İçeriğe atla

Afganistan'da nar üretimi

Afganistan'da işlenen nar

Afganistan'da nar üretimi, ülkenin tarım ekonomisine önemli katkı sağlar. Muhtemelen antik çağlardan beri ülkede nar üretimi varlık göstermiştir.[1] Nar, başta Kandehar, Helmend, Vardak, Gazne, Paktiya, Ferah, Kapisa ve Belh olmak üzere birçok ilde önemli bir mahsuldür [2][3][4][5] ve binlerce kişinin geçim kaynağıdır[6]

Afganistan, yalnızca geleneksel yetiştirme yöntemleri açısından değil, aynı zamanda yetiştirilen yerel çeşitlerin kalitesi açısından da "nar ülkesi" olarak bilinir.[7]

Tarihçe

Kandehar ilinin Arğandab ilçesinde meyvelerini inceleyen bir çiftçi
Kabil'de yıkanan narlar

Bazı önde gelen botanikçiler, Afganistan'ın dünya nar üretiminin beşiği olduğuna inanıyor.[1][8] Afganistan, dünyanın herhangi bir yerinden daha fazla nar ağacı çeşidine sahiptir.[8]

1970'lerden bu yana siyasi kargaşa ve savaşlar ülkeyi kasıp kavurdu; bunun narın en büyük pazarları olan Pakistan ve Hindistan'a ihraç edilmesinde ciddi etkisi oldu.[8]

Savaşın sona ermesinden bu yana Afganistan'da nar endüstrisinde yeniden canlanma gözlenmiştir.[9] 2009 yılında yüz binlerce nar ağacı dikildi ve ülke yaklaşık 50.000 ton meyve ihraç etti.[8] Ekim 2009'da, ticari olarak daha uygun hale geldikçe meyveden konsantre meyve suyu yapmak için Kabil'de 6 milyon sterlinlik bir meyve suyu fabrikası inşa edildi; dünya pazarındaki artan talep, yerel pazar fiyatlarının 2009'dan bu yana kilogram başına 34 peniden kilogram başına 1 sterline yükselmesine olanak tanıdı.[8]

2010 yılında Afganistan ve Pakistan arasında, Afgan tüccarların yerel tarımsal ürünleri Vegah sınır karakolu aracılığıyla Hindistan pazarlarına karayoluyla ihraç etmesine izin veren yeni Afganistan-Pakistan Transit Ticaret Anlaşması (APTTA) imzalandı.[8]

Uluslararası talep

Bazı insanlar, Afgan meyve üretimini daha uluslararası bir pazara doğru artırmanın ülkedeki afyon üretimiyle mücadele etmenin en iyi yolu olacağını düşünüyor.[9] Afgan narı için uluslararası pazar, yurt dışından gelen taleple yavaş yavaş artıyor.[10] 2010 yılında Afganistan, narı Dubai'deki Carrefour'a ihraç etmeye başladı. Afgan ürününün daha büyük, daha kırmızı ve daha sulu olduğu söylendiğinden, bu durum orada Türk ve Kuzey Afrikalı muadilleri arasında önemli bir rekabet yarattı.[10] Carrefour, Orta Doğu'daki diğer ülkelerdeki mağazalarda da Afgan narı için talepte bulundu.[10]

2010 yılında Pomegreat'in Afganistan'dan nar suyu satın almak için Kabil merkezli bir şirket olan Omaid Bahar ile 3 milyon sterlinlik bir anlaşma yaptığı bildirildi.[6] Bunun yaklaşık 50.000 Afgan çiftçiye fayda sağladığı söyleniyor.[6]

Ancak, Afgan narına yönelik uluslararası talep henüz başlangıç aşamasındadır; örneğin ABD yerel arzının çoğunluğu San Joaquin Vadisi, İsrail, Türkiye, Lübnan, Yunanistan ve Meksika'dan geliyor.[10]

Ürün

Nar, yüksek düzeyde antioksidan içerir ve hücreleri serbest radikal adı verilen bileşiklerin neden olduğu hasarlardan korur.[10] Ayrıca belirli kanser türlerine karşı koruma sağladığı ve kan basıncını düşürdüğü bildirilmektedir. Afgan narının başka yerlerden alınan narlara göre daha büyük (jumbo), daha tatlı ve daha kırmızı olduğu söylenmektedir.

Bunlar hayatınızda göreceğiniz en iyi narlar; en irileri, en kırmızıları ve tatları da harika.[8]

— USAID

Sağlıklı bir gıda olarak ve sulu, tatlı tadı nedeniyle nar, Avrupa ve Kuzey Afrika'da giderek daha fazla tüketiliyor.[10] USAID ayrıca ülkenin kuzeyindeki kuzey Hulm Nehri havzasında yetiştirilen narları "Afganistan'ın en iyisi" olarak tanımladı.[11] Pomegreat'in İcra Kurulu Başkanı Adam Pritchard, Afgan narını "dünyanın en iyisi" ve Afganistan'ı "manevi evleri" olarak tanımladı.[6] Ülkede yetişen meyveler sıralamasında ise üzümün ikinci sırada yer aldığı bildirilmektedir.[7]

Üretim

Jumbo yakut kırmızısı "Kandahari" narları

Narın ana üretim alanı, 806 hektar arazinin nar ekiminde kullanıldığı Kandehar ilindedir.[2][12] İlin Kandehar ve Arğandab ilçelerinde hektar başına üretimi de sırasıyla 344 kg/ha ve 760 kg/ha olmak üzere çok yüksektir.[7] Kandehar'da yetişen nar çeşidi jumbo, yakut kırmızısı "Kandahari" çeşidi[13] olarak bilinirken, çekirdeksiz çeşidi Badana olarak bilinir ve tüketim veya meyve suyu yapılmak için iyidir.[14]

Yıllık fuar

Popülaritesi ve ihracat talebi nedeniyle, Dünya Nar Fuarı Afganistan'da her yıl düzenlenen bir etkinliktir. Üreticiler, alıcılar, paketleme, lojistik ve soğuk depolama teknolojisi şirketleri, ekipman satıcıları, nar üretimi ve işlemesi konusunda uluslararası uzmanlar ve devlet kurumlarının buluşma yeri olan bu etkinlik, "Afganistan'ı ve nar endüstrisini" öne çıkaracak, "yeni iş fırsatları yaratacak ve Afganistan halkına fayda sağlayacak" bir organizasyondur.[14] Hasat dönemi genellikle Eylül sonunda başlar ve Kasım boyunca sürer.[15]

Ayrıca bakınız

  • Afganistan ekonomisi

Kaynakça

  1. ^ a b "Pomegranates: Rich In History and Taste". The New York Times. 31 Ekim 1979. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  2. ^ a b "Kandahar exports pomegranates worth more than $48m this year". Pajhwok Afghan News. 2 Ocak 2023. 2 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  3. ^ "Helmand's Pomegranate Harvest Estimated at 28,000 Tons". TOLOnews. 20 Eylül 2020. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  4. ^ "Farah's pomegranate yield up by 11pc this year". Pajhwok Afghan News. 10 Kasım 2019. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  5. ^ "Pomegranate Yield Increases Substantially In Kapisa". TOLOnews. 20 Aralık 2016. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  6. ^ a b c d "Major deal signed to buy pomegranate juice from Afghanistan". Good Afghan News. 11 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  7. ^ a b c "Afghanistan Fruit". Pomegranate. Ministry of Foreign Affairs. Afghan Embassy, Islamabad. 17 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  8. ^ a b c d e f g Farmer, Ben (20 Kasım 2008). "Afghanistan promotes pomegranates over opium poppies in farming overhaul". The Daily Telegraph. 7 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  9. ^ a b "Pomegranates: A Fruitful Trade". Time (dergi). 5 Aralık 2007. 9 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  10. ^ a b c d e f "Afghanistan markets its pomegranates". MSN. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  11. ^ "IDEA-NEW protects 500 hectares of orchards from floods in Khulm District of Balkh". USAID. 15 Ağustos 2010. 5 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  12. ^ "Pomegranate harvest down in Kandahar". Ariana Television Network. 2 Ekim 2022. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  13. ^ "Kandahar Pomegranate". TasteAtlas. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 
  14. ^ a b "World Pomegranate fair 2008". AGFAIR. 2 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2010. 
  15. ^ "Where the Pomegranate Harvest Is Life, the Taliban Brought Ruin". The New York Times. 22 Kasım 2021. 3 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Taliban</span> Afganistan merkezli İslamcı hareket

Taliban, Afganistan'da yönetimi elinde bulunduran Diyubendi İslamcı hareket ve askeri organizasyondur. Kendilerine Afganistan İslam Emirliği demekte olup ülke içinde bir savaş sürdürmüştür. İslam şeriatını yayma amacıyla Molla Muhammed Ömer tarafından 1994 yılında kurulan Taliban'ın 2016'dan beri lideri Mevlevi Hibetullah Ahundzade'dir. Grup; eroin gibi narkotiklerin ticaretinin yanı sıra haraç toplama, fidye ve alıkoyma gibi faaliyetlerle finanse edilmektedir. Ayrıca 2010'ların ortalarında, önceki hükûmetin yönetiminde yasadışı olan madencilik faaliyetlerinin kontrolünü ele geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kandehar (il)</span>

Kandehar Vilayeti (Peştuca: کندھار veya قندهار) Afganistan'ın 34 vilayetinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Ömer</span> Talibanın kurucusu ve eski lideri

Muhammed Ömer ya da Batı'da bilinen adıyla Molla Ömer, 1994 yılında Taliban'ı kuran Afgan militandır. 1996-2001 Afganistan İç Savaşı sırasında Taliban, Kuzey İttifakı ile savaşarak ülkenin büyük bölümünün kontrolünü ele geçirdi ve 1996 yılında Ömer'in Yüksek Lider olarak görev yapmaya başladığı Birinci İslam Emirliği'ni kurdu. El-Kaide'nin 11 Eylül saldırılarını gerçekleştirmesinden kısa bir süre sonra Taliban hükûmeti, Amerika'nın Afganistan'ı işgaliyle devrildi ve Ömer saklanmaya başladı. Amerika liderliğindeki koalisyon tarafından yakalanmadan başarıyla kaçtı ve 2013 yılında tüberkülozdan öldüğü bildirildi.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Savaşı (2001-2021)</span> ABDnin Afganistana girmesiyle başlayan süreç

Afganistan Savaşı, 2001 Ekim'inin 7. gününde başlamıştır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından 11 Eylül saldırıları gerekçesi ile yapılmıştır. ABD Başkanı George W. Bush'un "terörle mücadele" politikası kapsamında yaptığı bir savaştır. Harekât Usame bin Ladin'in yakalanmasına değin sürecekti. Aynı zamanda Taliban ve diğer Taliban yandaşı güçlerin ortadan kaldırılması ile harekât sona erecekti. Böylelikle Afganistan'da iç güvenlik sağlanmış olacaktı.

<span class="mw-page-title-main">Kandehar</span>

Kandehar, Afganistan'ın Kandehar Vilayeti'nin yönetim merkezi olan şehir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Afgan Ulusal Polisi</span>

Afgan Ulusal Polisi Afganistan'da birincil ulusal polis gücüydü. Ülke genelinde tek bir kolluk kuvveti olarak hizmet vermekteydi. Afgan polis gücünün 18. yüzyılın başlarında Afgan milletinin kurulmasıyla birlikte oluşturuldu. Bismillah Khan Muhammedi başkanlığındaki Afganistan İçişleri Bakanlığı'nın sorumluluğu altındaydı.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'daki havalimanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste Afganistan'da bulunan askeri ve sivil havalimanlarını göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da afyon üretimi</span>

Afganistan, 2001 senesi hariç olmak üzere, 1992 yılından beri Myanmar ve "Altın Üçgen" ülkelerini geçerek en yüksek yasadışı afyon üreticisi konumuna yerleşmiştir. 2001 senesi bu istatistiğin dışında tutulur. İran, Pakistan ve Afganistan'dan oluşan Altın Hilal isimli afyon üretici ülkeler arasında Afganistan ana üretici konumundadır. 2001 senesinde Taliban yönetiminin devrilmesinin ardından haşhaş üretimi arttı. Taliban bu dönemden sonra afyon üretiminden haraç keserek milyon dolarlar kazandı. UNODC veritabanına göre, afyon çiçeği üretimi Taliban yönetiminde geçmişteki 4'lü (2004–2007) gelişim yıllarından daha fazladır. Aynı zamanda şimdilerde Afganistan'da afyon çiçeği tarımı için kullanılan tarım alanı Latin Amerika'daki kola tarımı topraklarından daha fazladır. 2007 senesinde, tıp için uygun saflıkta olmayan afyonlu ilaçların %92'si Afganistan'dan dünya pazarına açılmıştır. Bu da 4 milyar dolar civarında bir ihracata denk gelir. Bunun dörtte biri afyon çiçeği tarımcılarına giderken geri kalanı bölgenin resmi yetkililerine, isyancılara, diktatörlere ve uyuşturucu kaçakçılarına gitmektedir. Taliban'ın afyon çiçeği yasağından önceki yedi yıl içerisinde (1994-2000), Afgan tarımcıların brüt gelirdeki payı 200.000 aile arasında bölüştürüldü. Afyonlu ilaçlara ek olarak, ülke haşhaş üretiminde de dünyada birinci sıradadır.

<span class="mw-page-title-main">Vahan Koridoru</span>

Vahan Koridoru, Afganistan'ın Doğu Türkistan`a kadar uzanan kuzeydoğu topraklarının dar şerit durumunda, Pakistan'ın Keşmir bölgesi idaresini Tacikistan'dan ayıran ve Kuzeyden güneye kadarki Pamir Dağları ve Hindukuş Dağları arasına sıkışmış bir koridordur. Uzunluğu yaklaşık 350 km ve genişliği 13-65 kilometredir.

Ulusal Güvenlik Müdürlüğü Afganistan Hükûmetinin iç istihbarat ve güvenlik servisiydi. Merkezi Kabil'deydi ve Afganistan'ın 34 ilinin tümünde saha ofisleri ve eğitim tesisleri vardı. Doğrudan başkana ve meclise karşı sorumluydu. Çoğunluğu ABD Department of Homeland Security tarafından ve geri kalanı NATO ülkeleri tarafından eğitilmiş, aktif olduğu dönemde tahmini olarak 15,000-30,000 personeli olduğu düşünülmüştür. Ulusal Güvenlik Müdürlüğü, Afgan Ulusal Güvenlik Güçlerinin (ANSF) bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kandehar Uluslararası Havalimanı</span>

Kandehar Uluslararası Havalimanı, Afganistan'daki Kandehar'ın 16 kilometre güneydoğusunda bulunan bir havalimanıdır. Ülkenin ikinci ana uluslararası havaalanı ve en büyük askeri üslerden biri olarak, 250'ye kadar uçağı barındırabilecek kapasiteye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan ordu tarihi</span>

Afganistan ordusu, ilk kez 1709'da Kandehar'da Hotakîler'in ve ardından Dürrânîler'in kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. Afgan ordusu, ülkenin Abdurrahman Han tarafından yönetildiği 1880'de İngilizlerin yardımıyla yeniden yapılandırılmıştır. 20. yüzyılın başlarında Kral Emanullah Han'ın yönetimi sırasında ve daha sonra Kral Muhammed Zahir Şah'ın kırk yıllık yönetimi sırasında modernize edildi; Sovyetler Birliği, 1950'ler ve 1970'ler arasında neredeyse tüm silah, eğitim ve askeri ihtiyaçları sağladı. 1978'den 1992'ye kadar, Sovyet destekli Afgan Silahlı Kuvvetleri, o zamanlar Amerika Birleşik Devletleri, Pakistan ve diğer ülkeler tarafından desteklenen çok uluslu mücahit gruplarla şiddetli çatışmalara girdi. Başkan Necibullah'ın 1992'de istifa etmesi ve Sovyet desteğinin sona ermesinden sonra, Afgan ordusu farklı gruplar tarafından kontrol edilen kısımlara ayrıldı. Bu dönemi, liderleri Pakistan Silahlı Kuvvetleri tarafından eğitilen ve etkilenen Taliban rejimi izledi.

<span class="mw-page-title-main">Abdul Raziq Achagzai</span>

General Abdul Raziq Achakzai, Afganistan Ulusal Polis Departmanı'nda görevli rütbeli polis memuru ve askerdir. 1979'da Kandehar Eyaleti, Spin Boldak kasabasında doğdu.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da turizm</span>

Afganistan turizm Bilgi ve Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenir. Afganistan'da faaliyet gösteren en az 350 turizm şirketi bulunmaktadır. Turizm, onlarca yıllık savaşın ardından gelen 1978 Sevr Devrimi'nden önce zirvedeydi. Afganistan'a giriş için geçerli bir vize ve pasaport gerekmektedir. 1999'da Birleşmiş Milletler Kabil'de kalmanın günlük maliyetini 70 ABD doları olarak hesapladı.

Bu madde, 1709'da ilk Afgan devleti olan Hotak İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana Afganistan devlet başkanlarını listeler.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da badem üretimi</span>

Afganistan'da badem üretimi, ülkenin tarım ekonomisine önemli bir katkı sağlar. Yerli üretimi dünya üretiminin %2'si ile sınırlı olmasına rağmen 2009 yılında GTÖ'nün dünyanın badem üreten ülkeleri listesinde dokuzuncu sırada yer almıştır. Afganistan'ın badem üretimi son yıllarda artan bir eğilim göstermiştir. Ülke içinde güneybatı ve kuzey bölgeleri, üretiminin çoğunu oluşturan Kandehar ve Samangan illeri ile en fazla ekili alana sahiptir, ardından Uruzgan, Kunduz, Belh, Sar-i Pol ve Deykundi illeri gelir. 2012 itibarıyla, badem ekilen alan 13.490 hektar olup, hektar başına 45.960 hektogram verim oranı ile toplam 62.000 ton verim kaydedilmiştir ve sert veya yumuşak kabuklu yerel badem çeşitlerinin yetiştirilmesi için elverişli iklim koşulları vardır. Afgan bademlerinin ihracatı için tercih edilen pazarlar Hindistan ve Pakistan'dır, ancak daha iyi kârlılık nedeniyle ilki tercih edilmektedir.

Najlla Habibyar, Afganistan asıllı kadınların güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine karşı mücadele aktivisti ve girişimci.