıdadır. Kaptan-ı Deryalık kurumu 1867'de kaldırılarak yerine Bahriye Nezareti ve Osmanlı Donanması donanma komutanlığı görevleri kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kaptan-ı derya</span> Osmanlı Donanmasının Amirali

Kaptan-ı derya, Osmanlı İmparatorluğu'nda donanma komutanlarına verilen addır.

Ahmet Paşa veya Ahmed Paşa şu anlamlara gelebilir:

Topal İzzet Paşa Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Deryalığını yapmış bir devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Bahriye Nezâreti</span> Vikimedya liste maddesi

Bahriye Nezâreti veya Bahriye Nazırlığı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Osmanlı Donanmasından sorumlu bakanlığa verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Dahiliye Nezâreti</span>

Dahiliye Nazırlığı veya Dahiliye Nezareti, son dönem Osmanlı hükûmetlerinde içişlerinden sorumlu bakanlığa verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Evkaf-ı Hümâyun Nezâreti</span>

Evkaf Nâzırlığı veya Evkaf-ı Hümâyun Nezâreti,, son dönem Osmanlı hükûmetlerinde vakıf kurumlarından sorumlu olan nâzırlıktır.

İzmirli Süleyman Paşa Osmanlı denizcisi. III. Ahmed saltanatında Ocak 1714 - 18 Aralık 1714 ile 5 Nisan 1718 - Eylül 1721 dönemlerinde iki kez kaptan-ı derya görevi yapmıştır. Diğer valilik görevi de verilmiştir.

Ateş Mehmet Paşa veya Ateş Mehmet Salih Paşa Osmanlı denizcisi. 1863-1865 döneminde kaptan-ı derya görevi yapmıştır.

Çavuşzade Mehmed Paşa, (1622-1682), vezirlik, eyalet valiliği ve kaptan-ı deryalık yapmış bir Osmanlı devlet adamı.

Hakkı İsmail Paşa katip, yüksek devlet memuru, bahriye nazırı.

Ahmed Fevzi Paşa

<span class="mw-page-title-main">Kayserili Ahmed Paşa</span>

Kayserili Ahmed Paşa, Türk denizci ve siyaset adamı.

Topal Mehmed Paşa,, Osmanlı donanmasında 1656-1657 arasında kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamı.

Frenk Cafer Paşa, 1605 ve 1606-1608 dönemlerinde kaptan-ı deryalık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.