İçeriğe atla

Afrika Uluslar Kupası

Afrika Uluslar Kupası
İlk sezon1957
BölgeCAF üyeleri
Takım sayısı24
Son şampiyon Fildişi Sahili
En başarılı takım Mısır (7 kez)
Resmî sitecafonline.com
2023 Afrika Uluslar Kupası

Afrika Uluslar Kupası CAF ülkeleri için temel uluslararası futbol turnuvasıdır. İlk kez 1957 yılında düzenlenen turnuva, 1968'den beri her iki yılda bir düzenlenmektedir.

1957 yılında sadece 3 katılımcı ülke vardı: Mısır, Sudan ve Etiyopya (Güney Afrika da bu turnuvaya katılacaktı fakat ırk ayrımcılığından dolayı katılamadı).

Bu tarihten itibaren katılanlar arttı. Öyle ki tüm Afrika ülkeleri turnuvaya katılmaya başladı. Bu yüzden ön eleme turnuvası yapma gereği doğdu. 1998 yılında final turnuvasına katılımcıların sayısı 16'ya ulaştı (1996 yılında da 16 takımla mücadele edilecek olmasına rağmen Nijerya turnuvadan çekildi ve 15 takım mücadele etti).

Sonuçlar

Yıl Ev sahibi ülke Final Üçüncü
Şampiyon Skor İkinci
1957
Detaylar
 Sudan Sudan
Mısır
4 - 0
Etiyopya

Sudan 1
1959
Detaylar2
 Birleşik Arap Cumhuriyeti
Birleşik Arap Cumhuriyeti
-3
Sudan

Etiyopya
Yıl Ev sahibi ülke Final Üçüncülük maçı
Şampiyon Skor İkinci Üçüncü Skor Dördüncü
1962
Detaylar
 Etiyopya
Etiyopya
4 - 2
uz.

Birleşik Arap Cumhuriyeti

Tunus
3 - 0
Uganda
1963
Detaylar
 Gana
Gana
3 - 0
Sudan

Birleşik Arap Cumhuriyeti
3 - 0
Etiyopya
1965
Detaylar
 Tunus
Gana
3 - 2
uz.

Tunus

Fildişi Sahili
1 - 0
Senegal
1968
Detaylar
 Etiyopya
Kongo DC
1 - 0
Gana

Fildişi Sahili
1 - 0
Etiyopya
1970
Detaylar
 Sudan
Sudan
3 - 2
Gana

Birleşik Arap Cumhuriyeti
3 - 1
Fildişi Sahili
1972
Detaylar
 Kamerun
Kongo Cumhuriyeti
3 - 2
Mali

Kamerun
5 - 2
Zaire
1974
Detaylar
 Mısır
Zaire
2 - 2
uz.
2 - 0
tekrar

Zambiya

Mısır
4 - 0
Kongo Cumhuriyeti
1976
Detaylar
 Etiyopya
Fas
-4
Gine

Nijerya
-4
Mısır
1978
Detaylar
 Gana
Gana
2 - 0
Uganda

Nijerya
2 - 05
Tunus
1980
Detaylar
 Nijerya
Nijerya
3 - 0
Cezayir

Fas
2 - 0
Mısır
1982
Detaylar
 Libya
Gana
1 - 1
(7 - 6)
penaltılar

Libya

Zambiya
2 - 0
Cezayir
1984
Detaylar
 Fildişi Sahili
Kamerun
3 - 1
Nijerya

Cezayir
3 - 1
Mısır
1986
Detaylar
 Mısır
Mısır
0 - 0
(5 - 4)
penaltılar

Kamerun

Fildişi Sahili
3 - 2
Fas
1988
Detaylar
 Fas
Kamerun
1 - 0
Nijerya

Cezayir
1 - 1
(4 - 3)
penaltılar

Fas
1990
Detaylar
 Cezayir
Cezayir
1 - 0
Nijerya

Zambiya
1 - 0
Senegal
1992
Detaylar
 Senegal
Fildişi Sahili
0 - 0
(11 - 10)
penaltılar

Gana

Nijerya
2 - 1
Kamerun
1994
Detaylar
 Tunus
Nijerya
2 - 1
Zambiya

Fildişi Sahili
3 - 1
Mali
1996
Detaylar
 Güney Afrika
Güney Afrika
2 - 0
Tunus

Zambiya
1 - 0
Gana
1998
Detaylar
 Burkina Faso
Mısır
2 - 0
Güney Afrika

Kongo DC
4 - 46
(4 - 1)
penaltılar

Burkina Faso
2000
Detaylar
 Gana
 Nijerya

Kamerun
2 - 2
(4 - 3)
penaltılar

Nijerya

Güney Afrika
2 - 2
(4 - 3)
penaltılar

Tunus
2002
Detaylar
 Mali
Kamerun
0 - 0
(3 - 2)
penaltılar

Senegal

Nijerya
1 - 0
Mali
2004
Detaylar
 Tunus
Tunus
2 - 1
Fas

Nijerya
2 - 1
Mali
2006
Detaylar
 Mısır
Mısır
0 - 0
(4 - 2)
penaltılar

Fildişi Sahili

Nijerya
1 - 0
Senegal
2008
Detaylar
 Gana
Mısır
1 - 0
Kamerun

Gana
4 - 2
Fildişi Sahili
2010
Detaylar
 Angola
Mısır
1 - 0
Gana

Nijerya
1 - 0
Cezayir
2012
Detaylar
 Ekvator Ginesi
 Gabon

Zambiya
0 - 0
(8 - 7)
penaltılar

Fildişi Sahili

Mali
2 - 0
Gana
2013
Detaylar
 Güney Afrika
Nijerya
1 - 0
Burkina Faso

Mali
3 - 1
Gana
2015
Detaylar
 Ekvator Ginesi Ekvator Ginesi
Fildişi Sahili
0 - 0
(9 - 8)
penaltılar

Gana

Kongo DC
0 - 06
(4 - 2)
penaltılar

Ekvator Ginesi
2017
Detaylar
 Gabon
Kamerun
2 - 1
Mısır

Burkina Faso
1 - 0
Gana
2019
Detaylar
 Mısır
Cezayir
1 - 0
Senegal

Nijerya
1 - 0
Tunus
2021
Detaylar
 Kamerun
Senegal
0 - 0
(4 - 2)
penaltılar

Mısır

Kamerun
3 - 3
(5 - 3)
penaltılar

Burkina Faso
2023
Detaylar
 Fildişi Sahili
Fildişi Sahili
2 - 1
Nijerya

Güney Afrika
0 - 0
(6 - 5)
penaltılar

Kongo DC
2025
Detaylar
 FasOynanacakOynanacak

^1 Güney Afrika ırkçılıktan dolayı diskalifiye edildi.
^2 Sadece 3 takım katıldı.
^3 Her takım biribiyle tek maçta karşılaştı; bir final maçı oynanmadı. Son maçta Birleşik Arap Cumhuriyeti Sudan'ı 3-1 yendi ve şampiyon oldu.
^4 Final maçı oynanmadı. Son dört takımdan final grubu oluşturuldu.
^5 Tunus, 42. dakikada maç 1-1 devam ederken hakem kararlarını protesto amacıyla sahadan çekildi. 2-0 hükmen galip sayılan Nijerya üçüncü oldu.
^6 Uzatma süresi oynanmadı.

  • Anahtar
    • uz.-uzatma
    • pen-penaltı

Ülkelere göre performanslar

* Ev sahibi olarak katıldı
Ülke Şampiyonluk İkincilik Üçüncülük Dördüncülük
 Mısır7 (1957, 1959*, 1986*, 1998, 2006*, 2008, 2010) 3 (1962, 2017, 2021) 3 (1963, 1970, 1974*) 3 (1976, 1980, 1984)
 Kamerun5 (1984, 1988, 2000, 2002, 2017) 2 (1986, 2008) 2 (1972*, 2021) 1 (1992)
 Gana4 (1963*, 1965, 1978*, 1982) 5 (1968, 1970, 1992, 2010, 2015) 1 (2008*) 4 (1996, 2012, 2013, 2017)
 Nijerya3 (1980*, 1994, 2013) 5 (1984, 1988, 1990, 2000*, 2023) 8 (1976, 1978, 1992, 2002, 2004, 2006, 2010, 2019) -
 Fildişi Sahili3 (1992, 2015, 2023) 2 (2006, 2012) 4 (1965, 1968, 1986, 1994) 2 (1970, 2008)
 Cezayir2 (1990, 2019) 1 (1980) 2 (1984, 1988) 2 (1982, 2010)
 Kongo DC2 (1968, 1974) - 2 (1998, 2015) 2 (1972, 2023)
 Zambiya1 (2012) 2 (1974, 1994) 3 (1982, 1990, 1996) -
 Tunus1 (2004*) 2 (1965*, 1996) 1 (1962)3 (1978, 2000, 2019)
 Sudan1 (1970*) 2 (1959, 1963) 1 (1957*) -
 Senegal1 (2021) 2 (2002, 2019) - 3 (1965,1990, 2006)
 Güney Afrika1 (1996*) 1 (1998) 2 (2000, 2023) -
 Etiyopya1 (1962*) 1 (1957) 1 (1959) 2 (1963, 1968*)
 Fas1 (1976) 1 (2004) 1 (1980) 2 (1986, 1988*)
 Kongo Cumhuriyeti1 (1972) - - 1 (1974)
 Mali- 1 (1972) 2 (2012, 2013) 3 (1994, 2002*, 2004)
 Burkina Faso- 1 (2013) 1 (2017) 2 (1998*, 2021)
 Uganda- 1 (1978) - 1 (1962)
 Gine- 1 (1976) - -
 Libya- 1 (1982*) - -
 Ekvator Ginesi- - 1 (2015*)

Ev sahipleri

Ev SahipliğiÜlkeYıl(lar)
5 kez Mısır1959, 1974, 1986, 2006, 2019
4 kez Gana1963, 1978, 2000*, 2008
3 kez Etiyopya1962, 1968, 1976
3 kez Tunus1965, 1994, 2004
2 kez Libya1982, 2014
2 kez Nijerya1980, 2000*
2 kez Sudan1957, 1970
2 kez Güney Afrika1996, 2013
2 kez Ekvator Ginesi2012*, 2015
2 kez Gabon2012*, 2017
2 kez Kamerun1972, 2021
2 kez Fildişi Sahili1984, 2023
1 kez Cezayir1990
1 kez Burkina Faso1998
1 kez Mali2002
1 kez Fas1988
1 kez Senegal1992
1 kez Angola2010
  • * Başka bir ülkeyle ortaklaşa.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Daniel Owefin Amokachi, Santrafor mevkisinde forma giymiş Nijeryalı eski millî futbolcudur. 2006 yılından bu yana teknik direktörlük yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">2002 FIFA Dünya Kupası</span>

2002 FIFA Dünya Kupası veya 2002 Dünya Kupası, finalleri 31 Mayıs ve 30 Haziran 2002 tarihleri arasında Güney Kore ve Japonya'da gerçekleşmiştir. Kupayı düzenleyen ülkeler FIFA tarafından Mayıs 1996'da seçilmiştir. İki ülkenin beraber düzenlediği ilk dünya kupasıdır. Ayrıca ilk kez Asya kıtasında düzenlenen bu Dünya Kupası'nı ilk kez finalde karşılaştığı Almanya'yı 2-0 yenen Brezilya kaldırmıştır. Kupada oynanan 64 karşılaşmanın yalnızca 16'sı berabere bitti. Bunlardan 3 maç uzatmaya giderken, 2 maçın sonucunu penaltılar belirledi. Kupa uzatmalarda altın gol sisteminin uygulandığı son turnuvadır.

<span class="mw-page-title-main">1998 FIFA Dünya Kupası</span>

1998 FIFA Dünya Kupası 10 Haziran-12 Temmuz 1998 tarihleri arasında Fransa'da düzenlenen futbol organizasyonudur. 12 Temmuz 1998 günü oynanan final maçında Brezilya'yı 3-0 ile yenen ev sahibi millî takım Fransa şampiyon olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Futbol Şampiyonası</span> Avrupada düzenlenen futbol turnuvası

Avrupa Futbol Şampiyonası, 1960'tan beri UEFA tarafından 4 yılda bir düzenlenen futbol turnuvasıdır. Orijinal adı Avrupa Uluslar Kupası adıyla kurulmuş olup, 1968 yılında şu anki ismini almıştır. Turnuva ülkelerin üst düzey millî futbol takımları arasında düzenlenir.

<span class="mw-page-title-main">2008 Afrika Uluslar Kupası</span>

2008 Afrika Uluslar Kupası, ayrıca sponsorluk anlaşmaları nedeniyle bilinen adıyla MTN Afrika Uluslar Kupası, Gana'da düzenlenen ve 26. kez düzenlenen Afrika Uluslar Kupası'dır. Gana, turnuvayı düzenleme hakkını CAF yönetim kurulunun Kahire'de yaptığı toplantıda yapılan oylamada Libya'yı 9-3 geçerek kazandı. Güney Afrika, turnuvayı düzenlemek için adaylığını koyma hakkını, 2010 FIFA Dünya Kupası'nın evsahipliğini yapma hakkını kazanmasından sonra kaybetti. Turnuva, 20 Ocak ile 10 Şubat 2008 tarihleri arasında oynanmıştır. Bu kupayı kazanan takım olan Mısır, CAF'ı temsilen 2009 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda mücadele edecek.

1962 Afrika Uluslar Kupası, CAF'ın üçüncü kez düzenlendiği Afrika Uluslar Kupası'ydı ve Etiyopya'da yapıldı. Bu turnuvaya 9 ülke katılmak istediği için ilk defa bu Afrika Uluslar Kupası'nda eleme maçları oynandı ve eleme maçları sonunda 4 takım, finallere katılmaya hak kazandı. Finalde son şampiyon Mısır ve ev sahibi Etiyopya mücadele etti ve ilk kez bir takım, kupayı uzatma dakikalarında bulduğu gollerle kazandı.

1963 Afrika Uluslar Kupası, CAF tarafından düzenlenen dördüncü Afrika Uluslar Kupası'ydı ve Gana'da düzenlendi. Bu turnuvada, takım sayısı 6'ya yükseldi ve takımlar iki gruba ayrılarak mücadele etti. Grup maçları sonunda grup birincileri final, grup ikincileri de üçüncülük maçı oynadı. Finalde Gana, Sudan'ı 3-0 yenerek ilk Afrika Uluslar Kupası şampiyonluğunu kazandı.

1962 FIFA Dünya Kupası elemeleri, 1962 FIFA Dünya Kupası'na katılacak olan takımların belirlenmesi için yapılan ön turnuvadır. Elemelere toplamda 55 ülke katılmış ve bu takımlardan 16'sı turnuvaya katılma hakkı kazanmıştır. Turnuvanın ev sahibi Şili ile son şampiyon Brezilya, turnuvaya otomatikman katılırken kalan 14 takım ise elemeler sonucu belirlenmiştir.

1970 FIFA Dünya Kupası elemeleri, 1970 FIFA Dünya Kupası'na katılacak olan takımların belirlenmesi için yapılan ön turnuvadır. Elemelere toplamda 55 ülke katılmış ve bu takımlardan 16'sı turnuvaya katılma hakkı kazanmıştır. Turnuvanın ev sahibi Meksika ile son şampiyon İngiltere, turnuvaya otomatikman katılırken kalan 14 takım ise elemeler sonucu belirlenmiştir.

FIFA Dünya Kupası elemeleri FIFA Dünya Kupası finallerine katılacak millî futbol takımlarını belirlemek için oynanan karşılaşmalar bütünüdür. FIFA Dünya Kupası küresel bir organizasyon olduğundan, elemeler yaklaşık 200 katılımcıdan 32 takımın seçilmesini sağlayacak kadar büyük çaptadır.

1998 FIFA Dünya Kupası elemelerine toplamda 174 ülkenin millî takımı katılırken, bunlardan 30'u turnuvaya katılmaya hak kazandı. 32 takımın mücadele ettiği etkinliğe, ev sahibi Fransa ile son şampiyon Brezilya herhangi bir eleme maçı oynamadan doğrudan katılmaya hak kazandı.

Avrupa Erkekler Hentbol Şampiyonası, EHT tarafından 1994 yılından beri iki yılda bir düzenlenen uluslararası hentbol turnuvası. Turnuva, Avrupa şampiyonunu belirlemenin dışında Dünya Erkekler Hentbol Şampiyonası için de bir öneleme görevi görmektedir. Bugüne kadar on beş kez düzenlenen turnuvaların beşinde İsveç şampiyon olurken, Fransa da üç kez ile en çok ikinci olan takım oldu.

1994 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 19. turnuvası. Ev sahibi olarak belirlenen Zaire'nin yerine Tunus'un ev sahipliğinde, 26 Mart ile 10 Nisan tarihleri arasında düzenlendi. 12 takımın katıldığı turnuvada Nijerya, organizasyon tarihindeki ikinci şampiyonluğunu elde etti.

1992 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 18. turnuvası. Senegal'in ev sahipliğinde, 12-26 Ocak tarihleri arasında düzenlendi. 12 takımın katıldığı turnuvada Fildişi Sahili, organizasyon tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti.

<span class="mw-page-title-main">1996 Afrika Uluslar Kupası</span>

1996 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 20. turnuvası. Güney Afrika Cumhuriyeti'nin ev sahipliğinde, 13 Ocak ile 3 Şubat tarihleri arasında düzenlendi. 15 takımın katıldığı turnuvada Güney Afrika, organizasyon tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti.

1984 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 14. turnuvası. Fildişi Sahili'nin ev sahipliğinde, 4-18 Mart tarihleri arasında düzenlendi. 8 takımın katıldığı turnuvada Kamerun, organizasyon tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti.

1988 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 16. turnuvası. Fas'ın ev sahipliğinde, 13-27 Mart tarihleri arasında düzenlendi. 8 takımın katıldığı turnuvada Kamerun, organizasyon tarihindeki ikinci şampiyonluğunu elde etti.

1990 Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu üyesi ülkelerin katıldığı Afrika Uluslar Kupası'nın 17. turnuvası. Cezayir'ın ev sahipliğinde, 2-16 Mart tarihleri arasında düzenlendi. 8 takımın katıldığı turnuvada Cezayir, organizasyon tarihindeki ilk şampiyonluğunu elde etti.

FIFA Dünya Kupası, FIFA başkanı Jules Rimet'in uluslararası bir futbol turnuvası hazırlamaya karar verdikten sonra turnuva ilk kez 1930 yılında düzenlendi. 1930 yılındaki ilk turnuvaya on üç takım davet edildi. O yıldan itibaren yapılan Dünya Kupası turnuvaları zaman geçtikçe gelişti ve dünyadaki 200 takım arasından 32 takımın turnuva finallerine katıldığı şu anki kullanılan sisteme geçildi.

1966 FIFA Dünya Kupası elemelerinin Afrika, Asya ve Okyanusya kıtalarının elemeleri birlikte gerçekleştirildi. Elemelerde 21 takım mücadele ederken Kongo ile Filipinler'in katılımları reddedilmişti. Turnuvaya katılan 15 Afrika takımının, iki ya da üç takımdan oluşan altı gruba ayrılması planlanmıştı. İkinci tura yükselen grup birincileri, her bir takımın rakibiyle ikişer maç yapacağı üç gruba ayrılacak ve grupları birinci sırada tamamlayanlar, final turuna yükselecekti. Asya ve Okyanusya takımlarının yer aldığı kısımda ise tarafsız bir bölgede, her bir takımın diğerleriyle ikişer maç oynayacağı bir grup oluşturulacak ve grubun kazananı, Afrika'dan gelen üç takımla birlikte oluşturulan grupta, deplasmanlı maç yöntemiyle mücadele edecekti. Bu grubu birinci sırada tamamlayan takım ise 1966 FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazanacaktı.