İçeriğe atla

Agâh Özgüç

Agâh Özgüç
DoğumAgâh Nedim Özgüç
7 Ocak 1932(1932-01-07)
Kandıra, Kocaeli, Türkiye
Ölüm27 Nisan 2022 (90 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeriKaracaahmet Mezarlığı
MeslekYazar, eleştirmen, gazeteci

Agâh Özgüç ya da tam adıyla Agâh Nedim Özgüç (7 Ocak 1932, Kocaeli - 27 Nisan 2022, İstanbul[1]), Türk yazar, eleştirmen ve gazeteci.

Özgüç 7 Ocak 1932'de Kocaeli'nin Kandıra ilçesinde doğdu. Anne tarafı Batum Gürcüsü baba tarafı da Bulgaristan göçmenidir.[2] Haydarpaşa Lisesi'nin yatılı orta kısmından terk eden Özgüç, 1950'li yıllarda Attilâ İlhan'ın etkisiyle birçok edebiyat dergisine şiir ve denemeler yazdı. Profesyonel gazeteciliğe geçişi 1961 yılında oldu. O yılların Artist, Sinema, Ses, Perde gibi magazin, sinema dergilerinde yazıları çıktı. Bir takım yazılarında ve bazı kitaplarında "Berna İlhan" takma adını kullandı. Türk basınında yer alan yayın organlarının hemen hemen tümünde yazıları yer aldı. Türk sinema tarihini aydınlatan binlerce belge, bilgi ve dokümanı arşivledi. 40 yıldan fazla süredir sadece yazarlıkla geçinmesine karşın, sarı basın kartını mesleğinin 40. yılında alabildi. İlk evliliğinden Cem ve Hakan isminde iki oğlu ve Cansel isminde bir kızı bulunmaktadır.

Birçok kitap yazıp yayımlayan ve sinema tarihine çok önemli katkılarda bulunan Agâh Özgüç; Mega Movie, Popüler Tarih, Özgüç ve Milliyet Sanat dergilerinde yazdı. En son 2019 yılında Aydemir Akbaş ile beraber Okan Bayülgen'ün programına konuk olmuştur.

Özgüç, 27 Nisan 2022'de İstanbul'da 90 yaşında öldü.[3] 29 Nisan'da Şakirin Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.[4]

Eserleri

  • Cahide Sonku Peçete Kağıtlarındaki Anılar, 2007 (ISBN 9789756063491)
  • Türk Sinemasında Cinselliğin Tarihi, 2006
  • Bir Sinema Yazarının Günlüğünden Aykırı Notlar, 2006 (ISBN 975606319X)
  • Bütün Filmleriyle Yılmaz Güney, 2005
  • Türk Sinemasında Cinselliğin Tarihi, 2000 Parantez Yayınları (ISBN 9758441035)
  • 100 Filmde Başlangıcından Günümüze Türk Sineması (Ciltli), 1993 Bilgi Yayınevi
  • Türlerle Türk Sineması Dönemler - Modalar - Tiplemeler, 2005 Dünya Yayıncılık (ISBN 975304285X)
  • Bir Sinema Günlüğünden Aykırı Notlar, 1992
  • Bütün Filmleriyle Yılmaz Güney, 1990 Agora Kitaplığı (ISBN 9758829866)
  • Türk Film Yönetmenleri Sözlüğü, 1994 Afa Yayınları (ISBN 9754142963), 2003 Agora Kitaplığı (ISBN 9758829041)
  • Türkan Şoray, 2001 Açıkşehir Yayınları (ISBN 9759338300)
  • 80. Yılında Türk Sineması/Türkish Cinema At The 80th Anniversary 1914-1994, 1995 Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları (ISBN 9751714389)
  • 1000 Karede Türk Sineması, 2006 Altın Portakal Kültür ve Sanat Yayınları (ISBN 9944566519)
  • Antalya film festivali'nin 40 yılı, 2003 Ank. Antalya Kültür Sanat Vakfı Kültür Yayınları
  • Türk Sinema Tarihi Birinci Cilt 1896 - 1959, 1990 Metis Yayınları (Yazan:Giovanni Scognamillo; Hazırlayan: Agâh Özgüç)
  • Türk Sinemasının Kadınları, 2008 Agora Kitaplığı (ISBN 9786050060201)[5]

Kaynakça

  1. ^ "Türk sinemasının acı kaybı: Agah Özgüç yaşamını yitirdi". Cumhuriyet. 28 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2022. 
  2. ^ "Agah Özgüç kimdir, aslen nereli, eserleri neler?". Cumhuriyet. 29 Nisan 2022. 3 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2022. 
  3. ^ "Agah Özgüç hayatını kaybetti". Sözcü. 28 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2022. 
  4. ^ "Agah Özgüç, son yolculuğuna uğurlandı". Birgün Gazetesi. 29 Nisan 2022. 30 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2022. 
  5. ^ "Agah Özgüç". Antoloji.com. 12 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2009. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Giovanni Scognamillo, Türk yazar, sinema tarihçisi, araştırmacı, eleştirmen, çevirmen, eğitmen, ressam. Scognamillo ayrıca bazı Türk filmlerinde oyuncu olarak rol almış, bankacılık, reklamcılık, dekoratörlük, kitabevi yöneticiliği gibi pek çok farklı alanda da çalışmıştır. Kendisi hakkında “Beyoğlu’nda Bir Levanten: Giovanni Scognamillo” isimli bir belgesel çekilmiş, Yıldıray Çınar'ın çizgileriyle Karabasan isimli çizgi romanda da karakter olarak yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nijat Özön</span> Türk sinema eleştirmeni ve kuramcısı,  çevirmen, dilbilim uzmanı

Nijat Özön, Türk sinema eleştirmeni ve kuramcısı, mütercim, dilbilim uzmanıdır. Türkiye'de sinema hakkında ilk süreli yayını çıkaran Özön, ilk sinema ansiklopedisini de yazdı.

<i>İstanbul Kanatlarımın Altında</i> 1996 yapımı film

İstanbul Kanatlarımın Altında, Mustafa Altıoklar'ın yazdığı ve yönettiği 1996 yapımı bir Türk filmidir. Başrollerinde Ege Aydan, Beatriz Rico, Okan Bayülgen, Savaş Ay, Haluk Bilginer ve Burak Sergen yer almaktadır. Filmde, 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun IV. Murad dönemindeki İstanbul ve Hezârfen Ahmed Çelebi ile Lâgarî Hasan Çelebi'nin uçma çabaları anlatılmaktadır. Tuluyhan Uğurlu tarafından yapılmış olan filmin müzikleri kaset ve CD olarak da yayınlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Günbaş</span>

Ahmet Günbaş

<span class="mw-page-title-main">Atilla Dorsay</span> Türk gazeteci ve sinema eleştirmeni

Atilla Dorsay, Türk sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci, mimar.

Hasan Bülent Kahraman, Türk akademisyen, yazar, sanat eleştirmeni ve küratör.

Yavuz Özkan, Türk sinema yönetmeni, senarist ve yapımcı. Yavuz Özkan, Türkiye'de "auteur sineması"nın en önemli temsilcilerinden biridir.

Mizgin Müjde Arslan, gazeteci, yazar, senarist ve yönetmendir.

<i>Yedinci Sanat</i> (dergi)

Yedinci Sanat 1973 - 1975 yılları arasında Türkiye'de yayınlanmış aylık sinema dergisidir. Sinemayı sosyalist bakış açısı ile ele alan dergi 24 sayı çıkmıştı.

<i>Yeni Sinema</i> (dergi, 1966)

Yeni Sinema 1966 - 1970 yılları arasında Türkiye'de yayımlanmış aylık sinema dergisidir. Türk Sinematek Derneği'nin yayın organı olan dergi önceleri aylık olarak çıkarken yayın hayatına bazen 3 ayda bir, bazen de iki sayı bir arada çıkmak sureti ile devam etmiş ve 5 yıl içinde 30 sayı yayımlanmıştır. Yayınına 10 yıl ara verdikten sonra 1980 yılında Nisan/Mayıs aylarına ait olan 31. sayısı, Ağustos 1980'de de 32. sayısı çıktı ve dergi bir daha çıkmamak üzere kapandı.

<i>Faize Hücum</i>

Faize Hücum, yönetmenliğini Zeki Ökten'in üstlendiği 1982 Türk yapımı bir sinema filmidir.

Burçak Evren, Türk gazeteci, sinema yazarı.

Türk sinemasında, LGBT temaları, ilk kez 1962 yılından çekilen Ver Elini İstanbul ile başlamakta ve bu filmde, ilk defa iki kadının öpüşmesi yer almaktadır. 1960'lı yıllarda Yeşilçam sinemasında LGBT bireylerin içine dahil olunduğu on dokuz film vardır ve bunlardan on altısı lezbiyenlik, ikisi erkek eşcinselliği, biri ise trans bireyleri konu almıştır. Erkek eşcinselliği ise lezbiyen ilişkiyen ilişkilerin anlatılmasından yirmi dört yıl sonra gerçekleşmiştir ve bu döneme kadar yan karakterlerde genellikle bir güldürü unsuru olarak efemine erkeklere yer verilmiştir. 1970'ler itibaren trans bireyler filmlerde cinsel kimlikleri gizlenerek yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kurtuluş Savaşı ile ilgili filmler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kurtuluş savaşı ile ilgili filmler listesi, 1919-1922 yılları arasında gerçekleşen Türk Kurtuluş Savaşı ile ilgili yapılmış sinema ve televizyon filmleri ile dizilerinin listesidir.

<i>Videosinema</i>

Videosinema, Türkiye'de 1984-1985 yıllarında sadece 14 sayı yayımlanmış aylık sinema ve video dergisidir. İlk sayısı Haziran 1984'te piyasaya verilen derginin 14. ve son sayısı Eylül 1985'te bayilere dağıtılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alim Şerif Onaran</span>

Alim Şerif Onaran, Türk sinema kuramcısı, yazar, akademisyen ve hukukçudur. Türkiye'nin ilk sinema profesörü olma unvanına da sahipti. Türkiye'de sinemanın okullaşmasında öncü rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Vedat Örfi Bengü</span> Türk yönetmen, senarist ve oyuncu

Vedat Örfi Bengü ya da Vedat Urfi, Türk film yönetmeni, oyuncu, yazar..

<i>Leblebici Horhor Ağa</i> (film, 1934) Filmde mirasyedi Hurşit beyin, Horhor adlı bir leblebicinin kızı Fadime’nin aşk öyküsü işlenmektedir. Film, orijinal metni 1875’te bestelenen, librettosu Takvor Nalyan’a, müziği Dikran Çuhacıyan’a ait Leblebici Horhor Ağa operetinden

Leblebici Horhor Ağa, 1934 yılında Muhsin Ertuğrul tarafından güldürü (komedi) janrında beyaz-siyah sesli olarak çekilen film.

Engin Ayça Türk film yönetmeni ve senaristtir.

Bunalım adıyla da tanıtılan Gece Yaşayan Kadın, 1979 yılında çekilen Türk sinema tarihinin uzun metrajlı ikinci pornografik filmidir. Başrolde Gülşen Demirci oynamaktadır. Pek çok açıdan nitelikli bir yapımdır. Öncelikle ilgi çekici bir konuya sahiptir ve çift kişilikli bir genç kızın yaşamını anlatmaktadır. Ayrıca çekim kalitesi ve oluşturulan atmosfer dikkate değerdir. Daha sonradan sansürlenerek kısaltılmış versiyonu ile erotik film olarak da oynatılmıştır. Ancak kesilen bölümler yeterince uzun olduğu için filmin süresi bir saatin altına inmiştir.