İçeriğe atla

Abdülhalim Hâfız

Abdülhalim Hâfız
عبد الحليم حافظ
Hâfız 1970'li yıllarda.
Genel bilgiler
DoğumAbdülhalim Ali Şebâne
21 Haziran 1929(1929-06-21)
El-Halavat, Mısır Krallığı
Ölüm30 Mart 1977 (47 yaşında)
Londra, İngiltere
TarzlarMısır müziği, opera
MesleklerŞarkıcı, aktör, orkestra şefi, iş adamı, müzik öğretmeni, film yapımcısı
Etkin yıllar1951–1977

Abdülhalim Ali Şebâne (Arapça: عبد الحليم علي شبانة), bilinen adıyla Abdülhalim Hâfız, (21 Haziran 1929 – 30 Mart 1977), Mısırlı şarkıcı, aktör, orkestra şefi, iş adamı, müzik öğretmeni ve film yapımcısıydı.[1][2][3][4][5] Ümmü Gülsüm, Muhammed Abdülvahab, Ferit El Atraş ve Şadiye ile birlikte Mısır'ın en önemli müzisyenlerinden biri olarak kabul edilir.[1][6] Popülerliği arttıkça kendisine Esmer Bülbül anlamına gelen 'el-Endaleeb el-Asmar (Arapça: العندليب الأسمر) lakabı verildi.[7] Hâfız, bugüne kadar 80 milyondan fazla albüm sattı.[1][8]

İlk yılları

Abdülhalim Ali Şebâne, Kahire'nin 80 kilometre kuzeyindeki Şarkiye'de bulunan El-Halavat'ta Ali İsmail Şebâne'nin dördüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. İsmail ve Muhammed adında iki erkek kardeşi ve Aliye adında bir kız kardeşi vardı. Annesi onu doğurduktan üç gün sonra doğum komplikasyonları nedeniyle öldü. Birkaç ay sonra babasının da ölmesi onu ve kardeşlerini genç yaşta yetim bıraktı.[2] Birkaç yıl boyunca kötü bir yetimhanede yaşadı. Daha sonra Kahire'deki halası ve amcası tarafından büyütüldü. Bu yıllarda Abdülhalim oldukça fakirdi.[9]

Abdelhalim'in müzik yetenekleri ilk olarak ilkokuldayken ortaya çıktı. Ağabeyi İsmail, Abdülhalim'in ilk müzik öğretmeniydi. 14 yaşında Kahire'deki Arap Müzik Enstitüsü'ne katıldı ve Muhammed Abdülvahab'ın şarkılarını söylemesiyle tanındı. Yüksek Tiyatro Müzik Enstitüsü'nden obua sanatçısı olarak ayrıldı.[10][11]

Müzikal kariyeri

Abdülhalim müzik kariyerinin başında Tanta ve Mahalletü'l-Kübra'daki okullarda müzik öğretmeni olarak çalıştı. 18 Haziran 1953'te Mısır Devrimi'nin birinci yıl dönümü kutlamalarında radyoda şarkı söylemesi planlanan Karem Mahmud'un yerine son dakika değişikliğiyle şarkı söyledi ve Abdülhalim'in radyodaki bu performansı adının duyulmasını sağladı.[12] Abdülhalim'in performansı Mısır milli radyosunun müzik programlama şefi Hâfız Abdülvahab tarafından da dinlendi. Bu olaydan sonra Abdülhalim, Abdülvahab'ın ilk adı olan 'Hâfız'ı, sahne soyadı olarak aldı.[5]

Abdülhalim kariyerinin ilk dönemlerinde, yeni şarkı söyleme tarzı nedeniyle pek olumlu karşılanmadı. Ancak bu tarzını devam ettirdi ve zamanla olumlu tepkiler almayı başardı. Bir süre sonra ise tüm yaş kitleleri tarafından sevilen bir şarkıcı oldu.[13]

Besteci Muhammed Abdülvahab ile birlikte müzik çalışmaları yapan Abdülhalim Ahwak ("Seni seviyorum"), Nebtedi Minen el Hekaya ("Hikayeye nereden başlamalıyız") ve Fatet Ganbena ("Yanımızdan geçti") gibi birçok popüler aşk şarkısına imza attı. Hâfız ayrıca Zay el Hawa ("Aşk gibi geliyor"), Sawah ("Avare"), Hawel Teftekerni ("Beni hatırlamaya çalış"), Aye Damiet Hozn ("Herhangi bir hüzün gözyaşı") ve Mawood ("Kader") gibi şarkılarda Mısırlı şair Muhammed Hamza ile çalıştı.

Kariyeri boyunca ülkesinin ve Orta Doğu'nun en popüler müzisyenlerinden olan Hâfız, her zaman kapalı gişe salonlarda ve stadyumlarda konser verdi.[14] Popülerliğine rağmen, tamamen canlı performans sergilediği için nadiren bir stüdyo albümü yayınladı.[6] Obua, davul, piyano, ud, klarnet ve gitar gibi birçok farklı enstrüman çaldı. Şarkılarının bestelenmesinde her yönüyle yer alan Hâfız, Arap dünyasına pek çok yeni enstrüman tanıtmıştır.[5] Arap dünyasının hemen her ülkesinde ve Avrupa'daki birkaç konser de dahil olmak üzere Arap dünyası dışında da sahne aldı.[1] Ayrıca, milliyetçi şarkılarının büyük çoğunluğunu ithaf ettiği memleketi Mısır'ın yanı sıra, devrimleri ve savaşları sırasında Lübnan, Suriye, Tunus, Cezayir ve Fas gibi Arap dünyasındaki diğer ülkelere ithaf ettiği birkaç şarkısı da bulunmaktadır. Abdülhalim'in tüm müzikal kataloğu 2000'li yılların başında müzik şirketi Mazzika tarafından satın alındı.

Hastalığı ve vefatı

Abdülhalim Hâfız'ın cenaze merasimi.

Abdülhalim, 11 yaşındayken Mısır'da yaygın olarak görülen ve su yoluyla bulaşan bir parazit hastalığı olan şistozomiyaza yakalandı.[15] Hayatının büyük bölümünde bu hastalıktan muzdarip oldu. 1956 yılında Ramazan ayında arkadaşı Mustafa Al-Areef ile yemeğe davet edildiğinde mide kanaması geçirdi. Yapılan tetkiler sonucunda şistozomiyazisin neden olduğu karaciğer sirozuna yakalandığı anlaşıldı. Ülkesinin yanı sıra Rabat, Paris ve Londra'daki hastanelerde tedavi gördü. Abdülhalim Hâfız, 30 Mart 1977 tarihinde Londra'daki King's College Hastanesi'nde 47 yaşındayken vefat etti.

Abdülhalim'in Kahire'deki cenaze törenine aralarında Mısır Başbakanı Memduh Salih'in de olduğu milyonlarca kişi katıldı.[15][16] Vefatının ardından aralarında cenaze yürüyüşü sırasında balkondan atlayarak intihar eden en az dört kadının da bulunduğu kişinin intihar ettiği bildirildi.[15] Abdülhalim Kahire'deki Al Bassatin Mezarlığı'nda defnedildi.

Kişisel hayatı

Abdülhalim Hâfız hiç evlenmemiş olsa da, aktris Soad Hosni ile altı yıl boyunca gizlice evli kaldığı iddia edildi. Bu söylenti hiçbir zaman kanıtlanamazken her iki şarkıcıya yakın olan kişiler de bu söylentiyi yalanladı.[17][18]

Abdülhalim, Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır ve Fas Kralı II. Hasan da dahil olmak üzere Orta Doğu dünyasının birçok çağdaş devlet başkanı ve kralıyla sağlam dostluklar kurdu.[19] Ayrıca Mısırlı şairlerin çoğuyla çok yakın dostlukları vardı.[1]

Mirası

Abdülhalim Hâfız'ın "Khosara" (Arapça: خسارة) adlı şarkısı 1999 yılında Jay-Z'nin "Big Pimpin'" adlı kaydında kullanıldığında Batı dünyasında dikkat çekmişti. "Khosara"dan iki tam ölçü yeniden kaydedilerek şarkının yapımcısı ve telif hakkı sahibi Magdi el-Amroussi'den izin alınmadan kullanıldı. Jay-Z'nin gerçek bir sample yerine interpolasyon kullanması, şarkının kullanımı için telif ücreti ödemekten kaçınmasını sağladı.[20]

Hâfız'ın hayatını konu alan ve başrolünde Ahmad Zaki'nin oynadığı "Halim" adlı uzun metrajlı bir film 2006 yılında gösterime girdi.[21] Aynı yıl Mısır'da "Al-andaleeb hikayt shaab" adlı bir mini dizi çekildi ve başroldeki Şadi Şamel, Abdülhalim'i canlandırdı.[22]

21 Haziran 2011 tarihinde Google, Hâfız'ın 82. doğum gününü bir Google Doodle'ı ile kutladı.[23]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e El-Saket, Ola (21 Haziran 2011). "Remembering Abdel Halim Hafez, the voice of revolution". Al-Masry Al-Youm: Today's News from Egypt. 8 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2011. 
  2. ^ a b "Abdel Halim Hafez". IMDb. 2011. 24 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  3. ^ "The sound of resilience". Al-Ahram. 2011. 25 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  4. ^ "The business of culture". Al-Ahram. 2000. 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  5. ^ a b c Kjeilen, TTore (2011). "Abdel Halim Hafez". LookLex Encyclopaedia. lexicorient.com. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2011. 
  6. ^ a b "Abdel Halim Hafez". Arabic nights. 2011. 21 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  7. ^ "اليوم .. ذكرى رحيل العندليب الأسمر عبد الحليم حافظ". اليوم السابع (Arapça). 20 Mart 2022. 8 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2023. 
  8. ^ "Abd El Halim Hafez". anayou. 2011. 28 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  9. ^ "Abdel Halim Hafez". IMDb. 2011. 24 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2011. 
  10. ^ "Abdel Halim Hafez Biography". AOL Music. 2011. 21 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2011. 
  11. ^ "Abdel Halim Hafez". IMDb. 2011. 24 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2011. 
  12. ^ "Abdel Halim Hafez". Egyptian Figures. 2011. 2 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2011. 
  13. ^ Fahim, Kareem; Cambanis, Thanassis (10 Şubat 2011). "In Tahrir Square, Hopes Mount and Then Are Dashed". The New York Times. 4 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2023. 
  14. ^ "Abdel Halim Hafez". 6lyrics. 2011. 10 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  15. ^ a b c "ABDEL HAFEZ, 46, OF EGYPT, ARAB WORLD'S TOP SINGER". nytimes.com. 2 Nisan 1977. 27 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2023. 
  16. ^ "Abdel Halim Hafez". 5 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2016. 
  17. ^ "Abdel Halim Hafez". A Bridge To Egypt. 2011. 21 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  18. ^ "Abd el Halim Hafez | Alam el Phan". 6 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2011. 
  19. ^ "Abdel Halim Hafez". Egypt State Information Service. 2011. 13 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2011. 
  20. ^ Atia, Tarek (Haziran 2000). "Pimpin' a classic". Al-Ahram Weekly. 5 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2011. 
  21. ^ "Halim (2006)". IMDb. 11 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2023. 
  22. ^ "Al-andaleeb hikayt shaab (TV mini-series 2006)". IMDb. 23 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2023. 
  23. ^ "Abdel Halim Hafez's 82nd Birthday". Google. 21 Haziran 2011. 3 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mısır</span> Kuzey Afrika ve Batı Asyada bir ülke

Mısır, resmî olarak Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika'nın kuzeydoğu köşesi ile Asya'nın güneybatı köşesinde Sina Yarımadası'nı kapsayan kıtalararası bir ülkedir. Kuzeyinde Akdeniz, kuzeydoğusunda Filistin'in Gazze Şeridi ve İsrail, doğusunda Kızıldeniz, güneyinde Sudan ve batısında Libya ile komşudur. Kuzeydoğudaki Akabe Körfezi, Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırmaktadır. Kahire, Mısır'ın başkenti ve en büyük şehridir. İkinci büyük şehri olan İskenderiye ise Akdeniz kıyısında önemli bir sanayi ve turizm merkezidir. Yaklaşık 100 milyon nüfusuyla Mısır, dünyanın en kalabalık 14'üncü, Afrika'nın ise en kalabalık üçüncü ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Müslüman Kardeşler</span> uluslararası Sünni İslamcı örgüt

Müslüman Kardeşler Cemiyeti ya da İhvânü'l-Müslimîn, Arap dünyasının en eski, en etkili ve en büyük İslamcı hareketi olmakla birlikte birçok Arap ülkesindeki en geniş siyasi muhalif örgütüdür. Mısır'da 1928 yılında İslam alimi ve okul öğretmeni olan Hasan el-Benna tarafından pan-İslamist, şeriatçı, dinî-siyasi amaçlarla çalışan toplumsal hareket olarak kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Abdünnâsır</span> 2. Mısır devlet başkanı

Cemal Abdünnâsır Hüseyin, 1954'ten 1970'teki ölümüne kadar Mısır'ın ikinci cumhurbaşkanı olarak görev yapan Mısırlı bir subay ve politikacıydı. Nâsır, 1952 Mısır Devrimi'ne öncülük etti ve ertesi yıl geniş kapsamlı toprak reformlarını başlattı. 1954'te bir Müslüman Kardeşler üyesinin suikast girişiminin ardından örgüte baskı uyguladı. Kendisine karşı yapılan bir suikast girişimine adı karışan Devlet Başkanı Muhammed Necib'i ev hapsine aldı ve idari görevi üstlendi. Haziran 1956'da resmen başkan seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Kahire Üniversitesi</span> Mısır, Kahirede bir devlet üniversitesi

Kahire Üniversitesi, Mısır'ın başkenti Kahire'de yer alan bir devlet üniversitedir. 1908'de, Mısır Üniversitesi adıyla kurulmuştur. Üniversite kampüsü şehir içinde bulunmaktadır. Üniversitenin 200.000 öğrencisi vardır. Kahire Üniversitesi Avrupa tarzında kurulmuş bir sivil üniversitedir. Üniversite bu özelliğiyle bölgedeki diğer üniversitelere örnek teşkil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ümmü Gülsüm</span> Mısırlı şarkıcı, söz yazarı ve oyuncu

Ümmü Gülsüm Mısırlı Arap şarkıcı, söz yazarı ve sinema oyuncusu. Doğu'nun Yıldızı ve Mısır'ın 4. Piramidi olarak da tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">2011 Mısır Devrimi</span> ayaklanma

2011 Mısır Devrimi, 2010-2011 Yasemin Devrimi'nin öncülüğünde, 25 Ocak 2011'den beri Mısır'da devam eden, halkı mevcut yönetime karşı seferber olmaya çağıran sokak gösterileri, protestolar ve sivil itaatsizliklerin bütünüdür. Gösteriler ve isyanların polis şiddeti, olağanüstü hâl, işsizlik, asgari ücretleri azaltma isteği, barınma eksikliği, yiyecek sıkıntısı, yolsuzluklar, ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kötü hayat koşulları üzerine başladığı rapor edildi. 11 Şubat 2011 tarihinde Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, gösteriler nedeniyle istifa etti.

<span class="mw-page-title-main">Hişam Kandil</span> Mısırlı siyasetçi

Hişam Kandil Mısırlı siyasetçi. Mısır'ın eski Başbakanı. 24 Temmuz 2012 tarihinde Devlet Başkanı Muhammed Mursi tarafından atandı. Kandil, 2011 yılından 2012 yılına kadar önceden Su Kaynakları ve Sulama Bakanı idi. Reuters Haber ajansı, Kandil'in Mursi yönetiminde siyasi olarak bağımsız bir üst düzey kamu görevlisi olduğunu bildirdi ama halk Başbakan görevi için olası bir aday olarak kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Abdülfettah es-Sisi</span> 6. Mısır devlet başkanı

Abdülfettah Said Hüseyin Halil es-Sisi, daha yaygın bilinen adıyla Mareşal Sisi, 2014'ten beri Mısır devlet başkanı olarak görev yapan Mısırlı siyasetçi ve emekli subay. Sisi, 2014 yılında Mısır Ordusu'ndan general olarak emekli olmadan önce 2013 ile 2014 yılları arasında Mısır Başbakan Yardımcısı, 2012 ile 2013 yılları arasında Savunma Bakanı ve 2010 ile 2012 yılları arasında Askeri İstihbarat Direktörü olarak görev yaptı. Ocak 2014'te Mareşal rütbesine terfi etti.

<span class="mw-page-title-main">2013 Mısır askerî darbesi</span>

2013 Mısır Askerî Darbesi, Genelkurmay Başkanı Abdülfettah es-Sisi komutasındaki Mısır Silahlı Kuvvetlerinin ülkede devam eden protestolar sırasında hükûmet ve eylemcilere verdiği 48 saatlik uzlaşma süresinin dolması üzerine 3 Temmuz 2013 tarihinde ülke yönetimine yaptığı askerî darbedir.

<span class="mw-page-title-main">Hazım el-Beblavi</span> Eski Mısır Başbakanı

Hazım Abdülaziz el-Beblavi, Mısırlı eski maliye bakanı, ekonomist ve eski Mısır Başbakanı. 2012-13 Mısır protestoları'nda Muhammed Mursi'nin bir devrilmesinde gerçekleşen 2013 Mısır Darbesi sonucunda atanan Cumhurbaşkanı Adli Mansur tarafından, 9 Temmuz 2013 tarihinde hükûmeti kurmakla görevlendirilerek geçici başbakan olmuştur.

Mısır Türkleri olarak da anılan Mısır'daki Türkler, Tolunoğulları (868-905), İhşîdîler (935-969), Memlûk (1250-1517) ve Osmanlı da dahil olmak üzere çeşitli Türk hanedanlarının yönetimi sırasında bölgeye gelen yerleşimcilerin torunları olan kısmi veya tam Türk kökenli Mısır vatandaşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">İstihbarat Genel Müdürlüğü (Mısır)</span>

Genel İstihbarat Müdürlüğü sıklıkla Muhaberat denilen, Mısır istihbarat teşkilatıdır ve yurt içinde ve ulusötesinde bir terörle mücadele odaklı ulusal güvenlik istihbaratı sağlamakla yükümlüdür. Mısır Anayurt Güvenliği GID Askeri İstihbarat Hizmetleri Keşif Dairesi ile birlikte, Mısırlı istihbarat topluluğunun bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şerif İsmail</span>

Şerif İsmail Muhammed, Eylül 2015 ile Haziran 2018 tarihleri arasında Mısır başbakanı olarak da görev yapan Mısırlı mühendis. 16 Temmuz 2013 ve 12 Eylül 2015 tarihleri arasında Petrol ve maden kaynakları bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Abdülvahab</span>

Muhammed Abdülvahab, 20. yüzyılın önde gelen Mısırlı şarkıcısı ve bestecisi. Muhammed Abdülvahab, tıpkı Ümmü Gülsüm, Abdülhalim Hâfız, Ferit El Atraş, Najat Al Sagira ve Leyla Murad gibi önemli Arap müzisyen ve şarkıcılar arasında gösterilir.

<i>Nısf ed-Dünya</i>

Nısf ed-Dünya, Mısır'da yayınlanan, haftalık kadın ve siyaset dergisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Hasan Said</span>

Ahmed Hassan Said, bilişim sektöründe önde gelen Mısırlı bir iş insanı ve Arap Baharı ayaklanması ve eski Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in devrilmesi sonucunda önde gelen bir siyasi figür haline geldi. Said, 2011 Mısır Devrimi başladığında Tahrir Meydanı'ndaydı.

Hossam Ramzy, Mısırlı perküsyoncu ve besteci. Jimmy Page ve Robert Plant, Siouxsie Sioux gibi Batılı sanatçılarla ve Rachid Taha ve Khaled gibi Arap müzik sanatçılarıyla çalıştı.

Mumya: Yılların Sayıldığı Gece,, 1969 tarihli Mısır yapımı film. Yönetmeni Shadi Abdel Salam'ın tek uzun metrajlı filmidir. 43. Akademi Ödülleri'nde En İyi Yabancı Film dalında Mısır adayı olarak seçildi ancak yarışma listesine kabul edilmedi. Film, çeşitli kaynaklarda en iyi 100 Mısır filmi arasında üst sıralarda yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Beliğ Hamdi</span>

Beliğ Hamdi, , özellikle 1960'larda ve 1970'lerde birçok Arap şarkıcı için birçok hit şarkı yaratan ve besteleyen Mısırlı bir şarkıcı, söz yazarı ve besteciydi. Warda'nın en ünlü şarkılarını besteledi ve ikili uzun bir süre evli kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Şirine Abdülvahab</span>

Şirine Sayid Muhammed Abdülvahab, Batı ülkelerinde Sherine olarak da bilinen, Mısırlı bir şarkıcı ve oyuncudur. MBC'nin The Voice: Ahla Sawt programında jüri üyeliği yapmıştır.