İçeriğe atla

Abdulhamid Süleyman Çolpan

Abdulhamid Süleyman Çolpan
Doğum1893
Andican
Ölüm4 Ekim 1938
Taşkent, Özbekistan SSC
MeslekYazar, Tercüman, Gazeteci, Şair
DilÖzbekçe, Türkçe, Arapça, Farsça
MilliyetÖzbekistan Özbek

Etkilendikleri

Abdülhamid Süleyman Çolpan (Özbekçe: Abdulhamid Sulaymon Choʻlpon) (1893, Andican – 4 Ekim 1938, Özbekistan SSC), Özbek yazar, tercüman, şair ve gazeteci.

Hakkında

Asıl adı Abdülhamid Süleymanoğlu Yunusov'dur. Türk dünyası ve batı edebiyatında çalışmaları oldu. 1913 yılından itibaren aktif olarak yazarlığa başladı ve adını duyurdu. İlk makalelerini Sada-yı Türkistan, Sada-yı Fergana ve Türkistan gazetelerinde yazdı. Dönemin önemli olaylarını milliyetçi bir tavır takınarak yazmaya başlayan Çolpan, ses getirdi. 1922'de şiirleri Özbek Yaş Şairleri adlı antolojide yayınlandı. Aynı yılda ilk şiir kitabı Bulaqlar basıldı.

Türkistan'ın parçalanmasından ardından söylediği şu dörtlüğü ünlüdür :

Gülen başkalarıdır, ağlayan ben ben.

Oynayan başkalarıdır, inleyen ben ben.

Egemenlik öykülerini işiten ben ben,

Kulluk şarkısını dinleyen ben ben.

Özbek Sovyet Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte yapılan politikalar ve hükûmetin baskısıyla milliyetçi aydınlarla birlikte Abdülhamid de bir müddet susmak zorunda kalmış, yazılar yazmamıştır. 1925 yılında muhit küçli eken, eğdim boynımnı (etraf güçlüyken boynumu eğdim) diyerek sustuğunu itiraf etmiştir. 14 Haziran 1937'de milliyetçi olması suç sayılmış ve halk düşmanı olarak tutuklanmıştır.

Ölümü

1937'de tutuklanan Abdülhamid Süleyman Çolpan hapishanede gördüğü yoğun işkencelerden sonra 4 Ekim 1938'de kurşuna dizilerek infaz edildi.

Ölümünden Sonra

Hayatta iken yayımlamayan bazı eserleri de bütünüyle 1990 yılında yayınlanmıştır. 1991'de anısına Nevai ödülü verildi. Ayrıca Özbekistan'da cadde ve kütüphanelere ismi verildi.

Makaleleri

  • Bahar Avulları
  • Vatanımız Türkistan'da Temir Yollar
  • Yılda Bir Keçe
  • Şarq Poezdi Keldi
  • Şarq Uyğangan,
  • Çimkent
  • Quturgan Müstemlekeçiler
  • Yol Esdeligi

Tiyatro Eserleri

  • Halil Fereng
  • Çörinin İsyanı
  • Yarqınay Muştumzor
  • Ortaq Qarşıbayev
  • Hucüm

Şiirleri

  • Bulaqlar (1922)
  • Uyganış (1924)
  • Tan Sırları (1926)
  • Saz (1930)
  • Cor (1930)

Tercümeleri

  • Hamlet
  • Boris Godunov ve Dubrovskiy
  • Ana

Romanları

  • Keçe ve Kündüz

Kaynakça

Ben Ben15 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Abdülhamid Süleyman Çolpan19 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Özbekçe</span> Özbekistanın resmî dili olan Türk dili

Özbekçe veya Özbek Türkçesi, Özbekistan'ın resmî dilidir. Türk dillerinin içerisinde sınıflanan Karluk grubuna bağlı bir dil ve tarihî Çağataycanın çağdaş devamı olan Türk yazı dillerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Abdülhak Hamit Tarhan</span> Türk şair, oyun yazarı, diplomat, milletvekili

Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair, oyun yazarı ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Türkistan</span> Orta Asyada tarihî ve coğrafi bölge

Türkistan, Orta Asya'da batıda Hazar Denizi ve Aşağı İdil'den başlamak üzere doğuda Moğolistan'daki Altay Dağları'na, güneyde Kopet-Hindukuş-Kunlun dağlarına, kuzeyde Aral ve Balkaş göllerinin ötesinde Kırgız bozkırına kadar uzanan yüzölçümü 6.000.000 km²'den geniş coğrafî ve tarihî bölge. Nüfusu 2001 yılı itibarıyla 43.210.802'dur.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Salih</span>

Muhammed Salih, sürgündeki Özbek muhalefet lideri, yazar ve politikacı. İlk şiir denemelerini de öğrencilik yıllarında yapar. Özbekistan'da Sovyet baskısına ve komünizme karşı edebi alanda bir mücadele başlatır. Gazetecilik, senaristlik ve 1988–1991 yılları arasında Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanlığı yapar. Milletvekili seçilir. Siyasi dernekler kurar ve 1991'de Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Kerimov'a karşı adaylığını koyar. 1992 yılında baskılar sonucu yurdunu terk etmek zorunda kalır. Bir süre Azerbaycan'da yaşar sonra da Türkiye'ye gelir.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Nazif</span> Osmanlı şair, yazar ve bürokrat

Süleyman Nazif, Osmanlı İmparatorluğu ve cumhuriyet döneminde yaşamış Türk şair, yazar ve bürokrattır.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya Ortaç</span> Türk yazar

Yusuf Ziyaettin Ortaç, Türk şair, yazar, edebiyat öğretmeni, yayımcı ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Faruk Nafiz Çamlıbel</span> Türk şair, siyasetçi, öğretmen (1898 - 1973)

Ahmet Faruk Çamlıbel, Türk şair, siyasetçi, öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğine bağlı özerk devlet

Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, diğer ismiyle Özbekistan SSC, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biriydi. Cumhuriyet, 1924 yılında kuruldu. 1991 yılında Özbekistan Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı.

Munis Faik Ozansoy, Türk bürokrat, şair ve yazar.

Musa Mustafa oğlu Celil(ev) İdil Tatar asıllı Sovyet şair, yazar, aktör, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Basmacı Hareketi</span> Orta Asyanın bağımsızlığı için Rus yönetimine karşı Enver Paşa önderliğinde çıkarılan ayaklanmalari

Basmacı Hareketi, Özbeklerin Sovyet yönetimine karşı Orta Asya'da 1917'de başlattığı ve aralıklı olarak 1934'e değin sürdürdükleri ayaklanma hareketi.

Cumabay, Mağcan Bekenoğlu – Kazak Türkleri edebiyatının 20.asrın başındaki yıldızlarından biri ve önemli bir şairi.

<span class="mw-page-title-main">Üryanizade Cemil Molla</span>

Üryanizade Cemil Molla Osmanlı devlet adamı, hukuk bilgini.

<span class="mw-page-title-main">Tahir Karauğuz</span>

Tâhir Karauğuz, Türk edebiyatında, Kuvay-ı Milliyeci bir şair, yazar, gazeteci ve siyasetçi olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Resul Rıza</span>

Resul Rıza, Azerbaycan şairi. Sosyalist Emek Kahramanı (1980), Azerbaycan Halk Şairi (1960), Azerbaycan Emektar Sanat Adamı (1943), SSCB Devlet ödülü (1951) ödüllerine sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Feyzullah Hocayev</span>

Feyzullah Ubeydullayeviç Hocayev Özbek politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Sani Ahundov</span>

Süleyman Sani Ahundov Çarlık Rusyası ve Sovyet dönemi Azeri şairi ve yazarı.

Dedehan Hasan,, Sovyet Özbek şair, gazeteci, sanatçı, ozan, besteci, kanaat önderi ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Rauf Parfi</span>

Rauf Parfi veya Rauf Parfi Öztürk, Özbek yazar, şair ve çevirmen.

Obid Sodiqovich Sodiqov Sovyet Özbek organik kimyacısı, akademisyeni ve siyasetçi