İçeriğe atla

Açabeti Kalesi

Açabeti Kalesi

Açabeti Kalesi (Gürcüce: აჩაბეთი) Gürcistan'ın Şida Kartli bölgesindeki Gori Belediyesinde yer alan Açabeti köyünde konumlanmış eski bir kaledir. Kale Liahvi nehrinin sağ kıyısında konumlanmıştır.

Tarihi

Açabeti köyü hakkında fazla bilgi bilinmemektedir. Kaleden ilk kez 16. yüzyılın ortalarında bahsedilmiştir. Açabeti, I. Luarsab'ın İranlılarla yaptığı savaşın merkezi olmuştur. O savaştan sonra uzun bir süre Açabeti'den bahsedilmemiştir. Günümüzde Tshinvali bölgesinde yer alan köy iki parçadan oluşmaktadır: Zemo Açabeti ve Kvemo Açabeti. Gürcü kaynaklarına göre, geç feodal çağda, bu bölge "kralların sarayı ve kalesi" idi. Aynı zamanda tüm vadinin adıydı. Açabeti yakınlarında, Kral II. Erekle, Givi Amilahvari ve ona yardım eden Türk ordusunu 1744'te yenilgiye uğratmıştır. Açabeti, Ançabadzes ailesiyle ilişkilidir, ″Açabeti″ kelimesi ise ″Ançabadzes″lerin yaşadığı yer anlamına gelmektedir. Bu aileden, yeni bir feodal aile olan "Machabeli"ler ortaya çıkmıştır.

İlk kez 16. yüzyılda Açabeti kalesinden bahsedilmiştir. Kale, sağlamlığıyla tanınmıştır.

Kale, ilk zamanlarında sadece küçücük çitlere sahip bir kuleydi. Sonrasında birkaç kez yeniden inşa edilen kale, eski haline kıyasla daha geniş olmuştur.

Literatür

  • Georgia, encyclopedia, Tiflis, 1997.
  • Makalatia S., Liakhvi ravine, Tiflis, 1971
  • Zakaria p., Tskhinvali region, Tiflis, 1987
  • Shida kartli T. I, little and big liakhvi ravine architectural heritage. Tiflis. 2002.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Samtshe</span>

Samtshe, Gürcistan’nın güneybatı kesiminde tarihsel bir bölgedir. Tarihsel Mesheti bölgesinin de bir parçasıdır. Geç Orta Çağ'da, Gürcü atabeglerin yönetimindeki Samtshe-Saatabago tarihsel Mesheti topraklarına genişleyince Samtshe adı daha geniş bir alanı ifade ediyordu. Coğrafi koşulları açısından Samtshe dağlık bir bölgedir; yüzeyi küçük düzlükler ve vadilerle kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan tarihi</span>

Gürcistan tarihi, Gürcistan'da tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan dönem boyunca yaşanan olayları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Aspindza</span>

Aspindza, Gürcistan’ın güney kesiminde, Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Aspindza Belediyesi'nin merkezi kasabadır (daba). Kura ırmağının sağ yakasında, Ahalkalaki ile Ahaltsihe arasında yer alır. Tedavi merkezi kaplıcalarıyla ünlüdür. Nüfusu yaklaşık 2.793’tür (2014).

<span class="mw-page-title-main">Ardanuç</span> Artvinin ilçesi

Ardanuç, Karadeniz Bölgesi’nin doğu ucunda, Artvin iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezidir. Ardanuç adı Gürcüce Artanuci’den gelir. Ardanuç kenti, tarihsel Klarceti bölgesinin en eski yerleşim yerlerinden biridir. Ortaçağda Gürcü hanedanı Bagrationilerin önemli merkezlerinden biri olmuştur. Ardanuç kasabası Artvin kentine 39 kilometre uzaklıktadır. İlçenin rağbetle tüketilen yemeklerinden birisi de çağ kebabıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kolköy, Posof</span>

Kolköy, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Caltanissetta</span> Caltanissetta iline bağlı komün (Sicilya, İtalya)

Caltanissetta, İtalya'nın Sicilya Özerk Bölgesi'nde aynı ismi taşıyan Caltanissetta ili merkezi olan bir komün ve şehirdir.

Klarceti, tarihsel Gürcistan’ın güneybatı kesiminde, tarihi Mesheti’nin bir parçası sayılan bölge. Meydancık ve Ardanuç dereleri havzasını da içine alacak biçimde, Çoruh nehrinin Yalnızçam Dağlarından Karadeniz’e kadar uzanan aşağı havzasını kapsar. Klarceti’nin en eski merkezi Tuharisi kalesidir. Klarceti bölgesi, Kartli kralına bağlı bey (ერისთავი) tarafından yönetiliyordu ve bu beyin ikametgâhı 5. yüzyılın ikinci yarısından itibaren büyük olasılıkla Ardanuç kalesi idi. Kral Vahtang Gorgasal burada geniş ölçekli kültürel ve mimari çalışmalara başladı. Kilise ve manastırlar inşa etti. Merkezi Ahiza’da bulunan yeni piskoposluk merkezi kurdu. Bu dönemde Klarceti, İran saldırılarına karşı mücadelenin köprübaşı mevziisi haline geldi. 8. yüzyılda Bagratlılar hanedanı buraya yerleşti. 9. yüzyılın başında Büyük I. Aşot, Arap saldırıları ve salgın hastalıklarla gerilemiş olan bu bölgeyi canlandırdı ve buraya yeni nüfus yerleştirdi. Bu sırada burada, Grigol Handzteli’nin öncülüğünde yaygın biçimde manastırların inşasına başlandı. 11-13. yüzyıllarda Klarceti’de kültür ve eğitim alanında önemli çalışmalar gerçekleştirildi. Bölge kilise ve manastırlarıyla ünlü hale geldi. Buraya Klarceti’nin “On İki Issız Yeri” adı veriliyordu. 16. yüzyılda Klarceti, Güneybatı Gürcistan’ın başka yerleriyle birlikte Osmanlıların eline geçti. 1918-1921 arasında Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içindeydi. 1921 yılından itibaren ise yeniden Türkiye sınırlarına katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kaspi</span>

Kaspi, Gürcistan'ın Şida Kartli bölgesinde bulunan şehirdir. Bölge olarak Kura Nehri yakınında bulunur ve Gürcistan'ın başkenti Tiflis'e 48 kilometre uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kartli Krallığı</span>

Kartli Krallığı Batı Gürcistan'ın Kartli bölgesinde başkenti Tiflis olan Geç Orta Çağ / Yakın Çağ Gürcü monarşisidir. 1478 yılında Gürcistan Krallığı'nın dağılma süreciyle ortaya çıkmış ve Bagrationi Hanedanı'nın Kahetili kolunun başarısı sayesinde 1762 yılında komşusu Kaheti Krallığı ile birleşene dek varlığını sürdürmüştür. Bu dönemin çoğunda krallık Safevi hanedanlıklarının vasalıydı ancak belirli aralıklarla özellikle 1747 yılından sonra bağımsızlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">İberya Krallığı</span> Antik Gürcü Krallığı

Greko-Romen Coğrafya'da İberya, Gürcü Kartli Krallığı için bir egzonim idi. Doğu ve Güney Gürcistan’da M.Ö. 4. yüzyıl - M.S. 6. yüzyıl tarihleri arasında 882 yıl var olmuş Gürcü krallığıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Prensliği</span>

Abhazya Prensliği, Gürcistan Krallığı içerisinde devam eden iç karışıklıklar içerisinde ortaya çıkmış feodal karakterli eski bir devlettir. Bağımsızlığını kaybetmesinden sonra önce Osmanlı İmparatorluğu tarafından sonra da Çarlık Rusyası tarafından belli ölçüde otonomi elde edip varlığını sürdürse de, 1864 yılında Rusya tarafından tamamen ele geçirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Samtshe Atabeyliği</span>

Samtshe Atabeyliği ya da Samtshe-Saatabago, Samtshe Prensliği olarak da bilinir, Gürcistan'ın Zemo Kartli bölgesinde hüküm sürmüş Orta Çağ Gürcü prensliğidir. 1268'de kurulan prenslik 1334 yılından itibaren "atabagi" unvanı taşıyan Gürcü hükümdarlar tarafından yönetilmiştir. En geniş sınırlara sahip olduğu dönemde sınırları Taşiskari’den Erzurum’a kadar uzanan Samtshe-Saatabago, Cavaheti’nin bir kısmı ile Eruşeti, Kola, Artaani, Acara, Tao, Klarceti ve Şavşeti bölgelerinden oluşuyordu. Osmanlıların eline geçtikten sonra Çıldır Eyaleti’ne dönüştürülen bölge, 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı kayıtlarında Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tmogvi Kalesi</span>

Tmogvi Kalesi Güney Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde bulunan, Kura Nehri'nin sol tarafında kalan ve Vardzia mağara kentinin birkaç kilometre aşağısında konumlanmış bir harabe kaledir.

Kolagiri Kalesi, Doğu Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesindeki Bolnisi belediyesine konumlanmış feodal çağdan kalma bir yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şvilo Kalesi</span>

Şvilo Hisarı, ayrıca bilinen adıyla Şvilo Kalesi, Gürcistan'ın Şida Kartli bölgesindeki Kaspi belediyesinde yer alan bir Orta Çağ kalesidir. Kale, 14. yüzyılda inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çeremi Tarihi Sit Alanı</span>

Çeremi Tarihi Sit Alanı Doğu Gürcistan'ın Kaheti bölgesindeki Gurcaani belediyesinde konumlanmış Çeremi köyünde yer alan bir tarihi ve arkeolojik sit alanıdır. Kompleks, kilisenin kalıntıları, savunma duvarı olan bir kale ve bir mezarlıktan oluşmaktadır. Bu kalıntıların bir kısmı, Erken Orta Çağ Gürcü kroniklerinde bahsedilen, yok olmuş Çeremi kentidir ve Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaheti-Hereti Krallığı</span>

Kaheti-Hereti Krallığı ya da sadece Birinci Kaheti Krallığı merkezi Kaheti bölgesi ve başkenti Telavi olan Doğu Gürcistan'daki erken Orta Çağ monarşisidir. Kaheti Prensliği'nin güçlü yöneticisi Büyük III. Kvirike'nin liderliğinde 1014 yılında ortaya çıkmıştır. III. Kvirike sonunda Hereti kralını yenilgiye uğratarak kendisini birleşik Kaheti ve Hereti'nin kralı ilan etti. Krallık bu tarihten itibaren 1104 yılına kadar birleşik Gürcistan Krallığı'ndan ayrı bağımsız bir devletti. Krallığın toprakları batıda Ksani Nehri'nden doğuda Alicançay Nehri'ne ve kuzeyde Didoeti'den güneyde Kura Nehri'ne kadar uzanan bölgeyi kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Sasireti Muharebesi</span>

Sasireti Muharebesi 1042 yılında Gürcistan Krallığı'ndaki iç savaş sırasında Şida Kartli bölgesinde Kaspi kasabasına çok uzak olmayan Sasireti köyünde gerçekleşen muharebedir. Kral IV. Bagrat'ın ordusunun asi feodal lordu Kldekari Dükü IV. Liparit tarafından kesin bir yenilgiye uğratılmasıyla sonuçlandı.

Giorgi-Malakia Abaşidze bir Gürcü soylusu ve VI. Giorgi olarak 1702'den 1707'ye kadar İmereti kralıdır. Önde gelen Abaşidze ailesinin bir üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Württemberg Hanedanı</span>

Württemberg Hanedanı, yüzyıllarca güneybatı Almanya'da, en son 1918'e kadar Württemberg Krallığı'nda kendi adlarını taşıyan ülkeyi yöneten ve şekillendiren yüksek soylu bir ailedir. Aile adı Wirtemberg'deki ataların kalesinden türetilmiştir - tüm Württemberg eyaleti için ilham kaynağı olmuştur ve aynı zamanda Baden-Württemberg federal eyaletinde de yer almaktadır.