İçeriğe atla

ABD'de içki yasağı dönemi

Detroit'ta Prohibition dönemi sırasında bir gizli yer altı bira fabrikasında bulunan ekipmanları inceleyen polisler.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki alkol yasağı dönemi ya da "Prohibition" dönemi (Prohibition Era, yani "Yasaklanma dönemi"), 1920'den 1933'e kadar On Sekizinci ABD Anayasası Değişikliği doğrultusunda ülke çapında alkolün satılması, üretilmesi ile taşınmasının yasak olduğu dönemdir. Bu dönemin tanımlayıcı içki yasağı "Prohibition"ın yanı sıra "The Noble Experiment" olarak da biliniyordu. Alkol karşıtı hareketin oldukça kuvvetli baskısı altında 18 Aralık 1917'de ABD Senatosu On Sekizinci Anayasa Değişikliği'ni teklif etti. 36 eyalet tarafından onaylanmasının ardından 16 Ocak 1919'da tasdik edildi, bir sene sonra 17 Ocak 1920'de yürürlüğe girdi. Bazı eyaletler bundan önce zaten eyalet çapında içki yasakları uygulamışlardı.

Yaygın olarak Volstead Act ismi ile tanınan National Prohibition Act, Başkan Woodrow Wilson'ın vetosuna rağmen 28 Ekim 1919'da ABD Kongresi'nce kabul edildi. Bu yasa yasaklanan içkileri belirledi.[1]

İçki yasağı Amerikan mafyasının büyümesinde en büyük itici güç olmuştur. Yasadışı yollarla daha yüksek fiyatlara satılan alkol bu işi yapanların cebini fazlasıyla doldurmuş, derin mafyanın oluşumunda çok etkili olmuştur. Hatta bu yasağın çıkmasında mafya tarafından senatörlere büyük paralar ödendiği söylentileri almış yürümüştü. Alkolün artık yasak olmasına rağmen yasayı uygulamak için az önlem alınmıştı. Alkolün yasadışı olarak üretilmesi ile dağıtılması hızlı bir şekilde yayıldı ve ABD'nin her köşesini ve speakeasy'sini denetleyebilmek için hükûmetin ne vasıtası ne de isteği var idi. Sadece New York şehrinde bu gizlice içki satıldığı "speakeasy"lerin sayısı 1922'de 5.000'den 1927'de 30.000'e ulaştı.[2] 1927 için speakeasy sayısı tahminleri 30.000'den 100.000'e kadar değişkenlik gösterir.[3]

Büyük Bunalım sırasında Prohibition özellikle büyük kentlerde gittikçe popülerliğini yitirdi. 23 Mart 1933'te Başkan Franklin D. Roosevelt, Volstead Act'i bozup belirli alkollü içeceklerin üretilmesi ile satılmasına izin veren Cullen-Harrison Act olarak bilinen bir yasa tasarısını imzaladı. 5 Aralık 1933'te Yirmi Birinci Anayasa Değişikliği'nin imzalanması ile On Sekizinci Değişiklik yürürlükten kaldırıldı.

Kaynakça

  1. ^ Bob Skilnik: Beer: A History of Brewing in Chicago. Baracade Books, 2006. Karşılaştır: The National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, National Institutes of Health, www.alcoholpolicy.niaaa.nih.gov 24 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  2. ^ Jo Durden Smith: MAFIA.Die wahre Geschichte des organisierten Verbrechens; Premio Verlag GmbH Münster; Übersetzung Klaus Helmut; ISBN 978-3-86706-047-9; s.64
  3. ^ "Teaching With Documents: The Volstead Act and Related Prohibition Documents". The National Archives (İngilizce). 14 Şubat 2008. 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Al Capone</span> Amerikalı çeteci (1899 – 1947)

Alphonse Capone veya kısaca Al Capone, İtalyan asıllı Amerikalı mafya lideridir. Tarihin en büyük ve ünlü mafya liderlerinden biri olan Capone, 1920-1933 yılları arasındaki ABD alkol yasağından yararlanarak güçlendi. 1929'da Amerikan ekonomisinin zor günler yaşadığı Büyük Bunalım dönemindeki fırsatlardan yararlanarak gücünü artırdı.

Caz, ilk kez ABD'nin güney eyaletlerinde, 1900'lerin başında gelişmeye başlamış bir Afro-Amerikan müzik türüdür. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında New Orleans, Louisiana'daki Afrikalı-Amerikalı topluluklarda ortaya çıktı. Caz müziği, mavi notalar, senkop, swing, çoklu ritim, atışma ve doğaçlama tekniklerini kullanır; Afrikalı-Amerikalı ve Batı müziği tekniklerinin harmanlanmasıdır. Bu müziğin dünya ile tanışması ise 1917 yılında Dixieland Jazz Band'in ilk plaklarının piyasaya çıkmasıyla olmuştur. 1920 ile 1930'larda popülerliğinin artmasıyla başta ABD olmak üzere tüm dünya genelinde Caz Çağı yaşanmıştır. Caz yalnızca geçmişte değil, bugün dahi çok sevilen ve ünü gün geçtikçe artan müzik türlerinden biridir. 1920'lerin Caz Çağı'ndan bu yana, geleneksel müzik ve popüler müzikte önemli bir müzikal ifade biçimi olarak kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Beş Aile</span>

Beş Aile, 1930'lardan günümüze New York'ta örgütlü suçu işleyen en büyük beş İtalyan-Amerikan mafya örgütlenmeleridir.

<span class="mw-page-title-main">Fordson traktör</span>

Fordson traktör günümüz traktör tasarımını yaratmış olan ve üretimini 1917'den 1964 yılına kadar üretimini sürdüren traktör firması. Ford Motor Şirketi'ne bağlıdır. 1970'li yılların sonunda tutarı ₺ 111.000 olan traktörleri Türkiye'de satışa çıkarmıştır. Özellikle Ford 3600 ve Ford 4600 gibi modelleri Anadolu'nun her yerinde çalışmaya devam etmektedir. Bu dönemde satılan Ford traktörlerinin hepsinin rengi mavidir.

<span class="mw-page-title-main">Eliot Ness</span>

Eliot Ness, Amerikan İçki Yasağı teftiş memurudur. Amerika Birleşik Devletleri'nin Illinois Eyaleti'nin Chicago kentindeki içki yasağını gerçekleştirmek ve teftişte bulunmak amacıyla yaptığı görevle ve ünlü içki kaçakçısı Al Capone'u adalete teslim eden Dokunulmazlar adındaki efsanevi ekibin lideri olarak ün kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri Anayasası</span> Amerika Birleşik Devletleri Anayasası Hakkında

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası, Amerika Birleşik Devletleri'nin en yüksek yasasıdır. Önsöz, 7 madde ve 27 yasa değişikliğinden oluşur. Yetkiyi ulusal ve eyalet hükûmetleri arasında bölerek, federal bir sistem kurar. Anayasa'nın ilk üç maddesi kuvvetler ayrılığı ilkesiyle federal hükûmeti üç bağımsız organa ayırır: Yasama organı, iki meclisli Kongre'den oluşur ve federal yasaları yapmakla yükümlüdür ; Yürütme organının başı olarak Başkan, ulusal yasaların uygulanmasından sorumludur ; ve Yargı organı olarak Yüksek Mahkeme ve diğer federal mahkemeler, kanunları yorumlayarak ve uygulayarak federal mahkemelerde görülmekte olan davaları karara bağlamakla görevlidir.

<span class="mw-page-title-main">Alkol, Tütün, Ateşli Silahlar ve Patlayıcılar Bürosu</span>

Amerika Birleşik Devletleri Alkol, Tütün ve Ateşli Silahlar Bürosu ATF, BATF ve BATFE olarak da bilinen ABD Adalet Bakanlığı'na bağlı federal büro, hükûmet ajansı.

<span class="mw-page-title-main">Reichswehr</span> Almanyanın 1919-1935 yılları arasındaki, Versay Antlaşması hakları sahibi ordusu

Reichswehr, Almanya'nın 1919 yılından 1935 yılına kadar varlığını sürdürmüş, Versay Antlaşması'nın izin verdiği kadar haklara sahip silahlı kuvvetleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Genel grev</span> bir şehir, bölge veya ülkedeki toplam işgücünün önemli bir bölümünün katıldığı grev eylemi

Genel grev, bir şehir, bölge ya da ülkede, nitelik veya nicelik olarak önem taşıyan bir topluluk tarafından yapılan bir hak arama etkinliğidir. Genel grevlerin, siyasi, ekonomik veya bunların her ikisini birden içeren hedefleri olabilir. Bir genel grevin, kendi akış hızını kazanması veya katılanların ya da destekleyenlerin sempatileriyle gelişmesi olasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de genel seçimler</span> TBMM yasama dönemi milletvekillerini belirlemek için yapılan seçimler

Türkiye'deki genel seçimler, Türkiye Büyük Millet Meclisinin yapısını seçimden sonraki beş yıl için belirlemektedir. Milletvekilleri, parti listelerinin kapalı olduğu 87 çok üyeli seçim bölgesinde nispi sistemle veya bağımsız adaylar olarak beş yıllık bir dönem için seçilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Speakeasy</span>

Speakeasy,, yasa dışı olarak alkollü içecek satan kuruluş veya geçmişteki speakeasy'lerin çeşitli özelliklerini taklit eden retro tarzı bar.

<span class="mw-page-title-main">İçki yasağı</span>

İçki yasağı, alkol yasağı ya da prohibisyonizm Alkol ve alkollü içecek üretiminin, taşınmasının ve satışının hukuki olarak yasaklanmasıdır. Bu terim aynı zamanda bazı ülkelerin alkol yasağını zorunlu kıldığı dönemleri isimlendirmek için kullanılır. Alkol yasağı teriminin bir dönemi isimlendirmek için kullanımı tipik olarak Avrupa kültürüne sahip ülkelerinde görülür. İslam ülkelerinde ise şeriata bağlı olarak alkollü içecek tüketimi zaten yasaktır. Bu sıkı disipline karşın islami ülkeler ve onların çeşitli tarihi dönemleri arasında da oldukça farklar görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">William David Upshaw</span> Amerikalı siyasetçi (1866 – 1952)

William David Upshaw, döneminde alkol karşıtlığı ile ün yapmış olan, 1919–1927 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri Kongre üyesi olarak görev alan senatördür.

<span class="mw-page-title-main">Düşük alkollü bira</span> standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biralar

Düşük alkollü bira, standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biraları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Light bira ya da alkolsüz bira olarak da bilinirler. Düşük alkollü biralar genelde lager tipi olarak üretilmesine karşın, ale tipi olarak üretilenleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı</span> Türkiyede bir resmî makam

Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanından sonra devlet protokolünde 2. sırada yer alan makamdır. Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyesidir. Makam, 16 Nisan 2017'de gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile oluşturuldu ve 2018'deki cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yeni cumhurbaşkanının 9 Temmuz 2018'de göreve başlamasıyla yürürlüğe girdi.

<span class="mw-page-title-main">Avustralya Anayasası</span>

Avustralya Anayasası, Avustralya'nın en yüksek yasası olan yazılı bir anayasadır. Avustralya'yı anayasal bir monarşi altında bir federasyon olarak kurar ve federal yürütme hükûmeti, yasama organı ve yargının yapısını ve yetkilerini ana hatlarıyla belirtir.

Engelli ayrımcılığı, anapirofobi veya bazı kaynaklarda ableizm, engelli bireylere yönelik ayrımcılık ve toplumsal ön yargıdır. Engelli ayrımcılığı, karakteristik olarak engellileri engelli olmayanlardan daha aşağıda konumlandırır. Temelinde insanlara "sağlamlık" gibi bazı yetenekler, beceriler ve karakteristik özelliklerin atanması ve yadsınması yatar.

<span class="mw-page-title-main">Kaliforniya Anayasası</span>

Kaliforniya Anayasası, Kaliforniya hükûmetinin görevlerini, yetkilerini, yapılarını ve işlevlerini tanımlayan ABD'nin Kaliforniya eyaleti için birincil düzenleme yasasıdır. Kaliforniya'nın orijinal anayasası, Amerikalı öncüler, Avrupalı yerleşimciler ve Kaliforniya'daki Hispanikler tarafından hem İngilizce hem de İspanyolca olarak hazırlanmış ve Kaliforniya'nın Fethi ve Meksika-Amerika Savaşı'nın ardından ve Kaliforniya'nın 1850'de Birliğe Kabulü öncesinde 1849 Monterey Anayasa Konvansiyonu'nda kabul edilmiştir. Anayasa, 1878-79 Sacramento Sözleşmesini takiben 7 Mayıs 1879'da değiştirildi ve onaylandı.

<span class="mw-page-title-main">Alkol hukuku</span> Vikimedya anlam ayrımı sayfası

Alkol hukuku ya da alkol yasaları, alkolün veya etanol içeren alkollü içeceklerin üretimi, kullanımı, etkisi altında olma ve satışı ile ilgili yasalardır. Yaygın alkollü içecekler arasında bira, şarap, elma şarabı ve damıtılmış alkollü içecekler bulunur. Amerika Birleşik Devletleri alkollü içeceği "hacimce yüzde birin yarısından az olmayan alkol içeren sıvı formdaki herhangi bir içecek" olarak tanımlar ancak bu tanım uluslararası olarak değişir. Bu yasalar, alkol üretebilenleri, satın alabilenleri, bir kişinin ne zaman satın alabileceğini, etiketleme ve reklamı, satılabilecek alkollü içecek türlerini, nerede tüketilebileceği, sarhoşken hangi faaliyetlerin yasak olduğu ve nereden satın alınabileceği ile yasalardır. Bazı durumlarda bu yasalar, 1920'den 1933'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yasakta olduğu gibi, alkol kullanımını ve satışını tamamen yasaklamıştır.

Kaçak kimya, gizlice ve özellikle yasa dışı uyuşturucu laboratuvarlarında yürütülen kimyadır. Daha büyük laboratuvarlar genellikle karaborsada dağıtılmak üzere üretim yapmak isteyen çeteler veya organize suçlar tarafından yönetilir.