İçeriğe atla

Agostinho Neto Öncü Örgütü

Agostinho Neto Öncü Örgütü
KısaltmaANÖÖ
Kuruluş1975
TürÖncü hareket
Hizmet bölgesiAngola
Ana kurumMPLA Gençliği
Eski adıÖncü

Agostinho Neto Öncü Örgütü (Portekizce: Organização de Pioneiros Agostinho Neto, OPA), Angola’da bulunan bir Öncü hareket’tir. Öncü adıyla 1975 yılında kurulan örgüt, 1979 yılında Angola’nın ilk devlet başkanı Agostinho Neto’nun ölümünden sonra günümüzdeki adını almıştır. ANÖÖ, yönetim olarak MPLA Gençliği’ne bağlıdır.[1][2]

Kaynakça

  1. ^ "Angola - MASS ORGANIZATIONS AND INTEREST GROUPS". countrystudies.us. 6 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2017. 
  2. ^ Amundsen, Inge; Abreu, Cesaltina (2006). "Civil Society in Angola: Inroads, Space and Accountability" (PDF). Chr. Michelsen Institute. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Angola</span> Güneybatı Afrikada bulunan bir ülke

Angola, resmî adıyla Angola Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneybatı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kimbundu, Umbundu ve Kikongo dillerinde Ngola olarak adlandırılan ülkenin komşularını güneyde Namibya, kuzeydoğuda Kongo DC, doğuda Zambiya oluşturmakta olup, ülkenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır. Angola'ya bağlı olmasına rağmen anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan ve ülkenin kuzeyinde Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Cabinda bölgesi de Kongo Cumhuriyeti'nin yanı sıra yine Kongo DC ile sınıra sahiptir. Resmi dili Portekizcedir.

.ao, Angola'nın İnternet Ülke Alan Kodu (CcTLD) kod harfleri. Agostinho Neto Üniversitesi tarafından işletilmektedir. Domain alışı için 166 € (yıllık) gerekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">MPLA</span> Angolayı 1975 yılındaki bağımsızlığından sonra yöneten siyasi parti

MPLA, Angola'yı 1975 yılındaki bağımsızlığından sonra yöneten siyasi partidir. 1961-1975 yılları arasında bağımsızlık için Portekiz ile savaşmış, 1975-2002 yılları arasında ise çıkan iç savaşta UNITA ve FNLA ile savaşmış ve zafer kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Agostinho Neto</span> Angolanın ilk devlet başkanı, siyasetçi, doktor ve şair.

António Agostinho Neto, Angolalı doktor, şair ve siyasetçi. Neto, Afrika ülkesi Angola'nın bağımsızlığını kazandığı 1975 yılından itibaren 1979 yılındaki ölümüne kadar Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. Ülkesinin kurtuluş savaşına önderlik eden lider olarak görülen Neto'nun doğum günü Angola'da Ulusal Kahramanlar Günü olarak kutlanmaktadır.

Amilcar Lopes Cabral Afrikalı ziraat mühendisi, yazar, marksist ve vatansever siyasetçi. Cabral, Gine-Bissau ve Yeşil Burun Adalarındaki bağımsızlık hareketinin önderlerindendir. 1973 yılında Portekizli ajanlarca suikast sonucu öldürülmüş, ölümünden kısa bir süre sonra da Gine-Bissau tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Sömürge Savaşları</span> Portekiz Ordusuyla Portekiz’in Afrika’daki sömürgeleri arasında 1961-1974 yılları arasındaki yaşanmış savaşlar

Portekiz Sömürge Savaşları, aynı zamanda Denizaşırı Savaş ve Kurtuluş Savaşı olarak da bilinir, Portekiz Ordusuyla Portekiz'in Afrika'daki sömürgeleri arasında 1961-1974 yılları arasındaki savaşların adı. Soğuk Savaş döneminde Afrika kıtasındaki belirleyici ideoloji ve silahlı çatışmalardır. Portekiz, diğer Avrupa uluslarının aksine 1950 ve 1960'lı yıllarda Afrika'daki sömürgelerini bırakmamıştır. 1960'lı yıllarda sayısız silahlı kurtuluş örgütü ülkelerdeki komünist hareketin de gelişmesiyle bağımsızlık savaşı vermeye başlayacaktır. Bölgede ABD, Çin ve aparthayd yönetimindeki Güney Afrika desteğinde örgütlenen anti-komünist silahlı kuvvetlerle bağımsızlık yanlıları arasında iç savaşa varacak çatışmalar yaşanacaktır. Bölgedeki Portekiz'e karşı en belirgin kurtuluş savaşı veren ülkeler Angola, Mozambik ve Gine-Bissau olacaktır. Angola'da MPLA, Gine-Bissau'da PAIGC, Mozambik'de FRELIMO koordineli verdikleri silahlı mücadele karşısında Portekiz yönetimi zorlansa da öldürücü darbeyi 1974 yılında Lizbon'da gerçekleşen Karanfil Devrimi indirecektir. Portekiz Ordusu içerisinde örgütlenen Movimento das Forças Armadas Afrika'da sürmekte olan kanlı sömürge savaşları ve Salazar yönetiminden genel olarak kamuoyunun rahatsızlığı nedeniyle halkı da arkasına alarak darbe yapmış ve devrim sürecini başlatmıştır. Ülkedeki siyasal yapıda çok önemli değişiklikler gerçekleştiren yeni yönetim sömürgelerde kalan askerî birlikleri hızla geri çekecek ve Afrika'daki sömürgelerde iktidar yerel örgütlere hızla bırakılacaktır. Nisan 1974'te Lizbon'da gerçekleşen Karanfil Devriminin sömürge savaşını sona erdirmesinin ardından sömürge ülkelerindeki yüzbinlerce Portekiz vatandaşı ülkeye geri dönmeye başlamış, askerî personelin yanı sıra değişik etnik kökenden Afrikalı-Portekiz dönmüştür. Bu devasa göçten sonra özellikle Angola ve Mozambik'de uzun yıllar sürecek olan iç savaşlar çıkmıştır. Eski sömürge ülkeleri bağımsızlıklarını ilan ettikten sonra ciddi sorunlarla karşılaşacak, ekonomik ve sosyal gerilemenin yanı sıra, yolsuzluk, yoksulluk, eşitsizlik ve merkezi planlama eksikliği bağımsızlık dönemi üzerine kurulan beklentileri yerine getirmeye engel olacaktır. Afrika'da ilk sömürge sahibi olan Avrupalı ülke olan Portekiz, sömürgelerini de en son terkeden ülke olacaktır. Eski sömürgelerdeki ülkeler olan Angola'da Agostinho Neto, Mozambik'de Samora Machel, Gine-Bissau'da ise Luis Cabral devlet başkanı olacaklardır.

<span class="mw-page-title-main">Cuito Cuanavale Muharebesi</span>

Cuito Cuanavale Muharebesi, 1987 yılı Kasım ayı ile 1988 yılı Mart ayı arasında Angola'daki Cuito Cuanavale bölgesinde gerçekleşen muharebe. 1975-2002 yılları arasında yaşanan Angola İç Savaşının en önemli muharebesidir. Muharebede Küba ve Angola Orduları, Güney Afrika Cumhuriyeti Orduları ile karşı karşıya gelmiştir. İki tarafın da galip geldiklerini ilan ettiği muharebe sonucunda Angola İç Savaşında dönüm noktasına gelinmiştir: Taraflar arasında yapılan antlaşmaya göre Angola ve Namibya'da bulunan yabancı ordular çekilmiş ve Namibya bağımsız olmuştur. Ayrıca bu muharebenin Güney Afrika Cumhuriyetindeki ırkçı rejimin 1992 yılından itibaren başlayarak çökmesine de katkısı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Angola-Küba ilişkileri</span>

Angola – Küba ilişkileri, iki ülke arasındaki diplomatik, askeri, sosyal ve ticari ilişkileri kapsar. Angola ve Küba arasındaki ikili ilişkiler oldukça gelişkindir. Angola İç Savaşı sırasında Küba Silahlı Kuvvetleri Marksist MPLA iktidarının korunması için UNITA, FNLA ve Güney Afrika Cumhuriyeti Ordusuna karşı savaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Angola'da LGBT hakları</span>

21. yüzyılın ilk yarısında Angola'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireylerin hakları konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir. Kasım 2020'de Ulusal Meclis, karşılıklı rıza kapsamında yer alan hemcins cinsel ilişkilerini suç olmaktan çıkaran yeni bir ceza kanununu kabul etti. Yeni ceza kanunu 11 Kasım 2020 tarihinde yayımlandı ve 90 gün sonra resmen yürürlüğe girdi. Ayrıca, cinsel yönelime dayalı istihdam ayrımcılığı 2015 yılından beri yasaktır; böylece Angola, LGBT bireylere bu tür korumaları tabi tutan tek Afrika ülkelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Fernando da Piedade Dias dos Santos</span> Angolalı siyasetçi

Fernando da Piedade Dias dos Santos, Nando olarak bilinen, 2010-2012 tarihleri arası Angola Başkan Yardımcısı olan bir Angolalı politikacı. Kendisi 2002 ila 2008 yılları arası Angola Başbakanı oldu ve 2008 ile 2010 yılları arası Angola Millet Meclisi Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Angola Halk Cumhuriyeti</span> 1975 ilâ 1992 arasında bugünkü Angola Cumhuriyeti sınırları içerisinde hüküm sürmüş devlet

Angola Halk Cumhuriyeti 1975 yılından 1992 yılına kadar bugünkü Angola Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Lenin Öncü Örgütü</span> SSCBde kitlesel bir çocuk örgütü

Vladimir Lenin Öncü Örgütü veya diğer adıyla Piyonerler Birliği, SSCB'de kitlesel bir çocuk örgütüdür. 19 Mayıs 1922'de Rusya Komsomol Konferansı'nda kurulmasına karar verilmiştir. 1922'den beri 19 Mayıs günü Rusya'da Öncüler Günü olarak kutlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Norberto Murara Neto</span>

Norberto Murara Neto, Arsenal takımında kaleci pozisyonunda görev yapan Brezilyalı futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">Angola cumhurbaşkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Angola cumhurbaşkanı, Afrika ülkesi Angola'nın bağımsızlığını kazandığı 1975 yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülkeyi yöneten cumhurbaşkanları 1975 ile 1992 yılları arasında Angola Halk Cumhuriyeti'ni, 1992 yılından itibaren de Angola Cumhuriyeti'ni yönetmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">2016 Yaz Olimpiyatları'nda Angola</span>

Angola Rio de Janeiroda 5 - 21 Ağustos 2016'da düzenlenen 2016 Yaz Olimpiyat Oyunlarına 7 spor branşında 25 atletle katılım sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cabo Verde Airlines</span>

Cabo Verde Airlines, Yeşil Burun Adaları merkezli uluslararası bir havayoludur. Dört kıtayı Sal Adası'ndaki Amílcar Cabral Uluslararası Havaalanı'ndaki merkezlerinden aktarmasız uçuşlarla birbirine bağlar.

Angola'da COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. Angola'da ilk vaka 21 Mart 2020'de doğrulandı ve yayıldığı bildirildi.

MPLA Gençliği, Angolalı Kadınlar Örgütü ile beraber MPLA’nın ana kitle örgütlerinden biridir. MPLA Gençliği’nin çocuk organizasyonu Agostinho Neto Öncü Örgütü’dür.

Angolalı Kadınlar Örgütü (Portekizce: Organização Mulher Angolana, MPLA'nın MPLA Gençliği ile beraber ana örgütlerinden biridir. Örgüt, 1962 yılında MPLA ve Deolinda Rodrigues tarafından ortaklaşa kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Angola cumhurbaşkanı</span> Angolanın devlet ve hükûmet başkanı

Angola cumhurbaşkanı Angola'da hem devletin hem de hükümetin başıdır. Angola'da 2010 yılında kabul edilen anayasaya göre başbakanlık makamı kaldırılmıştır; yürütme yetkisi, kararname ile yönetebildiği için bir dereceye kadar yasama yetkisine de sahip olan cumhurbaşkanına aittir.