İçeriğe atla

Abdulla Bey Asi

Abdulla Bey Asi
DoğumAbdulla Bey Ali Bey oğlu Poladov
1841
Şuşa, Yelizavetpol Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm1874
Şuşa, Yelizavetpol Guberniyası, Rus İmparatorluğu
MilliyetAzerbaycanlı
VatandaşlıkRus İmparatorluğu
Tanınma nedeniŞairlik
Dinİslam
Akraba(lar)İbrahim Bey Azer

Abdulla Bey Asi (Azerbaycanca: Abdulla bəy Asi; d. 1841- ö. 1874) Azerbaycanlı şairdir. Asi takma adıyla şiirler yazmıştır.

Hayatı

Abdulla Bey Ali Bey oğlu Asi (Puladov) 1841 yılında Şuşa şehrinde dünyaya gelmiştir. Babası Ali Bey ünlü Azerbaycan şairi Kasım Bey Zakir'in oğludur. Bundan başka, Abdulla Beyin küçük kardeşi İbrahim Bey Azer de şair olmuştur. Aile köken olarak Karabağ Hanları soyundan gelmektedir. Babasını erkən yaşlarında ölümünden dolayı dedesi Kasım Bey Zakir'in himayesinde büyümüştür. İlk eğitimini yerel din adamından almış ve sonradan Medresede eğitim almıştır. Azerbaycan Türkçesiyle birlikte, çok iyi düzeyde Farsça, Arapça ve Rusça bilmiştir. Bundan başka, Ali Şîr Nevaî eserlerini okuyarak Çağatayca'nı da öğrenmiştir.[1]

Asi takma adıyla şiirler yazmıştır. Küçük yaşlarından Azerbaycanca, Farsça ve Çağatayca şiirler yazmaya başlamıştır. Abdulla Bey, Azerbaycan edebiyyatında Beyti-Xamuşan (Sükunet Evi) olarak bilinen şairler cemiyyetinin kurucusu ve başkanı olmuştur. Bu cemiyyet, bir diğer şair cemiyyeti olan Beyti-Sefa (Şenlik Evi) ile yakın dostluk ilişkilerinde olmuştur. Abdulla Bey, Azerbaycan'da o dönem yeni-yeni oluşan modernite yanlısı şairlerden olmuş ve dini çevreleri, feodelite temsilcilerini kendi şiirlerinde eleştirmiştir.[2]

O dönemin ünlü Azerbaycan şairi Seyid Azim Şirvani ile yakın arkadaş olan Abdulla Bey'in eserlerinin çoğu kısmı günümüze kadar ulaşamamıştır. Ulaşan eserleriyse, çoğunlukla Mersiye ve Kaside olarak yazdığı şiirlerdir. Bundan başka, Abdulla bey, Ali Şîr Nevaî'nin etkisi altında Çağatayca Gazel de yazmıştır. Dönemimize ulaşan şiirleri Feridun Bey Köçerli'nin hazırladığı "Azerbaycan edebiyyatı".[3]

1874 yılında Şuşada vefat etmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Anvar, Chingizoglu (2010). Poladovlar. Baku: Soy. ss. 32-39. 
  2. ^ "Абдулла-бек". Литературная энциклопедия. 1929. 2 Haziran 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Garayev, Nasraddin (1987). Poetik məclislər. Baku. s. 526. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Leylâ ile Mecnun</span> Arap efsanesine dayanan aşk hikâyesi

Leylâ ile Mecnun, Arap efsanesine dayanan klasik bir aşk hikâyesidir.

Muhâkemetü'l-Lugateyn, 15. yüzyılın edebî şahsiyetlerinden ünlü Ali Şîr Nevâî tarafından Çağatay Türkçesi ile yazılmış bir dilbilgisi eseridir. Nevâî, edebî dil olarak Türk dilinin Farsçaya nazaran üstün olduğuna inanmış ve Aralık 1499'da tamamlanmış Muhâkemetü’l-Lugateyn'de de iddiasını savunmuştur. Ünlü eserinde iki dilin karşılaştırmasını söz varlığından örneklerle yaparken Farsçaya üstünlüğünü kanıtlamaya çalıştığı kendi dilini Türkî, Türkçe şeklinde beyan etmiştir. Özellikle Türk dilinin hayvan isimleri ve fiil zenginliği yönünden Farsçadan daha üstün olduğunu gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Çağatayca</span>

Çağatayca, Çağatay Türkçesi veya Doğu Türkçesi, 15. yüzyılda Timurluların idaresi altında gelişen ve 15. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına dek Orta Asya'daki Müslüman Türk halkları tarafından ortak yazı dili olarak kullanılan dildir.

<span class="mw-page-title-main">Nesîmî</span> 14. yüzyılda yaşamış Türk divan şairi

İmadeddin Nesimî, 14. yüzyılda yaşamış Hurûfi meşrep Azerbaycanlı divan şairi. Alevilik ve Bektaşilikte Yedi Ulu Ozan'dan birisi olarak kabul edilir.

Tezkire, sözcük anlamıyla "zikredilen, zikri geçen" anlamına gelen, Fars ve Türk edebiyatlarında kişilerin yaşamlarını, eserlerini ve edebi kişiliklerini anlatan eserlere verilen ortak addır. Tezkireler ilk kez İran edebiyatında ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ali Şîr Nevaî</span> 15. yüzyıl Özbek şairi şiirleri

Nizamüddin Ali Şîr Nevaî veya yaygın adıyla Ali Şîr Nevaî, 15. yüzyıl Türk şairi.

<span class="mw-page-title-main">Nizâmî-i Gencevî</span> Fars edebiyatında hamse türünün kurucusu şair

Nizâmî-i Gencevî, Fars edebiyatında hamse türünün kurucusu şair.

<i>Hüsrev ve Şirin</i>

Hüsrev ve Şirin, İran ve Türk edebiyatlarında mesnevilerde işlenen klasik bir aşk macerası.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Cevad</span>

Ahmet Cevad, Azerbaycanlı şair, tercüman, AYB üyesi (1934), profesör (1933), Kuba Halk Eğitim Şubesi müdürü, Gence'de Azerbaycan Tarım Enstitüsü'nde Azerbaycan ve Rus dilleri kürsüsünde öğretmen, doçent, kürsü başkanı (1930-1933), Azerbaycan Devlet Yayınevi'nin çeviri bölümünde editör (1934), "Azerbaycanfilm" stüdyosunda belgesel filmler bölümünün müdürü (1935-1936), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmi devlet marşının sözlerinin yazarı büyük şairimiz Ahmed Cevad'dır. Azerbaycan şiirinde yeni bir edebi okulun temelini atmıştır.

Behişti, 15 yy.'da yaşamış Osmanlı tarihçi ve şair. 1383-1502 yılları arasını anlatan manzum Osmanlı tarihi yazmıştır. Behişti takma adıyla tanınan Ahmed Sinan Çelebi, II. Mehmed dönemi İstanbul subaşılarından Karıştıran Süleyman Bey'in oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Timurlu Hanedanı</span> Timurlu Hanedanı

Timurlu hanedanı, kendini Gürkani, Timur'un soyundan gelen Türk-Moğol kökenli bir Sünni Müslüman hanedanı idi. "Gürkani" kelimesi, Türkçeden Moğolcaya da geçen "damat" anlamına gelen "küḏegü (küregen)" kelimesinin Farsçalaştırılmış şekli olan "Gürkan"dan türemiştir. Gürkan lakabını kullanmasının sebebi ise Cengiz Han'ın soyundan gelen Saray Mülk Hanım ile evlendiğinden, Timurlular Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu Cengiz Han'ın soyundan gelen akrabaları olduğundan, bu hanedan tarafından kullanılmıştır. Timurlu hanedanı üyeleri Fars kültüründen güçlü bir şekilde etkilenerek tarihte iki önemli imparatorluk kurmuşlardır:

Fatma Hanım Kemine 19. yüzyılda yaşamış şairdir.

İbrahim Bey Azer, Azerbaycanlı şairdir. “Azər” takma adıyla şiirler yazmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kasım Bey Zakir</span>

Kasım Bey Zakir, 19. yüzyıl Azerbaycanlı şairdi. Azerbaycan edebiyatında eleştirel gerçekçilik ve hiciv türünün kurucularındandır. 19. yüzyılın ilk yarısının önde gelen Azerbaycan şairi ve hicivcisi, 19. yüzyıl Azerbaycan satirik şiirinin en büyük ustası olarak kabul edilir.

Memo bey Memayi, Azerbaycanlı şairdi. Memayi mahlasıyla yazmıştır. Abdurrahim bey Hagverdiyev'in akrabasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Ali bey Mekhfi</span>

Muhammed Ali bey Meşedi Asadulla bey oğlu Valiyev Azerbaycanlı şair, meclisi-ünsün üyesi. Ehvalati-Karabağ eserin yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Behram Bey Vezirov</span>

Behram Bey Esat bey oğlu Vezirov — Azerbaycanlı devlet adamı, siyasetçi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosunun üyesi ve şair.

Ağababa Zühuri — 19. yüzyılda yaşamış olan Azerbaycanlı şair, edebi cemiyyet olan Beytüs-səfa üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan-Çağatay edebi ilişkileri</span>

Azerbaycan-Çağatay edebi ilişkileri,-Azerbaycan ve Çağatay dilleri ve edebiyatının ilişkisi ve etkisi.

<span class="mw-page-title-main">Bahış Bey Vezirov</span>

Bahış Bey Vezirov — 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk yarısında faaliyet göstermiş Kuzey Azerbaycanlı şair, Meclisi-Feramuşan isimli edebi cemiyyetin üyesi. Bahış Bey Karabağ'ın ünlü asilzadelerinden olan Vezirovlar ailesinde yetişmişti.