İçeriğe atla

8. Ana Jet Üssü

8. Ana Jet Üssü
Etkin1947-günümüz
Ülke Türkiye
BağlılıkTürk Hava Kuvvetleri
TipiHava Kuvvetleri
BüyüklükTugay
ParçasıTürk Silahlı Kuvvetleri
KarargâhBağlar, Diyarbakır
Komutanlar
KomutanTuğgeneral Gürtaç Kayapınar

8. Ana Jet Üssü Türkiye hava sahasını koruyan kuvvetin karargâhı Diyarbakır'dadır. Diyarbakır Havalimanı'nın hemen yanındadır. Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı'na bağlıdır.[1][2] Görevi terörle mücadele için kara birliklerine gereken ateş desteği sağlamak ve güney sınırlardan gelebilecek tehditlere karşı hava sahasını savunmaktır.[3][4]

1947 yılında kurulan üsse 1952 yılında F-84 Thunderjet uçaklarının gelmesiyle jet uçuşlarına başlanmıştır. 1972'de F-100 Super Sabre, 1984 yılında ise F-104 Starfighter uçakları birliğe katılmıştır. 1994 yılında ise F-16 Fighting Falcon uçakları uçmaya başlamıştır.

1995 yılında Kararlı Güç Harekâtı'na İtalya'dan katılmışlardır. Pakistan'ın kuruluş yıldönümünde ise havadan ikmal yaparak Süveyş Kanalı ve Arap Yarımadası'nı geçerek Pakistan'a ulaşmışlar ve uzun menzil görev icra edebilme kabiliyetini göstermişlerdir.[5][6]

Operasyonları

Türkiye'de güvenlik güçlerine karşı saldırılar düzenleyen PKK'ya karşı ve yurt dışındaki düşman hedeflerine yapılan hava saldırılarında aktif olarak kullanılmaktadır.

Ağustos 2016'da Fırat Kalkanı Harekâtı, Ocak 2018'de Zeytin Dalı Harekâtı, Ekim 2019'da Barış Pınarı Harekâtı ve Şubat 2020'de Bahar Kalkanı Harekâtı operasyonlarında görev aldı. Ayrıca 2015 yılında gerçekleşen Şehit Yalçın Operasyonu'nda, 2016 yılında ise Mart 2016 Ankara saldırısı sonrası da görev aldı.

2019 yılında gerçekleştirilen Barış Pınarı Harekâtına 50 F-16 ile katılarak kara hedeflerini imha etmişlerdir.[7] 

Birimler

F-16C Block 50
  • 181. Filo (Pars) - F-16C/D Block 50/50+ Fighting Falcon (LANTIRN Filo)[8]
  • 182. Filo (Atmaca) - F-16C/D Block 40 Fighting Falcon
  • 202. İrtibat ve Personel Kurtarma Filosu (Şark) - CN-235M-100 & AS-532UL Cougar Mk.1+

Envanter

General Dynamics F-16 Fighting Falcon ABD TürkiyeAvcı uçağı F-16C
F-16D
CASA CN 235 ABDHafif nakliye uçağı CN-235M-100
Eurocopter Cougar  Avrupa BirliğiGenel maksat helikopteri AS-532UL Cougar Mk.1+

Mühimmat

Silah Ülke Türü Versiyonları
Havadan-Havaya Füzeler
AIM-120 AMRAAMAmerika Birleşik DevletleriOrta Menzilli AIM-120A, AIM-120B, AIM-120C-7
AIM-7 SparrowAmerika Birleşik DevletleriOrta Menzilli AIM-7E, AIM-7F
AIM-9 SidewinderAmerika Birleşik DevletleriKısa Menzilli AIM-9E/F/X/M/L/I/S/P3
Havadan-Karaya Füzeler
SOM (füze) TürkiyeSeyir füzesiAGM-75D
Standoff Land Attack Missile Amerika Birleşik DevletleriArazi saldırı seyir füzesiAGM-84H/K
AGM-142 Popeye İsrailHava füzesi AGM-74A
AGM-142 Popeye İsrailHava füzesi AGM-96C
AGM-88 HARMAmerika Birleşik DevletleriHava-yüzey anti-radyasyon füzesi AGM-88B
AGM-65 MaverickAmerika Birleşik DevletleriHavadan karaya güdümlü füze AGM-65G, AGM-65A/B
AGM-154 JSOW Amerika Birleşik DevletleriPlanör bombası AGM-154A-1/C
Bombalar
JDAM Amerika Birleşik Devletleriroket bombası GBU-31, GBU-38
Mark 84 Amerika Birleşik Devletleritahrip bombası CBU-93/95
GBU-12 Paveway IIAmerika Birleşik Devletlerizemin bombası CBU-95/97
GBU-10 Paveway IIAmerika Birleşik Devletlerivaril bombası CBU-97/99
GBU-8/B HOBOS Amerika Birleşik Devletleritomahawk füzesi/bombası CBU-99/101
BLU-109 Amerika Birleşik DevletleriFüze bombası CBU-101/103
CBU-105 WCMD Amerika Birleşik DevletleriMisket bombası CBU-103/105
Matra DurandalFransaPist tahrip bombası

Kaynakça

  1. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan Diyarbakır 8. ana jet üssüne canlı bağlantı". yenisafak.com. Yeni Şafak. 29 Ekim 2019. 30 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2020. 
  2. ^ "Diyarbakır'a savaş uçağı takviyesi: İzinler kaldırıldı". tr.sputniknews.com. Sputnik Türkiye. 9 Ekim 2019. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2020. 
  3. ^ Usul, Ahmet Sertan (2 Mayıs 2019). "Orgeneral Küçükakyüz savaş uçağıyla terörle mücadele harekatına katıldı". aa.com.tr. Anadolu Ajansı. 1 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  4. ^ "Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Orgeneral Hasan Küçükakyüz'ün 8'inci Ana Jet Üs Komutanlığını Ziyareti". hvkk.tsk.tr. Türkiye Hava Kuvvetleri Komutanlığı. 2 Mayıs 2019. 30 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2020. 
  5. ^ "181. Pars Filo: Pars Filo ziyaretinden notlar". facebook.com. 27 Haziran 2013. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  6. ^ "KARTAL SOFRASINDA YENİ YÜZLER". turkiyegazetesi.com.tr. 27 Haziran 2013. 7 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  7. ^ "Dakika dakika Barış Pınarı Harekâtı". sabah.com.tr. Sabah. 10 Ekim 2019. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022. 
  8. ^ "Erdoğan'ın tebrik ettiği 2 özel uçak filosu". Sabah. İnternet Haber. 30 Nisan 2012. 16 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hasan Aksay (asker)</span> Türk asker

Hasan Aksay Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Mürted Hava Meydanı</span>

Mürted Hava Meydanı Ankara ilinin 35 km kuzey batısında, Kahramankazan ilçesi yakınında yer alan, Türk Hava Kuvvetlerinin bir hava meydanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Kuvvetleri</span> Türk Silahlı Kuvvetlerinin hava gücü

Türk Hava Kuvvetleri, Türkiye'yi havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Türk Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük 3. kuvvettir. Türk Hava Kuvvetleri, barışta hava sahasını korumak ve gözetlemek, savaşta ise kara ve deniz kuvvetlerine destek olmak amacıyla kurulmuştur. Türk Hava Kuvvetleri'nin karargâhı Ankara'da bulunmaktadır. 2024 sayımlarına göre envanterinde 537 uçak ve 78 helikopter ile birlikte çok sayıda insansız hava aracı bulundurmaktadır. Avrupa ülkeleri arasında en kalabalık insansız hava aracı filosuna sahiptir. Göktürk-1 ve Göktürk-2 isimli uydular da hava kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. Göktürk-3 ise geliştirme aşamasındadır.

1. Hava Kuvveti Komutanlığı 2003-2014 yılları arasında Türk Hava Kuvvetleri'nin komutası altında Batı hava sahasını koruyan kuvvetiydi. Türk Hava Kuvvetleri'nin 2 ana hava kuvvetinden biriydi. Karargâhı Eskişehir'deydi.

2. Hava Kuvveti Komutanlığı, 2003-2014 yılları arasında Türk Hava Kuvvetleri'nin komutası altında Doğu hava sahasını koruyan kuvvettir. Türk Hava Kuvvetleri'nin 2 ana hava kuvvetinden biriydi. Karargâhı Diyarbakır'dadır.

<span class="mw-page-title-main">Akın Öztürk</span> Türk asker

Akın Öztürk, Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı</span> Türk Hava Kuvvetlerinin ana muharip unsurlarını tek bir çatı altında toplayan ordu büyüklüğündeki askerî birlik

Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı, tüm muharip unsurları bünyesinde toplayarak Türkiye hava sahasını korumak ve savaş şartlarında gereken hava operasyonlarını gerçekleştirmekle görevli kuvvettir. Karargâhı Eskişehir'dedir. Türk Hava Kuvvetleri'nin ana hava kuvvetidir. Bünyesinde 8 Ana Jet Üssü, 1 Tanker Üssü, 1 Füze Üssü ve 1 İnsansız Uçak Sistemleri (İUS) bulunmaktadır, bu üslere bağlı 6 Av-Önleme Filosu, 7 Av-Bombardıman Filosu, 2 Foto/Keşif Filosu, 1 Havada Yakıt İkmal Filosu, 1 F-16 Eğitim Filosu, 1 Jet Muharebe Eğitim Filosu, 1 Silah ve Taktikler Filosu, 1 Havadan Erken Uyarı ve Kontrol Filosu, 1 Akrotim Filosu ve kuvvet komutanlığına doğrudan bağlı 2 İrtibat ve Arama-Kurtarma Filosu bulunmaktadır. Ayrıca, NATO/CAOC-6 karargahına ev sahipliği yapan Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığına bağlı yedek hava meydanları, radar mevzi komutanlıkları, üslere bağlı hava savunma birlikleri ve arama-kurtarma kolları da bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Abidin Ünal</span> Türk asker

Abidin Ünal (1953) Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

Halil Sözer, Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

Cumhur Asparuk (1941) Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Şehit Yalçın Operasyonu</span>

Şehit Yalçın Operasyonu, Türkiye'de Irak ve Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) gerçekleştirdiği 2015 Suruç saldırısı akabinde 23 Temmuz 2015 tarihinde Suriye tarafından açılan ateşle Astsubay Yalçın Nane'nin ölümü ve angajman kurallarınca karşılık verilmesinin ardından sabaha karşı F-16'larla 3 IŞİD hedefi vurulmuş yine akabinde 25 Temmuz 2015 tarihinde 22:55'te Diyarbakır 8. Ana Jet Üssü'nden kalkan F-16 Irak hava sahasına girerek PKK'ya ait Zap, Metina, Basyan, Kandil, Hakurk, Sinat, Haftanin, Avaşin ve Gara kamplarını vurdu. Operasyonlara astsubay Yalçın Nane'nin adı verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">9. Ana Jet Üssü</span>

9. Ana Jet Üssü, Balıkesir'in Altıeylül ilçesinde konuşlu bulunup Batı Karadeniz, Trakya, Marmara ve Ege hava sahasından sorumludur. 1951 yılında Türkiye'nin ilk jet üssü olarak kurulmuştur. Mart 1952'de 8 adet F-84G getirilmesinin ardından yıl sonuna kadar tüm filolar jet uçakları ile donatılmıştır. 1994 yılında F-16 C/D uçaklarıyla modernize edilmiştir. 191. Kobra Filo 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı'na, 1999 yılında ise Kosova Harekâtı'na katılmıştır. 15 Temmuz sonrası 2018'de duraklatılan 191. filo, 2021 yılında tekrar aktif hale getirilmiştir. Daha sonra pilot açığı nedeniyle 192. Filo kapatılmış ve 192. Filo'ya ait uçaklar 191. Filo bünyesi altına alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">5. Ana Jet Üssü</span>

5. Ana Jet Üssü, Amasya'nın Merzifon ilçesinde konuşlu olup Muharip Hava Kuvveti Komutanlığına bağlıdır. Karadeniz Bölgesi'nin hava savunmasından sorumludur. Hava savunma sistemlerinin baskılanıp imha edilmesinde görev alan SEAD sistemi bu birlikte bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">3. Ana Jet Üssü</span>

3. Ana Jet Üssü, Konya'da konuşlu olup Muharip Hava Kuvveti Komutanlığına bağlıdır. Üste her yıl birçok ülkenin hava kuvvetlerinin katıldığı Anadolu Kartalı tatbikatı düzenlenmektedir. Aynı zamanda NATO üssü olarak da kullanılmaktadır. Türkiye'nin tarafsız kaldığı Irak Savaşı sürecinde NATO tarafından getirilen AWACS'lar burada üslenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Küçükakyüz</span> Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı

Hasan Küçükakyüz, Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">1. Ana Jet Üssü</span>

1. Ana Jet Üssü, Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığı'na bağlıdır. Eskişehir'de bulunur. Yerli olarak üretilen ve geliştirilen silah ve mühimmatların denemelerinin yapıldığı 401.Test Filo Komutanlığı bu üste bulunmaktadır.

Atilla Gülan, Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

<span class="mw-page-title-main">2022 Tayvan Hava kuvvetleri F-16 Fighting Falcon kazası</span>

2022 Tayvan Hava kuvvetleri F-16 Fighting Falcon kazası 11 Ocak 2022'de kalkıştan yarım saat sonra Çin Cumhuriyeti Hava Kuvvetlerine ait bir F-16V'nin denize düşmesidir. Güney Tayvan'daki Çiayi Üssü'nün Dördüncü Taktik Avcı Kanadı pilotu Chen Yi'nin yönetiminde 14.25'te kalkan F-16V Fighting Falcon avcı uçağı atış eğitimi için havalandıktan yarım saat sonra radardan kayboldu.

151.Filo, çağrı adı "Tunç" olan filo Merzifon'daki 5. Ana Jet Üssü'nde bulunur. HARM füzesine sahip olan Türkiye'deki tek filodur. 1940 yılında ilk önce Çorlu'da üstlendiler. İlk adı "Kasırga" olan filo, ilk yıllarında Spitfire kullandı. Ardından P-47 C/D uçağına ve 1972 yılında da F-5 uçağına geçtiler. 1997 yılında F-16 Block 40 Fighting Falcon uçağına geçiş yapan filo, günümüzde de aktif olarak hizmet vermektedir. Filonun büyüklüğü Alay seviyesindedir. Ayrıca filo Suriye İç Savaşı'ndaki S-300 Hava Savunma Sistemleri'ni imha etmek amacıyla bölgeye ilk önce giden uçak filosudur.Anadolu Kartalı Tatbikatı'nda Türkiye'yi temsil etmektedir.

6. Ana Jet Üssü Balıkesir'in Bandırma ilçesinde bulunan jet üssü. Muharip Hava Kuvveti Komutanlığına bağlıdır.