İçeriğe atla

Abdülahad Mumend

Abdülahad Mumend
عبدالاحد مومند
Doğum 1959
Ülkesi  Afganistan (1959-2003)
 Almanya (2003-günümüze)
Eğitimi Kabil Politeknik Üniversitesi
Durumu Emekliye ayrıldı
Rütbesi Albay
Meslek Pilot, muhasebeci
Programı Interkosmos
Görev adı Mir EP-3 (Soyuz TM-6/Soyuz TM-5)
Uzayda geçirdiği süre 8 gün 20 saat 26 dk
Ödülleri

Abdülahad Mumend (Peştucaعبدالاحد مومند; d. 1959 Serdebend, Afganistan), Afgan asıllı Alman askerî pilot ve kozmonot. Afganistan Hava Kuvvetleri pilotu olup Soyuz TM-6 mürettebat üyelerinden biri oldu ve 1988 yılında Interkosmos Araştırma Kozmonotu olarak Mir uzay istasyonunda dokuz gün geçirdi.[1] Uzaya çıkan ilk ve tek Afgan vatandaşı ve dördüncü Müslüman olup uzaydan annesiyle telefonda konuştuğunda Peştuca uzayda resmi olarak konuşulan dördüncü dil oldu.[2]

Abdülahad Mumend, 1992 yılında Necibullah yönetiminin devrilmesinin ardından 2003 yılında Almanya'ya iltica ederek Alman vatandaşı oldu.[3]

Kaynakça

  1. ^ Abdul Ahad Momand – The First Afghan in Space (August 29 to September 6, 1988) 28 Ekim 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ "Pashto report on Abdul Ahad Momand the first Afghan who sent to space". YouTube. 11 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2024. 
  3. ^ Meinhardt, Birk (1 Nisan 2010). "Mister Universum". Süddeutsche Zeitung (Almanca). Münih. s. 3. 

Ek okuma

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Karzai</span> Afganistanlı siyasetçi

Hamid Karzai Peştun asıllı Afgan siyasetçi. Afganistan eski devlet başkanıdır. Taliban sonrası ilk devlet başkanıdır. 2001-2004 yılları arasında halk tarafından desteklenen Karzai, 2004 seçimleri sonrası dönemde yönetimde yolsuzluğun artması, ülke çapında Taliban ve El-Kaide militanların tekrar güç kazanmasıyla birlikte hem Karzai'nin hükûmetine karşı hem de ülkenin geleceğine karşı bir şüphe ve güvensizlik ortamı oluştu. 2009 yılı Kasım ayında bir kez daha devlet başkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Peştuca</span> dil

Peştuca ya da Afganca, Afganistan’da ve Pakistan’ın batı kesiminde yaşayan Peştunların konuştuğu dil. Hint-Avrupa dillerinin Hint-İran dilleri öbeğine bağlıdır. Kırk beş harfli bir alfabesi vardır. Bazı sesler Sanskritçede de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Kahramanı</span>

"Sovyetler Birliği Kahramanı", Sovyetler Birliği'nin en yüksek dereceli onur madalyası.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Ömer</span> Talibanın kurucusu ve eski lideri

Muhammed Ömer ya da Batı'da bilinen adıyla Molla Ömer, 1994 yılında Taliban'ı kuran Afgan militandır. 1996-2001 Afganistan İç Savaşı sırasında Taliban, Kuzey İttifakı ile savaşarak ülkenin büyük bölümünün kontrolünü ele geçirdi ve 1996 yılında Ömer'in Yüksek Lider olarak görev yapmaya başladığı Birinci İslam Emirliği'ni kurdu. El-Kaide'nin 11 Eylül saldırılarını gerçekleştirmesinden kısa bir süre sonra Taliban hükûmeti, Amerika'nın Afganistan'ı işgaliyle devrildi ve Ömer saklanmaya başladı. Amerika liderliğindeki koalisyon tarafından yakalanmadan başarıyla kaçtı ve 2013 yılında tüberkülozdan öldüğü bildirildi.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti</span> Afganistanda hüküm sürmüş eski bir devlet

Afganistan İslam Cumhuriyeti, Afganistan Savaşı sırasında 2004-2021 yılları arasında Afganistan'da var olan bir İslam cumhuriyetiydi. 2001'de ABD'nin Afganistan'ı işgal etmesinin ardından Taliban liderliğindeki Afganistan İslam Emirliği'nin ele geçirilmesi sonrası 2004 yılında kuruldu. 15 Ağustos 2021'de ülkenin büyük bölümünün kontrolü Afganistan İslam Emirliği'ne geçti. Afganistan'ın uluslararası olarak tanınan tek meşru devleti olduğu iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">ANA Komando Taburu</span>

ANA Komando Taburu, Afgan Ulusal Ordusu'nun (ANA) bir komando gücüydü. Taliban isyanı sırasında, komandolar Afgan Ulusal Güvenlik Güçlerinin %7'sini oluşturuyordu ancak savaşın %70 ila %80'ini yönetiyordu. Birim yapısı 75. Korucu Alayı'na dayanıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'daki Yahudilerin tarihi</span>

Yahudilerin 2000 yıldan fazla yaşadığı Afganistan'da dış göçler nedeniyle nüfus zamanla büyük miktarda azalmıştır. Afgan Yahudi cemaatleri bugün en çok İsrail'de ve bir kısmı da ABD'de varlıklarını sürdürmektedir. Bugün Afganistan'da Zablon Simintov isimli tek bir Yahudi kalmıştır. Zablon, Afganistan'ın başkenti Kâbil'deki köhne sinagogun bakımıyla ilgilenmektedir; dünyanın çeşitli yerlerindeki Müslüman ve Yahudilerden gelen yardımlarla yaşamını sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan İslam Cumhuriyeti Milli Marşı</span>

Afgan Ulusal Marşı Mayıs 2006'da milli marş olarak Afganistan'da kabul edilmiştir Marşın sözleri Abdul Bari Jahani tarafından ve müzik Alman-Afgan besteci Babrak Wassa tarafından hazırlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Eşref Gani</span> Afgan siyasetçi

Muhammed Eşref Gani Ahmedzay, Eylül 2014-Ağustos 2021 tarihleri arasında Afganistan'ın 5. cumhurbaşkanı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin 2. ve son cumhurbaşkanı olarak görev yapmış Afgan politikacı, ekonomist ve antropolog. Hükûmeti Taliban tarafından devrildi.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz TM-6</span> uzay mekiği

Soyuz TM-6 , Sovyet Uzay İstasyonu Mir ziyaret eden 6. uzay mekiği. Ağustos 1988 yılında fırlatıldı. Üç kişilik mürettebat ile fırlatılmıştı. Mürettebat ; Araştırmacı Doktor Valeri Polyakov, ilk Afgan kozmonot Abdul Ahad Mohmand ve Vladimir Lyakhov.

<span class="mw-page-title-main">Nilüfer Rahmani</span>

Nilüfer Rahmani Afganistan tarihinde ilk kadın sabit kanat hava kuvvetleri pilotu ve 2001 yılında Taliban'ın düşüşünden bu yana Afgan ordusundaki ilk kadın pilottur. Ailesinden ölüm tehditleri almasına rağmen, eğitimini tamamlamak için yılmadı ve 2015 yılında ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülünü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Abdul Raziq Achagzai</span>

General Abdul Raziq Achakzai, Afganistan Ulusal Polis Departmanı'nda görevli rütbeli polis memuru ve askerdir. 1979'da Kandehar Eyaleti, Spin Boldak kasabasında doğdu.

Bulgaristan kozmonot programı, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti'nde insanlı uzay uçuşları yapmaya çabalar. Bulgar insanlı uzay uçuşları misyonu fikri, ilk yapay uydu olan Sputnik 1'in lansmanından önce başlamıştır. Sovyetler Birliği'nin bir Bulgar kozmonotu uzaya göndermesi için gayri resmi bir teklif 1964'te yayınlandı, ancak bu teklif Sovyetler tarafından ciddi olarak değerlendirilmedi. Resmî uzay işbirliği, 1966'da Doğu Bloku ülkelerinin Sovyet uzay teknolojisi ve varlıklarına erişmesine izin veren Interkosmos programının kurulmasıyla başladı.

<span class="mw-page-title-main">Abdüsselam Hanefi</span>

Abdülselam Hanefi Afgan Özbek siyasi ve dini lideri, Taliban'ın üst düzey bir lideri, 2021'den beri Afganistan İslam Emirliği'nden Abdülgani Birader ve Abdul Kabir'in yanında ikinci bir başbakan yardımcısı ve Katar ofisindeki müzakere ekibinin merkezi bir üyesidir. Hanefi ayrıca Taliban hükûmetinde eğitim bakanı yardımcısı olarak görev yaptı.

Afganistan, Peştuca ve Darice olmak üzere iki dilin hem resmi hem de en yaygın olarak konuşulduğu çok dilli bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Georgi İvanov (kozmonot)</span> Bulgar kozmonot ve siyasetçi

Georgi İvanov Kakalov, Bulgar askerî pilot ve kozmonot. Bulgaristan Hava Kuvvetleri pilotu olup Interkosmos Araştırma Kozmonotu olarak Soyuz 33 görevine çıktığında uzaya çıkan ilk Bulgar ve Balkanlar'dan ilk kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Vladimír Remek</span>

Vladimír Remek, Çekoslovak ve Çek askerî pilot, kozmonot ve diplomat. Çekoslovakya Hava Kuvvetleri pilotu olup Interkosmos Araştırma Kozmonotu olarak Soyuz 28 görevine çıktığında uzaya çıkan ilk Çekoslovak vatandaşı, Sovyetler Birliği ve ABD dışında ilk kişi ve ayrıca Avrupa Birliği'nin ilk astronotudur.

<span class="mw-page-title-main">Rakeş Şarma</span>

Rakeş Şarma, Hint askerî pilot ve kozmonot. Hindistan Hava Kuvvetleri pilotu olup Interkosmos Araştırma Kozmonotu olarak Soyuz T-11 görevine çıktığında uzaya çıkan ilk ve tek Hindistan vatandaşı ve ilk Güney Asyalı kişidir.