İçeriğe atla

Ada İncili

Luka
Kapak, 1499 yapımı

Ada İncili, Almanya'da Trier şehir kütüphanesinde korunan karolenj dönemine ait minyatürlü bir el yazmasıdır.

790 ila 810 yılları arasında muhtemelen Aachen'da yazıldığı tahmin edilen el yazması adını Şarlman'nın kız kardeşi olduğu düşünülen ve el yazmalarının üretilmesi için sipariş veren Ada'dan almıştır. Karolenj Rönesansı olarak adlandırılan canlanma döneminin bir eseri olan yazma, 36,6 × 24,5 cm büyüklüğünde, iki sütunlu, 32 satırlı ve toplam 172 sayfadır. Minyatürleri açısından Geç Antik ve Erken Bizans sanatıyla bağlantılı olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca bakınız

Literatür

  • Albert Boeckler: Formgeschichtliche Studien zur Adagruppe (= Bayerische Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-Historische Klasse: Abhandlungen, N.F., Heft 42). Verlag der Bayerischen Akademie der Wissenschaft, München 1956.
  • Elisabeth Rosenbaum: The Evangelist portraits of the Ada-School and their models. In: Art Bulletin. 38, 1956.
  • Wilhelm Koehler: Die karolingischen Miniaturen. Die Hofschule Karls des Großen. 2 Bände, Deutscher Verein für Kunstwissenschaften, Berlin 1958.
  • Florentine Mütherich: Die Buchmalerei am Hofe Karls des Großen. In: Karl der Große, Lebenswerk und Nachleben. Band 3: Karolingische Kunst, Schwann, Düsseldorf 1965.
  • Hermann Fillitz: Die Elfenbeinreliefs zur Zeit Karls des Großen. In: Aachener Kunstblätter. 32, 1966.
  • Joachim M. Plotzek: Ada-Handschrift. In: Lexikon des Mittelalters (LexMA). Band 1, Artemis & Winkler, München/Zürich 1980, Sp. 91.
  • Michael Embach: Das Ada-Evangeliar (StB Trier, Hs 22) Die karolingische Bilderhandschrift (= Stadtbibliothek Trier: Kostbarkeiten der Stadtbibliothek Trier, Band 2), Paulinus, Trier 2010.
  • Michael Embach: Hundert Highlights – Kostbare Handschriften und Drucke der Stadtbibliothek Trier. Schnell und Steiner, Regensburg 2013.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hillinus El Yazması</span>

Hillinus El Yazması ya da Hillinus Codex, 1010 ila 1020 yılları arasında bu el yazması dışında başka hiçbir kaynakta adı geçmeyen Hillinus için tamamlandığı düşünülen bir el yazması incildir. Metnin girişinde, el yazmasının Köln'de yapıldığı ifade edilse de, minyatür uygulamasında işlenen stil Reichenau Okulu'nu ele vermektedir. El yazması, kendilerini ayrıca keşişler olarak resmeden, Reichenaulu Hristiyan Purchardus ve Chuonradus tarafından yazılmıştır. Bu iki keşişin ismi el yazmasında geçmektedir. Bugün hala Köln Kilise Kütüphanesinde bulunan el yazmasının toplam 36,6 x 26 cm ölçülerine sahip olan 422 sayfası bulunmaktadır.

Enûma Eliš Antik Mezopotamya'da yazılmış Yaratılış mitine verilen isimdir. Bu ismin verilmesinin sebebi destanın başlangıç metninin ilk iki kelimesi olup, manası ''yukardayken'' dir. Destan, yaklaşık 1000 satırlıdır ve 7 farklı çivi yazısı tabletine yazılmıştır. Metnin ortaya ne zaman çıktığı bilinmemekle birlikte, bu konuda birbirinden çok farklı fikirler öne süren bilim insanları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Valdoculuk</span>

Valdoculuk, ilk olarak 12. yüzyılda dindar laikat kesimin Lyonlu Petrus Valdo'nun düşünceleri etrafında toplanması üzerine Güney Fransa'da kurulmuş çileci bir akımdır. Katolik Kilisesi'ne karşı takındığı eleştirel yaklaşım nedeniyle zaman zaman proto-Protestan (önprotestan) olarak da adlandırılan Valdocular, Katolik Kilisesi'nce sapkın ilan edilmiş, engizisyona tabi tutulmuş ve dinden atılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Galya İmparatorluğu</span> 3. yüzyılın ortalarında Roma İmparatorluğundan ayrılan devlet

Galya İmparatorluğu ya da Imperium Galliarum, MS 3. yüzyılda Roma İmparatorluğu kuzey sınırında yaşanan Cermen saldırılarına bir tepki olarak 260 ila 274 yılları arasında kurulan, Roma eyaletleri Germania Inferior, Germania Superior, Rhaetia, Galya, Britanya ve Hispania'yı içerisinde barındıran, Roma İmparatorluğu'na sadık geçici askeri bir imparatorluktur.

<span class="mw-page-title-main">Mogontiacum</span>

Mogontiacum Mainz şehrinin neredeyse 500 yıla varan Roma döneminde taşıdığı Latince adıdır. Mogontiacum MS 90 yılından itibaren Germania Superior'un başkentliğini yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Otto Tischler</span> Alman arkeolog ve eski çağ tarihçisi

Otto Tischler Bilhassa Doğu Prusya'da araştırmalar yürüten Alman eski çağ tarihçisi. Tischler, La Tène kültürünü kendi içinde kategorilere ayırmış ve sistematik bir biçimde incelemiştir.

Hansgerd Hellenkemper Alman Bizantolog ve tarihi coğrafyacı.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 30</span>

Papirüs 30 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus 1598 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir.Bu el yazmasının Grekçe metni 1. ve 2. Selanikliler mektuplarının birkaç ayetleri içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 32</span>

Papirüs 32 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Titus bölüm 1 ve 2'den birkaç ayet içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 8</span>

Papirüs 8 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni Elçilerin İşleri kitabının 4-6 bölümlerinden birkaç ayet içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 11</span>

Papirüs 11 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni 1. Korintoslular Mektubu'nun çok ayetleri içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 22</span>

Papirüs 22 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni Yuhanna İncili'nin birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 16</span>

Papirüs 16 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni Filipililer Mektubu'nun birkaç ayeti içermektedir. Bu el yazması Oxyrhynchus Papirüsler koleksiyonuna aittir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 17</span>

Papirüs 17 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazmasının Grekçe metni İbraniler Mektubu'nun birkaç ayeti içermektedir. Bu el yazması Oxyrhynchus Papirüsler koleksiyonuna aittir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 21</span>

Papirüs 21 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. P. Oxyrhynchus IX 1227 ismi altında da tanınır. Böylece Oxyrhynchus Papirüsler Koleksiyonu'na aittir. Bu el yazması Matta İncili'nin birkaç ayeti içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 25</span>

Papirüs 25 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu el yazması Matta İncili'nin 18 ve 19 bölümlerinin birçok ayeti içermektedir. Papirüs şu anda Berlin'deki Mısır Müzesi'nin papirüs koleksiyonunda kataloglanıyor.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 33</span>

Papirüs 33 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüsün metni Elçilerin İşleri 7 ve 15 bölümlerinin birkaç ayetini içermektedir. El yazması Viyana'daki (Avusturya) Avusturya Ulusal Kütüphanesi'nde saklanır.

Rudolf Kautzsch Orta Çağ Alman mimarisi ve minyatür sanatı hakkında uzmanlaşmış Alman sanat tarihçisi. En önemli eseri sütun başlıklarını ele aldığı 1936 yılında yayınlanan Kapitellstudien adlı eseridir.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 42</span>

Papirüs 42 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede ve Kıptice yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüs el yazması Luka İncili'nin birkaç ayet içermektedir. El yazması Österreichische Nationalbibliothek'te bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Papirüs 60</span>

Papirüs 60 Yunanca Kutsal Yazıların Grekçede yazılan eski bir kopyasıdır. Bu papirüs el yazması Yuhanna İncilinin birçok ayeti içermektedir. El yazması şu anda New York City'deki The Morgan Library & Museum'da tutuluyor.