İçeriğe atla

4-Aminosalisilik asit

4-Aminosalisilik asit, aynı zamanda para-aminosalisilik asit (PAS) olarak da bilinir, öncelikle tüberkülozu tedavi etmek için kullanılan bir antibiyotiktir.[1] Spesifik olarak, diğer antitüberküloz ilaçları ile birlikte aktif ilaca dirençli tüberkülozu tedavi etmek için kullanılır.[2] Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuar bağırsak hastalığı olan kişilerde sülfasalazin için ikinci basamak ajan olarak da kullanılmıştır.[2] Genellikle ağızdan alınır.[2]

Yaygın yan etkiler mide bulantısı, karın ağrısı ve ishali içerir.[2] Diğer yan etkiler arasında karaciğer iltihabı ve alerjik reaksiyonlar sayılabilir.[2]Kronik böbrek hastalığı olan kişilerde önerilmez.[2] Hamilelik sırasında kullanımının zararı yok gibi görünse de, bu popülasyonda iyi çalışılmamıştır.[2] 4-Aminosalisilik asidin, bakterilerin folik asit yapma yeteneğini bloke ederek çalıştığına inanılmaktadır.[2]

4-Aminosalisilik asit ilk olarak 1902'de yapılmış ve 1943'te tıbbi kullanıma girmiştir.[3] Dünya Sağlık Örgütünün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.[4]

Kaynakça

  1. ^ WHO Model Formulary 2008. World Health Organization. 2009. s. 140. ISBN 9789241547659. 
  2. ^ a b c d e f g h "Aminosalicylic Acid". The American Society of Health-System Pharmacists. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016. 
  3. ^ "Para-aminosalicylic acid: the return of an old friend". Lancet Infectious Diseases. 15 (9): 1091-99. September 2015. doi:10.1016/s1473-3099(15)00263-7. PMID 26277036. 
  4. ^ World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Cenevre: Dünya Sağlık Örgütü. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Etosüksimid</span> kimyasal bileşik

Zarontin markası altında satılan Etosüksimid, absans nöbetleri tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Tek başına veya valproik asit gibi diğer nöbet önleyici ilaçlarla birlikte kullanılabilir. Etosüksimid ağızdan alınır.

<span class="mw-page-title-main">Sefotaksim</span> kimyasal bileşik

Sefotaksim, bir dizi bakteriyel enfeksiyonu tedavi etmek için kullanılan 3. kuşak sefalosporin grubu bir antibiyotiktir. Spesifik olarak eklem enfeksiyonları, pelvik inflamatuar hastalık, menenjit, zatürre, idrar yolu enfeksiyonları, sepsis, bel soğukluğu ve selüliti tedavi etmek için kullanılır. Damar veya kas içine enjeksiyon yoluyla verilir.

<span class="mw-page-title-main">Valproik asit</span> antiepileptik ilaç

Valproat ve onun valproik asit, sodyum valproat ve valproat semisodyum formları, öncelikle epilepsi ve bipolar bozukluğu tedavi etmek ve migren baş ağrılarını önlemek için kullanılan ilaçlardır. Absans nöbetleri, kısmi nöbetler ve jeneralize nöbetleri olanlarda nöbetlerin önlenmesi için faydalıdırlar. Damardan veya ağızdan verilebilirler.

Hidralazin, yüksek tansiyon ve kalp yetmezliğini tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Ağız yoluyla veya damar içine enjeksiyon yoluyla verilir. Etkiler genellikle 15 dakika civarında başlar ve altı saate kadar sürer.

Rifabutin, tüberkülozu tedavi etmek ve Mycobacterium avium kompleksini önlemek ve tedavi etmek için kullanılan bir antibiyotiktir. Tipik olarak sadece antiretroviraller üzerinde HIV/AIDS'li kişiler gibi rifampini tolere edemeyenlerde kullanılır. Aktif tüberküloz için diğer antimikobakteriyel ilaçlarla birlikte kullanılır.

Dasatinib, belirli kronik miyeloid lösemi (KML) ve akut lenfoblastik lösemi (ALL) vakalarını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Spesifik olarak Philadelphia kromozomu pozitif (Ph+) olan vakaları tedavi etmek için kullanılır. Ağızdan alınır.

Eskiden ametopterin olarak bilinen metotreksat (MTX), bir kemoterapi ajanı ve bağışıklık sistemi baskılayıcıdır. Kanser, otoimmün hastalıklar ve ektopik gebelik tedavisinde ve tıbbi düşüklerde kullanılır. Kullanıldığı kanser türleri arasında meme kanseri, lösemi, akciğer kanseri, lenfoma, gestasyonel trofoblastik hastalık ve osteosarkom bulunur. Kullanıldığı otoimmün hastalık türleri arasında sedef hastalığı, romatoid artrit ve Crohn hastalığı bulunur. Ağız yoluyla veya enjeksiyon yoluyla verilebilir.

Akineton markası altında satılan Biperiden, Parkinson hastalığını ve bazı ilaca bağlı hareket bozukluklarını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Tardif diskineziler için önerilmez. Ağız yoluyla, damar veya kas içine enjeksiyon yoluyla alınır.

Pentamidin, Afrika tripanosomiasisi, leishmaniasis, Balamuthia enfeksiyonları, babesiosis tedavisinde ve zayıf bağışıklık fonksiyonu olan kişilerde pneumocystis pnömonisini (PCP) önlemek ve tedavi etmek için kullanılan bir antimikrobiyal ilaçtır. Pentamidin, bir damar veya kas içine enjeksiyon veya inhalasyon yoluyla verilebilir.

Klomifen, polikistik over sendromu olanlar da dahil olmak üzere yumurtlamayan kadınlarda kısırlığı tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Genellikle 5 gün süren bir tedavi süreci ile günde bir kez ağızdan alınır.

Vasotec markası altında satılan Enalapril, yüksek tansiyon, diyabetik böbrek hastalığı ve kalp yetmezliğini tedavi etmek için kullanılan bir ACE inhibitörü ilaçtır. Kalp yetmezliği için genellikle furosemid gibi bir diüretik ile birlikte kullanılır. Ağız yoluyla veya damar içine enjeksiyon yoluyla verilir. Etkilerin başlangıcı, ağızdan alındığında tipik olarak bir saat içindedir ve etki bir güne kadar sürer.

<span class="mw-page-title-main">Pirantel</span> kimyasal bileşik

Pyrantel, bir dizi parazit solucan enfeksiyonunu tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Buna ascariasis, kancalı kurt enfeksiyonları, enterobiasis trichostrongyliasis ve trichinellosis dahildir. Ağızdan alınır.

Mesalamin veya 5-aminosalisilik asit (5-ASA) olarak da bilinen mesalazin, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı dahil olmak üzere inflamatuar bağırsak hastalığını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Genellikle hafif ila orta şiddetli hastalık için kullanılır. Ağızdan veya makattan alınır.

Pirimetamin, parazit hastalıkları toksoplazmoz ve sistoizosporiaziyi tedavi etmek için lökovorin ile birlikte kullanılan bir ilaçtır. Ayrıca HIV/AIDS'li kişilerde Pneumocystis jiroveci pnömonisini önlemek için ikinci basamak seçenek olarak dapson ile birlikte kullanılır. Daha önce sıtma için kullanılmaktaydı ancak direnç nedeniyle artık önerilmemektedir. Pirimetamin ağızdan alınır.

Rifapentin, tüberküloz tedavisinde kullanılan bir antibiyotiktir. Aktif tüberkülozda diğer tüberküloz ilaçları ile birlikte kullanılır. Gizli tüberkülozda tipik olarak izoniazid ile birlikte kullanılır. Ağızdan alınır.

Amilorid, yüksek tansiyonu veya kalp yetmezliği veya karaciğer sirozu nedeniyle ödemi tedavi etmek için tipik olarak diğer ilaçlarla birlikte kullanılan bir ilaçtır. Amilorid, potasyum tutucu bir diüretik olarak sınıflandırılır. Amilorid genellikle tiyazid veya kıvrım diüretiği gibi başka bir diüretik ile birlikte kullanılır. Ağızdan alınır. Etki başlangıcı yaklaşık iki saattir ve yaklaşık bir gün sürer.

Metimazol olarak da bilinen tiamazol, hipertiroidizmi tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Buna Graves hastalığı, toksik multinodüler guatr ve tirotoksik kriz dahildir. Ağızdan alınır. Tam etkilerin ortaya çıkması birkaç hafta sürebilir.

Zoledronat olarak da bilinen ve Novartis tarafından Zometa markası altında satılan zoledronik asit, bir dizi kemik hastalığını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Bunlar arasında osteoporoz, kansere bağlı yüksek kan kalsiyumu, kansere bağlı kemik bozulması, Paget kemik hastalığı ve Duchenne kas distrofisi (DMD) yer alır. Damar içine enjeksiyon yoluyla verilir.

Prokarbazin, Hodgkin lenfoma ve beyin kanserlerinin tedavisinde kullanılan bir kemoterapi ilacıdır. Hodgkin hastalığı için sıklıkla klormetin, vinkristin ve prednizon ile birlikte kullanılırken, glioblastoma multiforme gibi beyin kanserleri için lomustin ve vinkristin ile birlikte kullanılır. Genellikle ağız yoluyla alınır.

<span class="mw-page-title-main">Amoksisilin/klavulanik asit</span> ilaç kombinasyonu

Amoksisilin/klavulanik asit, diğerlerinin yanı sıra Augmentin markası altında satılan ko-amoksisilav veya amoks-klav olarak da bilinir, bir dizi bakteriyel enfeksiyonun tedavisinde kullanılan bir antibiyotik ilaçtır. Bir β-laktam antibiyotik olan amoksisilin ve bir β-laktamaz inhibitörü olan potasyum klavulanattan oluşan bir kombinasyondur. Özellikle orta kulak iltihabı, streptokok farenjiti, pnömoni, selülit, idrar yolu enfeksiyonları ve hayvan ısırıkları için kullanılır. Ağız yoluyla veya damar içine enjeksiyon yoluyla alınır.