İçeriğe atla

3D grafik kütüphanelerinin listesi

3D grafikler, özellikle video oyunlarında o kadar popüler hale geldi ki, bilgisayar grafiği üretiminin tüm aşamalarında süreçleri kolaylaştırmak için özel API'ler (uygulama programlama arayüzleri) oluşturuldu. Bu API'ler, programcıların donanıma soyut bir şekilde erişmeleri için bir yol sağlarken, herhangi bir belirli grafik kartının özel donanımından yararlanmaya devam ettikleri için bilgisayar grafik donanımı üreticileri için de hayati önemde olduklarını kanıtladılar. İlk 3D grafik çerçevesi, muhtemelen 1977'de ACM tarafından yayınlanan Core idi.

Düşük seviyeli 3D API

3D bilgisayar grafikleri için bu API'ler özellikle popülerdir:

  • Direct3D: DirectX'in bir alt kümesi.
  • Glide
  • Mantle: AMD tarafından geliştirildi.
  • Metal: Apple tarafından geliştirildi.
  • OpenGL ve OpenGL Shading Language
  • OpenGL ES: Gömülü cihazlar için 3D API.
  • QuickDraw 3D: Apple Computer tarafından 1995'te geliştirildi, 1998'de terk edildi.
  • RenderMan
  • Vulkan
  • LibGCM
  • ANGLE: Web tarayıcıları grafik motoru, web için OpenGL sarmalayıcısının platformlar arası bir versiyonu.

Web tabanlı API

  • WebGL: Khronos tarafından desteklenen OpenGL-ES-2.x API için bir JavaScript arayüzüdür. Bu, web uygulamalarının yerel grafikleri kullanmasını sağladığından, son zamanlarda daha fazla ilgi görmektedir.

Üst düzey 3D API

Düşük seviyeli API'nin üzerine ek işlevsellik sağlayan daha yüksek düzeyde 3D sahne grafiği API'leri de vardır. Aktif geliştirme aşamasında olan bu tür kütüphaneler şunları içerir:

  • BGFX
  • ClanLib
  • Crystal Space
  • HOOPS 3D Graphics System
  • Horde3D
  • Irrlicht Engine
  • Java 3D
  • Java FX
  • JMonkey Engine
  • JT Open: Siemens PLM Software tarafından.
  • magnum
  • Mobile 3D Graphics API: M3G; JSR-184
  • OGRE
  • OpenGL Performer
  • OpenSceneGraph: Web platformları için artık eski OSG.JS.
  • OpenSG
  • QSDK
  • GENIVI RAMSES
  • RenderWare
  • Panda3D
  • Zea Engine
  • Unigine
  • VTK

JavaScript tabanlı API

3D grafik motorları için web tarayıcısı tabanlı üst düzey API'ye daha fazla ilgi vardır, bazıları:

  • A-Frame
  • Blend4Web
  • CopperLicht
  • O3D
  • StormEngineC
  • Three.js
  • Babylon.js
  • Verge3D
  • X3DOM
  • Zea Engine

Flash tabanlı API

  • Stage3D: Flash sürüm 11 ve sonraki sürümlerde 3D kitaplığında.
  • Papervision3D ve Away3D: Flash için.

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">DirectX</span>

DirectX, Microsoft'un video oyunları başta olmak üzere çoklu ortam yazılımlarını rahat, hızlı ve uyumlu şekilde hazırlayabilmek için yarattığı bir uygulama programlama arayüzüdür (API). Şu andaki en güncel resmî sürüm DirectX 12'dir. İçerdiği bileşenlerden bazıları şu şekilde özetlenebilir:

<span class="mw-page-title-main">Blender (yazılım)</span> ücretsiz ve açık kaynaklı kreasyon programı

Blender, özgür ve açık kaynak kodlu bir üç boyutlu modelleme ve canlandırma uygulamasıdır. Blender ile animasyon, görsel efekt, üç boyutlu model, Sanal gerçeklik modelleri üretiminde kullanılır. Blender programı ile 3D modelleme, UV haritalandırma, dokulandırma(texturing), dijital çizim, fotoğraf düzenleme, kemiklendirme(Rigging), sıvı ve gaz simüle etme, Parçacık simüle etme, Yumuşak madde simüle etme, 3D çizim, animasyon yapma ve düzenleme, dijital kopya işleme(render), video düzenleme yapılabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Silicon Graphics</span>

SGI, Silicon Graphics Inc. aynı zamanda SGI olarak da bilinir, 1982 yılında grafik terminaller üretmeye başlamıştır. Şirket 3 boyutlu grafikleri hızlı göstermeyi amaçlayan yazılım ve donanımları geliştirmiştir. Yazılım sektörüne en büyük katkıları arasında IRIS GL üzerine geliştirilmiş OpenGL gelir. Günümüzde birçok SGI platformu MIPS işlemcileri ve IRIX işletim sistemini kullanmaktadır. Firma son birkaç yılda Intel işlemcili bilgisayarlar da üretmeye başlamıştır ve bu platformlar Linux işletim sistemi ile kullanılmaktadır. 1980'li yıllarda ise firma Motorola 68000 ve 68020 işlemcili modeller de üretmiştir.

<span class="mw-page-title-main">OpenGL</span> grafik uygulama geliştirme arabirimi

OpenGL, gelişmiş donanım desteğini kullanarak hem iki hem de üç boyutlu grafikleri ekrana çizmek için kullanılan ücretsiz bir grafik uygulama geliştirme arabirimidir. Windows, Linux, MacOS ve Solaris gibi birçok işletim sisteminde yaygın olarak ve Playstation 3 başta olmak üzere bazı oyun konsollarınca desteklenir. Donanım tarafında ise SGI, ATI, Nvidia veya Intel gibi büyük üreticiler her ekran kartında OpenGL desteği sunar.

Google Developers Google'ın yazılım geliştirme araçları ve platformları, uygulama programlama arayüzü (API'ler) ve teknik kaynaklar sitesidir. Site, Google'ın geliştirici ürünlerini kullanan geliştiriciler için tartışma grupları ve bloglar dahil olmak üzere Google geliştirici araçlarının ve API'larının kullanımına ilişkin belgeler içerir. Google Haritalar, YouTube, Google Workspace ve diğerleri gibi Google'ın neredeyse tüm popüler tüketici ürünleri için sunulan API'ler vardır. Google, çoğunlukla web geliştiricileri için web API'leri olmak üzere çeşitli API'ler sunar. API'ler, Google Haritalar, Google Earth, Google AdSense, Adwords, Google Apps ve YouTube dahil olmak üzere popüler Google tüketici ürünlerini temel alır. Google Veri API'leri, programcıların Google hizmetlerinden veri okuyan ve yazan uygulamalar oluşturmasına olanak tanır. Şu anda bunlar arasında Google Analytics, Blogger, Google Base, Google Books, Google Takvim, Google Code, Google Earth, Google Notebook API'leri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Unity (oyun motoru)</span>

Unity, öncelikli olarak bilgisayarlar, konsollar ve mobil cihazlar için video oyunları ve simülasyonları geliştirmek için kullanılan ve Unity Technologies tarafından geliştirilen çapraz platform bir oyun motorudur. İlk kez yalnızca Apple'ın 2005'teki Worldwide Developers Conference'da OS X için ilan edildi, bu tarihten itibaren 27 platformu hedeflemek üzere genişletildi. Unity oyun motoru; film sektörü, otomotiv sektörü, mimari, mühendislik ve inşaat gibi video oyunları dışındaki farklı endüstriler tarafından da benimsenmiş ve kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Qt (çalışma alanı)</span>

Qt, birden çok platformu destekleyen bir grafiksel kullanıcı arayüzü geliştirme araç takımıdır. Genellikle GUI programları geliştirmek için kullanılsa da gelişmiş kütüphanesi GUI bileşenlerinin dışında birçok araç içermektedir. Qt, en çok KDE masaüstü ortamında, Opera ağ tarayıcısında ve Skype anlık mesajlaşma programlarında kullanılmasıyla bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Unreal Engine</span> video oyunu motoru

Unreal Engine, Epic Games tarafından geliştirilen ve ilk olarak 1998 yılında yayınlanan Unreal isimli birinci şahıs nişancı oyununda kullanılan oyun motoru. Esas olarak birinci şahıs nişancı oyunları için geliştirilmesine karşın, sonraları çeşitli türlerdeki oyunlarda kullanıldı. C++ ile yazılmış kodu sayesinde yüksek derecede taşınabilirliğe sahiptir ve günümüzde birçok oyun geliştirici tarafından kullanılan bir araç haline gelmiştir.

Khronos Group, Inc., 3D grafikler, sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, paralel hesaplama, görüntü hızlandırma ve makine öğrenimi için telifsiz birlikte çalışabilirlik standartları geliştiren, yayınlayan ve sürdüren 160 kuruluştan oluşan açık, kar amacı gütmeyen, üye odaklı bir konsorsiyumdur. Açık standartlar ve ilgili uygunluk testleri, yazılım uygulamalarının ve ara katman yazılımının, çok çeşitli platformlarda ve cihazlarda dinamik medyanın yazılmasını ve hızlandırılmasını sağlar. Grubun merkezi Beaverton, Oregon'dadır.

<span class="mw-page-title-main">EGL</span>

EGL, kâr amacı gütmeyen teknoloji şirketler birliği Khronos Group tarafından yönetilen, Khronos Group'un yönettiği diğer bazı API'ler ile, pencere sistemi arasında bir arayüz oluşturmayı hedefleyen API dir. Örneğin OpenGL ES destekleyen bir grafik işlemcisi ihtiva eden bir bilgisayarda, pencere sisteminin ekrana çizilmesi için ihtiyaç duyulan kaynakların atanması,yönetilmesi ve 2 veya 3 boyutlu pencere sistemi bileşenlerinin hızlı ve eşsiz bir şekilde ekrana çizilmesini sağlayan bir API dir. En çok kullanılan gerçeklenmişi ise X.org'un temelini oluşturan Mesa 3D kütüphanesidir.

<span class="mw-page-title-main">WebGL</span>

WebGL, kâr amacı gütmeyen teknoloji şirketler birliği Khronos Group tarafından yönetilen, web ortamında 3 boyutlu grafik çizimi sağlanmasını amaçlayan bir web standardıdır. OpenGL ES 2.0 üzerine temellendirilmiştir, otomatik hafıza yönetimli JavaScript gibi dillere uyum sağlaması için küçük değişikliklere uğramış olsa da WebGL OpenGL ES'ten çok da farklı değildir. Uyumlu web tarayıcısında herhangi bir eklenti kurulmasını gerektirmeden, HTML5'in Canvas elementi üzerinde 3 boyutlu grafik çizimi yapılmasını mümkün kılmaktadır.

C4 Engine. Terathon Software tarafından Microsoft Windows XP/Vista/7, Apple Mac OS X, Linux ve Sony PlayStation 3 platformları için üç boyutlu oyun, simülasyon ve interaktif uygulamalar üretmek üzere geliştirilmiş, tescilli bir oyun motorudur.

jQuery, John Resig tarafından 2006 yılında geliştirilmiş ve şu an geniş bir jQuery ekibi tarafından gelişimi sürdürülen bir açık kaynak JavaScript kütüphanesidir.

GLFW, temelde ve ilk olarak OpenGL ile kullanılmak üzere geliştirilmiş hafif bir yardımcı kütüphanedir. Programcıya, üzerinde çalışılan işletim sisteminden bağımsız olarak OpenGL ve Vulkan için 'context' ve pencere yaratma, klavye, fare, oyun çubuğu girdi ve çıktılarını yönetme kolaylığı sağlar.

SFML (Simple and Fast Multimedia Library), bilgisayar bileşenleri için basit arayüz sağlayan platform bağımsız yazılım geliştirme kütüphanesi. C++ ile nesne yönelimli olarak geliştirilmiştir ve C, D, Java, Python, Ruby, .NET, Go, Rust, OCaml, Euphoria ve Nimrod gibi programlama dilleri için de bağlayıcıları vardır. Android ve iOS için uygulama geliştirebilmeyi sağlayacak deneysel portu SFML'nin 2.2 sürümüyle birlikte gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nokia Asha platform</span>

Nokia Asha platform, düşük sınırlı akıllı telefonlar için tasarlanmış bir mobil işletim sistemi (OS) ve bilgisayar platformudur, Nokia tarafından satın alınmış Norveç merkezli Smarterphone yazılımına dayalıdır. Nokia Asha serisi telefonlarında desteklenmekdedir. Platform Symbian, Maemo ve MeeGo sistemlerinden UI benzerliklerini devralır ve Nokia low-end cihazlarında Seri 40-ın yerini alır. Kullanıcı arayüzünün tasarım ekibine open webOS ve Nokia N9 için MeeGo tasarımında işinde çalışmış Peter Skillman, başkanlık etti. Platform, Nokianın Seri 40 sisteminin yerine bir Linux platformu olarak geliştirdiği Meltemi projesinin halefidir, ancak Temmuz 2012'de iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Metal API</span> IOS,macOS and tvOS grafik render uygulama programlama arayüzüdür

Metal API iOS 8-de tanıtılan düşük seviyeli, düşük-havai donanım hızlandırmalı grafik ve bilgisayar uygulama programlama arayüzüdür (API). Bu, bir API altında OpenGL ve OpenCLe benzer işlevselliğini birleştirir. Metal API IOS-a diğer platformlarda benzer API'lerin performans yararlarından bazılarını getirmek için tasarlanmıştır. Metal, 2 Haziran 2014 yılından beri Apple A7 ya da sonrasını kullanan iOS cihazlarında ve 8 Haziran 2015'ten beri OS X El Capitan çalıştıran Mac'lar üzerinde mevcuttur. Metal daha da işlem shaderi getirerek GPGPU programlama yeteneklerini geliştirdi. Metal C++11 dayalı yeni bir gölgeleme dili kullanır; Bu Clang ve LLVM kullanılarak uygulanır. OS X'da Metal desteği WWDC 2015'te açıklandı.

Vulkan düşük maliyetli ve Çapraz platform 3D grafik ve işlem API-sidir. İlk kez Khronos Group tarafından GDC 2015'te açıklandı. Vulkan API başlangıçta, Khronos tarafından yeni nesil "OpenGL girişimi" veya "OpenGL-in sonrakısı" olarak sevk edildi. Vulkan, AMD'nin Mantle API bileşenleri üzerine türetilmiş ve inşa edilmiştir. Khronos'a, bir vakıf niyetiyle AMD tarafından bağışlanmıştır. OpenGL gibi, Vulkan da yüksek performanslı video oyunu ve interaktif medya gibi, gerçek zamanlı 3D grafik uygulamalara hedeflenir ve Direct3D 12 ve Mantle gibi, daha yüksek performans ve daha düşük CPU kullanımı sunuyor. Vulkanın ayrıca 2D grafik uygulamaları işlemek için yeteneği vardır, ancak genellikle 3D için uygundur. Alt CPU kullanımı yanı sıra, Vulkan da daha Çok çekirdekli işlemciler arasında eser yapabiliyor.

iOS SDK

iOS SDK Apple tarafından geliştirilen bir yazılım geliştirme kitidir. Kit, Apple'ın iOS işletim sisteminde mobil uygulamaların geliştirilmesine olanak tanır.

PHIGS 1980'lerden 1990'ların başlarına kadar kabul görmüş bir uygulama programlama arayüzü (API) standardıdır. Daha sonra OpenGL'de bulunan özelliklerden ve güçten dolayı OpenGL'nin yükselmesine neden olmuştur.