İçeriğe atla

5.56×45mm NATO

5.56x45mm NATO (Solda), .30-30 Winchester (ortada) ve 7.62×51mm NATO (sağda)

5.56×45mm NATO (resmî NATO adlandırması 5.56 NATO, beş-BEŞ-altı), 1970'lerin sonunda Belçika'da FN Herstal tarafından geliştirilen kenarsız, darboğazlı, vasat mermi ailesinden bir tüfek mermisidir.[1]

7.62×51mm NATO mm'lik mermilerin büyük olması ve geri tepmesinin daha yüksek olması nedeniyle 5.56 mm'lik mermilere geçildi. Bu merminin ortaya çıkmasının diğer amaçları; düşmanı öldürmeden yaralı bir şekilde bırakmak ve düşman askerlerinin yaralı ile ilgilenirken zaman kaybetmesini sağlamak, 7.62×51mm NATO mühimmatından daha küçük olması sebebi ile daha fazla merminin askerler tarafından taşınmasını sağlamaktır. Kısaca bir askerin normal koşullarda taşıyabileceği 7.62×51mm NATO'nun iki katı kadar 5.56 taşıyabilir ayrıca verdiği zararın da avantajı çok daha üstün sayılabilir.

Bu kalibre tam anlamıyla bir piyade tüfeğinin ideal kalibre özelliklerini taşımakta ve üstünlüğü Vietnam Savaşı ve sonrası kanıtlanmış durumdadır. Günümüzde üretilen yeni piyade tüfeklerinin çoğu bu mühimmat için üretilmektedirler ancak serviste olan birçok keskin nişancı tüfeği, daha kesin sonuçlar güttüğü ve daha uzak mesafelerde tam etki oluşturması gerektiği için küçük ve hafif olan bu kalibre yerine 7.62×51mm NATO mühimmatıyla donatılmış durumdadır.

Balistik performans

Birleşik Devletler ordusunun saldırı tüfeklerinde kullanılan standart mühimmat olan M855'in 4 g ağırlığındaki çekirdeği 508 mm'lik M16 namlusuyla ateşlendiğinde 943 m/s'lik (meter/second) çıkış hızı ve 1787 J çıkış enerjisi elde edilir.[2]

Yapısı

.22LR kalibresi söz konusu bu merminin çapından yalnızca 0.06mm daha küçük olmasına rağmen, çok daha küçük bir kovan dolayısıyla daha az barut ve çok daha küçük bir çekirdek içermektedir. .223 Remington 5.56x45mm'nin atası olarak kabul edilir ve söz konusu fişekten %25 daha az basınca sahiptir. 5.56x45mm NATO 430 MPa (62,367 psi)basınca sahiptir.

Kullanan silahlar

bir STANG şarjör içinde 5.56x45mm NATO mermileri
bir STANG şarjör içinde 5.56x45mm NATO mermileri

Kaynakça

  1. ^ Watters, Daniel. "A 5.56 X 45mm "Timeline"". wayback.org. 9 Şubat 2004'te orijinalinden arşivlendi. 14 Mart 2021'de erişildi.
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mermi</span> ateşli silahlarda kullanılan fişeğin atış anında namludan fırlatılan bileşeni

Mermi, ateşli silahlarda kullanılan fişeğin atış anında namludan fırlatılan bileşenidir. Ateşli silahlar tarafından atılan delici, patlayıcı madde, kurşun. Küçük çaplı ateşli silahlar ile ağır ateşli silahların mermileri farklıdır. Tüfek, tabanca gibi küçük silahların mermisi çarpma etkisiyle hedefi deler. Büyük çaplı, ağır ateşli silahlar olan topların mermileri ise hedefi bulduğunda ya da havada patlar.

<span class="mw-page-title-main">FN P90</span>

P90Oz, FN Herstal tarafından üretilen bir hafif makineli tüfek (SMG) ve kişisel yarı otomatik savunma silahı (SDW)'dır. 50 adet 5.7x28mm mermi alan şarjörü, silahın üzerine yatay biçimde yerleştirilir.

FN SCAR, FN tarafından üretilen modüler saldırı tüfeklerinin adıdır. Amerika Birleşik Devletleri Özel Harekât Komutanlığı (SOCOM) tarafından 15.10.2003 tarihinde açılan tüfek ihalesi için üretilmiştir ve belirtilen şartlara göre birinci gelerek SCAR ismini almıştır. SCAR serisi tüfekler 2 ana gruba ayrılır, birincisi SCAR-L'dir (SCAR-Light-Hafif) ve 5.56x45mm NATO mermisi kullanır. İkinci tüfek ise 7.62x51mm NATO mermisi kullanan SCAR-H'dir (SCAR-Heavy-Ağır). İki tüfeğinde CQC ve keskin nişancı gibi varyasyonları bulunur. 2006 sonlarına göre silah son geliştirme ve test aşamalarındadır. Ayrıca Amerikan Ordusu içinde SCAR-L Mk 16, SCAR-H'de Mk 17 olarak bilinir. Genel düşünce, yakın zaman içerisinde özel kuvvetlerde M-4, M-14, Mk11, M16, Mk25 gibi silahlar yerlerini SCAR modellerine bırakacaktır. SCAR serisi tüfeklerin birçok varyasyonu bulunsa da süngü takılabilen bir modeli yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Bullpup</span>

Bullpup, şarjörün ve mermi sürme mekanizmasının tetik mekanizmasının arkasına ve dipçiğin içine yerleştirildiği tüfek tipidir. Burada amaç silahın boyunu ufaltırken namlu boyunun aynı bullpup tasarım ile eşdeğer bullpup olmayan konvansiyonel tasarım ile aynı kalmasıdır, genellikle zırhlı personel taşıyıcı, zırhlı muharebe aracı, helikopter veya uçak yolcu ya da pilot kabini, denizaltı ve gemi içindeki ve dar koridorlardaki piyade düşünülerek tasarlanmıştır.

Piyade tüfeği, seçici ateş'e sahip askerî tüfek türüdür. Orta derece hartuç ve çıkarılabilir bir şarjör kullanır. En eski askeri sınıf olan piyadenin ana muharebe silahıdır. Kullanımı standarttır. Sualtı tüfek, muharebe tüfeği, bullpup, saldırı silahı gibi türleri bulunur. 20. yüzyılın sonunda, saldırı tüfekleri dünya ordularının çoğunda standart silah haline gelmişti. Çoğu halde tam güçlü tüfekler ve hafif makineli tabanca'ların yerini aldı.

<span class="mw-page-title-main">.308 Winchester</span> NATO üretimi mermi

.308 Winchester, 30-06 SpringField fişeğinin yerini almak için .300 savage kalibresinden geliştirilmiş bir mermidir. Vuruş gücü ve menzil olarak 30-06 Springfielde benzer ancak kovan boyu kısaltılmıştır. 30-06 SpringField fişeğinin uzun olması nedeniyle yeni nesil otomatik silahlarda tutukluk yaptığı görülmüştür. Sorunun çözümünü araya ABD Winchester firmasıyla T64E3 kod adıyla yapılan ortak çalışmada ilk olarak 1952 senesinde Winchester için özellikle ticari ve sportif/av amaçlı geliştirilmiş fişeğin başarısının ardından 2 sene sonra NATO bünyesinde .308 winchesterın üzerinden NATO'da yaygın olarak kullanılan 7.62x51mm NATO geliştirilmiştir. bu iki mermi birbirinden sade 0.2mm çap farkı gösterip çok küçük kovan yapısı farkına sahipler. Çekirdek çapı 7.82mm(0.308 inç) dir. 30-06 SpringField mermisinin 63mm olan kovan boyu 51mm'ye indirilmiş; kovan hacim kapasitesinde fazla azalma olmaması için kovan çapı yaklaşık 1mm kadar genişletilmiştir. Yani kovan hacmi fazla değişmeme şartıyla boyu kısaltılmış olan fişek görünüm olarak 30-06 Springfield fişeğinden daha kısa ve şişman bir yapıya sahiptir. Winchester o dönemde üretimde olan(ve hala üretimi devam eden) Winchester Model 70'te 308 winchester kalibresini kullanmış ve başarılı modelinin başarısını katlamıştır. bu silah vietnam savaşı döneminde ABD birliklerince keskin nişancı tüfeği olarak kullnılsa da başarısını daha çok Polis özel birliklerinin keskin nişancı tüfeği ve ayrıca çok başarılı bir av silahı olarak göstermiştir. daha önce de belirtildiği gibi .308 winchester askeri kullanımdan ziyade sivil kullanım için üretilen bir kalibredir. ancak onun çok az farklı olan modeli 7.62x51mm NATO, NATO ülkelerinde yaygın olarak kullanılan bir kalibredir ve G3'ten tut birçok keskin nişancı tüfeğine kadar yaygın bir kalibre olarak kullanılmaktadır. sivil kullanıma açık olan .308 winchester kalibre yivli av tüfekleri 7.62x51mm NATOyu kullanabilseler de silah performansı bu tip kullanımda ciddi olarak düşmekte ancak bir tehlike arz etmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">7.62×39mm</span>

7.62×39mm tüfek mermisi, SSCB tarafından II. Dünya Savaşı sırasında tasarlanmış, savaştan kısa süre sonra seri üretimine başlanan ve bu mühimmata uyumlu AK-47 ile özdeşleşmiş güçlü bir mermi kalibresidir.

<span class="mw-page-title-main">M249</span> Amerikan yapımı, 5.56mm kalibrelik mermi kullanan, tam otomatik bir hafif makineli tüfek

M249 Takım Otomatik Silahı, Amerikan Ordusu için FN MINIMI modelinden geliştirilerek üretilmiş bir makineli tüfektir. İki silah da 5.56x45mm NATO mermisi kullanan hafif makineli tüfek sınıfında olup Fabrique Nationale de Herstal (FN) firması tarafından üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kbs wz. 1996 Beryl</span>

Kbs wz. 1996 Beryl, Polonya yapımı 5.56 mm saldırı tüfeği dir. Radom şehrindeki Łucznik Arms Factory isimli şirket tarafından tasarlanmış ve üretilmiştir. Tüfek, Polonya Silahlı Kuvvetleri tarafından 7.62 mm ve 5.45 mm Kalashnikov yerine kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">M16</span> Amerikan menşeli piyade tüfeği ailesi

Bu madde M16 tüfeği hakkındadır. Gökcismi Messier 16 için Kartal Bulutsusu maddesine bakın.

<span class="mw-page-title-main">Hafif makineli silah</span>

Hafif makineli tüfek, tek bir askerin herhangi bir yardımcıya ihtiyaç duymadan taşıyıp kullanabilmesi için tasarlanmış tüfektir. Genel olarak ön hatlardaki piyadelere destek vermek için kullanılır. Hafif makineli tüfekler normal bir silah gibi veya bir taktiksel araç olarak da tanımlanabilir.

<span class="mw-page-title-main">Heckler & Koch HK417</span>

Heckler & Koch HK417 ya da bilinen adıyla HK417, Alman Heckler & Koch silah firmasının piyade tüfeği olarak ürettiği bir silahtır. 7.62x51mm NATO mühimmatını kullanır. Bu tüfek bir bakımdan 5.56x45mm NATO'luk HK416'nın 7.62x51mm NATO mermisini kullanan bir versiyonudur. Silahların özellikleri mühimmatları dışında hemen hemen aynıdır. HK417 de HK416 gibi sağlamdır, örneğin içine su ve kum dolmasına rağmen çalışır.

30-06 Springfield, 1906'da ABD'de tasarlanan ve 7.62x51mm NATO 'dan önce ABD birlikleri tarafından beğeniyle kullanılan bir kalibre çeşidiydi. Metrik karşılığı 7.62x63mm'dir. Bu fişek efsanevi İkinci Dünya Savaşı tüfekleri olan M1903 Springfield, Browning Automatic Rifle (BAR), M1919 Browning Machine Gun ve M1 Garand gibi tüfeklerin kalibresini oluşturmaktaydı. 30 mermi çekirdeğinin çapını ve 06 fişeğin tasarlandığı dönemde yürürlükte olan bazı fişek adlandırma metotlarına göre tasarım tarihi olan 1906'nın 06'sından oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">7.62×51mm NATO</span>

7.62x51mm NATO mermisi, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra özellikle savaşın getirdiği hızlı silah değişim ve gelişmesinin ürünü olarak üretilen tam/yarı-otomatik silahlarda kullanılmak üzere 30-06 SpringField kalibresinin kovanının uzun olması nedeniyle yaşanan tutukluk sorununun giderilememesi ve yeni bir kalibreye ihtiyaç duyulmasından dolayı T64E3 kod adıyla Winchester firmasıyla ortak çalışma sonucunda oluşturulan kalibredir. ilk olarak 1952'de sportif amaçlarla kullanılan .308 Winchester kalibresi Winchester'ın Model 70 tüfeği için geliştirildi ve ardından iki sene sonra onun askeri versiyonu olan ve çok az bir farkı olan 7.62x51mm tanıtıldı. Bu kalibre ABD'de ilk olarak M14'te kullanıldı ve başarısını kanıtladı; ancak kısa süre sonra ortaya çıkan 5.56x45mm kalibresi piyade tüfeklerinde bu kalibreye üstünlüğünü kanıtlayıp bu kalibreyi solladı. O tarihten günümüze söz konusu 7.62x51mm kalibresi keskin nişancı tüfekleri ve makineli tüfeklerde üstünlüğünü ispatlamıştır ve yüksek miktarlarda üretimine devam edilmektedir. Türkiye'nin değiştirmek için çalışmalar olsa da halen ana ordu silahı olan G-3 bu kalibreyi kullanmaktadır. Diğer bu kalibredeki silahlardan ise keskin nişancı tüfeği olarak; PSG-1, M110 SASS ve M24 SWS, Piyade tüfeği olarak; HK417, FN SCAR, makineli tüfek olarak M240 makineli tüfek, M1919 Browning machine gun'ın ve FN MAG ve tabi bunlara ilaveten birçok silah daha sayılabilir. Genel olarak piyade tüfekleri ele alındığında yeni dizayn HK417 gibi silahlar sadece güçlü bir kalibreye ihtiyaç duyulup 5.56x45mm NATO yetersiz kaldığı yerlerde kullanıldığını görebiliyoruz ancak makineli tüfek ve keskin nişancı tüfeği gibi mutlak güce gerek duyulduğu yerlerde ve acı bir gerçek olarak "yaralamak değil öldürmek" gerekliliğinin %1,0 olduğu yerlerde bu kalibrenin üstünlüğü tartışılmazdır. SSCB yapımı silahlarda bu sorun baştan biraz farklı ve zamanının gerekçelerine göre farklı çözülmüştür. Sovyet yapımı silahlarda 7.62 kalibresi iki fişek ile tasarlanmış ve kullanıma girmiştir. AK-47 gibi piyade tüfekleri ve benzeri sovyet piyade tüfekleri 7.62x39mm ile donatılmış Dragunov SVD gibi keskin nişancı tüfekleri ve makineli tüfekler ise 7.62x54mm kalibresinde dizayn edilmiştir.

Nato veya NATO şu anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">CETME (tüfek)</span>

CETME, CETME tarafından üretilen İspanyol yapımı bir piyade tüfeğidir. Silah, 1952 yılında Ludwig Vorgrimler tarafından tasarlanmış olup daha sonradan yaygın olarak kullanılan Alman Heckler & Koch G3 piyade tüfeğinin temeli oldu. 20 mermilik bir şarjöre sahiptir ve 7.62×51mm NATO mühimmatı kullanmaktadır. Sivil pazarlar için yarı otomatik varyantları da üretildi.

İleri Seviye Savaş Tüfeği, M-16'nın yerine geçecek bir silah bulmak için 1986'da başlayan bir Amerika Birleşik Devletleri Ordusu programıydı. Savaşın stresi altında, M16'ya sahip ortalama bir asker 45 metreden bir hedefi vurabilir, ancak 220 metrede isabet olasılığı hedefe yapılan on atıştan bire düşerdi. Bu nedenle, 1980'lerin sonlarında, isabet olasılığını ikiye katlayabilecek bir silah yaratmak için ACR programı başlatıldı. ACR programından önce Özel Amaçlı Bireysel Silah gibi daha eski programlar geliyordu. Program, yaklaşık 300 milyon ABD Doları tutarında bir harcamanın ardından 1990 yılında sona erdi.

Ares Defence Shrike 5.56, 5.56×45mm NATO kartuşunu ateşleyen, yarı veya tam otomatik konfigürasyonlar için hava soğutmalı, çift beslemeli bir tüfektir. Shrike 5.56, eksiksiz bir silah olarak veya mevcut M16 tipi hizmet tüfekleri ve karabinalara üst alıcı "performans yükseltme kiti" olarak tedarik edilebilir. Adını ötücü bir etobur kuş olan Shrike'tan almıştır ve Geoffrey Herring tarafından tasarlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">FN CAL</span>

CAL, Fabrique Nationale tarafından üretilen bir Belçika silahıdır. Fabrique Nationale tarafından üretilen ilk 5.56 mm'lik tüfekti. Şirketin son derece başarılı olan FN FAL'ına benziyordu ancak özgün bir tasarımdı. FAL'dan farklı olarak, bir pazar başarısızlığıydı ancak geliştirilmesi daha başarılı FN FNC'ye yol açtı.

Konvansiyonel Çok Amaçlı Savaş Tüfeği, Singapur'daki ST Kinetics tarafından yapılan bir saldırı tüfeğidir.