İçeriğe atla

Abdürrahim Hayri Efendi

Abdürrahim Hayri Efendi
Çocukluğunda Fausto Zonaro tarafından yapılmış bir portresi, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Oryantalist Resim Koleksiyonu, Pera Müzesi
Doğum14 Ağustos 1894
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1 Ocak 1952 (57 yaşında)
Paris, Fransa
Eş(ler)iNebile Emine Hanımefendi
Çocuk(lar)ıMihrişah Selçuk Sultan
HanedanOsmanlı Hanedanı
BabasıII. Abdülhamid
AnnesiPeyveste Hanım
Diniİslam
Abdürrahim Hayri bin Abdülhamid-i Sânî[1]

Abdürrahim Hayri Efendi (14 Ağustos 1894, İstanbul - 1 Ocak 1952, Paris), Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in 7 oğlunun beşincisidir. Annesi Çerkes kökenli Peyveste Hanım'dır.[2] Babasının saltanatı sona erdikten sonra hanedan mensupları gibi o da Cumhuriyet'in ilanından sonra sürgüne gönderilmiştir. Abdürrahim Hayri Efendi, Fransa'da geçirdiği zor yıllar boyunca depresyon ve mali sıkıntılarla boğuşmuş ve sonunda Paris'te yüksek dozda morfin alarak intihar etmiştir.[3]

Osmanlı hanedanı üyeleri arasında oldukça kültürlü ve sanata düşkün bir kişilik olarak tanınmıştır. Almanca ve Fransızcayı akıcı şekilde konuşabilmiş, müzik ve resim sanatlarında yetenekliydi. Özellikle orkestra şefliği yapacak kadar musikiye hâkim olması, onun sanatçı yönünü öne çıkarmıştır. Hayatı boyunca İstanbul ve Avrupa'da pek çok sanatsal faaliyete katılmıştır.

Abdürrahim Hayri Efendi, sürgün sırasında zorluklar yaşasa da sanatı ve öğrenme isteğiyle yaşamını zenginleştirmeye çalışmıştır, sürgünün getirdiği baskılar onu yıpratmış ve trajik bir sonla hayatını noktalamıştır.

Kaynakça

  1. ^ Musavver Nevsal-i Osmani (Osmanlıca). Matbaa-i Hayriye-İstanbul-1325. 1325. 
  2. ^ Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 499
  3. ^ "Sultan Abdülhamid'in güzide oğlu ve kıymetli asker Abdürrahim Efendi'nin hayatı ise çok iç burkucudur". 9 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">II. Abdülhamid</span> 34. Osmanlı padişahı (1875–1909)

II. Abdülhamid, Osmanlı İmparatorluğu'nun 34. padişahı, 113. İslam halifesi ve çöküş sürecindeki devlette mutlak hakimiyet sağlayan son padişahtır. Tahtta kaldığı "Hamidiye Dönemi" diye bilinen yıllarda imparatorluk, dağılma dönemini yaşadı; başta kısa süreli ilan ettiği I. Meşrutiyet ve Kânûn-ı Esâsî ile gelen bir özgürlük dönemine, Balkanlar olmak üzere çeşitli bölgelerde çıkan isyanlara ve Rus İmparatorluğu'na karşı kaybedilen 93 Harbi'ne, kapatılan parlamentoya, pek çok siyasi olaya, "İstibdat Dönemi" de denen ve basın da dahil çeşitli alanlardaki baskı ve sansür dönemine, sonrasında yine kendinin ilan etmek zorunda kaldığı II. Meşrutiyet'e, 31 Mart Ayaklanması'na ve kendinin dağılmayı engelleme başarısına ulaşamayan eğitim, ulaşım ve askeri alandaki reform girişimlerine tanıklık etti. Devrinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1.592.806 km² toprak ile en çok toprak kaybeden padişahlarından biri oldu. 31 Ağustos 1876'da tahta çıktı ve 31 Mart Vakası'ndan kısa bir süre sonra, 27 Nisan 1909'da, tahttan indirilene kadar ülkeyi yönetti. Meşrutiyet yanlısı Yeni Osmanlılar ile yaptığı anlaşma ve diğer yandan Tersane Konferansı'nda toplanacak büyük güçlerden gelecek baskıları engelleme amaçlı Tersane Konferansı'nın başlamasıyla aynı gün 23 Aralık 1876'da ilk Osmanlı anayasasını ilan etti ve böylece ülkenin demokratikleşme sürecini destekleyeceğini belirtmiş oldu. 93 Harbi'nde yenilen Osmanlı'nın sultanı II. Abdülhamid, meclisin yanlış kararlar aldığını iddia ederek 14 Şubat 1878'de bu harbin sonuna doğru meclisi feshetti.

<span class="mw-page-title-main">Abdülmecid Efendi</span> Osmanlı Hanedanının son halifesi

Abdülmecid Efendi veya II. Abdülmecid, 32. Osmanlı padişahı Abdülaziz’in altı oğlundan biri, Osmanlı hanedanından son İslam halifesi, iki kutsal caminin hizmetkârı, 16 Mayıs 1926 ile 23 Ağustos 1944 yılları arası Osmanlı Hanedan reisi, ressam ve müzisyen. Osmanlı hanedanının tek ressam üyesidir ve döneminin Türk ressamları arasında yer almıştır. Amcasının oğlu Mehmed Vahdettin’in 4 Temmuz 1918’de tahta çıkması üzerine Osmanlı tahtının veliahdı olan Abdülmecid; bu sıfatı 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılıncaya kadar taşıdı. TBMM tarafından 18 Kasım 1922’de halife seçildi. Osmanlı halifeliğine resmen son veren 431 sayılı Kanun'un kabul edildiği 3 Mart 1924 tarihine kadar “halife” unvanını taşıdı. Tarihe “Son Osmanlı Halifesi” olarak geçmiştir.

Mehmet Sait Galip Paşa, Osmanlı diplomatı, yerel idarecisi ve II. Mahmud saltanatında 13 Aralık 1823 - 14 Eylül 1824 tarihleri arasında dokuz ay iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Hamdi Paşa</span> 195. Osmanlı sadrazamı

Ahmet Hamdi Paşa (1826-1885), Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında II. Abdülhamid saltanatında hükûmette nazırlık, valilik ve 11 Ocak 1878-4 Şubat 1878 tarihleri arasında yirmi dört gün sadrazamlık görevlerinde bulunmuş bir devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Hilmi Paşa</span> 208. Osmanlı sadrazamı

Hüseyin Hilmi Paşa, II. Abdülhamid saltanatında, 31 Mart Ayaklanması döneminde 14 Şubat 1909 - 13 Nisan 1909 tarihleri arasında ve V. Mehmed saltanatında 5 Mayıs 1909 - 28 Aralık 1909 tarihleri arasında iki kez toplam on ay altı gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Prens Sabahaddin</span> Türk siyasetçi ve düşünür

Mehmed Sabahaddin, Türk siyasetçi ve düşünür. Babası Damat Gürcü Halil Rifat Paşa'nın oğlu, Osmanlı Adliye nazırlarından Mahmud Celaleddin Paşa, annesi Sultan Abdülmecid'in kızı, Sultan Abdülhamid'in kız kardeşi, Seniha Sultan'dır.

<span class="mw-page-title-main">Peyveste Hanım</span>

Peyveste Hanım, , II. Abdülhamid'in eşi, Şehzade Abdürrahim Hayri Efendi'nin annesi.

Mehmed Abid Efendi, Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en küçük oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Hilmi Efendi</span> Osmanlı şehzadesi

Piyade Miralay Şehzade Ömer Hilmi Efendi, Osmanlı şehzadesi ve subayı. V. Mehmed Reşad'ın üçüncü oğludur. Annesi Mihrengiz Kadınefendi'dir. Nişan-ı Âli-i İmtiyaz ve Leopold Nişanı sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Osman Bayezid Osmanoğlu</span> Osmanoğlu hanedan reisi

Osman Bayezid Osmanoğlu, Osmanlı Hanedanı'nın eski hanedan reisidir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Tevfik Efendi</span> Osmanlı padişahı Sultan Abdülmecidin tahta çıkmayan oğullarından Mehmed Burhaneddin Efendinin oğlu (1874–1931)

İbrahim Tevfik Efendi, Osmanlı padişahı Sultan Abdülmecid'in tahta çıkmayan oğullarından Mehmed Burhaneddin Efendi'nin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Necmeddin Efendi</span>

Mehmed Necmeddin Efendi Osmanlı padişahı V. Mehmed Reşad'ın ortanca oğludur. Annesi Dürr-i Aden Kadınefendi'dir. 1913'te Babasının saltanatında öldü. Kabri Eyüpsultan'da Sultan Reşat Türbesi'ndedir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Rauf Paşa</span>

Mehmed Rauf Paşa, Osmanlı asker ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Behice Hanım</span> II. Abdülhamidin eşi

Behice Hanım, , II. Abdülhamid'in eşi, Mehmed Bedreddin Efendi ile Ahmed Nureddin Efendi'nin annesi.

<span class="mw-page-title-main">Saliha Naciye Hanım</span>

Saliha Naciye Hanım, Sultan II. Abdülhamid'in eşi, Şehzade Mehmed Abid Efendi ile Samiye Sultan'ın annesi.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Abdülkadir Efendi</span>

Mehmed Abdülkadir Efendi, Sultan II. Abdülhamid'in ve Bidâr Kadınefendi'nin oğlu.

Mahmud Şevket Efendi, Osmanlı şehzadesi. Sultan Abdülaziz'in oğlu Mehmed Seyfeddin Efendi'nin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Selahaddin Efendi</span>

Mehmed Selahaddin Efendi, 33. Osmanlı padişahı V. Murad'in en büyük oğlu. 21. nesil Osmanlı şehzadesi. Babasının tahttan indirilmesinden sonra, henüz 15 yaşındayken ailenin diğer fertleri ve hane halkıyla birlikte gözetim altında yaşamak mecburiyetinde kalmıştır. V. Murad'ın 1904'teki ölümüne kadar süren 28 yıllık bu tecrit boyunca Selahaddin Efendi, zamanının önemli bir kısmını anı, düşünce ve duygularını kaleme almaya ayırmış. 29 Nisan 1915'te İstanbul'da vefat etti ve Yahya Efendi'nin türbesi yanında bulunan Şehzade Ahmed Kemaleddin Efendi Türbesi'ne defnedildi. 2 erkek 6 kızı olan Mehmed Selahaddin Efendi'nin 2 oğlu da Osmanlı Hanedan reisliği yapmıştır. Ayrıca küçük oğlu Osman Fuad Efendi Fenerbahçe Spor Kulübünün 6. başkanıdır.

Menteşzade Abdürrahim Efendi Osmanlı Devleti'nin Şeyhülislamı.

Ahmed Nureddin Efendi (1901-1945), 34. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in altıncı oğlu Osmanlı şehzadesi.