İçeriğe atla

Abia Akram

Abia Akram, 1985 yılında Pakistan'da doğmuştur. Engelli hakları savunucusu olan Abim Akram, Pakistan'daki Ulusal Engelli Kadınlar Forumu'nu kurmuştur ve UNICEF Gençlik Konseyi başkanıdır.[1] Aynı zamanda Asya ve Pasifik'teki engelli hakları hareketinin önde gelen isimlerinden biridir. BBC'nin 2021 yılı 100 kadın listesinde yer almıştır. [2]

Hayatı

Abia Akram, Pakistan'ın Urdu şehrinde doğmuştur ve İslamabad'da ailesi ve kardeşleriyle beraber büyümüştür. Kemiklerin yumuşamasına ve zayıflamasına neden olan ve onu fiziksel olarak engelli bırakan nadir bir hastalık olan raşitizmin genetik formuyla dünyaya gelmiştir. Ana okula gitmeden önce engelliler için bir eğitim merkezinde eğitimine başlamıştır. Akram bu durum nedeniyle tekerlekli sandalyeye bağlı yaşamaktadır.[3]

1997 yılında ahlaki destek için ailesine yaslanarak, engelli kadınların haklarını nasıl talep edecekleri konusunda eğitmek için Pakistan'daki Ulusal Engelli Kadınlar Forumu'nu kurdu. [1] Abia, Handicap International'da yer almıştır ve hepsi insani yardım kuruluşları arasında yaşlanma ve engellilikle ilgili endişelerin kaynaştırılması için çalışan on iki kuruluştan oluşan bir koalisyon olan Yaşlanma ve Engellilik Görev Gücü olarak adlandırılan kuruluşu kurmuştur.[3] 2010'da Pakistan'da yaşanan sel sırasında, engelliliğin kapsayıcılığının ülkedeki BM İnsani Acil Durum Müdahalesinin bir parçası olduğunu kanıtlamak için Yaşlanma ve Engellilik Görev Gücü koordinatörü olarak büyük bir rol oynamıştır.[4]

Kendisi, İngiliz Uluslar Topluluğu Genç Engelliler Forumu'na koordinatör adayı olarak gösterilen ilk Pakistanlı kadın olmuştur. Pakistan'ın yanı sıra, Özel Yetenek Değişim Programı (STEP) ve Asya Pasifik Engelli Kadınlar Birliği'nin (APWWDU) kurucu üyesi ve koordinatörüdür. Ayrıca, UNICEF Engelli Çocuklar için Küresel Ortaklığı'nın başkanıdır. [5]

2011 yılında İngiltere'de bulunan Warwick Üniversitesi'nden Toplumsal Cinsiyet ve Uluslararası Gelişim alanında yüksek lisans derecesi almıştır.[4] Japonya'da bazı araştırma çalışmaları yaptı ve Pakistan'dan Chevening Bursu alan ilk engelli kadındı. 2021'de BBC'nin 100 Kadınından biri seçildi.[5]

Kaynakça

  1. ^ a b "Leading the way for women and girls with disabilities". UN Women – Beijing+20 (İngilizce). 5 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  2. ^ "Abia Akram". 25 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  3. ^ a b Says, Mamafifi (16 Ocak 2012). "Abia Akram: campaigning as a disabled woman". Sisters of Frida (İngilizce). 8 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  4. ^ a b "Abia Akram | Chevening" (İngilizce). 22 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 
  5. ^ a b "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". BBC News Türkçe. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

UNICEF veya resmi adıyla Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu, dünya genelinde çocuklara insani ve gelişimsel yardım sağlamaktan sorumlu bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur. UNICEF'in faaliyetleri arasında aşılama ve hastalık önleme, HIV'li çocuklar ve anneler için tedavi yönetimi, çocukluk ve anne beslenmesini iyileştirme, sağlık koşullarını iyileştirme, eğitimi teşvik etme ve felaketlere müdahale için acil yardım sağlama yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kadın futbolu</span>

Kadın futbolu, kadınlar tarafından gerçekleştirilen futbol karşılaşmaları için kullanılan tabir. Birçok ülkede profesyonel olarak oynanmakta olup, futbolun uluslararası anlamda en üst düzey yönetim organı olan Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği üyesi 177 kadın millî futbol takımı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kadınların oy hakkının zaman çizelgesi</span>


Kadınlara oy hakkı dünyanın farklı ülkelerinde farklı zamanlarda tanınmış olan haktır. Birçok ülkede kadınlara oy hakkı, genel oy hakkından önce tanındığından belirli sınıf veya ırka mensup erkekler ve kadınlar halen oy kullanamamaktadır. Bazı ülkeler her iki cinsiyete de aynı zamanda oy hakkı tanımıştır.

<span class="mw-page-title-main">Süreyya Pakzad</span>

Süreyya Pakzad, Afgan kadın hakları aktivistidir. 1998'de kız çocuklarına okumayı öğretmekle başlayan ve günümüzde kadınlara barınak, danışmanlık ve mesleki eğitim sunan Kadının Sesi'ni kurdu. Örgüt, 2001 yılına kadar Taliban nedeniyle gizli çalışmıştır. Hatta okumayı öğrenen kızların iki katı kadarı, yakalanmaktan korkarak kitaplarını yakmak zorunda kaldı. 2001 yılında Kadının Sesi resmi bir STK olarak adlandırıldı ve 2002 yılında resmi olarak Afganistan hükûmetine kayıt oldu. Ayrıca Afgan anayasasının geliştirilmesine de yardımcı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Azize Sıddıki</span>

Azize Sıddiki veya Aziza Siddiqui özellikle kadın hakları konusunda çalışmalar yapan Afgan aktivist. Afgan sivil toplum kuruluşları kadın hakları koordinatörlüğü görevinde bulundu. Özellikle kırsal kesimlerde yaşayan kadınlara yönelik olarak eğitimler icra etti. Bu eğitimlerde kadınlara hakları anlatıldı, bilinçlenmeleri hedeflendi. Sıddiki bu çalışmalarıyla ilgili olarak defalarca tehdit edildi. Afganistan doğumlu olan Sıddiki, savaş dolayısıyla 8 yaşındayken ailesiyle birlikte Pakistan’a göç etti. Fakat 2003 yılında kadın hakları konusunda çalışmak üzere Afganistan'a geri döndü. 2007 yılında Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü’ne layık görüldü. Fakat aldığı ödülden sonra güvenlik gerekçesiyle ülkesine geri dönemedi ve Amerika Birleşik Devletleri’nden sığınma hakkı elde ederek ABD'de yaşamına devam etti. 2008 yılında engelli olanlar başta olmak üzere göçmenlere yardımcı olan Bi-lingual International Assistant Services (BIAS) ’nde çalışmaya başladı. 2009 yılında Sıddıki Gitana Productions tarafından verilen ‘’’Yılın Olağanüstü İnsanı’' ödülüne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Mecid İzzet el-Çorbacı</span>

Mecid İzzet el-Çorbacı, Suriyeli barış aktivistidir. 2015 yılında, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı tarafından Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü ile Suriye'deki kadın hakları savunuculuğu için ödüllendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">May Sabai Phyu</span>

May Sabai Phyu veya May Sabe Phyu Myanmarlı aktivist. İnsan hakları, ifade özgürlüğü, barış, Myanmar'ın etnik azınlıkları, kadına yönelik şiddet ve cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesi konularında faaliyetlerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Tebessüm Adnan</span>

Tebassüm Adnan, Pakistanlı kadın hakları eylemcisi.

<span class="mw-page-title-main">Dayle Haddon</span>

Dayle Haddon, günümüzde L'Oréal tarafından üretilen yaşlanma karşıtı ürünleri tanıtmakla tanınan Kanadalı model ve oyuncu. Ayrıca Ageless Beauty: A Woman's Guide to Lifelong Beauty and Well-Being'in yazarı olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ayrımcılık karşıtı yasa</span> Kanun

Ayrımcılık karşıtı yasa veya ayrımcılıkla mücadele yasası çeşitli iş grupları, cinsiyet, cinsel kimlik, ırk, engellilik, inanç veya bireysel siyasi görüşlere dayalı gruplar için korumaları içeren yasalardır. Ayrımcılıkla mücadele yasaları, ayrımcılık türlerine ve bu yasalarla korunan gruplara göre çeşitlilik gösterebilmektedirler. Ayrımcılıkla mücadele yasaları, özellikle belirtilen özelliklerinden dolayı bireylere farklı muamele edilmemesi gerektiği konusunda eşitlik ilkelerine dayanmaktadır.

Kadına Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Bildirgesi ya da DEVAW, kadınlara yönelik şiddeti ve şiddetin ortadan kaldırılması özel olarak ele alan 1993 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) kararıdır.

<span class="mw-page-title-main">BM Kadın Birimi</span> BM kuruluşu

BM Kadın Birimi olarak da bilinen Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların güçlenmesi için çalışan bir Birleşmiş Milletler kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">100 Kadın (BBC)</span>

Yılın en etkili ve ilham veren 100 kadını, İngiliz radyo ve televizyon kurumu BBC'nin 2013 yılından itibaren her yıl faaliyetleriyle bir değişime öncülük eden, diğer insanlara ilham veren ve başka insanları olumlu anlamda etkileyen kadınlar arasından 100 ismin belirlenmesini ve tanıtılmasını içeren bir seçkidir.

Muqadasa Ahmedzai, 1992 yılında Afganistan'da doğmuştur. Ahmedzai, siyaset bilimi alanında lisans sahibidir.Afganistan’da toplumsal cinsiyet eşitliğini, eğitimi ve kadınları harekete geçirmek için çalışan sosyal aktivist,politikacı ve şairdir.N-Barış Ödülü sahibidir. Aynı zamanda 2021 yılında BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Rada Akbar, Afganistan'da doğup büyüyen, sanatı kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanan bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.2015 yılında UNICEF Yılın Fotoğraf Ödülü'nde Mansiyon ödülü, 2021 yılında Prens Claus ödülü, MujerHoy ödülleri ve BBC 100 Kadın ödülünü sahip olmuştur.

Wahida Amiri, kütüphaneci, hukuk mezunu ve protestocudur. Taliban hükûmetinin kadınlara karşı uyguladığı zorlu politikaları protesto etmek için Amira ve arkadaşları tarafından "Afganistan'ın Mücadeleci Kadınları Hareketi"'ni kurmuşlardır. 2017 yılından beri kadınları okumaya motive etmek için içinde 5.000'den fazla kitaptan oluşan kütüphanesi Kabil'de bulunmaktadır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nilofar Bayat</span>

Nilofar Bayat, Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusudur.Taliban'ın iktidara gelmesiyle eşiyle birlikte İspanya'ya sığınmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın'dan biri olmuştur.

Amena Karimyan, 1996 yılında doğmuş, Afgan bir astronom, kadın hakları aktivisti ve ülkesinde astronominin öncüsüdür. Aynı zamanda bir inşaat mühendisi ve gençleri ve kadınları astronomiye teşvik eden bir kuruluş olan Kayhana Astronomi Grubu' nun kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Azmina Dhrodia</span>

Azmina Dhrodia cinsiyet, teknoloji ve insan hakları konusunda Kanadalı bir uzmandır.

Benafsha Yaqoobi, aynı zamanda Benafsha Yaqubi olarak da bilinir. Afgan engelli hakları aktivistidir. 2021'de BBC'nin 100 Kadınından biri seçildi.