İçeriğe atla

Abrişami Sinagogu

Koordinatlar: 35°42′45″K 51°24′15″D / 35.71250°K 51.40417°D / 35.71250; 51.40417
Abrişami Sinagogu
בית הכנסת אברישמי
Harita
Temel bilgiler
Konumİran Tahran, İran
Koordinatlar35°42′45″K 51°24′15″D / 35.71250°K 51.40417°D / 35.71250; 51.40417
İnançYahudilik
MezhepOrtodoks
DurumAktif
Mimari
Mimari türFars
TamamlanmaEylül 1965
Özellikler
Kapasite500

Abrişami Sinagogu (FarsçaKanise ye Abrishami كنيسهء ابريشمى, İbraniceבית הכנסת אברישמי) Tahran, İran'ın ortaüst sınıf muhidi olan Kah Şomali'de Eylül 1965'te tamamlandı. Sinagog-okul kompleksinin bulunduğu 1025m2'lik toprak, hayırsever bir İran Yahudisi olan Ağacan Abrişami tarafından bağışlandı. Abrişami Sinagog-Okul Kompleksi'nin bakımı ve hizmetlerinden sorumlu olan Tzedek Kültür Vakfı kuruldu. Vakfın kurucuları Ağacan Abrişami, Nasır Aktarzad, David Beruhim, Menaşe Purat, Benjamin Şaban, Mehdi Musazadeh, Habib Lavi, haham Adbullah Netan Eli ve Musa Nassir'di.[1]

Komplekste iki kat bulunmaktadır. Birinci kat okul olarak, ikinci kat ise Abrişami Sinagogu olarak kullanılmaktadır. Bina 1960'ların modern stiliyle inşa edildi; mütevazı ve gösterşsiz bir dış cepheye sahiptir. Dış cephenin sadeliğinin sebebi, ilgi uyandırmamak ve binaya veya içindekilere olası bir antisemit saldırıya sebebiyet vermemek olabilir.

Özellikle 1970 ve 80'lerde Abrişami Sinagogu, Tahran Yahudi cemaatinin sosyal ve kültürel merkeziydi. Baş haham Yedidia Shofet gibi cemaat liderleri günlük ve Şabat dularında bu sinagoga katılmışlardır.

Kaynakça

  1. ^ The Center for Research & Analysis of Iranian Jewish History http://7dorim.com/Tasavir/kenisa_abrishami.asp 10 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

Yeniden yapılanmacı Yahudilik, haham Mordecai Kaplan (1881-1983) tarafından geliştirilen kavramlara dayanan ve Yahudiliği sadece bir din olarak değil, giderek gelişen bir uygarlık olarak gören bir Yahudi hareketidir.

<span class="mw-page-title-main">Sinagog</span> Musevi ibadethanesi

Sinagog veya havra, Yahudilik inancına inanan Yahudi ve Samirilerin ibadet etmek için gittikleri ibadethane.

<span class="mw-page-title-main">İran Yahudileri</span>

İran Yahudileri, eskiden Pers İmparatorluğu ya da İran'da yaşamış veya hâlen İran'da yaşamakta olan Yahudiler'e denir.

Yahudi Farsçası veya Cidi hem İran Yahudileri'nin konuştuğu lehçeye hem de İbranice harflerle yazılmış Yahudi-Farsça metinlere denir. Genel anlamda Cidi eskiden Pers İmparatorluğu'nda ve bugünün İran'ında Yahudiler'in konuştuğu İrani dillerinin adıdır; daha özele inildiğinde ise Yahudi Farsçası Tahran ve Meşhed'deki Yahudi cemaatlerinde konuşulan bir lehçedir. Bazen Tora'nın olmadığı dil anlamına gelen Latorayi ismi de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">İtalya Yahudileri</span>

İtalya Yahudileri genel anlamda İtalya'da yaşayan Yahudilere daha özele inildiğinde ise Roma İmparatorluğu'ndan bu yana bölgede varlığını sürdüren Sefarad ve Aşkenaz olmayan Yahudilere denir.

Azerbaycan Yahudileri Azerbaycan'da yaşayan Yahudilere denir.

Çekya'nın başkentindeki Prag Yahudi cemaati Avrupa'nın en eski ve en bilinen cemaatlerinden biridir.

Kazakistan'da uzun geçmişi olan Kazak Yahudileri'nin nüfusu 12,000 ila 30,000 olup toplam nüfusun %1'inden azını oluşturur.

Kore'de hatırı sayılır büyüklükteki Yahudi cemaati Kore Savaşı dönemine denk gelir; bu dönemde, bölgedeki komünizmle baş eden ABD önderliğindeki savaşta Kore ordusunda yüzlerce Yahudi asker bulunmaktaydı. Yahudi din görevlisi olarak orduda yer alan Chaim Potok Kore'deki deniyimlerini The Book of Lights and I am the Clay isimli kitabında aktardı.

Meksika Yahudileri ülkede engizisyonlardan beri yaşamaktadır. Çoğu Meksika şehrinde olmak üzere cemaatin 50,000 üyesi vardır. Diğer Yahudiler Jalisco eyaletinin Guadalajara ve çevre şehirlerinde ve Monterrey, Veracruz, Culiacán ve Tijuana'da yaşamaktadır.

Bugün Tayland Yahudilerinin çoğu Rusya ve Sovyetler Birliği kökenli Aşkenazlar olsa da, cemaatin kökeni 17. yüzyılda bu topraklara gelen Bağdadi Yahudilere kadar dayanır. Bu cemaate 1970 ve 80'lerde İran'dan kaçan Parsim Yahudileri de katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Duşanbe Sinagogu</span>

Buhara Sinagogu olarak da bilinen Duşanbe Sinagogu, Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'deki iki Yahudi mahallesinden birinde 19. yüzyılda inşa edilmiştir. Yahudi cemaati sitesinde bu sinagog dışında diğer dinî binalar ve bir de okul bulunmaktaydı. Şubat 2006'da Tacikistan Hükûmeti şehir yapılanması ve başkanlık sarayı inşası sebebiyle yıkıma başladı. Sinagogun yıkımı uluslararası protestolar sebebiyle ve bir seri mahkeme kararlarıyla Haziran 2008'e kadar durduruldu fakat bu tarihte sinagog yerle bir edildi.

<span class="mw-page-title-main">Larnaka Sinagogu</span>

Larnaka Sinagogu, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin deniz kıyısında bulunan Larnaka kasabasında, 12 Eylül 2005'te ibadete açılmış bir sinagogdur. Adanın ilk ve tek sinagogudur. Bu cemaat, 2005'e kadar Avrupa Birliğinde nüfusu olup da sinagogu olmayan tek Yahudi cemaatiydi.

<span class="mw-page-title-main">Türkischer Tempel</span> Viyanada bir yapı,Avusturya

Türkischer Tempel, Viyana'da bir sinagogdu. Özellikle Türkiye'den göç etmiş Sefarad Yahudileri için kurulmuş olan sinagog ve kubbesi Yahudi mimar stiliyle Hugo von Wiedenfeld tarafından 1885-1887 arasında inşa edilmiştir. Bina 1938'de Kristal Gece olaylarıyla harabeye çevrildi.

<span class="mw-page-title-main">Lübnan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Lübnan Yahudileri geleneksel olarak bir Mizrahi cemaati olup genelde Lübnan'ın Beyrut şehrinde veya çevresinde yaşayan veya yaşamış olan Yahudilerdir. Cemaatin hemen hemen hepsi İsrail, Fransa ve Kuzey Amerika'ya göç etmiştir. Ülkede bugün 20 ila 40 arası Yahudi kalmıştır. Lübnan Yahudileri toplumla sıkıca entegre oldukları ve vatanlarını terk etme hissi duymadıkları için Lübnan'ın 1958'de yaşadığı iç savaşta dahi büyük oranda dış göç olmamıştır. Fakat, 1975'teki Lübnan İç Savaşı ve 1982'deki İsrail'in Lübnan'a girme harekâtıyla dış göçler hızlanmıştır.

Yusef Abad Sinagogu İran'ın başkenti Tahran'daki en büyük sinagoglardan biridir. Sinagogun resmi adı Sukat Şalom Sinagogudur. Sinagoga ev sahipliği yapan ilk bina 1950'lerin başında tamamlanmıştı. Yusef Abad bölgesi başta olmak üzere başkentteki Yahudi nüfusu artınca yeni bir binaya ihtiyaç duyuldu. Avraham Yusian önderliğindeki yerel cemaat liderlerinin yardımlarıyla yeni bina Ekim 1965'te tamamlandı. Sinagogun kapıları, İbrani takvimine göre 5726 yılına girilen Roş Aşana bayramında açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Nikaragua'daki Yahudilerin tarihi</span>

Nikaragua Yahudileri, Nikaragua'da doğmuş veya oraya göç etmiş Yahudilere veya onların nesillerinden gelenlere denir. Yahudi diyasporasının bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sadabad Sarayı</span>

Sadabad Kültürel-Tarihi Kompleksi (Farsça: مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد), İran'ın başkenti Tahran'da bulunan bir saray.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Sinagogu</span> Ankarada bir sinagog

Ankara Sinagogu ya da Ankara Musevi Sinagogu, Ankara'da ibadete açık bir sinagogdur. Yaklaşık 750 yıldır kullanımda olan sinagog Ankara'da tek Musevi sinagogu olma özelliği de göstermektedir. Anafartalar caddesindeki sinagog yüksek avlu duvarları içinde tek katlı ve taştan yapılmıştır. Avluya bakan pencereler yuvarlak kemerli ve oldukça büyüktür. Pencerelerin orta yerinde üstü sivri kemerle son bulan yuvarlak kemerin önüne rüzgarlık yapılmış, buradan binaya giriş sağlanmıştır. Yine avluda duvar üzerinde mermerden üzerinde İbranice yazılar bulunan bir çeşme bulunmaktadır. Dikdörtgen planlı iç kısımda, ortada iki basamakla yükseltilmiş kenarı ahşap korkuluklu, altıgen bir set üzerinde kürsü bulunmaktadır. Kürsünün üç tarafında ahşap sıralar bulunmaktadır. Kürsünün karşısına gelen yerde, ortada dört sütuna oturan ve üzerinde süslemeler bulunan baldaken yer almaktadır. Oldukça süslü olan tavanın orta yerinde kürsü üzerine gelen yerde, iç içe geçen altıgen kasetli tavan göbeği vardır. Üzeri oluklu kiremitli çatı ile örtülüdür. Yapı 14 Ekim 1972 tarihinde 1. derece kentsel sit alanı olarak tescillenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Köln Sinagogu</span>

Köln sinagogu, Neustadt-Süd semtinde, Rathenauplatz'ın karşısında Roonstraße üzerinde yer almaktadır. Köln'deki sinagog, topluluğun merkezidir. Sinagog, Papa XVI. Benedict'in ziyareti sırasında uluslararası ilgi gördü. Ağustos 2005'te Dünya Gençlik Günü sırasında Almanya'da bir Yahudi kilisesini ziyaret eden ilk Katolik liderdi.