İçeriğe atla

Ahmed Nureddin Efendi (II. Abdülhamid'in oğlu)

Ahmed Nureddin Efendi
Kişisel bilgiler
Doğum 22 Haziran 1901 veya 1900
Yıldız Sarayı, İstanbul, Osmanlı imparatorluğu
Ölüm 2 Haziran 1945 (43-44 yaşlarında)
Paris, Fransa
Evlilik(ler) Ayşe Andelib Hanım (Evlilik tarihi: 1919)
Çocuk(lar) 1 (Mehmed Bedreddin Efendi, doğumu: 1925. Paris'te küçük yaşta öldü.)
Ahmed Nureddin Efendi (II. Abdülhamid'in oğlu)
HanedanOsmanlı Hanedanı
BabasıSultan II. Abdülhamid
AnnesiBehice Kadınefendi
DiniSünni İslam

Ahmed Nureddin Efendi (1901-1945), 34. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in altıncı oğlu Osmanlı şehzadesi.[1]

Hayatı

İlk yılları

22 Haziran 1901'de babası Sultan Abdülhamid döneminde Yıldız Sarayı'nda doğdu. II.Abdülhamid genç yaşta veremden ölen kardeşi Ahmed Nureddin'in adını ona koymuştu.[2] Annesi, aslen Gürcistan'dan olan Behice Hanım'dı. İkiz kardeşi Mehmed Bedreddin Efendi'den birkaç dakika büyüktü. İkiz kardeşinden ayırt etmek için birine kırmızı, diğerine mavi kurdele bağlandı. Ancak ikiz kardeşi Mehmet Bedreddin Efendi henüz 2 yaşında 1903'te menenjit hastalığından ölmüş ve Yahya Efendi'nin mezarına defnedilmiştir.

8 yaşındayken babası Sultan Abdülhamid 31 Mart olaylarından sonra tahttan indirildi. 31 Mart olayı sonrası Yıldız Sarayı'na giren hareket ordusu birlikleri, Sultan Abdülhamid'i 5 eşi, 3 kızı ve 2 oğluyla birlikte arabalara bindirerek Selanik'e sürgüne gönderdiler. Ancak 31 Mart isyanı nedeniyle harem kapıları kilitli olduğu için padişah ailesinin bir kısmı sarayda kalmıştır, bunlardan biri de Nureddin Efendi'dir. Babasının yanına meydana gelen olaylar akabinde açıkça gitmekten korkan küçük prens, ortaya çıkan şaşkınlıkta gizlice gitme uğraşısında başarısız olup Selanik'e sürgüne giden arabaya geç kaldı.[3]

Yıldız sarayı boşaltıldı, tüm eşyalar ve mücevherler askerler tarafından yağmalandı. Burada yaşayan herkes - hizmetkarlar, efendiler, padişah eşleri ve çocukları - saraydan atıldı. Bir süre ağabeyi Salim Efendi'nin yanında kalan Nureddin Efendi, daha sonra annesinin yanına Beşiktaş'ta dedesinin evine sığındı. Uzun bir mücadelenin ardından bir apartmana taşınan anne ve oğlunun Maslak köşküne yerleşmelerine izin verildi.

Almanya'da okurken Nureddin Efendi, Birinci Dünya Savaşı'nın kaybedilmesi üzerine buradan ayrılarak kız kardeşi Ayşe Sultan ile birlikte İsviçre'ye gitti. Ardından kardeşler birlikte İstanbul'a döndüler. 5 Mayıs 1919'da 18 yaşında babasının hizmetkarlarından Abaza asıllı Hüsnü Paşa'nın kızı Ayşe Andalib (1902–1980) ile evlendi. Ancak bu evlilik aile üyeleri tarafından kabul edilmedi. Buna rağmen kardeşi Abdürrahim Hayri Efendi'nin düğün gününde o da sevdiği hanımla evlendi. Bazı aile üyeleri, şehzadenin yaşının küçük olması nedeniyle bu evliliğe şüpheyle yaklaştı. Yani rivayete göre Andalib Hanım'ın kardeşi Celal Bey, sözde Behice Hanım'a aşık olmuş ve bu evliliği bu durumu örtbas etmek için yapmıştı. Aslında Celal Bey Behice hanımın hem kethüdası hem de memleketdaşı idi. Behice hanım dul kalmamak için Celal Bey ile kağıt üzerinde evlenmişti. Ancak bu evlilik sadece kağıt üzerindeydi.

Sürgün yılları

Nureddin Efendi süvari teğmeni iken eşi Andalib ile birlikte sürgüne gitti. Annesi Behija Hanım ve Andalib Hanım'ın kardeşi Celal Bey, mecbur kalmadığı halde şehzade ile birlikte gittiler. Roma, Nice ve Napoli'de yaşadılar, bu süre zarfında Andalib'in mücevherlerini satarak geçimlerini sağladılar. Behice Hanım'ın annesi Nazlı Hanım bazen küçük de olsa para gönderirdi.

Nureddin Efendi'nin Mezar Taşı, Bobigny Mezarlığı, Paris

Daha sonra Nureddin Efendi, annesini Napoli'de Celal Bey'e emanet ederek Paris'te yaşayan kız kardeşi Şadiye Sultan'ın yanında iş bulma amaçlı geldi. Ancak uygun bir iş bulamayınca diğer kardeşleri gibi o da müzikle uğraştı. İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra karısını da yanına alarak daha sakin olan İspanya'ya gitti, ancak yolda karısı ciddi bir şekilde hastalandı ve Paris'e döndü. Ancak kısa süre sonra kendisi de hastalandı ve 2 Haziran 1945'te Paris'te tüberkülozdan öldü. Bobigny Müslüman mezarlığına gömüldü.[4]

İlginç gerçekler

  • Nureddin Efendi ile Andalib Hanım'ın tek çocuğu vardı. Nureddin Efendi ölen ikiz kardeşi Mehmed Bedreddin'in adını anısını yaşatmak için ismini oğluna verdi. Ancak o da daha henüz bebekken Paris'te öldü. Başka çocuğu olmadı. Sürgüne giderken sınırda aşı olduğunu söyleyen Andalib Hanım, bu nedenle başka çocuğu olmadığı iddiasındadır.
  • Ayşe Sultan'ın hatıralarına göre Nureddin Efendi, Halife Abdülmecid Efendi'nin ölümünden sonra naaşını yıkayan üç kişiden biridir.

Kitaplar

  • Oktay, İsmail Hakkı. "Yanya'dan Ankara'ya". İstanbul 1975, s. 451;
  • Öztuna, Yılmaz. "Büyük Türk Tarihi", İstanbul 1979, 8/174.
  • Adra, Cemil. "İki Prens", İstanbul 2019.

Kaynakça

  1. ^ EKINCI, Ekrem Buğra. "Sürgündeki hânedan — Osmanlı ailesinin Çileli Asrı". Timaş Yayınları, Osmanlı tarihi dizisi, 101. 1. baskı. İstanbul 01–09–2015. 648 sayfa. 13,5x21 cm. ISBN 978-605-08-2049-2.
  2. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996),
  3. ^ Osmanoğlu, Ayşe. "Babam Sultan Abdülhamid", İstanbul 1984, s. 253–254.
  4. ^ Mislimelek Hanım. "Haremden Sürgüne", Haz. Nemika Daryal Marşanoğlu, İstanbul 2011, s. 187–188.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Abdülhamid</span> 34. Osmanlı padişahı (1875–1909)

II. Abdülhamid, Osmanlı İmparatorluğu'nun 34. padişahı, 113. İslam halifesi ve çöküş sürecindeki devlette mutlak hakimiyet sağlayan son padişahtır. Tahtta kaldığı "Hamidiye Dönemi" diye bilinen yıllarda imparatorluk, dağılma dönemini yaşadı; başta kısa süreli ilan ettiği I. Meşrutiyet ve Kânûn-ı Esâsî ile gelen bir özgürlük dönemine, Balkanlar olmak üzere çeşitli bölgelerde çıkan isyanlara ve Rus İmparatorluğu'na karşı kaybedilen 93 Harbi'ne, kapatılan parlamentoya, pek çok siyasi olaya, "İstibdat Dönemi" de denen ve basın da dahil çeşitli alanlardaki baskı ve sansür dönemine, sonrasında yine kendinin ilan etmek zorunda kaldığı II. Meşrutiyet'e, 31 Mart Ayaklanması'na ve kendinin dağılmayı engelleme başarısına ulaşamayan eğitim, ulaşım ve askeri alandaki reform girişimlerine tanıklık etti. Devrinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1.592.806 km² toprak ile en çok toprak kaybeden padişahlarından biri oldu. 31 Ağustos 1876'da tahta çıktı ve 31 Mart Vakası'ndan kısa bir süre sonra, 27 Nisan 1909'da, tahttan indirilene kadar ülkeyi yönetti. Meşrutiyet yanlısı Yeni Osmanlılar ile yaptığı anlaşma ve diğer yandan Tersane Konferansı'nda toplanacak büyük güçlerden gelecek baskıları engelleme amaçlı Tersane Konferansı'nın başlamasıyla aynı gün 23 Aralık 1876'da ilk Osmanlı anayasasını ilan etti ve böylece ülkenin demokratikleşme sürecini destekleyeceğini belirtmiş oldu. 93 Harbi'nde yenilen Osmanlı'nın sultanı II. Abdülhamid, meclisin yanlış kararlar aldığını iddia ederek 14 Şubat 1878'de bu harbin sonuna doğru meclisi feshetti.

<span class="mw-page-title-main">Fatma Pesend Hanım</span> II. Abdülhamidin eşi

Fatma Pesend Hanım Sultan II. Abdülhamid'in eşi.

<span class="mw-page-title-main">Emine Nazikeda Kadınefendi</span>

Emine Nazikeda Başkadınefendi, Sultan Vahdettin'in eşi ve Baş Kadınefendi.

<span class="mw-page-title-main">Rahîme Perestû Sultan</span> Abdülmecitin eşi, Osmanlı tarihindeki son Valide Sultan

Rahime Perestü Sultan, Osmanlı tarihindeki son Valide Sultandır. Osmanlı padişahı Abdülmecid'in eşi ve II. Abdülhamit'in manevi ve üvey annesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Peyveste Hanım</span>

Peyveste Hanım, , II. Abdülhamid'in eşi, Şehzade Abdürrahim Hayri Efendi'nin annesi.

Mehmed Abid Efendi, Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en küçük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Ayşe Osmanoğlu</span>

Ayşe Sultan veya Ayşe Osmanoğlu, Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in kızıdır. 1960'ta Babam Sultan Abdülhamid adıyla yayımladığı hatıralarıyla ün kazanmıştır. Ubıh olan annesi Dördüncü Kadınefendi Müşfika Kadınefendi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Selim Efendi</span>

Mehmed Selim Efendi, 34. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en büyük oğluydu.

Esma Sultan Osmanlı padişahı Abdülaziz'in kızıdır.

Cemile Sultan, Osmanlı padişahı Abdülmecid’in kızı.

<span class="mw-page-title-main">Seniha Sultan</span> Osmanlı padişahı Abdülmecidin kızı

Seniha Sultan, Osmanlı Padişahı Abdülmecid'in kızı, ilk Türk sosyologlardan Prens Sabahaddin'in annesidir.

Raziye Sultan Osmanlı Padişahı I. Süleyman kızı. Tarihçiler I. Süleyman'ın Mihrimah Sultan'dan başka kızı olmadığını düşünseler de yeni çıkan belgelerle bunun doğru olmadığı kanıtlanmıştır. Tasasız Raziye olarak da bilinir. Kabri Kanuni Sultan Süleyman'ın süt kardeşi Yahya Efendi Türbesi'nde yer almaktadır.

Behice Sultan, Osmanlı Sultanı Abdülmecid ve Nesrin Hanım'nın kızı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Nureddin Efendi (Abdülmecit'in oğlu)</span>

Şehzade Ahmed Nureddin Efendi, Sultan Abdülmecid'in sekiz oğlunun altıncısıydı. Annesi Mahitab Kadınefendi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Kemaleddin Efendi</span>

Ahmed Kemaleddin Efendi, Sultan Abdülmecid ile Verdicenan Kadınefendi'nin oğlu.

<span class="mw-page-title-main">Müşfika Kadınefendi</span> II. Abdülhamidin eşi

Müşfika Kadınefendi, ,, II. Abdülhamid'in eşi, Ayşe Sultan'ın annesi.

<span class="mw-page-title-main">Behice Hanım</span> II. Abdülhamidin eşi

Behice Hanım, , II. Abdülhamid'in eşi, Mehmed Bedreddin Efendi ile Ahmed Nureddin Efendi'nin annesi.

Zekiye Sultan, Sultan II. Abdülhamid'in ve Bedrifelek Kadınefendi'nin kızı.

<span class="mw-page-title-main">Refia Sultan (II. Abdülhamid'in kızı)</span> Osmanlı prenses (1891-y.1938)

Refia Sultan, II. Abdülhamid'in ve Sazkâr Hanım'ın kızı.

Mehmed Bedreddin Efendi (1901-1903) — 34. Osmanlı Padişahı, II. Abdülhamid'in yedinci oğlu, çok küçük yaşta vefat eden Osmanlı şehzadesidir. Kendisi aynı zamanda 2.Abdülhamid'in oğlu şehzade Ahmed Nureddin Efendi'nin de ikiz kardeşidir. Annesi, aslen Gürcistan'dan olan Behice Hanım'dır. İkiz kardeşi Ahmed Nureddin Efendi'den birkaç dakika küçüktür. İkiz kardeşinden ayırt etmek için birine kırmızı, diğerine mavi kurdele bağlandı. Ancak ikiz kardeşi Ahmed Nureddin Efendi 1945 yılına kadar yaşarken; Mehmed Bedreddin Efendi ise henüz bebekken 2 yaşında 1903'te menenjit hastalığından ölmüş ve Yahya Efendi'nin mezarlığına defnedilmiştir. Kardeşi Ahmed Nureddin Efendi, onun adını anısını yaşatmak için ismini kendi oğluna vermiş, ancak o da daha henüz bebekken Paris'te ölmüştür.