İçeriğe atla

Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri

Koordinatlar: 48°42′K 62°11′D / 48.700°K 62.183°D / 48.700; 62.183
Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri
Озёра в низовьях рек Иргиз и Тургай
Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri, Sentinel-2 uydu görüntüsü
Kazakistan üzerinde Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri
Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri
Kazakistan'daki konumu
Harita
Türİç sulak alanlar
KonumAktöbe Eyaleti
En yakın şehirNura
Koordinatlar48°42′K 62°11′D / 48.700°K 62.183°D / 48.700; 62.183
Yüzölçümü348.000 ha (3.480 km2)
Rakımy. 72 m[1]
Açılış1976
KurucuZapovednik ve Vahşi Yaşam Yönetimi Ana Departmanı, Kazakistan Cumhuriyeti
DurumDoğa koruma alanı
Resmî adAşağı Turgay ve Irgız Gölleri
Belirleme11 Ekim 1976
Referans no.108[2]

Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri (RusçaОзёра в низовьях рек Иргиз и Тургай)[3] Kazakistan'da Turgay Depresyonu [en]'nda yer alan bir Koruma alanı'dır. Aktöbe eyaletinin Irgız ilçesinde bulunmaktadır.[4]

Açıklama

Aşağı Turgay ve Irgız Gölleri koruma alanı, Turgay Depresyonu'nun güney kesiminde 348.000 ha (860.000 akre)'lik bir alanı kapsamaktadır. Koruma alanı, Turgay ve onun kolları Irgız ile Ulkayak nehirlerinin havzalarında yer almaktadır. Nehir yatakları genellikle yazın kurumaktadır. Bölge, birçoğu tuzlu olan farklı kökenlere sahip bir dizi göl içerir. Göller kabaca GB/KD yönünde sıralanmıştır, örneğin Kızılkol, Ayrkol, Baitakkol, Kogakol, Zharkol, Zharmakol, Zharkamys, Keltekol, Shuzhyk, Karmakkol, Karpykkol, Maikol, Aidarkol ve Aikol. Saryozek nehri Bokenkol gölünden akar.[5][6]

1976 yılında Ramsar alanı olarak kabul edilmiştir. Bölge, Kazak yarı çöl ekolojik bölgesinin bir parçasıdır.[2][7]

Ekoloji

Turgay-Irgız Gölleri bir Önemli Kuş Alanı'dır. Gölleri çevreleyen arazi çoğunlukla yarı çöl şeklindedir. 100'den fazla farklı su kuşu türü kaydedilmiştir ve bölgede tek seferde 250.000'e kadar kuş gözlemlenmiştir. İlkbahar ve sonbaharda göller boyunca iki ila üç milyon kuş uçmaktadır.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Google Earth
  2. ^ a b "Lakes of the lower Turgay and Irgiz". Ramsar Sites Information Service. 21 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2022. 
  3. ^ "Information Sheet on Ramsar Wetlands - Lakes of the lower Turgay and Irgiz" (PDF). 15 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Ocak 2024. 
  4. ^ "Kazakhstan, National Report, 2021 - Preparation of a report on threats to "Lakes in the lower reaches of the Irgiz and Turgai rivers" and the "Kulikol-Taldykol lake system" according to the measure on preparation of measures to mitigate negative anthropogenic impacts for conservation of the Ramsar and potential Ramsar sites." (PDF). 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Ocak 2024. 
  5. ^ a b "BirdLife Data Zone - Irgiz-Turgay Lakes". 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2022. 
  6. ^ "FEOW Irgyz -Turgai". 12 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2024. 
  7. ^ "Birds in Red Book of Kazakhstan and in IUCN Red Book". 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aral Gölü</span> Kazakistanda çoğu kurumuş olan bir göl

Aral Gölü, Kazakistan - Karakalpakistan (Özbekistan) sınırları içinde olan göldür. Önceki yıllarda 68.000 km² yüz ölçümüyle Asya'nın ikinci, dünyanın dördüncü büyük gölüydü. Son yıllarda aşırı sulama nedeniyle eski yüzölçümünün %90'ını kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Akyatan Gölü</span> Çukurova delta ovasındaki Türkiyenin en büyük lagün gölü

Akyatan Gölü, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova delta ovasında yer alan Türkiye'nin en büyük lagün gölüdür. Delta alanlarının deniz kıyısına yakın alanlarda göller, bataklıklar ve lagünler oluşur. Göl Adana ilinin Karataş ilçesi sınırlarında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Tengiz</span>

Tengiz Gölü veya Deniz Gölü kuzey Kazakistan'ın orta kesiminde yer alan tuzlu bir göldür. Tengiz veya teñiz Türk dillerinde "deniz" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Paradeniz</span>

Paradeniz, Göksu Deltası'nda, Mersin ili sınırlarında bulunan lagün gölüdür. Deltada bulunan dört gölden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sasık Gölü</span>

Sasık veya Kunduk, güney Ukrayna'daki Tuna Deltası yakınında yer alan bir lagün veya limandır. Göçmen, üreyen ve tüy döken kuşlar için önemli olan ve Ramsar listesinde yer alan sulak bir alandır. Yaklaşık 25.000 çift sulak alan kuşu yuvalarını bu alanda yapar ve kuşların mevsimsel nüfusları 100.000 bireye kadar ulaşabilir.

<span class="mw-page-title-main">Astrahan Tabiatı Koruma Alanı</span>

Astrahan Tabiatı Koruma Alanı (Rusça: Астраханский заповедник, Volga'nın Hazar Denizi'nin kuzeybatı kesimlerinde ulaştığı Volga Deltası'nın adalarını ve sulak alanlarını kapsayan bir alanı kapsayan bir Rus zapovednikidir. Koruma alanı geniş sazlık, hasır otu ve söğütlerle kaplıdır ve su kuşları ve yürüyen kuşlar için önemli bir yuvalama alanıdır. Beluga mersin balığı da dahil olmak üzere 50 tür kaydedilen koruma alanı balık bakımından zengindir. Koruma alanı, Astrahan Oblastı'nın Ikryaninsky Bölgesi'nde yer almaktadır. Bölge 1975'ten beri uluslararası öneme sahip bir Ramsar sulak alanının bir parçası olmuştur ve 1984'ten beri Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı içinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hazar ova çölü</span>

Hazar ova çöl ekolojik bölgesi, kuzey bölgesindeki Volga ve Ural Nehri deltaları da dahil olmak üzere Hazar Denizi'nin kuzey ve güneydoğu kıyılarını kapsayan bir ekolojik bölgedir. Bölge nispeten düşük miktarlarda yağış almasına rağmen, yaban hayatı nehir haliçleri ve denizin kendisi tarafından desteklenmektedir. Sulak alanlar, kuş yuvalama ve göçmen dinlenme için uluslararası öneme sahip bir alandır. Ekolojik bölge Palearktik biyocoğrafik bölgesi ve Çöller ve Xeric Çalılıkları biyomundadır. 103.200 milkare (267.300 km2) bir alana sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Bolon Tabiatı Koruma Alanı</span>

Bolon Tabiatı Koruma Alanı Rus Uzak Doğusu'ndaki en eski Rus 'zapovednik'idir. Bolon Gölü'nün güneybatısındaki bitişik Orta Amur Nehri ovalarında yer alır. Koruma alanı, uluslararası öneme sahip sulak alanları kapsamaktadır. Çok sayıda göçmen su kuşları, alanı uzun uçuşları sırasında yuvalama ve dinlenme amacıyla için kullanır. Koruma alanı, Habarovsk kenti ile Komsomolsk-na-Amure arasında, Habarovsk Krayı'nın Amursky rayonunda yer almaktadır. Koruma alanı 1997 yılında kurulmuştur. Koruma alanı 100.000 hektar (390 sq mi) alan kaplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kolsay Gölleri Millî Parkı</span>

Kolsay Gölleri Ulusal Parkı, Kazakistan'ın güneydoğusundaki Tanrı Dağları'nın kuzey yamaçlarında yer alan bir millî parktır. Genellikle "Tanrı Dağları'nın İncileri" olarak anılan, parkın ana varlığı olan Kolsay Gölleri Almatı Eyaleti'nin Raiymbek ilçesi ile Talgar içlesi arasında yer almaktadır. Doğal Kaindy Gölü de parkın içinde yer almaktadır. Park Almatı'nın 120 kilometre (75 mi) güneydoğusunda yer almaktadır. Heyelan-tektonik kökenli göller, yaklaşık olarak 1887 ve 1911'de Kaindy ve Kolsay nehirleri üzerinde oluşmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Çungar-Aladağ Millî Parkı</span>

Çungar-Aladağ Ulusal Parkı, ayrıca Jungar Aladağ veya Çungarya Aladağ, Kazakistan'ın güneydoğusunda Çin sınırında izole kalmış, buzullu bir dağ silsilesi olan Çungarya Aladağları'nın ekolojisini korumak için 2010 yılında kurulan ulusal parktır. Parkın kuruluşunun bir nedeni, kayısı, kızamık, kiraz ve kuş üzümü de dahil olmak üzere yabani meyve ağaçları ormanlarını korumaktır. Parkın yüzölçümünün yaklaşık %1'i, dünyadaki tüm kültürlü elma çeşitlerinin öncüleri olan Malus sierversii ağaçları ile ormanlanmıştır. Park 300 km uzunluğundadır ve Almatı Eyaleti'nin 300 km kuzeydoğusunda, Aksu ilçesi, Sarkand ilçesi ve Alakol ilçesi sınırları içinde yer almaktadır.

Gobi büyük kahverengi yarasası, bir vesper yarasa türüdür. Afganistan, Çin, Hindistan, Moğolistan, Pakistan ve Rusya'da bulunur. Rus zoolog Profesör Kont Nikolay Alekseyevich Bobrinski ilk olarak 1926'da Gobi Çölü'ndeki Altay Dağları'ndan gelen örneği tanımladı.

Altay-Sayan bölgesi, Rusya, Çin, Moğolistan ve Kazakistan'ın birleştiği bölgede, Altay Dağları ve Sayan Dağları'na yakın bir İç Asya bölgesidir. Bu bölge, ılıman bitki çeşitliliğinin dünya merkezlerinden biridir. Biyolojik, peyzaj, tarihi, kültürel ve dini çeşitliliği benzersizdir. Bölgede 317'si endemik olan 700 tehdit altındaki veya nadir tür de dahil olmak üzere 3.726 damarlı bitki türü kayıtlıdır; fauna, %6'sı endemik olan 680 türden oluşmaktadır. Ekosistemi son buzul çağından bu yana nispeten değişmemiştir ve sayga, nerpa ve kar leoparı gibi nesli tükenmekte olan türlere ev sahipliği yapmaktadır. Devam eden uluslararası ve bölgesel çevre koruma girişimlerinin odak noktasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Alagöl Biyosfer Rezervi</span>

Alagöl Biyosfer Rezervi, Kazakistan'da, Alagöl dağlar arası depresyonun orta kısmında, Avrasya'nın çöl bölgesinde bulunan bir UNESCO Biyosfer Rezervi'dir. 2013 yılında kurulmuştur. 193.089 hektar (745,52 sq mi) alan kaplamaktadır. Orta Asya-Hint kuş göç yolu üzerinde yer almaktadır. Koruma alanını sulak alanları, su kuşları için bir bir habitat ve yuvalama alanı olarak küresel öneme sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Turgai Nehri</span> Kazakistanda bir nehir

Turgai, , Kazakistan’ın kuzeybatısında bir nehirdir. Kostanay ve Aktöbe eyaletlerinden geçmektedir. 825 km uzunluğunda ve 157.000 km² drenaj havzasına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Ulkayak Nehri</span> Kazakistanda bir nehir

Ulkayak Kazakistan'da bir nehirdir. 349 km uzunluğunda ve 13.300 km² drenaj havzasına sahiptir. Kostanay ve Aktöbe eyaletlerinden geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Şalkarteniz</span> Kazakistanda bir göl

Şalkarteniz, Kazakistan’da Aktöbe Eyaleti‘nin Irgız İlçesinde bulunan bir tuz gölüdür.

<span class="mw-page-title-main">Köşim Nehri</span> Kazakistanda bir nehir

Köşim ya da Kuşum, Kazakistanda, Batı Kazakistan Eyaletinde, Bayterek, Akjayık ve Janakala ilçelerinden akan bir nehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Kurdım Gölü</span> Kazakistanda bir göl

Kurdım, Kazakistan’da Aktöbe Eyaleti’nin Irgız İlçesi’nde bulunan bir göldür.

<span class="mw-page-title-main">Şubarteniz</span> Kazakistanda bir göl

Şubarteniz, Kazakistan’da Karagandı Eyaleti’nin Ulıtav İlçesi’nde bulunan bir Tuz Gölü’dür.

<span class="mw-page-title-main">Kızılkol Gölü</span> Kazakistanda bir göl

Kızılkol, Kazakistan'da Türkistan Eyaleti'nin Sozak ilçesinde bulunan bir göldür.