İçeriğe atla

Adana yöresi halk kültürü

Kontrol Edilmiş

Geleneksel giyim

Adana'nın yöresel kıyafeti şalvardır. Ayrıca bele kuşak da bağlanır. Erkekler "burma bıyık" bırakır. Kasket, göğüs açık beyaz gömlek, siyah yelek, siyah "Adana Şalvarı", beyaz çorap, yumurta topuklu ve sivri burunlu kösele ayakkabı yörede oldukça tercih edilen bir giyim biçimidir.

Geleneksel yiyecek ve içecekleri

Yöredeki yemeklerin en önemli yanı un, bulgur, et, sebze ve çeşitli baharatların çok kullanılmasıdır. Yemeklerin yanında bol yeşillik ve salatalar tüketilmektedir. Özellikle etli yemekler sebze ile birleştirilerek pişirilir.

Geleneksel el sanatları

Halın dokumacılığı

Yörede el sanatları kent merkezinde ve kırsalda olmak üzere hala devam etmektedir.
Yörede yapılan el sanatları aşağıdaki gibidir;

Türküler ve Ozanları

Türküler

  • Adanalı
  • Adanalı Kız
  • Adana Yollarında
  • Adana Köprübaşı
  • Ahu Gözlüm Tut Elimden
  • Ah Neyleyim Gönül
  • Ak Keklik Meste Gider
  • Ala Geyik Gibi Boyun Sallarsın
  • Arabayı Yörüttüler
  • Arkadaşım Gurbet Elde Vuruldu
  • Aşk Yoluna Canı Feda Kılanlar
  • Atların Yiğidi Kulağın Diker
  • Baba Gızın Çok Muyudur
  • Birin Sevdim Gaşı Gara
  • Bodu Bodu Anan Neden Öldü
  • Bozgedik Destanı
  • Bu Dünyayı Baştan Başa
  • Bülbül Ne Yatarsın Çukurova'da
  • Cin Yusufun Türküsü
  • Çıkıp Gurbet Ele Başa Dolaşma
  • Çıngıraklı Yılan
  • Deniz Kenarına Enmeyeyidin
  • Deniz Kenarında Yerler Hurmayı
  • Dere Kenarından Geçtim
  • Dost Eli
  • Ekinler Biter Oldu
  • Ela Gözlü Nazlı Yari
  • Elinde Gümüş Orak
  • Et Aldım Direminen
  • Evlerinin Önü
  • Felek Vurgunu
  • Gadir Mevlam
  • Galadan Eniyordum
  • Gaşın Gara Gözün Gara
  • Geçit Ver Dağlar
  • Gayfe Oldum Tavalarda Gavruldum
  • Gide Gide Bir Söğüde
  • Gitme Turnam
  • Görem Dedim
  • Gelinim
  • Güzeller Güzeli Nur Tanesin Sen
  • Haydi Çiftetelliye
  • Hasan Dağı
  • İbrişim Örmüyorlar(Altın yüzük,kol bilezik)
  • Kalenin Üstü Direk
  • Kozan Dağı
  • Lale Sümbül Bağına
  • Lazım Değil
  • Oy Dağlar
  • Sana Gelmek İstiyorum
  • Sevgili Yarim
  • Seyyah Oldum Gezdim
  • Sora Sora
  • Soranlara Ne Deyim
  • Su Gelir Kütüğünden
  • Sus Be Ağlama Gözüm
  • Şu Kışlanın Kapısına(Şu ayrılık olmasaydı)
  • Varıp Neylemeli Sılaya Gayrı
  • Yandı Çukurova Yandı
  • Yar Aşkına Yar Aşkına
  • Yenice Yolları

Ozanları

  • Dadaloğlu
  • Aşık Yusuf
  • İlbeylioğlu
  • Deli Boran
  • Ayaslı Ali
  • Selahattin Sarıkaya
  • Nurettin Dadaloğlu
  • Kul Halil
  • Devran Baba
  • Kaplan Tarsuslu
  • Koca Mehmet
  • Aşık Ömer
  • Aşık Ferrahi
  • Aşık Hüseyin
  • Aşık İmami
  • Abdullah Karakuş
  • Aşık Kul Mustafa
  • Halil Atılgan
  • Hakkı Sapmaz
  • Yusuf Kahraman
  • Ekrem Çelebi
  • Avşar Oymağından Hasibe Hatun
  • Fatma Aktaş
  • Huriye Koç
  • Sinem Kız
  • Nazlı Gelin
  • Necla Babacan

Halk Oyunları

  • Arap Halayı
  • Dipçik
  • Eşbulma
  • Horasan mengisi
  • Karaçor
  • Sinsin
  • Oymak halayı-Acem halayı
  • Telefon- Çift toplu-Karma
  • Üç ayak
  • Alay oyunu

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Osmaniye (il)</span> Türkiyenin Akdeniz Bölgesinde bir il

Osmaniye, Türkiye Cumhuriyeti'nin 80. ilidir. 1933'e kadar il olan Osmaniye'nin eski adı Cebelibereket'tir. O tarihte Adana iline bağlanmış, 24 Ekim 1996 tarihinde yapılan yasal düzenlemeyle tekrar il olmuştur. Akdeniz Bölgesi'nde, Çukurova'nın en doğusunda yer alır. 3.767 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip Osmaniye topraklarının %42'si ormanlık alan, %39'u ekili dikili tarım alanı, %17'si tarıma elverişsiz arazi ve %2'si diğer arazilerden oluşmaktadır. 2020 sonu itibarıyla nüfusu 553.012'dir. İdari olarak 7 ilçeye ayrılmıştır. 2023 Kahramanmaraş Depremlerinde ağır hasar alan Osmaniye ili 1021 kişi hayatını kaybederken yüzlerce kişi yaralandı. Deprem nedeniyle nüfusu 1700'den fazla azalma görülmüştür. TÜİK 2023 son verisine göre ise nüfusu 557 bin 666 olmuştur.

Türklerin Anadolu'ya geldikten sonra edebiyatları iki gruba ayrılmıştır. Arapça ve Farsçayı çok iyi bilen aydınların oluşturduğu "Yüksek Zümre Edebiyatı" ve İslam öncesinden gelen sözlü bir "Halk Edebiyatı". Anadolu'ya göç eden Türkler arasında aynı ayrım devam etti. Medrese eğitimi gören aydın kesim Arap ve Fars edebiyatlarının tesirini devam ettirirken, halk yine saz şairleri aracılığıyla halk edebiyatını devam ettirdi. Dolayısı ile Anadolu Türk Edebiyatı iki grupta incelenmektedir. Bu gruplardan biri halk edebiyatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şarkışla</span> Sivasın ilçesi

Şarkışla, Sivas ilinin bir ilçesidir. Kuzeyinde Yıldızeli, doğusunda Sivas merkez ve Altınyayla, güneyinde Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesi, güneybatısında Gemerek ve batısında ise Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesi bulunur. 2021 istatistiklerine göre toplam nüfusu 37,708 olan Şarkışla, merkez dışında Sivas'ın en kalabalık ilçesidir.

Âşık halk edebiyatı, halk diliyle ve hece vezniyle meydana getirilen, saz eşliğinde söylenen şiirlerden oluşan geleneksel Türk edebiyatı dalıdır. âşıkların oluşturduğu eserlerin bütününe verilen isimdir.Halk edebiyatı içerisinde yer alır. Anonim ürünlerin dışında kalan şiirlerin oluşturduğu edebi ürünler toplamıdır. Kimi âşıkların başından geçen ve yaygınlaşıp ünlenen hikâyeler de âşık edebiyatı içinde incelenir.

<span class="mw-page-title-main">Adana</span> Adana ilinin merkezi olan şehir

Adana, Türkiye'nin Adana ilinin merkezi olan şehridir. Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam olmak üzere 4 ilçeye bölünür. Türkiye'deki altıncı büyük metropolitan alan olup ülkenin önde gelen tarım, ticaret ve kültür merkezlerinden biridir. Türkiye'deki maden zengini 4. bölge olan Adana; krom, demir, manganez, kurşun ve çinko yatakları açısından önem taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çukurova</span> Çoğunluğu Adana şehrinde bulunan verimli topraklara ve köklü geçmişe sahip bölge

Çukurova, tarihi adıyla Cilicia Pedias; Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay illerini içine alan Güney Anadoludaki coğrafi, ekonomik ve kültürel bir bölgedir. 6.4 milyon nüfusuyla, Türkiye'deki en büyük nüfus yoğunluğuna sahip bölgelerinden biridir.

Kemalettin Kâmi Kamu, Gurbet Şairi olarak da tanınan Türk şair ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Kadir Savun</span> Türk oyuncu

Kadir Savun, Türk oyuncudur.

Karacaoğlan, şiirlerine 17. yüzyılda yazılmış mecmualardan beri rastlanan ünlü saz şairidir.

Âşık, Anadolu, Güney Kafkasya ve İran'da sürdürülen, genellikle bağlama veya başka bir telli müzik aleti eşliğinde söylenen sözlü halk müziği geleneğini icra eden kişidir. Aşıklık geleneği, Türk kökenli ve Türkler arasında yaygın olan Anadolu, Ortadoğu ve Orta Asya'ya özgü bir halk şairliği türüdür. Türkçe "Ozan" kavramı ile de ifade edilir.

<i>Ay Lav Yu</i> 2009 yapımı Türk filmi

Ay Lav Yu, yönetmenliğini ve senaristliğini Sermiyan Midyat'ın yaptığı, 2009 yılı yapımı, 2010 çıkışlı Türk komedi-politik filmdir. Film Hasankeyf ve İzbırak yörelerinde çekilmiş olup Polis Akademisi filmlerinde Mahoney karakteriyle tanınan Amerikalı oyuncu Steve Guttenberg de yer almaktadır. Filmdeki olaylar 2001 yılına aittir.

Orhan Elmas, Türk yönetmen, senarist ve oyuncu.

Handan Adalı, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

<i>Aşk Yeniden</i> (dizi, 2015) Türk televizyon dizisi

Aşk Yeniden, Süreç Film imzalı, başrollerini Özge Özpirinçci ve Buğra Gülsoy'un paylaştığı romantik komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizinin ilk bölümü 10 Şubat 2015 tarihinde yayımlanmış ve reyting sıralamasında birinci olarak yayın hayatına iyi bir başlangıç yapmıştır. 5 bölüm boyunca zirveden inmemiştir. 2 sezondan oluşan dizi, 14 Haziran 2016 tarihinde yayımlanan 59. bölümü ile final yaparak yayın hayatına veda etmiştir.

Emlek yöresi, Sivas ili, Şarkışla ilçesinde bir bölge. Kendine özgü kültürel bir bütünlüğe sahip olup özellikle de halk ozanları ve aşıklık geleneği ile tanınmaktadır. Halk inanışları açısından oldukça zengindir. Halk ağzında yanlışlıkla Arapça kökenli "Emlak" sözcüğü ile karıştırılarak bu biçimi ile de kullanılır; ancak etimolojik köken olarak gerçekte hiçbir bağlantısı yoktur.

<i>Emanet</i> (dizi, 2020) Türk televizyon dizisi

Emanet, Karamel Yapım imzalı, ilk bölümü 7 Eylül 2020 tarihinde yayınlanan, dram ve romantik türdeki Türk televizyon dizisi.

Adanalı adlı, 2008-2010 yılları arasında atv'de yayımlanan, Türk polisiye, dram ve aksiyon televizyon dizisinde yer alan tüm hayalî karakterler.

Ata Saka, Türk oyuncu.

Mehmet Uğur, Türk oyuncu.

Talia Saltı, sinema oyuncusu.