İçeriğe atla

Afganistan cumhurbaşkanları listesi

Afganistan cumhurbaşkanları listesi, 1973 yılından beri Afganistan cumhurbaşkanı olarak görev yapan siyasetçilerin listesidir.

Cumhurbaşkanları

Başkan Resim Doğum–Ölüm Görev Süresi Siyasi Parti
Başlangıç Bitiş
Afganistan Cumhuriyeti Başkanı
1 Muhammed Davud Han1909–1978 17 Temmuz 1973 28 Nisan 1978 Bağımsız
(1976'ya kadar)
Ulusal Devrimci Parti
Afgan Silahlı Kuvvetleri Devrimci Konsey Başkanı
2 Abdül Kadir1944–2014 28 Nisan 1978 30 Nisan 1978 Demokratik Halk Partisi
(Halk grubu)
Afganistan Demokratik Cumhuriyeti Devrimci Konsey Başkanları
3 Nur Muhammed Terakki 1917–1979 30 Nisan 1978 14 Eylül 1979[1]Demokratik Halk Partisi
(Halk grubu)
4 Hafizullah Amin 1929–1979 14 Eylül 1979 27 Aralık 1979 Demokratik Halk Partisi
(Halk grubu)
5 Babrak Karmal1929–1996 27 Aralık 1979 24 Kasım 1986 Demokratik Halk Partisi
(Perçem grubu)
6 Hacı Muhammed Çamkani1947–2012 24 Kasım 1986 30 Eylül 1987 Bağımsız
7 Muhammed Necibullah1947–1996 30 Eylül 1987 30 Kasım 1987Demokratik Halk Partisi
(Perçem grubu)
Afganistan Demokratik Cumhuriyeti Devlet Başkanları
Muhammed Necibullah1947–1996 30 Kasım 198716 Nisan 1992 Demokratik Halk Partisi
(Perçem grubu)
(1990'a kadar)
Demokratik Vatan Partisi
8 Abdül Rahim Hatif 1926–2013 16 Nisan 1992 28 Nisan 1992 Demokratik Vatan Partisi
Afganistan İslam Devleti Başkanları
9 Sibgatullah Müceddidi1926–2019 28 Nisan 1992 28 Haziran 1992 Afganistan Ulusal Kurtuluş Cephesi
10 Burhaneddin Rabbani1940–2011 28 Haziran 1992 27 Eylül 1996Cemiyet-i İslami
Afganistan İslam Emirliği Yüksek Konseyi Başkanı
11 Molla Muhammed Ömery. 1950/62–2013 27 Eylül 1996 13 Kasım 2001 Taliban
Afganistan Kuzey İttifakı Başkanı
I Burhaneddin Rabbani1940–2011 27 Eylül 199613 Kasım 2001Cemiyet-i İslami
(Kuzey İttifakı)
Geçici Afganistan İslam Devleti Başkanları[2]
(10) Burhaneddin Rabbani1940–2011 13 Kasım 200122 Aralık 2001 Cemiyet-i İslami
(Kuzey İttifakı)
12 Hamid Karzai1957– 22 Aralık 2001 7 Aralık 2004 Bağımsız
Afganistan İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları
Hamid Karzai1957– 7 Aralık 2004 29 Eylül 2014 Bağımsız
13 Eşref Gani Ahmedzai 1949– 29 Eylül 2014 15 Ağustos 2021

(Taliban ülkedeki çoğu yerleşkenin kontrolünü sağlayınca ülkeyi terk etti)[3]

Bağımsız

Ayrıca bakınız

  • Afganistan hükümdarları listesi

Kaynakça

  1. ^ "Nur Mohammad Taraki". 29 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2015. 
  2. ^ "Transitional Islamic State of Afghanistan". 27 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2012. 
  3. ^ "Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani ülkeyi terk etti". Sözcü. 15 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye cumhurbaşkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye cumhurbaşkanları listesi, Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı olarak görev yapmış kişileri içeren listedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre cumhurbaşkanı, devlet ve hükûmet başkanıdır ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanlığını temsil eder. Cumhurbaşkanı, beş yıllığına görev yapar. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Günümüzde cumhurbaşkanı; kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından doğrudan halk tarafından seçilmektedir. Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma, ölüm, çekilme veya başka bir nedenle görevini sürdürememesi durumunda, yenisi seçilene kadar en yaşlı cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Taliban</span> Afganistan merkezli İslamcı hareket

Taliban, Afganistan'da yönetimi elinde bulunduran Diyubendi İslamcı hareket ve askeri organizasyondur. Kendilerine Afganistan İslam Emirliği demekte olup ülke içinde bir savaş sürdürmüştür. İslam şeriatını yayma amacıyla Molla Muhammed Ömer tarafından 1994 yılında kurulan Taliban'ın 2016'dan beri lideri Mevlevi Hibetullah Ahundzade'dir. Grup; eroin gibi narkotiklerin ticaretinin yanı sıra haraç toplama, fidye ve alıkoyma gibi faaliyetlerle finanse edilmektedir. Ayrıca 2010'ların ortalarında, önceki hükûmetin yönetiminde yasadışı olan madencilik faaliyetlerinin kontrolünü ele geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan bayrağı</span> Afganistanın ulusal bayrağı

Afganistan bayrağı, Afganistan'ın ulusal bayrağıdır. Ülke, Hotakîler tarafından kurulduğu 1709 yılındaki ilk bayrağından bu yana 25 bayrağa sahip. Sadece 20. yüzyılda Afganistan, o dönemdeki diğer tüm ülkelerden daha fazla 19 ulusal bayrak kullandı ve bunların çoğu siyah, kırmızı ve yeşil renklere sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan-Türkiye ilişkileri</span>

Afganistan-Türkiye ilişkileri, Türkiye Cumhuriyeti'nin Afganistan İslam Emirliği'yle süregelen uluslararası politikalarını içerir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan arması</span> Ulusal arma

Afganistan arması, Afganistan'ın resmî devlet armasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Kâbil Uluslararası Havalimanı</span> Kâbilde yer alan uluslararası havalimanı

Kâbil Uluslararası Havalimanı veya eski ismiyle Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı (2014-2021), Afganistan'ın başkenti Kabil'deki uluslararası havalimanıdır. Khwaja Rawash Havalimanı ve Kabil Havalimanı olarak da bilinir. Ticari hava trafiğinin yanı sıra, ISAF'ın görev süresinin bir parçası olarak aynı zamanda bir askerî havalimanı olarak diğer NATO ülkeleri ve ABD tarafından kullanılmaktaydı. Şehir merkezine üç kilometre uzaklıktadır ve deniz seviyesinden yaklaşık 1.800 m yükseklikte yer alır.

Tüm ülkelerin vatandaşlarının Afganistan'ı ziyaret etmek için vize almaları gerekmektedir. Tek muafiyet, Afganistan'da doğan, Afgan bir ebeveynden veya Afganistan'da doğmuş bir ebeveynden doğan yolculardır. 15 Ağustos 2021'de Kabil'in düşüşü'nün ardından, Uluslararası alanda tanınan eski hükûmet olan Afganistan İslam Cumhuriyeti tarafından kurulan diplomatik misyonlarına, çalışmalarını sürdürmeleri için Taliban tarafından talimat verildi. Taliban hükûmeti, Afganistan'a giriş için bu temsilcilikler tarafından verilen vizeleri kabul ediyor. Bazı Afganistan temsilcilikleri vize vermeyi durdurdu, diğer konsolosluklar ise vize vermeye devam etti.

<span class="mw-page-title-main">Eşref Gani</span> Afgan siyasetçi

Muhammed Eşref Gani Ahmedzay, Eylül 2014-Ağustos 2021 tarihleri arasında Afganistan'ın 5. cumhurbaşkanı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin 2. ve son cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Afgan politikacı, ekonomist ve antropolog. Hükûmeti Taliban tarafından devrildi.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Savaşı (1978-günümüz)</span>

Afganistan Savaşı, Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin 27-28 Nisan 1978'de gerçekleştirdiği Sevr Devrimi ile Afganistan Cumhuriyeti'nin yıkılıp Afganistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulması sonrasında, kurulan hükûmete karşı olan kesimin ayaklanmasıyla başlayan ve devam eden iç savaş. Savaşın evreleri şunlardır:

<span class="mw-page-title-main">Afganistan cumhurbaşkanı</span> Afganistan İslam Cumhuriyetinin devlet ve hükûmet başkanı (2004-2021)

Afganistan İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, anayasal olarak Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin (2004-2021) devlet ve hükûmet başkanı ve Afganistan Silahlı Kuvvetleri başkomutanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Tacikistan-Türkiye ilişkileri</span>

Tacikistan-Türkiye ilişkileri, Tacikistan ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. İki ülke arasındaki ilişkiler dost ve işbirliğine dayalıdır ve 1991'den beri iki ülke arasında imzalanmış 30'dan fazla anlaşma ve protokolün yasal dayanağı ile vurgulanmaktadır.

Bu madde, 1709'da ilk Afgan devleti olan Hotak İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana Afganistan devlet başkanlarını listeler.

<span class="mw-page-title-main">Polonya cumhurbaşkanı</span> Polonyanın devlet başkanı

Polonya cumhurbaşkanı veya resmî adıyla Polonya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Polonya'nın devlet başkanıdır. Halk tarafından, 5 yılda bir seçilir. Cumhurbaşkanı, yürütme organına başkanlık etmekte olup belirli durumlarda parlamentoyu feshetme, yasaları veto etme hakkı bulunmaktadır. Uluslararası arenada Polonya'yı temsil eder ve aynı zamanda Polonya Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanıdır.

<span class="mw-page-title-main">NATO-Türkiye ilişkileri</span>

NATO-Türkiye ilişkileri, Türkiye'nin, NATO üyesi olmak için girdiği Kore Savaşı ile 1952 yılında başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Emirliği lideri</span> Afganistanın devlet başkanı

Afganistan İslam Emirliği lideri veya Afganistan İslam Emirliği yüce lideri Taliban'ın emiri 1996'dan 2001'e kadar ve 2021'de Kabil'in düşmesinden bu yana Afganistan'ın fiili yöneticisi ve devlet başkanıdır. Yüce lider olan emir, Taliban ve Afganistan yönetimiyle ilgili tüm konularda sınırsız yetkiye sahiptir, ancak danışma organı olan Liderlik Konseyi onun karar verme sürecini önemli ölçüde etkiler. Siyasi ve askeri liderliğe ek olarak ulusal bir dini liderdir. Mevcut lider, Liderlik Konseyi tarafından seçilerek 25 Mayıs 2016'da göreve başlayan Hibetullah Ahundzade'dir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan başbakanı</span> Afganistan İslam Emirliğinin hükûmet başkanı

Afganistan başbakanı, resmi adıyla Afganistan İslam Emirliği başbakanı, Afganistan'ın hükûmet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tunus cumhurbaşkanı</span> Tunusun devlet başkanı

Tunus cumhurbaşkanı veya resmî adıyla Tunus Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, Tunus'un devlet başkanıdır.