İçeriğe atla

Acta Diurna

Acta Diurna (lat: günlük faaliyetler, bazen Günlük Kamu Kayıtları olarak da çevirilir), Roma 'nın günlük resmi haberlerinin kaydedildiği belgelere verilen isim.[1] Taş ya da metal üzerine kazınır ve Roma Forumu gibi kamusal alanlardaki mesaj tahtalarında yayınlanırdı. Bu kayıtlar bazen basitçe Acta ya da Diurna, bazen de Acta Popidi ya da Acta Publica olarak da adlandırılırdı.[2]

Tarih

Acta kayıtlarının ilk şekline MÖ 59 yılında, Roma Cumhuriyeti döneminde rastlanır. Başlangıçta içerik olarak yasal tartışmaların sonuçlarını ve mahkeme kararlarını içerirdi. Sonradan içerikleri resmi haberler, duyurular ve önemli doğumlar, evlilikler ve ölümleri de kapsayacak şekilde genişletildi. Asıldıktan birkaç gün sonra mesajlar panolardan indirilir ve arşivlenirdi (nedense günümüze hiçbir sağlam kopyası ulaşmamıştır).[3]

Bazen bu Acta kopyaları kâtipler tarafından çoğaltılır ve bilgi verme amaçlı olarak eyalet valilerine gönderilirdi. Sonradan İmparator tarafından kraliyet ve senatörlük kararlarının ilan edilmesi ve sarayda olup bitenlerin anons edilmesi için de kullanıldı.

Acta olarak adlandırılan bu kayıtların bazı diğer formları ise yasal, kentsel ve askeri haberleri içerirdi. Acta senatus, MÖ 59 yılında Konsül Julius Caesar tarafından halka açılana kadar gizli tutulmuştu. Ancak Sezar'ın ardından gelen yöneticiler tarafından sık sık sansürlenmiştir.

İmparatorluk koltuğunun Konstantinapol'e taşınması üzerine, Acta Diurna kayıtlarının yayımlanmasına son verildi.

Acta Diurna, ilk günlük gazete ya da Resmi gazete olarak mütalaa edilir.

Kaynakça

  1. ^ "Acta | Roman Law, Legal Texts, Senate | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 
  2. ^ Wright, Brian J. ""Ancient Rome's Daily News Publication With Some Likely Implications For Early Christian Studies," TynBull 67.1 (2016): 145-160". Tyndale Bulletin. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 
  3. ^ "1911 Encyclopædia Britannica/Acta Diurna - Wikisource, the free online library". en.wikisource.org (İngilizce). 6 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gazete</span> haber, bilgi, bulmaca ve reklam içeren, genellikle düşük maliyetli kâğıt kullanılarak basılan ve dağıtımı yapılan bir yayın

Gazete, haber, bilgi, bulmaca ve reklam içeren, genellikle düşük maliyetli kâğıt kullanılarak basılan ve dağıtımı yapılan bir yayım olup, halka güncel olaylara ilişkin bilgi verme amacı gütmektedir. Genel olarak yayınlandığı gibi, özel bir konu üzerine de yayınlanabilir ve genellikle günlük ya da haftalık olarak yayınlanır. Gazete anlamında Osmanlı döneminde Arapça kökenli ceride sözcüğünün yanında günlük gazete anlamında Farsça rûznâme sözcüğünün de kullanıldığı ve geçmişte günlük olayları kaydetmek üzere günnâme, aylık olayları kaydetmek üzere aynâme yazıldığı da belirtilir. Gazete sözcüğünün Türkçe eş anlamlısı ise yenün sözcüğüdür.

Acta Senatus ya da Commentarii Senatus, Roma Senatosu'nun tartışma ve karar zabıtlarına verilen ad. Julius Caesar'ın ilk Konsüllüğünden önce, Senatonun faaliyetleri kayıt altına alınır ve ara sıra gayriresmî olarak yayınlanırdı; Sezar, Senatonun müzakere protokollerine olduğundan daha fazla önem atfeden sır perdesini aralamak arzusundaydı ve ilk olarak bu protokollerin kaydedilmesini ve Acta Diurna içinde yayınlanmasını emretti. Bu zabıtların muhafaza edilmesi geleneği Augustus tarafından devam ettirildi ancak yayınlanması yasaklandı. Genç bir senatör bu acta olarak adlandırılan kayıtların kaleme alınmasından ve halk kütüphanelerinde arşivlenmesinden sorumluydu. Bu zabıtlar üzerinde tetkik yapabilmek, Şehir prefect'inin iznine bağlıydı.

<span class="mw-page-title-main">I. Leo</span>

Papa I. Leo, Papa Aziz Leo Magno veya Papa Büyük Leo (d. yak 400 Toskana, Batı Roma İmparatorluğu -ö. 10 Kasım 461 Batı Roma İmparatorluğu, 29 Eylül 440- 10 Kasım 461 döneminde papalık yapan, 1754'te Papa XIV Benediktus tarafından Kilise Doktoru ilan edilen papa ve papalık yapan ilk İtalyan aristokrat. Leo'nun yortusu 10 Kasımdır.

<span class="mw-page-title-main">Evaristus</span>

Papa Aziz Evaritus, Aristus olarak da tanınır. Evaristus MS 99-107 döneminde papalık yapmıştır. Aziz Evaristus, hakkında çok az şey bilinmektedir. Liber Pontificalis'e göre, Beytüllahim'li Yahudi kökenli bir aileden gelmekteydi. Papalık döneminde Roma İmparatoru Trajan'un saltanat döneminde geçmiştir. Bu imparatorun saltanat dönemi, Roma'nın en zulümlü dönemiydi.

<span class="mw-page-title-main">Linus (papa)</span>

Papa Aziz Linus, diğer adları: Jerome, Eusebius, John Chrysostom. Toskana asıllıdır. Papalığın yanı sıra: Roma Piskoposluğunu da yürütmüştür. Roma Katolik Kilisesi'ne göre, Papa Aziz Petrus'tan sonraki ikinci Hristiyan şehidi papadır. MS 67-76 döneminde papalık yapmıştır. Yerine Anacleteus gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Clemens</span>

Papa Aziz I. Clemens (D. ??, - Ö. 99 Chersonesos Taurica, Roma İmparatorluğu eyaleti, MS 92-99 döneminde papalık yapmıştır. Clemens Romanus olarak da bilinir. Aziz Papaların 4. sırasında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Victor</span> 14. Katolik Kilisesi papası (ö. 199; pd. 189-199)

Papa Aziz I. Victor Afrika'da doğan ilk papadır. Büyük olasılıkla doğum yeri Romalılar "Afrika Eyaleti"'nde bulunan Leptis Magna'dır. Hakkında fazla ayrıntılı bilgi yoktur.

<span class="mw-page-title-main">I. Callixtus</span> 16. Katolik Kilisesi papası (ö. 222; pd. 217-222)

Papa Aziz I. Callixtus Şehiti olan papadır. Roma İmparatorları olan Elagabalus ve Alexander Severus döneminde yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Gregorius</span>

Papa VIII. Gregorius ( )(1100 civarı Benevento - 17 Aralık 1187 Pisa) Katolik Kilisesi'nin 1187 yılında 21 Ekim ile 17 Aralık doneminde 2 aydan kısa bir süreyle Papa'sıydı. III. Haçlı Seferi'ni başlatmasıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">II. Leo</span> 80. Katolik Kilisesi papası (611-683; pd. 682-683)

Papa II. Leo, diğer adı Leo Maneius, 17 Ağustos 682'den 28 Haziran 683 tarihine kadar Papalık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Miltiades (papa)</span>

Papa Aziz Miltiades, ayrıca Melchiades olarak da isimlendirilir, 2 Temmuz 311 ile 10 Ocak 314 tarihleri arasında papadır. 5. yüzyıldan beri hazırlanan Liber Pontificalis adlı papalar listesine göre Miltiades Kuzey Afrikalı idi. Fakat bazı tarihçiler onun Romalı olduğunu kabul etmektedirler

<span class="mw-page-title-main">I. Julius</span>

Papa Aziz I. Julius 6 Şubat 337 ile 12 Nisan 352 arası papalık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">XIII. Leo</span> Katolik Kilisesinin 256. papası.

XIII. Leo, asıl adı Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci, 20 Şubat 1878 ile 20 Temmuz 1903 yılları arasında görevde kalmış papa.

<span class="mw-page-title-main">VII. Gregorius</span>

Papa VII. Gregorius,, 1015/1028 tarihleri arasında - 25 Mayıs 1085. Asıl adı Sovanalı Hildebrand'dır. 22 Nisan 1073 - 25 Mayıs 1085 tarihleri arasında papalık yapmıştır. 157. papadır.

<span class="mw-page-title-main">IX. Clemens</span>

Papa IX. Clemens. Asıl adı Giulio Rospigliosi - 9 Aralık 1669, Roma Papalık Devletleri, ). 20 Haziran 1667 - 9 Aralık 1669 arasında papalık yapmış Hristiyan din adamı.

<span class="mw-page-title-main">II. Gregorius</span> 89. Katolik Kilisesi papası (669-731; pd. 715-731)

Papa II. Gregorius, 19 Mayıs 715 - 11 Şubat 731 döneminde papalık yapmıştır. Soylu bir aile çocuğu olup Roma doğmuştur ve ebeveyninin isimleri Marcellus ve Honesta olduğu bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">VI. Hadrianus</span> 218. Katolik Kilisesi papası (1459-1523; pd. 1522–1523)

Papa VI. Hadrianus, (Doğum adı Adriaan Florensz (Boeyens)), (2 Mart 1459, Utrecht, Prenslik Piskoposluğu, (günümüzde Hollanda) – 14 Eylül 1523, Roma, Papalık Devletleri, (günümüzde İtalya)), Katolik Kilisesi'nin dini lideri, Papa.

<span class="mw-page-title-main">Fabianus</span> 20. Katolik Kilisesi papası (200-250; pd. 236-250)

Fabianus, 236 yılından, öldüğü 250 yılına kadar Roma Piskoposluğu yapmış din adamı ve papadır.

<span class="mw-page-title-main">Liberius (papa)</span>

Papa Liberius 6 Şubat 337 ile 12 Nisan 352 arası Roma Episkoposu, papa. Roma Katolik Kilisesi için henüz azizler listesine alınmamış en eski Papa. Ama Doğu Ortodoks Kilisesi içinde bir Aziz olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">I. Damasus</span> 37. Katolik Kilisesi papası (305-384; pd. 366-384)

Papa Damasos veya Aziz Damasos 37inci Roma Episkoposu ve papası idi. Latince Damasos olan ismi "ehlileştirici" anlamına gelmektedir. Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi içinde bir Aziz olarak kabul edilmekte olup isim günü ve anma yortu günü olarak 11 Aralık'ta kutlanmaktadır.