İçeriğe atla

Abdullah CD

Cik Dat bin Anjang Abdullah
Malaya Komünist Partisi Merkez Komitesi Başkanı
Görev süresi
1988 - 2 Aralık 1989
Yerine geldiğiMusa Ahmed
Yerine gelenMakam Kaldırıldı
Malaya Komünist Partisi Politbüro üyesi
Görev süresi
15 Mayıs 1957 - 2 Aralık 1989
Malaya Ulusal Kurtuluş Ordusu 10. Malay Alayı Komutanı
Görev süresi
21 Mayıs 1949 - 2 Aralık 1989
Kişisel bilgiler
Doğum 2 Ekim 1923
Ölüm 13 Ocak 2024 (100 Yaşında)
Evlilik(ler)
Süryani Abdullah
(e. 1955; Ölüm 2013)
Çocuk(lar) 1

Cik Dat bin Anjang Abdullah (2 Ekim 1923 - 13 Ocak 2024), yaygın olarak Abdullah CD olarak bilinen, Malaya Komünist Partisi'nin (CPM) başkanı ve Genel Sekreteri olarak görev yapan Malezyalı bir politikacıydı.[1]

Gençlik yılları ve kariyeri

Abdullah CD, 2 Ekim 1923'te Parit, Perak'ta Minangkabau asıllı Malay bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Siyasete, İngilizlere karşı Maharajalela Savaşlarına olan ilgiyle başladı. Malay bir genç olarak Kesatuan Melayu Muda'ya (KMM) katıldı. Japon İşgali'nin ilk aşamalarında Perak'ın Lambor bölgesinde KMM'nin sekreteri oldu.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra Abdullah CD, Ekim 1945'te Mokhtaruddin Lasso, Dr. Burhanuddin al-Malay gibi diğer erken dönem solcu Malay liderleriyle birlikte Malay Milliyetçi Partisi'nin (Malayca Parti Kebangsaan Melayu Muda / PKMM) kurulmasında yer aldı.

Ayrıca Malay işçi hareketinin örgütlenmesinden de sorumluydu ve Pan-Malaya Sendikalar Federasyonu'nun (PMFTU) başkan yardımcılığına seçildi.

İngiliz sömürge yönetiminin Haziran 1948'de Malaya'da olağanüstü hal ilan etmesinden kısa bir süre önce, Abdullah CD, Dr. Burhanuddin Helmi ve Ahmad Boestamam, Malaya'nın bağımsızlık mücadelesinin koşullarını ve atılacak adımları tartışmak üzere bir toplantı düzenlediler. İngilizler acil durum ilan ettiğinde ise Abdullah CD, CPM, PKMM, API (Angkatan Pemuda Insaf), AWAS ve PETA'dan birçok üyeyi Malaya ormanlarında İngiliz karşıtı bir gerilla devrimine yönlendirdi. Temmuz 1948'de Kuzey Pahang'da yakalandı ancak kaçmayı başardı. İngilizlere karşı birçok silahlı çatışmaya katıldı ve el bombasının patlaması sonucu ağır yaralandı.[2]

Abdullah CD, 1989'da barış sağlanana kadar 10'uncu Alayın komutanlığını sürdürdü.[3]

2 Aralık 1989'da CPM ile Malezya hükûmeti arasındaki barış anlaşmasını imzalayanlardan biri oldu ve sonunda silahlı mücadele dönemine son verdi.[4]

Özel yaşamı ve ölümü

Abdullah CD, Şubat 1955'te yine CPM'nin liderlerinden biri olan Suriani Abdullah (kızlık soyadı Eng Ming Ching) ile evlendi . Suriani'nin 2013'teki ölümüne kadar Tayland'ın Sukhirin kentinde evli kaldılar. Bu evlilikten Kimliği açıklanmayan bir çocukları oldu.[5]

2 Ekim 2023'te Sukhirin'de eski parti üyeleriyle beraber 100. doğum günü kutlandı.[6][7]

Bu kutlamadan 3 ay sonra 13 Ocak 2024'te sabah saatlerinde Sukhirin'de 100 yaşında hayatını kaybetti.[8]

Kaynakça

  1. ^ "Former CMP chairman Abdullah CD passes away at 100". The Star (İngilizce). 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  2. ^ "Wawancara Dengan Abdullah C.D. | PDF". Scribd (İngilizce). 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  3. ^ "www.bharian.com". 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  4. ^ Arifin, Latifah (13 Ocak 2024). "Former communist party leader, Abdullah CD, dies | New Straits Times". NST Online (İngilizce). 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  5. ^ "Abdullah CD Cause Of Death, Wife, Children, Net Worth, Illness". 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  6. ^ "Former Communist Party of Malaysia chairman Abdullah CD dies at 100". Borneo Post Online (İngilizce). 13 Ocak 2024. 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  7. ^ Vengadesan, Martin (1 Ekim 2023). "COMMENT | Happy birthday to forgotten Malay Marxist centenarian". Malaysiakini. 20 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 
  8. ^ Vengadesan, Martin (13 Ocak 2024). "Former CPM chairperson Abdullah CD dies at 100". Malaysiakini. 13 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Malezya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Malezya, Güneydoğu Asya’da yer alan, doğu ve batı olarak iki kara parçasına ayrılmış, 13 eyaletten oluşan ve parlamenter monarşi ile yönetilen bir ülkedir. Malezya'da toplam 878 adet ada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Jimmy Carter</span> 39. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1977–1981)

James Earl "Jimmy" Carter Jr., Amerikan siyasetçi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 39. başkanı. 1977-1981 yılları arasında başkanlık yapmıştır. Carter Center'daki çalışmalarından dolayı 2002 yılında Nobel Barış Ödülü'nü kazanmıştır. George H. W. Bush'un 30 Kasım 2018'de ölmesinden sonra hayatta olan en yaşlı ABD Başkanı unvanını kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Cohar</span>

Johore Sultanlığı Malezya federasyonu'nu meydana getiren devletlerden biridir. İngilizce Johore olmakla beraber resmi isim Arapça Darul Ta'zim olmaktadır. "Johor" sözcüğünün kökeni Arapçadaki "değerli taş" anlamındaki cevherden gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Singapur</span> Güneydoğu Asyada bir ada ülkesi ve şehir devleti

Singapur, resmî adıyla Singapur Cumhuriyeti, Güneydoğu Asya'da bir ada ülkesi ve şehir devletidir. Ekvatorun 1 derece (137 km) kuzeyinde, Malay Yarımadası'nın güney ucunda yer alan ülke batıda Malakka Boğazı, güneyde Endonezya'ya bağlı Riau Adaları ve doğuda Güney Çin Denizi ile çevrilidir. Ülke toprakları ana ada olan Singapur adası ile 64 ada ve adacıktan meydana gelir. Biri dışında tüm adacıklar Singapur adasının etrafında yer alır. Arazi ıslahı projeleri sayesinde ülkenin yüzölçümü bağımsızlığını kazandığı günden bu yana %25 artmıştır. Dünyanın en yoğun nüfuslu ikinci ülkesi olan Singapur'un nüfusu 5,7 milyondur. Bu nüfusun yalnızca %61'i Singapur vatandaşıdır. Singapur'un resmî dilleri İngilizce, Malayca, Çince ve Tamilcedir. İngilizce ortak dil olarak kullanılır. Ülkenin çok ırklı yapısı anayasa ile güvence altında alınmıştır ve eğitim, konut ve siyaset alanlarında ulusal politikaları şekillendirmeye devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Küba Komünist Partisi</span>

Küba Komünist Partisi, Küba'da işçi sınıfının öncüsü Marksist-Leninist siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">Colin Powell</span> Amerikalı asker ve politikacı (1937–2021)

Colin Luther Powell, Amerikalı asker ve siyasetçi. 1989-93 arasında ABD genelkurmay başkanı, 2001-05 yılları arasında da dışişleri bakanı olarak görev yaptı. ABD tarihinde bu görevlere getirilen ilk siyah kökenlidir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Britanya Komünist Partisi</span>

Büyük Britanya Komünist Partisi,, Birleşik Krallık'ta 1920-1991 yılları arasında faaliyetlerini sürdüren komünist bir siyasi partidir. Fransa ve İtalya'daki gibi bir kitle partisi olamadı.

Malaya Komünist Partisi (MCP) kurulduğu 1930 yılından itibaren yasa dışı konumda İngiltere'nin Malay Yarımadasındaki sömürge yönetiminin sona ermesi için mücadele etmiş olan siyasi parti. Malaya Yarımadasının Japon işgalinde bulunduğu 1942-45 yılları arasında Malaya Halkları Japonya Karşıtı Ordusunu kurmuş ve işgalci Japon Ordusuna karşı gerilla savaşı vermiştir. II. Dünya Savaşının Japonya'nın teslim olmasıyla bitişiyle beraber bölgeye İngilizler geri gelince MCP'nin faaliyetlerine izin verilmiştir. Ancak 1948 yılında taraflar arasında çatışmalar başlayınca ve parti tarafından Malaya Halkları İngiltere Karşıtı Ordusu kurulunca ilişkiler bozulur. Ordu daha sonra Malaya Halkları Kurtuluş Ordusu ismini alacaktır. Gerilla savaşı ilk başlarda İngiltere sömürge yönetimini zorlasa da MCP'nin silahlı mücadele yerine siyasi mücadeleye ağırlık vermesi, İngiliz yönetiminin gerillaların halk desteğini kesmek için toplu tutuklamalar, toplama kampları gibi uygulamalar yapması savaşı İngilizlerin lehine çevirecektir. Gerillalarla mücadele etmek için ilan edilen olağanüstü hâl uygulamaları 12 yıl boyunca sürecek, 1960 yılında sona erdirilecektir. İngiliz kontr-gerilla savaş metotları karşısında yenilgi yaşayan komünist parti Tayland sınırında 500 kişilik bir grup olacak kadar küçülmüştür. 1960 ve 70'li yıllarda parti yeniden örgütlenip silahlı mücadele başlatsa da her seferinde bastırılacaktır. 1989 yılında parti Malezya ve Tayland hükûmetleriyle barış anlaşması imzalar, buna göre parti üyeleri hiçbir takibata uğramadan Malezya ve Tayland'da sivil hayata dönerler.

Malezya Yahudileri Malezya'da yaşayan veya Malezya kökenli Yahudilere denir. Başta Penang olmak üzere ülkenin Kuala Lumpur ve Malacca gibi diğer şehirlerinde de yaşarlar. Yahudilerin çoğu Doğulu olmakla birlikte Avrupa (Aşkenaz) ve Çin (Kaifeng) Yahudileri de bulunur. Çin Yahudileri Çin'den Malezya'ya 1949'da Milliyetçi Çin komünistler tarafından ele geçirildiği zaman kaçmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Malay Federasyonu</span> Eski federativ devlet

The Malaya Federasyonu ; 31 Ocak 1948 ile 16 Eylül 1948 yılları arasında var olan, 9 Malay eyaleti ve 2 Britanyalı Boğazlar Yerleşkesi eyaleti olan Penang ve Malakka'dan oluşan 11 eyaletli fedarasyona verilen addır. Federasyon 31 Ağustos 1957'de bağımsız olmuştur. 1963 yılında Singapur, Sabahve Sarawak'ın eklenmesi ise Malezya adını almıştır. Singapur 9 Ağustos 1965'te bağımsızlığını ilan ederek ayrılmıştır.

Malezya'nın eyaletleri ve federal toprakları, Malezya'nın birinci düzey idari bölümleridir. Malezya 13 eyalet (Negeri) ve 3 federal topraktan oluşan federal bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Zeydan</span> Van Büyükşehir belediye başkanı

Abdullah Zeydan, Kürt asıllı Türk mimar, siyasetçi, Hakkâri eski milletvekili ve mevcut Van Büyükşehir Belediye başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Nikos Zahariadis</span>

Nikos Zachariadis, 1931-1956 yılları arasında Yunanistan Komünist Partisi (KKE) Genel Sekreteri ve Yunan İç Savaşı'ndaki en önemli kişiliklerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Lee Kun-hee</span>

Lee Kun-hee, Samsung'un Yönetim Kurulu Başkanı olan Güney Koreli iş insanı. Samsung'un kurucusu Lee Byung-chul'un üçüncü oğlu olup tahmini 40,8 milyar dolarlık toplam serveti ile dünyanın en zengin kişileri arasındadır.

Şeyh Md Abdullah, 2019'dan 2020'deki ölümüne kadar Diyanet İşleri Bakanı olarak görev yapan Bangladeşli politikacı ve avukat. Ocak 2019'da Dördüncü Şeyh Hasina Kabinesi'ne bakan olarak atandı.

<span class="mw-page-title-main">Ulu lider</span>

Yüce lider, bazen ise ulu lider olarak bilinir, Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki (ÇHC) en önemli siyasi figür için kullanılan gayriresmî bir terimdir. Yüce lider tipik olarak Çin Komünist Partisi'ni (ÇKP) ve Halk Kurtuluş Ordusu'nu (PLA) kontrol eder ve genellikle ÇKP Genel Sekreteri ve Merkezi Askeri Komisyon (MAK) Başkanı unvanlarına sahiptir. Devlet başkanı (başkan) veya hükümet başkanı (prömiyer/başbakan) muhakkak yüce liderdir denilemez – Çin'in parti-devleti sisteminde, ÇKP'nin rolleri siyasi olarak devlet unvanlarından daha önemlidir.

<span class="mw-page-title-main">Bernard Tapie</span> Fransız iş insanı ve siyasetçi (1943 – 2021)

Bernard Roger Tapie, Fransız iş insanı, siyasetçi, aktör, şarkıcı ve televizyon sunucusu.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Malayası</span> Malay Yarımadası ve Singapurdaki 18 ve 20. yüzyıl ortaları arası İngiliz hegemonyası altındaki bir dizi eyalettir

Britanya Malayası, Malay Yarımadası ve Singapur'daki 18 ve 20. yüzyıl ortaları arası İngiliz hegemonyası altındaki bir dizi eyalettir. Hint devletlerini dışlayan "Britanya Hindistanı" teriminin aksine Britanya Malayası genellikle federe ve federe olmayan Malay Devletlerini tanımlamak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">N. Sankaraiah</span>

N. Sankaraiah, Hint siyasetçi ve bağımsız aktivist. Hindistan Komünist Partisi üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">John Fernandez</span> Malezyalı siyasetçi

John Fernandez, Malezyalı siyasetçi.