İçeriğe atla

Abdüsselam Hanefi

Abdüsselam Hanefi
عبدالسلام حنفي
Hanefi, 2019
Afganistan İkinci Başbakan Yardımcısı Vekili
Görevde
Makama geliş
7 Eylül 2021
LiderHibetullah Ahundzade
BaşbakanMuhammed Hasan Ahund (vekaleten)
Eğitim Bakan Yardımcısı
Görev süresi
y. 1996 - y. 2001
Bakan Emir Han Muttaki
LiderMuhammed Ömer
Yerine gelenSakhaullah (2021)
Kişisel bilgiler
Milliyeti Afgan
Partisi Taliban

Abdülselam Hanefi (Özbekçe/Peştucaعبدالسلام حنفي, Peştuca telaffuz: [ˈabdʊl saˈlɑm hanaˈfi], Özbekçe/Dariceعبدالسلام حنفی) Afgan Özbek siyasi ve dini lideri, Taliban'ın üst düzey bir lideri, 2021'den beri Afganistan İslam Emirliği'nden Abdülgani Birader ve Abdul Kabir'in yanında ikinci bir başbakan yardımcısı ve Katar ofisindeki müzakere ekibinin merkezi bir üyesidir.[1][2] Hanefi ayrıca Taliban hükûmetinde eğitim bakanı yardımcısı olarak görev yaptı.[3]

Abdüsselam Hanefi, kuzey Afganistan'da bulunan Cüzcan İli'nden bir Özbek.[4] Pakistan, Karaçi de dahil olmak üzere çeşitli dini seminerlerde okudu. Ayrıca bir süredir Kabil Üniversitesi'nde ders vermektedir. Hanefi, başından beri Taliban hareketinin bir parçası olmuştur. Bununla birlikte, Taliban içinde genellikle "Alim e-din" (inanç bilgini) olarak bilinir.[5]

Ayrıca bakınız

  • Ziya ur Rahman Medeni

Kaynakça

  1. ^ "Afghanistan-Taliban Talks Begin in Attempt to End 19 Years of Bloodshed". 5 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Whither Islam in Afghanistan's Political System After the Taliban Talks?". 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Taliban: Peace Deal with US to be Sealed by End of Feb | Voice of America - English". 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Who is who in Taliban's caretaker cabinet?". Pajhwok Afghan News. 9 Eylül 2021. 18 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2021. 
  5. ^ "طالبان مذاکراتی ٹیم میں کون کیا ہے؟". BBC News اردو. 7 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Taliban</span> Afganistan merkezli İslamcı hareket

Taliban, Afganistan'da yönetimi elinde bulunduran Diyubendi İslamcı hareket ve askeri organizasyondur. Kendilerine Afganistan İslam Emirliği demekte olup ülke içinde bir savaş sürdürmüştür. İslam şeriatını yayma amacıyla Molla Muhammed Ömer tarafından 1994 yılında kurulan Taliban'ın 2016'dan beri lideri Mevlevi Hibetullah Ahundzade'dir. Grup; eroin gibi narkotiklerin ticaretinin yanı sıra haraç toplama, fidye ve alıkoyma gibi faaliyetlerle finanse edilmektedir. Ayrıca 2010'ların ortalarında, önceki hükûmetin yönetiminde yasadışı olan madencilik faaliyetlerinin kontrolünü ele geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Ömer</span> Talibanın kurucusu ve eski lideri

Muhammed Ömer ya da Batı'da bilinen adıyla Molla Ömer, 1994 yılında Taliban'ı kuran Afgan militandır. 1996-2001 Afganistan İç Savaşı sırasında Taliban, Kuzey İttifakı ile savaşarak ülkenin büyük bölümünün kontrolünü ele geçirdi ve 1996 yılında Ömer'in Yüksek Lider olarak görev yapmaya başladığı Birinci İslam Emirliği'ni kurdu. El-Kaide'nin 11 Eylül saldırılarını gerçekleştirmesinden kısa bir süre sonra Taliban hükûmeti, Amerika'nın Afganistan'ı işgaliyle devrildi ve Ömer saklanmaya başladı. Amerika liderliğindeki koalisyon tarafından yakalanmadan başarıyla kaçtı ve 2013 yılında tüberkülozdan öldüğü bildirildi.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abdürreşid Dostum</span> Afganistanlı asker ve siyasetçi

Abdürreşid Dostum ya da Raşid Dostum, Özbek asıllı Afgan asker. Afganistan tarihinin Mareşal unvanına sahip üçüncü komutanı, Afganistan'daki Özbeklerin lideri ve eski Afganistan Devlet Başkan yardımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Emirliği (1996-2001)</span> Taliban tarafından kurulan "de facto" devlet

Afganistan İslam Emirliği 1996'da kurulup 2001'deki Afganistan Savaşı ile çöken Taliban rejimi tarafından yönetilen Afganistan'ın Taliban rejimi tarafından adlandırılan ismi. Afganistan İslam Emirliği'nin görevde bulunmuş tek emiri Muhammed Ömer, iki başbakanı ise Muhammed Rabbani ile Muhammed Abdülkabir'dir. 2001 yılında çıkan Afganistan Savaşı sırasında 13 Kasım 2001 yılında başkent Kabil'in düşmesiyle yıkılmıştır. 15 Ağustos 2021 tarihinde başkent Kabil'in ele geçirmesiyle beraber Taliban Afganistan'ın yönetimini tekrar ele almıştır ve de facto hükûmetidir.

Ulusal Güvenlik Müdürlüğü Afganistan Hükûmetinin iç istihbarat ve güvenlik servisiydi. Merkezi Kabil'deydi ve Afganistan'ın 34 ilinin tümünde saha ofisleri ve eğitim tesisleri vardı. Doğrudan başkana ve meclise karşı sorumluydu. Çoğunluğu ABD Department of Homeland Security tarafından ve geri kalanı NATO ülkeleri tarafından eğitilmiş, aktif olduğu dönemde tahmini olarak 15,000-30,000 personeli olduğu düşünülmüştür. Ulusal Güvenlik Müdürlüğü, Afgan Ulusal Güvenlik Güçlerinin (ANSF) bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey İttifakı</span>

Kuzey İttifakı veya Afganistan Birleşik İslami Kurtuluş Cephesi, 1996-2001 yılları arasında Afganistan'da Taliban rejimine karşı savaşan silahlı örgüt idi. Birleşik Cephe özellikle cumhurbaşkanı Burhaneddin Rabbani ile eski Savunma Bakanı Ahmed Şah Mesud gibi kilit liderlerin önderliğinde toplandı. Genellikle Tacikler'den oluşmasına karşın Özbek ve Hazaralar'dan da oluşmaktaydı. 2000'den sonra Abdül Reşid Dostum, Asıf Muhsini, Muhammed Muhakik ve Haci Abdülkadir gibi diğer liderler de Kuzey İttifakı'na katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan cumhurbaşkanı</span> Afganistan İslam Cumhuriyetinin devlet ve hükûmet başkanı (2004-2021)

Afganistan İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, anayasal olarak Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin (2004-2021) devlet ve hükûmet başkanı ve Afganistan Silahlı Kuvvetleri başkomutanıydı.

Hibetullah Ahundzade, Taliban ve Afganistan İslam Emirliği'nin üçüncü Yüksek Komutanı olan siyasi ve dini bir liderdir. Mevlevî unvanını kullanmaktadır. Taliban tarafından kendisine Emîrü'l-mü'minîn unvanı verilir ve bu unvan aynı zamanda iki selefinin de taşıdığı unvandır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Mesud</span>

Ahmed Mesud, Pencşir direnişi'nin liderliğini yapan Afgan politikacı. Aynı zamanda SSCB karşıtı askeri bir lider olan Ahmed Şah Mesud'un oğlu. 2016'nın Kasım ayında Massoud Vakfı'nın CEO'su olarak atandı. 5 Eylül 2019'da babasının Pencşir Vadisi'ndeki türbesinde babasının halefi olarak ilan edildi.

<span class="mw-page-title-main">Emrullah Salih</span> 2021den beri Afganistan başkanı

Emrullah Salih, Şubat 2020'den Ağustos 2021'e kadar Afganistan'ın birinci başkan yardımcısı olarak görev yapan ve 2018'den 2019'a kadar içişleri bakanı vekili olarak görev yapan Afgan bir politikacıdır. Ayrıca 2018'den 2019'da kadar Afganistan İçişleri Bakanı vekili olarak görev yaptı ve 2004'ten 2010'daki istifasına kadar Ulusal Güvenlik Müdürlüğü (NDS) başkanlığı ɡörevinde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri askerlerinin Afganistan'dan çekilmesi (2020-2021)</span>

Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri'nin, Bağımsızlığın Korunması Harekâtı'nı ve NATO'nun Kararlı Destek Misyonu'nu tamamlayarak 31 Ağustos 2021'e kadar Afganistan'dan tamamen çekilmesi planlanmaktadır. ABD ve müttefik kuvvetlerin 11 Eylül saldırılarının ardından 2001 yılında Afganistan'ı işgal etmesi sonucu ortaya çıkan savaş; ABD'nin en uzun askerî angajmanı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Hasan Ahund</span> Afgan molla ve siyasetçi

Muhammed Hasan Ahund, Afgan molla ve politikacı. 7 Eylül 2021'den bu yana Afganistan başbakan vekili olarak görev yapan Taliban lideridir.

Burası Cesurların Yurdu, Peştuca bir nâşid ve Afganistan İslam Emirliği'nin de facto ulusal marşıdır. Ayrıca akapella şarkısıdır, yani müzik aletleri içermez, çünkü enstrümanlar Afganistan'daki birçok İslâm âlimi tarafından haram olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Emirliği lideri</span> Afganistanın devlet başkanı

Afganistan İslam Emirliği lideri veya Afganistan İslam Emirliği yüce lideri Taliban'ın emiri 1996'dan 2001'e kadar ve 2021'de Kabil'in düşmesinden bu yana Afganistan'ın fiili yöneticisi ve devlet başkanıdır. Yüce lider olan emir, Taliban ve Afganistan yönetimiyle ilgili tüm konularda sınırsız yetkiye sahiptir, ancak danışma organı olan Liderlik Konseyi onun karar verme sürecini önemli ölçüde etkiler. Siyasi ve askeri liderliğe ek olarak ulusal bir dini liderdir. Mevcut lider, Liderlik Konseyi tarafından seçilerek 25 Mayıs 2016'da göreve başlayan Hibetullah Ahundzade'dir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan başbakanı</span> Afganistan İslam Emirliğinin hükûmet başkanı

Afganistan başbakanı, resmi adıyla Afganistan İslam Emirliği başbakanı, Afganistan'ın hükûmet başkanıdır.

Afganistan, Peştuca ve Darice olmak üzere iki dilin hem resmi hem de en yaygın olarak konuşulduğu çok dilli bir ülkedir.

Afganistan Ulusal Direniş Cephesi aynı zamanda İkinci Direniş olarak da bilinen, eski Kuzey İttifakı üyelerinin ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'ne sadık diğer Taliban karşıtı savaşçıların askeri bir ittifakıdır. Kurucusu ve başkanı Ahmed Mesud'dur. 15 Ağustos 2021'de Taliban Afganistan'ı ele geçirdiğinde, eski birinci başkan yardımcısı Emrullah Salih 2004 Anayasası'nın hükümlerine atıfta bulunarak kendisini Afganistan'ın geçici cumhurbaşkanı ilan etti ve Taliban'a karşı cumhuriyetçi direnişi ilan etti. Salih'in cumhurbaşkanlığı iddiası, Ahmed Mesud'un, yanı sıra eski Afgan Savunma Bakanı Bismillah Mohammadi ve büyükelçisi Mohammad Zahir Aghbar da dahil olmak üzere Tacikistan'daki Afgan büyükelçiliği tarafından kabul gördü.

<span class="mw-page-title-main">Salima Mazari</span>

Salima Mazari, Afgan bir siyasetçi. Afganistan'ın Belh vilayetinin Çar Kent İlçesinin Kaymakamıdır. Aynı zamanda Afganistan'daki üç kadın kaymakamdan biri olarak görev yapmış olmasıyla adından söz ettirmiştir.